Giáo Án Ngữ Văn 9 Cánh Diều Bài 3 Văn Bản Thông Tin

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Quan sát các hình ảnh sau.

- Em hãy gọi tên các danh lam thắng cảnh.

- Em hãy trình bày ngắn gọn hiểu biết của em về một trong những danh lam thắng cảnh trên.

Cách 2: Gv cho HS xem clip về vịnh Hạ Long theo đường link: https://www.youtube.com/watch?v=fMlEcPFJ_cI.

Em đã được ngắm Vịnh Hạ Long bao giờ chưa? Cảm xúc của em khi ấy như thế nào? Hãy chia sẻ cho thầy/ cô và các bạn cùng biết?

Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ

- HS suy nghĩ và trả lời cá nhân.

- GV quan sát, khích lệ.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- Cách 1: HS trả lời câu hỏi, các HS khác nhận xét, trao đổi, bổ sung.

- Cách 2: HS chia sẻ cảm xúc cá nhân.

Bước 4: Kết luận, nhận định

Nhận xét câu trả lời của HS, dẫn dắt vào văn bản, xâu chuỗi, dẫn vào bài.

Cách 1: Nhìn hình đoán tên danh lam thắng cảnh:

- HS nêu được tên các danh lam thắng cảnh như: Vịnh Hạ Long, Đảo Phú Quốc, danh thắng Tràng An, cố đô Huế, phố cổ Hội An, …

- HS có thể kể thêm một số danh lam thắng cảnh khác, …

- HS giới thiệu được về một danh lam thắng cảnh em đã tìm hiểu.

Hoạt động của giáo viên và học sinh

Sản phẩm dự kiến

NV1: Tìm hiểu về thể loại văn bản thông tin thuyết minh về một danh lam thắng cảnh.

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

*GV yêu cầu HS theo dõi SGK tr.56, 57, đọc thầm phần Kiến thức ngữ văn và trình bày các thông tin đã chuẩn bị.

Hình thức: cặp đôi chia sẻ để hoàn thành phiếu học tập 01.(Phụ lục)

HS nêu ví dụ và thực hiện phiếu học tập số 01

GV chiếu phiếu học tập 01.

Yêu cầu HS thực hiện

Vậy thế nào là một danh lam thắng cảnh?

Thế nào là văn bản thông tin thuyết minh một danh lam thắng cảnh?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS tái hiện lại kiến thức vào Phiếu HT, chia sẻ.

- GV quan sát, hỗ trợ.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- HS lên trình bày kết quả, chia sẻ hiểu biết bản thân.

- Các HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Kết luận, nhận định

GV chốt một vài đặc trưng của văn bản thông tin thuyết minh về một danh lam thắng cảnh.

NV2: Tìm hiểu về một số yếu tố của văn bản thông tin thuyết minh về một danh lam thắng cảnh:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- Hình thức: HS làm việc cá nhân

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu kiến thức ngữ văn mục 2 thông qua hai yêu cầu sau:

+ Nêu cách trình bày nhan đề của các văn bản thông tin giới thiệu về một danh lam thắng cảnh.

+ Nêu cách trình bày thông tin trong văn bản.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Tất cả HS đọc mục 2- Kiến thức Ngữ văn

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- HS trình bày.

- HS ở dưới bổ sung, nhận xét nếu các HS tham gia không trả lời hoặc trả lời thiếu.

Bước 4: Kết luận, nhận định

_{GV nhận xét, chuẩn kiến thức.}

I. KIẾN THỨC NGỮ VĂN:

1. Khái niệm văn bản thông tin thuyết minh về một danh lam thắng cảnh:

- Theo Luật Di sản văn hóa, danh lam thắng cảnh là những cảnh quan thiên nhiên đẹp hoặc là địa điểm có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc có giá trị lịch sử, thẩm mĩ, khoa học.

- Văn bản giới thiệu một danh lam thắng cảnh là loại văn bản thông tin, được viết ra nhằm đưa đến cho người đọc những thông tin khái quát về một cảnh quan đáng du ngoạn, thưởng lãm. Cảnh quan được đề cập thường có sự kết hợp hài hòa giữa vẻ đẹp vốn có của thiên nhiên (thắng cảnh) và vẻ đẹp của các công trình nhân tạo, trong đó phổ biến nhất là các công trình phục vụ cho hoạt động tín ngưỡng (danh lam).

