Giáo Án Ngữ Văn 8 Cánh Diều Bài 3 Văn Bản Thông Tin

TUẦN:

TIẾT:

Ngày soạn:

ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1:

SAO BĂNG

Văn bản thông tin giải thích một hiện tượng tự nhiên

Cách trình bày thông tin trong văn bản

Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ

Văn bản thông tin

Sa- pô

Nhan đề

Đề mục

Xuất xứ

Thể loại

PTBĐ

Bố cục

Cách trình bày thông tin

Nguyên nhân xuất hiện

Chu kì

Cách xem

Hoạt động: Hoạt động khởi động

a. Mục tiêu: Giúp học sinh huy động những hiểu biết về Sao băng kết nối vào bài học, tạo tâm thế hào hứng cho học sinh và nhu cầu tìm hiểu.

b. Nội dung:GV đặt cho HS trả lời những câu hỏi mang tính gợi mở vấn đề. .

c. Sản phẩm: câu trả lời của HS

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV và HS

Sản phẩm dự kiến

GV đặt câu hỏi gợi mở, yêu cầu HS điền vào cột K; W trong bảng KWL: Em đã thấy hiện tượng sao băng bao giờ chưa? Em biết gì về hiện tượng này? Hãy chia sẻ những hiểu biết của em.

HS trả lời câu hỏi, GV mời 2 -3 HS chia sẻ.

GV nhận xét và giới thiệu bài học:

Trong cuộc sống xung quanh ta, thiên nhiên luôn ẩn chứa vô vàn điều thú vị. Cầu vồng đôi, mây vảy rồng, sóng biển phát sáng,... là những hiện tượng thiên nhiên kỳ thú, tác phẩm tuyệt vời mà tạo hóa ban tặng cho con người. Bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu về một hiện tượng nhé!

Sao băng một hiện tượng thú vị của tự nhiên, vậy các em có tò mò về hiện tượng này hay không?Hãy cùng nhau đi tìm hiểu về hiện tượng sao băng nhé.

Hiện tượng sao băng

Mưa sao băng

https://youtube.com/shorts/saAJuKqS6dk?feature=share

Hoạt động: Hình thành kiến thức mới

Hoạt động 1. Tìm hiểu kiến thức ngữ văn

a. Mục tiêu: Giúp học sinh huy động những hiểu biết về văn bản thông tin

- Đặc điểm văn bản giải thích một hiện tượng tự nhiên.

- Mối quan hệ giữa đặc điểm văn bản với mục đích của nó; vai trò các chi tiết trong việc thể hiện thông tin cơ bản của văn bản.

b. Nội dung: Giáo viên hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức để thực hiện nhiệm vụ học tập bằng phiếu bài tập, hoạt động nhóm, cá nhân.

c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu KT và câu trả lời của HS

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV và HS

Sản phẩm dự kiến

?Các nhóm lên trình bày kết quả chuẩn bị bài ở nhà phần Kiến thức ngữ văn về văn bản thông tin giải thích một hiện tượng tự nhiên?

Phiếu học tập 1

- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá

- Giáo viên nhận xét, đánh giá và chốt KT

I. Kiến thức ngữ văn

Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản

II. Đọc và tìm hiểu chung

a. Mục tiêu:

- Xác định được thông tin của tác giả, tác phẩm trong văn bản.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.

c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV và HS

Sản phẩm dự kiến

Nội dung 1: Đọc và tìm hiểu chung

GV yêu cầu HS nêu cách đọc

GV chốt cách đọc.

+ GV đọc.

+ Gọi HS đọc

- Tìm hiểu chú thích: Các em lưu ý các thuật ngữ được đưa ra trong bài.

Phiếu học tập 2

GV giao nhiệm vụ: HS chuẩn bị trước ở nhà.

HS:- Trình bày sản phẩm, phiếu bài tập (đã chuẩn bị ở nhà)

- Dự kiến sản phẩm của HS:

Phiếu học tập 2

GV:

- Yêu cầu HS lên trình bày.

- Hướng dẫn HS cách trình bày (nếu cần).

HS:

- Trình bày kết quả làm việc nhóm

- Nhận xét và bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần).

Gv - Nhận xét thái độ học tập và kết quả làm việc nhóm của HS.

- Gv sửa chữa, đánh giá, chốt kiến thức.

GV có thể vào trực tiếp trang web https://kienthuctonghop.vn để HS đọc văn bản online.

- GV lưu ý thời gian văn bản được đăng lên (14/11/2020) để thấy được tính cập nhật của thông tin trong văn bản.

II. Đọc và tìm hiểu chung

1. Đọc

2. Tìm hiểu chung

a. Tác giả: Hồng Nhung

b. Tác phẩm

- Thể loại: văn bản thông tin (Giải thích một hiện tượng tự nhiên)

- Xuất xứ: theo kienthuctonghop.vn

- PTBĐ: Thuyết minh

- Bố cục: 3 phần

+ Phần 1 (từ đầu đến …hố lòng chảo sâu trên lục địa): giới thiệu và lí giải hiện tượng sao băng.

+ Phần 2 (tiếp đến …mưa sao băng khá thuận lợi): nguyên do xuất hiện và sự hình thành hiện tượng sao băng và mưa sao băng.

+ Phần 3 (phần còn lại): những điều kì thú khi sao băng rơi.

- Văn bản triển khai thông tin theo mối quan hệ nguyên nhân – kết quả.

III. Đọc và tìm hiểu chi tiết

a. Mục tiêu:

- Xác định được cấu trúc của văn bản Sao băng và những điều cần biết về sao băng?

- Nhận diện và xác định được cách triển khai thông tin theo mối quan hệ nguyên nhân – kết quả

- Xác định và phân tích được đặc điểm và chức năng của đoạn văn diễn dịch, quy nạp, song song, phối hợp.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.

c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV và HS

Dự kiến sản phẩm

Nội dung 2: Tìm hiểu chi tiết

Nhiệm vụ: 1

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS đọc văn bản, thảo luận theo bàn và trả lời câu hỏi:

Phiếu học tập 3

+ Đoạn sa-pô của văn bản cho biết những gì?

+ Nhan đề và hệ thống đề mục cho em biết điều gì?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi.

Bước 3: Trao đổi thảo luận, báo cáo sản phẩm

- HS trình bày sản phẩm thảo luận.

- GV gọi nhóm HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của nhóm bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

=> Ghi lên bảng

Nhiệm vụ 2:

a. Giới thiệu và lí giải hiện tượng sao băng.

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS đọc văn bản, thảo luận theo cặp và trả lời câu hỏi:

+ Hiện tượng sao băng được giải thích như thế nào?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi.

Bước 3: Trao đổi thảo luận, báo cáo sản phẩm

- HS trình bày sản phẩm thảo luận.

- GV gọi cặp HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

=> Ghi lên bảng

b. Nguyên do xuất hiện và sự hình thành hiện tượng sao băng và mưa sao băng.

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

+ Tìm trong văn bản các nguyên nhân xuất hiện, chu kì của sao băng, mưa sao băng và cách xem được những cơn mưa sao băng, thống kê vào bảng sau:

Phiếu học tập 4

+ Em có nhận xét gì về cách triển khai ý tưởng và thông tin trong văn bản?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS trả lời từng câu hỏi.

Bước 3: Trao đổi thảo luận, báo cáo sản phẩm

- HS trình bày sản phẩm.

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

=> Ghi lên bảng.

GV liên hệ: VN chúng ta nằm khá gần đường xích đạo cho nên cũng là một trong những nơi có thể quan sát được sao băng và mưa sao băng.

c. Những điều kì thú khi sao băng rơi

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS đọc nội dung 2 mục in nghiêng cuối bài và trả lời câu hỏi:

+ Người viết có tin vào điểm xấu hoặc điểm lành khi thấy sao băng không?

+ Vì sao người ta lại ước khi nhìn thấy sao băng? Cách ước như thế nào?

+ Em hãy nêu cách hiểu của em về hiện tượng này.

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS trả lời từng câu hỏi.

Bước 3: Trao đổi thảo luận, báo cáo sản phẩm

- HS trình bày.

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

=> Ghi lên bảng

^{III. Đọc và tìm hiểu chi tiết}

1. Sa- pô, Nhan đề, Đề mục

- Sa- pô: Đoạn sa pô đưa ra hàng loạt những câu hỏi xoay quanh hiện tượng sao bằng nhằm dẫn dắt người đọc đến nội dung chính của văn bản.

- Nhan đề: “ Sao Băng” ngắn gọn, trực tiếp đưa ra đối tượng chính của văn bản giúp người đọc nhanh chóng nắm bắt được chủ đề.

- Đề mục: Văn bản được phân làm nhiều đề mục, mỗi đề mục diễn giải về một khía cạnh của hiện tượng sao băng, bao gồm: Sao băng là gì? Tại sao bầu trời lại xuất hiện mưa sao băng?Thấy sao băng là điềm gì?Cách ước khi có sao băng như thế nào?

2. Nội dung thông tin

a. Giới thiệu và lí giải hiện tượng sao băng.

- Sao băng:

+ Là những tia lửa thoáng qua trên bầu trời.

+ Là đường nhìn thấy của các thiên thạch khi chúng đi vào khí quyển của Trái Đất.

b. Nguyên do xuất hiện và sự hình thành hiện tượng sao băng và mưa sao băng.

- Nguyên nhân: Sao chổi là nguyên nhân chính xuất hiện mưa sao băng. Khi ngôi sao chổi đi qua gần Trái Đất, các bụi khí của nó sẽ bay vào khí quyển làm xuất hiện nhiều sao băng nhỏ - mưa sao băng.

- Chu kì: 1 năm.