2. Một số yếu tố của văn bản thông tin thuyết minh về một danh lam thắng cảnh

- Nhan đề: Phần lớn nhan đề của loại văn bản thông tin này thường nêu tên các địa danh (Cao nguyên đá Đồng Văn, Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông,...), cũng có nhiều nhan đề văn bản nêu giá trị nổi bật của danh lam thắng cảnh được giới thiệu (Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ,...)

- Văn bản giới thiệu một danh lam thắng cảnh có thể được triển khai theo nhiều cách khác nhau. Tuy vậy, việc tạo lập mọi văn bản thuộc kiểu này đều phải đảm bảo các yêu cầu chính: nêu được vị trí không gian và quá trình hình thành cảnh quan; miêu tả được cấu trúc và vẻ đẹp của cảnh quan; đánh giá được ý nghĩa của cảnh quan đối với đời sống con người; phối hợp hiệu quả phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ khi thể hiện tất cả các nội dung trên.

HĐ của GV và HS

Dự kiến sản phẩm

NV1: Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu từ khó.

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV hướng dẫn HS đọc VB:

+ Đọc lướt văn bản, chú ý nhan đề, đề mục, để tìm các thông tin chính

+ Đọc kĩ từng phần của văn bản: đọc to, rõ ràng, chú ý các chỉ dẫn bên tuyến phải trang sách – chủ yếu kĩ năng dự đoán, liên hệ; các hình minh hoạ

+ Ghi chú các thông tin trong khi đọc: đánh dấu thông tin quan trọng và những phương tiện giúp làm nổi bật thông tin đó.

- GV đọc mẫu một đoạn rồi gọi 1 vài HS khác đọc theo đoạn.

Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc theo hướng dẫn.

- Giải thích nghĩa các từ đã cho.

Bước 3. Nhận xét sản phẩm, bổ sung

- HS khác nhận xét.

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chiếu một số từ ngữ khó cần giải thích

NV2: Tìm hiểu chung về văn bản

Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ

Hướng dẫn HS tìm hiểu chung văn bản.

GV yêu cầu HS nêu rõ xuất xứ VB, thể loại, đối tượng thuyết minh, bố cục VB.

Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ

- HS trao đổi, hoàn thành yêu cầu.

Bước 3. Nhận xét sản phẩm, bổ sung

- HS báo cáo kết quả;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến thức  Ghi lên bảng

II. ĐỌC- TÌM HIỂU CHUNG

1. Đọc, tìm hiểu từ khó

2. Tìm hiểu chung

a. Xuất xứ

- Theo Thi Sảnh

- Tạp chí Di sản văn hóa, số 8, năm 2004.

b. Thể loại và phương thức biểu đạt chính

- Thể loại: Văn bản thông tin

- Phương thức biểu đạt chính: thuyết minh

c. Đối tượng thuyết minh: Vịnh Hạ Long.

d. Bố cục: văn bản gồm 4 phần:

- Phần 1: Nêu thời gian và địa điểm ghi nhận giá trị của vịnh Hạ Long.

- Phần 2: Vịnh Hạ Long là tác phẩm nghệ thuật thiên nhiên hoành tráng.

- Phần 3: Cảnh quan biến đổi theo góc nhìn thời gian.

- Phần 4: Hệ thống hang động như những lâu đài bí ẩn.

HĐ của GV và HS

Dự kiến sản phẩm

NV1: Hướng dẫn HS tìm hiểu ý nghĩa nhan đề.

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Đọc lại nhan đề của văn bản.

- Cho biết ý nghĩa của nhan đề.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

- GV quan sát, khích lệ HS.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

- GV gọi đại diện 1 vài HS trả lời.

- HS nhận xét lẫn nhau.

Bước 4: Kết luận, nhận định

GV nhận xét và chuẩn hoá kiến thức.

III. ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

1. Ý nghĩa nhan đề:

- Nêu giá trị nổi bật của danh lam thắng cảnh được giới thiệu. Đó là vịnh Hạ Long, với cụm từ nhấn mạnh giá trị nổi bật: “một kì quan độc đáo và tuyệt mĩ”.

HOẠT ĐỘNG NHÓM BÀN

NV2: Tìm hiểu về cách triển khai ý tưởng và thông tin trong văn bản

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- HS thảo luận nhóm nhỏ, thời gian 7 phút câu hỏi sau:

- Người viết đã chọn cách nào để triển khai ý tưởng và thông tin trong văn bản?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả

- HS báo cáo kết quả;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định

- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến thức.