- Cách xem: xác định hướng của các chòm sao (nơi có thể nhìn chòm sao thì có thể thấy được mưa sao băng).

+ Gần xích đạo Trái Đất → dễ quan sát.

+ Xa về hai cực → khó quan sát.

-> Nhận xét: các thông tin ngắn gọn, đầy đủ, chính xác.

c. Những điều kì thú khi sao băng rơi

- Điềm khi sao băng rơi:

+ Sắp có người chết → mang tính chất duy tâm, không có cơ sở khoa học.

+ Tượng trưng cho tình yêu đôi lứa.

- Người ta tin ước khi sao rơi → điều ước thành hiện thực.

- Cách ước: nhắm mắt và nghĩ trong đầu về ước nguyện của mình.

IV. TỔNG KẾT

a. Mục tiêu

- Chỉ ra được mối quan hệ giữa đặc điểm văn bản với mục đích của nó; nhận biết được vai trò của các chi tiết trong việc thể hiện thông tin cơ bản của văn bản.

b. Nội dung

- GV sử dụng KT chia sẻ nhóm để khái quát giá trị nghệ thuật và nội dung của văn bản…

- HS làm việc cá nhân, thảo luận nhóm và báo cáo sản phẩm.

c. Sản phẩm học tập: câu trả lời của HS

d. Tổ chức thực hiện:

Tổ chức thực hiện

Dự kiến sản phẩm

- Chia nhóm theo bàn.

- Giao nhiệm vụ cho các nhóm:

? Nêu những nghệ thuật được sử dụng trong văn bản?

? Nội dung chính của văn bản “ Sao băng”?

? Qua văn bản, em rút ra bài học gì văn bản thông tin giới thiệu về một hiện tượng tự nhiên?

HS làm việc cá nhân, làm việc nhóm để hoàn thành nhiệm vụ.

GV hướng theo dõi, quan sát HS thảo luận nhóm, hỗ trợ (nếu HS gặp khó khăn).

GV:- Yêu cầu HS lên trình bày, nhóm cử đại diện trình bày

- Hướng dẫn HS cách trình bày (nếu cần).

HS:

- Trình bày kết quả làm việc cá nhân, làm việc nhóm

- Nhận xét và bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần).

- GV: nhận xét thái độ và kết quả làm việc của từng nhóm.

- Nhận xét và chốt sản phẩm lên Slide

* Khi giới thiệu về một hiện tượng tự nhiên cần chú ý giới thiệu:

Đó là hiện tượng gì? Biểu hiện như thế nào? Vì sao có hiện tượng này? Những tác dụng hoặc tác hại của hiện tượng thiên nhiên ấy là gì?...Tận dụng hoặc phòng chống, khắc phục tác động của hiện tượng đó như thế nào?

1. Nghệ thuật

- Cách giải thích đơn giản, rõ ràng, khách quan.

- Bố cục chặt chẽ.

- Hình ảnh minh họa sinh động.

- Ngôn ngữ chính xác, khoa học.

- Thông tin dựa trên cơ sở khoa học, khách quan.

2. Nội dung

Văn bản nói về một trong những hiện tượng đẹp và kì thú của tự nhiên – Sao băng. Qua đó, văn bản cung cấp đầy đủ các thông tin về nguyên nhân, sự ra đời và hình thành của hiện tượng Sao băng, mưa sao băng.

3. Hoạt động 3: Luyện tập

a. Mục tiêu:

- HS thực hành làm bài tập để hiểu kiến thức về văn bản thông tin Sao băng.

b. Nội dung: Học sinh làm tập mở rộng.

c. Sản phẩm học tập: kết quả thảo luận, câu trả lời của HS

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của giáo viên và HS

Dự kiến sản phẩm

- GV phát phiếu bài tập- yêu cầu học sinh hoạt động nhóm bàn, làm bài tập vào phiếu bài tập trong 2 phút, sau đó thống nhất và chia sẻ.

Phiếu học tập số 1: Chỉ ra sự khác biệt của sao băng và mưa sao băng?

Phiếu học tập số 2: Tại sao văn bản Sao băng được coi là loại văn bản thông tin giải thích về một hiện tượng tự nhiên?

- Hs hoạt động cá nhân làm bài tập vào phiếu bài tập trong 2 phút, sau đó đổi bài và chấm chéo, đại diện chia sẻ.

GV:

- Yêu cầu HS lên trình bày.

- Hướng dẫn HS cách trình bày (nếu cần).

HS:

- Trình bày kết quả làm việc nhóm đôi

- Nhận xét và bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần).

- Nhận xét thái độ học tập và kết quả làm việc nhóm của HS.

- Gv sửa chữa, đánh giá, chốt kiến thức.

V. Luyện tập

Phiếu 1: Sự khác biệt giữa Sao băng và mưa sao băng:

- Sao băng là những tia lửa thoáng qua trên bầu trời, đồng thời nó là đường nhìn thấy của các thiên thạch khi chúng rơi, khi đi vào khí quyển trong trái đất.

- Mưa sao băng là do sao chổi gây ra. Khi mà sao chổi chuyển động gần mặt trời nó sẽ bị tan ra và tạo thành các rải bụi trên quỹ đạo của mình. Một ngôi sao chổi đi qua gần trái đất, các bụi khí của nó sẽ bay vào khí quyển, làm xuất hiện rất nhiều sao băng nhỏ và nó tạo thành cơn mưa sao băng.

Phiếu 2: Sao băng được coi là loại văn bản thông tin giải thích về một hiện tượng tự nhiên:

+ Giải đáp những hiện tượng bằng những kiến thức khoa học cơ sở về hiện tượng sao băng chứ không phải dựa trên những quan niệm dân gian, quan niệm duy tâm của con người.

+ Bố cục: 3 phần

+ Văn bản triển khai thông tin theo mối quan hệ nguyên nhân – kết quả, nhằm trả lời cho các câu hỏi đề mục trong văn bản (Sao băng là gì? Tại sao lại có mưa sao băng? Sao băng, mưa sao băng xuất hiện có chu kì không?...)

+ Qua văn bản, em đã biết thêm được những thông tin bổ ích như: lí giải nguyên nhân có mưa sao băng, chu kì xuất hiện của chúng và cách ước nguyện khi chúng xuất hiện như thế nào mà trước giờ em vẫn luôn thắc mắc.

4. Hoạt động 4: Vận dụng

a. Mục tiêu:

- HS vận dụng những kiến thức đã học để giải quyết một tình huống.

- Hướng dẫn học sinh tìm tòi mở rộng sưu tầm thêm kiến thức liên quan đến nội dung bài học.

b. Nội dung: Giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài tập mở rộng bằng cách viết đoạn văn.

Tổ chức thực hiện

Dự kiến sản phẩm

Giáo viên yêu cầu học sinh làm bài tập ở nhà sau đó nộp bài trên paled: Nếu có lần thấy Sao băng, em sẽ ước điều gì? Vì sao em lại ước điều đó? Viết một đoạn văn ( 5 đến 7 câu) chia sẻ về điều ước của em?

- HS xác định yêu cầu của đề bài.

+ Suy nghĩ cá nhân và viết ra giấy kết quả.

- GV hướng dẫn HS bám sát yêu cầu của đề bài, hướng dẫn HS làm bài về nhà.

VD: Sao băng là một hiện tượng đẹp của tự nhiên.Nếu có lần được nhìn thấy sao băng em sẽ ước nguyện rằngmỗi lần sao băng rơi thay vì cướp đi một sinh mệnh trên trái đất. Sao băng sẽ đem đến sự sống một lần nữa tới những con người thiếu may mắn đó. Em mong muốn như vậy vì em thấu hiểu được những người sống đã từng đau buồn như thế nàokhi chứng kiến sự ra đi của những người thân của mình

Tác giả

Xuất xứ

Thể loại

PTBĐ

Bố cục

TUẦN:

TIẾT:

Ngày soạn:

ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 2:

NƯỚC BIỂN DÂNG: BÀI TOÁN KHÓ CẦN GIẢI TRONG THẾ KỈ XXI

Hoạt động 1: Hoạt động khởi động

a. Mục tiêu: Giúp học sinh huy động những hiểu biết về hiện tượng nước biển dâng và hậu quả của nó để kết nối vào bài học, tạo tâm thế hào hứng cho học sinh và nhu cầu tìm hiểu.

b. Nội dung: GV cho HS xem video có chủ đề nước biển dâng và đặt câu hỏi gợi mở để HS trả lời.

c. Sản phẩm: câu trả lời của HS

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV và HS

Sản phẩm dự kiến

GV đặt câu hỏi gợi mở, yêu cầu HS trả lời: ? Em hãy xem video sau và nêu suy nghĩ của mình về vấn đề được đặt ra trong video?

HS trả lời câu hỏi, GV mời 2 HS chia sẻ.

GV nhận xét và giới thiệu bài học:

- Hiện tượng nước biển dâng

Hoạt động 2: Khám phá văn bản

a. Mục tiêu:

- Đặc điểm văn bản giới thiệu một hiện tượng tự nhiên.

- Mối quan hệ giữa đặc điểm văn bản với mục đích của nó; vai trò các chi tiết trong việc thể hiện thông tin cơ bản của văn bản.

-Nhận biết được một số yếu tố hình thức (đặc điểm, cách triển khai,...), nội dung (đề tài, chủ đề, ý nghĩa....) của văn bản giới thiệu về một hiện tượng tự nhiên.

b. Nội dung: Giáo viên hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức để thực hiện nhiệm vụ học tập bằng phiếu bài tập, hoạt động nhóm, cá nhân.

c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu KT và câu trả lời của HS

d. Tổ chức thực hiện:

I. Đọc- Tìm hiểu chung

Hoạt động của GV và HS

Sản phẩm dự kiến

Nv1: Đọc văn bản

GV yêu cầu HS nêu cách đọc

GV chốt cách đọc.