2. Cách triển khai ý tưởng và thông tin trong văn bản

- Văn bản đã triển khai ý tưởng và thông tin trong bài theo trình tự không gian và thời gian.

*Tác dụng của cách triển khai ý tưởng và thông tin của văn bản:

- Làm nổi bật những giá trị và cảnh sắc độc đáo, tuyệt mĩ của Vịnh Hạ Long.

- Thể hiện niềm tự hảo, trân trọng, ngợi ca của người viết đối với danh lam thắng cảnh của đất nước.

NV3: Tìm hiểu về thông tin chi tiết của văn bản

a. Thời gian và địa điểm ghi nhận giá trị của vịnh Hạ Long.

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

Phân công: lớp chia thành 4 nhóm, thảo luận phiếu HT 02.

Bước 2: Các nhóm thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

GV:

- Yêu cầu đại diện nhóm đứng lên báo cáo trình bày.

- Hướng dẫn HS trình bày (nếu cần).

HS:

- Đại diện 1 nhóm đứng lên trình bày.

- Các nhóm khác theo dõi, quan sát, nhận xét bổ sung (nếu cần) cho nhóm bạn.

Bước 4. Kết luận, nhận định

- Nhận xét kết quả hoạt động cho từng nhóm và chỉ ra những điểm còn hạn chế trong hoạt động nhóm.

3. Thông tin chi tiết của văn bản

a. Thời gian và địa điểm ghi nhận giá trị của vịnh Hạ Long.

b. Vịnh Hạ Long là tác phẩm nghệ thuật thiên nhiên hoành tráng:

* Tìm hiểu về các chi tiết:

HOẠT ĐỘNG THEO CẶP

Bước 1: GV giao nhiệm vụ:

Tìm các chi tiết nói về vịnh Hạ Long là tác phẩm nghệ thuật thiên nhiên hoành tráng?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS trong từng cặp ghi lại câu trả lời của mình.

- GV quan sát, hướng dẫn học sinh.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- GV gọi đại diện nhóm 1 báo cáo.
- HS trong lớp thảo luận, nhận xét, bổ sung.
- GV lắng nghe, quan sát, hướng dẫn.

Bước 4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét và chuẩn kiến thức.

* Tìm hiểu về nghệ thuật

HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV nêu câu hỏi cho HS suy nghĩ:

- GV nêu câu hỏi cho HS suy nghĩ chuẩn bị nội dung trả lời

+ Những nghệ thuật nào được sử dụng trong phần đầu văn bản? (Chỉ rõ trong văn bản.)

+ Em hãy nêu tác dụng của những biện pháp nghệ thuật đó?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ theo phân công.

- GV quan sát, khích lệ và giúp đỡ HS.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- một vài HS lên trình bày.

Bước 4: Kết luận, nhận định

- HS nhận xét, bổ sung ý kiến cho bạn.

- GV nhận xét thái độ trong quá trình làm việc và kết quả làm việc của từng cặp, chỉ ra những ưu điểm và hạn chế trong HĐ nhóm của HS, chốt ý.

c. Cảnh quan biến đổi theo góc nhìn thời gian

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

Phân công: lớp chia thành 4 nhóm, thảo luận phiếu HT 03.

Bước 2: Các nhóm thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

GV:

- Yêu cầu đại diện nhóm đứng lên báo cáo trình bày.

- Hướng dẫn HS trình bày (nếu cần).

HS:

- Đại diện 1 nhóm đứng lên trình bày.

- Các nhóm khác theo dõi, quan sát, nhận xét bổ sung (nếu cần) cho nhóm bạn.

Bước 4. Kết luận, nhận định

- Nhận xét kết quả hoạt động cho từng nhóm và chỉ ra những điểm còn hạn chế trong hoạt động nhóm.

d. Hệ thống hang động như những lâu đài bí ẩn

HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV nêu câu hỏi cho HS suy nghĩ:

- GV nêu câu hỏi cho HS suy nghĩ chuẩn bị nội dung trả lời

+ Những chi tiết nào thể hiện rõ hệ thống hang động như những lâu đài bí ẩn ở vịnh Hạ Long?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ theo phân công.

- GV quan sát, khích lệ và giúp đỡ HS.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- một vài HS lên trình bày.

Bước 4: Kết luận, nhận định

- HS nhận xét, bổ sung ý kiến cho bạn.