+ GV đọc.

+ Gọi HS đọc

- Tìm hiểu chú thích: Các em lưu ý các thuật ngữ được đưa ra trong bài.

Nv2: Tìm hiểu chung

Phiếu học tập 1

GV giao nhiệm vụ: HS chuẩn bị trước ở nhà.

HS:- Trình bày sản phẩm, phiếu bài tập (đã chuẩn bị ở nhà)

I. Đọc - Tìm hiểu chung

1. Đọc

2. Tìm hiểu chung

- Tác giả: Lưu Quang Hưng

- Xuất xứ: tiasang.com.vn, 25-3-2020

- Thể loại: Văn bản thông tin.

- Kiểu văn bản: Văn bản thông tin giải thích một hiện tượng tự nhiên.

- Phương thức biểu đạt: Thuyết minh.

– Bố cục gồm nhan đề, sa-pô và 3 phần:

+ Phần 1: (từ “Thay đổi mực nước biển” đến “biến dạng hình dạng Trái Đất”): Thay đổi mực nước biển và nguyên nhân.

+ Phần 2: (tiếp theo đến “tiếp tục tăng chứ không giảm đi”): Mực nước biển sẽ dâng bao nhiêu?

+ Phần 3: (phần còn lại): Lời kết.

II. Tìm hiểu chi tiết

Hoạt động của GV và HS

Dự kiến sản phẩm

NV1:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS đọc văn bản, thảo luận theo cặp và trả lời câu hỏi:

? Chủ đề của văn bản là gì?

? Nêu ý nghĩa của nhan đề văn bản?

? Đoạn sa-pô của văn bản cho biết những gì?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi.

Bước 3: Trao đổi thảo luận, báo cáo sản phẩm

- HS trình bày sản phẩm thảo luận.

- GV gọi cặp HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

NV2:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

? Em hãy đọc phần 1 của văn bản và cho biết biển và địa dương có vai trò như thế nào trong đời sống của con người?

? Hiện tượng nước biển dâng có tác động như thế nào đối với cuộc sống của con người?

? Những nguyên nhân dẫn tới hiện tượng nước biển dâng là gì?

* HS đọc và trả lời phiếu học tập 2:

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS trả lời từng câu hỏi.

- HS trả lời phiếu học tập số 2.

Bước 3: Trao đổi thảo luận, báo cáo sản phẩm

- HS trình bày sản phẩm.

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

NV3:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV cho HS xem video

- GV yêu cầu HS đọc nội dung phần 2, xem lược đồ và trả lời câu hỏi:

?Theo bài viết thì mực nước biển được dự báo sẽ dâng lên cao bao nhiêu? Có những kịch bản xấu, những nguy cơ và cảnh báo nào đối với con người?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi.

Bước 3: Trao đổi thảo luận, báo cáo sản phẩm

- HS trình bày sản phẩm thảo luận.

- GV gọi HS nhóm khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

NV4:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV cho HS xem video

- GV yêu cầu HS đọc nội dung phần cuối và trả lời câu hỏi:

?Ở phần cuối người viết đã đưa ra những lời kết nào cho hiện tượng nước biển dâng?

? Qua phần cuối em nhận được lời kêu gọi nào từ tác giả?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi.

Bước 3: Trao đổi thảo luận, báo cáo sản phẩm

- HS trình bày sản phẩm thảo luận.

- GV gọi HS nhóm khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

^{II. Tìm hiểu chi tiết}

1. Chủ đề; Nhan đề; Sa – pô

- Chủ đề: Giải thích hiện tượng tự nhiên nước biển dâng.

- Ý nghĩa nhan đề: Cung cấp thông tin về hiện tượng nước biển dâng, hậu quả của nó để hướng tới những giải pháp nhằm giải bài toán khó này trong thế kỉ XXI.

- Sa-pô: Tác giả đã đưa ra hệ quả của hiện tượng biến đổi khí hậu làm nước biển dâng đối với Đồng bằng sông Cửu Long và nhiều vùng ven biển trên thế giới để dẫn dắt người đọc vào nội dung chính của văn bản.

2. Nội dung thông tin của văn bản

a. Thay đổi mực nước biển và nguyên nhân:

 * Vai trò của biển và đại dương:

- Tạo ra hơn một nửa nguồn ôxy mà chúng ta thở hằng ngày.

- Cung cấp một nguồn hải sản đa dạng.

- Giúp vận chuyển ¾ hàng hóa tiêu dùng.

* Ảnh hưởng của nước biển dâng:

- 40% dân số cư ngụ gần biển, với 600 triệu người sinh sống trong khu vực cao hơn mực nước biển 10 mét trở xuống.

- Việt Nam có 28/64 tỉnh thành ven biển, với bờ biển dài hơn 3000km.

=> Nước biển dâng có ảnh hưởng mạnh mẽ tới cuộc sống của con người.

* Những nguyên nhân dẫn tới nước biển dâng:

- Thủy triều

- Tác động của gió

- Bão, động đất và sóng thần

- Biến đổi khí hậu

b. Mực nước biển sẽ dâng cao bao nhiêu:

- Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất đến nay: hơn 20cm.

- Những năm gần đây, nước biển dâng trung bình 3mm/năm.

- Kịch bản xấu: Nước biển dâng 86 cm so với ngày nay.

- Nguy cơ: Nước biển dâng từ 50 cm, lượng tăng gấp đôi so với 1 thế kỉ trước.

=> Lời cảnh báo: Mực nước biển vẫn tăng lên chứ không giảm đi.

C. Lời kết:

- Mực nước biển toàn cầu sẽ liên tục tăng với tốc độ ngày càng nhanh hơn do nhiều nguyên nhân khác nhau: băng tan, giãn nở của nước và các thay đổi trong hệ thống khí hậu Trái Đất.

- Tốc độ dâng của nước biển do biến đổi khí hậu chừng 3 milimet một năm với gia tốc dương.

- Dự kiến vào cuối thế kỷ tới, mực nước biển sẽ tăng lên trong khoảng 35-85 cm, gây thiệt hại cho kinh tế toàn cầu hàng ngàn tỷ USD với nhiều hệ lụy về phát triển.

=> Lời kêu gọi: Tìm giải pháp thích ứng một cách hiệu quả là một trong những bài toán khó nhất mà loài người chúng ta cần hợp tác giải quyết trong thế kỉ này.

III. TỔNG KẾT

a. Mục tiêu

- Chỉ ra được mối quan hệ giữa đặc điểm văn bản với mục đích của nó; nhận biết được vai trò của các chi tiết trong việc thể hiện thông tin cơ bản của văn bản.

b. Nội dung

- GV sử dụng KT chia sẻ nhóm bàn để khái quát giá trị nghệ thuật và nội dung của văn bản…

- HS làm việc cá nhân, thảo luận nhóm và báo cáo sản phẩm.

c. Sản phẩm học tập: câu trả lời của HS

d. Tổ chức thực hiện:

Tổ chức thực hiện

Dự kiến sản phẩm

- Chia nhóm theo bàn.

- Giao nhiệm vụ cho các nhóm:

? Nêu những nghệ thuật được sử dụng trong văn bản?

? Nội dung chính của văn bản?

HS làm việc cá nhân, làm việc nhóm để hoàn thành nhiệm vụ.

GV hướng theo dõi, quan sát HS thảo luận nhóm, hỗ trợ (nếu HS gặp khó khăn).

GV:

- Yêu cầu HS lên trình bày, nhóm cử đại diện trình bày

- Hướng dẫn HS cách trình bày (nếu cần).

HS:

- Trình bày kết quả làm việc cá nhân, làm việc nhóm

- Nhận xét và bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần).

- GV nhận xét thái độ và kết quả làm việc của từng nhóm.

- Nhận xét và chốt sản phẩm lên Slide

1. Nghệ thuật

- Phần nhan đề, sa-pô rõ ràng.

- Ngôn ngữ thuyết minh mạch lạc, dễ hiểu, dựa trên cơ sở khoa học .

- Bố cục chặt chẽ, các ý lớn được in đậm khiến người đọc dễ dàng theo dõi và nắm bắt nội dung.

- Kết hợp với phương tiện phi ngôn ngữ là biểu đồ thể hiện rõ nội dung cần hướng đến.

2. Nội dung

Văn bản giải thích hiện tượng tự nhiên nước biển dâng, nói về nguyên nhân thay đổi mực nước biển, thực trạng của hiện tượng nước biển dâng, hậu quả và khẳng định đây là bài toán khó cần giải của loài người trong thế kỉ XXI.

Hoạt động 3: Luyện tập, vận dụng

a. Mục tiêu:

- HS thực hành vận dụng kiến thức của bài học và tìm tòi, trải nghiệm của bản thân để làm một hoạt động tuyên truyền về tác hại của hiện tượng nước biển dâng và đưa ra những giải pháp của cá nhân mà HS cho là đúng để giải quyết vấn đề.

b. Nội dung: Học sinh làm bài tập dự án theo nhóm.

c. Sản phẩm học tập: Video dự án của học sinh.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của giáo viên và HS

Dự kiến sản phẩm

- GV chuyển giao nhiệm vụ: đưa ra bài tập dự án:

Em hãy đóng vai là nhà hoạt động về môi trường để làm 1 video tuyên truyền cho mọi người về những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu dẫn tới nước biển dâng và những giải pháp nhằm góp phần giảm thiểu điều đó.

- GV yêu cầu học sinh:

+ Mỗi tổ là 1 nhóm để thực hiện dự án. Tổ bầu ra trưởng nhóm và phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm.

+ Trình bày dự án trước cô giáo và các nhóm khác.

+ Điểm của các thành viên là điểm chung của cả nhóm nhận được.

- HS thực hiện dự án (ở nhà).

- HS báo cáo sản phẩm vào tiết học tiếp theo.

- GV nhận xét, rút kinh nghiệm cho từng nhóm và cho điểm các nhóm.

IV. Luyện tập, vận dụng:

- Sản phẩm video của HS.

TUẦN …

TIẾT …

Ngày soạn:

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT:

ĐOẠN VĂN; PHƯƠNG TIỆN GIAO TIẾP PHI NGÔN NGỮ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Dựa vào mục 3 phần Kiến thức Ngữ văn, em hãy nối cột A với cột B cho phù hợp:

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Dựa vào mục 4 phần Kiến thức Ngữ văn em hãy hoàn thành các nội dung còn thiếu vào Phiếu học tập sau:

Các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ

Tác dụng

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

BÀI TẬP 2/68,69

Câu

Số liệu

Tác dụng

a,

….…………………………

….…………………………

….…………………………………………………………

….…………………………………………………………

b,

….…………………………

….…………………………

….…………………………………………………………

….…………………………………………………………

c,

….…………………………

….…………………………

….…………………………………………………………

….…………………………………………………………

d,

….…………………………

….…………………………

….…………………………………………………………

….…………………………………………………………

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4

BÀI TẬP 3/69

Đoạn văn

Kiểu đoạn văn

Câu chủ đề

a,

….………………………

….………………………

….………………………………………………………

….………………………………………………………

b,

….………………………

….………………………

….………………………………………………………

….………………………………………………………

c,

….………………………

….………………………

….………………………………………………………

….………………………………………………………

d,

….………………………

….………………………

….………………………………………………………

….………………………………………………………

Hoạt động của GV và HS

Nội dung cần đạt

B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV):

- GV cho cả lớp quan sát bài tập trên màn chiếu và gọi 1 HS đọc câu hỏi:

?Trong đoạn văn sau, người viết đã dùng những số liệu nào?

Thuỷ triêù là yếu tố có dao động lớn và thường xuyên nhất đến sự thay đồi của mực nước biển. Thuỷ triều được hình thành do lực hút của Mặt Trăng và Mặt nào?

Trời tác động lên Trái Đất, làm khôí chất lỏng trên bề mặt nó (biển và dại dương) biến đổi. Ở Biển Đông, thuỷ triều có hai lần dâng lên đạt đỉnh và hai lần mực nước đạt thấp nhất, được kết hợp từ các thành phần nhật triều và bán nhật triều có tần số và biên độ khác nhau của sóng biển. Khoảng dao động tổng hợp có độ lớn trung bình từ 2-3 mét, tuỳ địa điểm dọc bờ biển. Một số nơi như vịnh Phăn-đi (Fundy) - Ca-na-đa (Canada) và cửa sông Xe-vân (Severn) - Anh biên độ thuỷ triều hằng ngày có thể đạt tới 15 - 16 mét.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

HS thảo luận nhóm theo bàn.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

+ HS đại diện nhóm trình bày kết quả.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá

- Giáo viên nhận xét, đánh giá

GV nhận xét và giới thiệu bài học: Các em vừa xác định được các số liệu được dùng trong đoạn văn. Vậy các số liệu đó được gọi là gì, tác dụng ra sao; và đoạn văn trên có đặc điểm gì? Trong bài học ngày hôm nay, cô sẽ giúp các em tìm hiểu thêm về các từ đó qua bài học: Đoạn văn; phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ.

Hs trả lời

Hoạt động của GV và HS

Nội dung cần đạt

Nội dung 1: Đoạn văn

1.Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

Hs hoạt động cá nhân: Hoàn thành phiếu học tập số 1 dựa vào phần Kiến thức Ngữ văn

- GV chiếu ví dụ mẫu. HS Quan sát và phân tích các ví dụ mẫu:

? Xác định ý chính, chỉ ra câu chủ đề (nếu có), cách triển khai ý và kiểu đoạn văn của mỗi đoạn văn dưới đây:

Đoạn a, Cây cối luôn được ví là “lá phổi xanh". Lá cây giúp che chắn các thành phán bụi bẩn, độc hại có trong không khí. Nếu không có cây xanh che bụi và các chất ô nhiềm, con người sè khó thở và mắc nhiều bệnh mãn tính do không khí ô nhiễm gây ra. (Theo Thu Thuỷ).

Đoạn b, Chính quyền nhân dân ta vững chắc. Quân đội nhân dân hùng mạnh. Mặt trận dân tộc rộng rãi. Công nhân, nông dân và trí thức được rèn luyện, thử thách và tiến bộ không ngừng. Nói tóm lại, lực lượng của chúng ta to lớn và ngày càng to lớn. (Hồ Chí Minh)

Đoạn c, Chúng lập ra nhà tù nhiểu hơn trường học. Chúng thẳng tay chém giết những người yêu nước thương nòi của ta. Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu. (Hổ Chí Minh).

Đoạn d, Các con vật trong nhà có xu hưởng mang lại một cảm giác bình yên cho trẻ. Một số trẻ nhỏ thường có cảm giác thoải mải khi ở cạnh những con vật nuôi hơn là khi ở bèn người khác. Cũng giống như người lớn, trẻ thường thích ở bên những con thú cưng khi chúng cảm thấy buổn, giận dữ hay khó chịu. Thật kì diệu, những con vật nuôi sẽ mang đến sự yên bình trong mọi tình huống và luôn dành cho con người một tình yêu vô diều kiện. (Theo Thuỳ Dương).

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Học sinh thực hiện theo 4 nhóm

- HS quan sát ví dụ mẫu -> thực hiện yêu cầu

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- Đại diện nhóm trình bày sản phẩm của nhóm.

=> Tổ trọng tài đếm nhanh và công bố nhóm thắng cuộc là nhóm tìm được nhiều câu văn đúng yêu cầu nhất.

- HS trình bày cá nhân phát hiện trên ví dụ mẫu.

=> GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)

GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

1. Đoạn văn

Nối:

1 - d

2 - a

3 - b

4 - c

Đoạn a/

- Ý chính: Tác dụng của cây cối.

- Cách triển khai ý: Từ khái quát đến cụ thể.

- Câu chủ đề: Cây cối luôn được ví là “lá phổi xanh"

- Kiểu đoạn văn: Diễn dịch

Đoạn b/

- Ý chính: Bàn về lực lượng to lớn của chúng ta.

-Cách triển khai ý: Từ cụ thể đến khái quát.

- Câu chủ đề: Nói tóm lại, lực lượng của chúng ta to lớn và ngày càng to lớn.

- Kiểu đoạn văn: Quy nạp

Đoạn c/

- Ý chính: Bàn về tội ác của thực dân Pháp đối với nhân dân ta.

- Cách triển khai ý: các câu có quan hệ bình đẳng và cùng làm rõ ý chính của đoạn văn.

- Câu chủ đề: Không có

- Kiểu đoạn văn: Song song

Đoạn d/

- Ý chính: Vai trò của vật nuôi trong nhà.

- Cách triển khai ý: Từ khái quát đến cụ thể đến tổng hợp.

- Câu chủ đề:

- Các con vật trong nhà có xu hưởng mang lại một cảm giác bình yên cho trẻ.

-Thật kì diệu, những con vật nuôi sẽ mang đến sự yên bình trong mọi tình huống và luôn dành cho con người một tình yêu vô diều kiện.

- Kiểu đoạn văn: Hỗn hợp.

Nội dung 2: Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ.

1.Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

Hs hoạt động cá nhân: Hoàn thành phiếu học tập số 2 dựa vào phần Kiến thức Ngữ văn.

- HS nghe yêu cầu -> thực hiện yêu cầu

- HS thảo luận theo nhóm.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

+ HS trình bày kết quả cá nhân

+ GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)

+ GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức .

2. Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ.

Hoạt động của GV và HS

Nội dung cần đạt

1. Bài 1/68

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV chiếu lại biểu đồ H1 SGK/67.

HS hoạt động cá nhân.

? Từ việc đọc hiểu và dựa vào Biểu đồ của bài Nước biển dâng, em hãy cho biết tác dụng của biểu đồ trong văn bản.

Hình 1. Nước biên dâng từ cuối thê ki XIX

đến năm 2020 từ các nguồn dữ liệu khác nhau.

(Nguồn: Church ct al., 2013)

II. Thực hành

Bài 1

Biểu đồ H1 có tác dụng minh họa rõ ràng, giúp người đọc nhận ra ngay một nội dung quan trọng của bài viết: Trong vòng 130 năm (từ năm 1980 đến năm 2010) mực nước biển toàn cầu đã dâng lên hơn 20 xăng -ti-mét.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS suy nghĩ, thực hiện yêu cầu cá nhân.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- Một số Hs trình bày.

- GV gọi 1 HS nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)

+ GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

=> Ghi lên bảng.

Bài 2/68,69

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

• Hs đọc đề bài

• Hoàn thành bảng thống kê theo Phiếu học tập số 3.

Bước 2:Thực hiện nhiệm vụ

- HS nghe yêu cầu -> thực hiện yêu cầu

- HS thảo luận theo nhóm.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

+ Đại diện HS trình bày kết quả của nhóm

+ GV gọi nhóm hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)

+ GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

Bài 3/69

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

? HS đọc đề bài

- Xếp mỗi đoạn văn vào kiểu phù hợp. Chỉ ra câu chủ đề của mỗi đoạn văn (trừ đoạn song song)

• HS hoạt động theo nhóm.

Bước 3:Báo cáo, thảo luận

- Đại diện HS trình bày kết quả của nhóm mình.

- GV gọi nhóm hs nhận xét, bổ sung phần trình bày của bạn.