- GV nhận xét thái độ trong quá trình làm việc và kết quả làm việc của từng cặp, chỉ ra những ưu điểm và hạn chế trong HĐ nhóm của HS, chốt ý.

b. Vịnh Hạ Long là tác phẩm nghệ thuật thiên nhiên hoành tráng

* Các chi tiết:

- Là tác phẩm nghệ thuật tạo hình kì vĩ của tạo hóa, kết hợp hài hòa giữa điêu khắc và hội họa.

- Hàng nghìn đảo đá muôn hình muôn vẻ, tựa tấm thảm xanh lộng lẫy, lấp lánh vô số châu ngọc.

- Đảo Hạ Long là thế giới sống động với những sinh linh ẩn hiện trong biết bao hình hài bí ẩn bằng đá.

=> Các đảo đá đều có nội tâm, đều có suy nghĩ, khát vọng và hoài niệm về quá khứ như những sinh linh.

- Hình tượng chạm khắc quanh chân đảo có nhiều hình dáng kì lạ, tầng tầng lớp lớp, trông xa tựa bức phù điêu uốn lượn .

- Mặt vịnh Hạ Long chỗ mênh mông khoáng đạt, chỗ thắt lại như ao, vũng, chỗ bị kẹp giữa hai triền đảo...

* Nghệ thuật:

So sánh:

+ ...tựa tấm thảm xanh lộng lẫy...

+... tựa bức phù điêu uốn lượn quanh chân đảo...

+ Có đảo hình trụ tứ giác... như...

+ Có đảo cong cong giống...

Nhân hóa:

+... biển cả đã cần cù chạm khắc vào chân đảo nhiều hình dáng kì lạ,...

+ Nhiều chân đảo trở nên mảnh khảnh,...

- Liệt kê:

Các đảo, các hình dáng đảo trên vịnh Hạ Long.

- Kết hợp thuyết minh + miêu tả + biểu cảm.

* Tác dụng:

- Giúp người đọc hình dung rõ hơn những vẻ đẹp kì vĩ, tráng lệ, nên thơ của vịnh Hạ Long.

- Thể hiện tình cảm của người viết: ngợi ca, trân trọng, tự hào về vịnh Hạ Long.

c. Cảnh quan biến đổi theo góc nhìn thời gian

Buổi sớm mùa xuân

- Hạ Long huyền ảo.

- Giữa màn sương bạc mông lung nhô lên thấp thoáng những đỉnh đảo xanh đen, bồng bềnh, lúc ẩn lúc hiện...

Buổi sáng mùa hè

- Chiêm ngưỡng cảnh mặt trời mọc: Vầng thái dương nhô lên trên biển cả là lúc bình minh như ánh đuốc vọt lên sáng rực...

- Giữa mặt vịnh mênh mông xanh ngắt và tim tím nhô lên những tảng đá vôi hình thù kì dị....

Trưa hè

- Nắng rải trên mặt vịnh gợn sóng lăn tăn vô số sợi bạc lóng lánh.

- Đảo san sát vươn dài, nằm phơi tấm ngực cường tráng, trần trụi.

- Hoa phong lan bám lủng lẳng trên vách núi, nở cánh vàng, trắng, tím mềm mại....

Chiều hè

- Khi đảo đá từ màu lam ngả sang màu tím sẫm, là lúc Mặt Trời cháy tàn ngọn lửa vàng, chỉ còn lại một quả cầu than đỏ rực dịch dần về phía tây, rồi khuất sau dãy đảo,....

Đêm trăng thu

- Hạ Long diễm lệ và huyền bí...

d. Hệ thống hang động như những lâu đài bí ẩn

- Hạ Long có hàng chục hang động mở trong lòng núi đá, phân bố nhiều nơi trên mặt vịnh nhưng tập trung chủ yếu trong khu vực di sản thế giới.

- Động Thiên Cung, hồ Ba Hầm, hang luồn....

HĐ của GV và HS

Dự kiến sản phẩm

HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN

Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ

- Khái quát những đặc sắc về nghệ thuật và nội dung của văn bản.

- Hãy rút ra cách đọc văn bản thông tin thuyết minh một danh lam thắng cảnh.

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

- Học sinh: suy nghĩ , trả lời

- Giáo viên: nghe, quan sát, gọi nhận xét

Bước 3. Báo cáo kết quả: HS trả lời miệng, trình bày kết quả. HS khác nghe nhận xét, đánh giá

Bước 4. Kết luận, nhận định

- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá

- Giáo viên nhận xét, đánh giá, chốt lại kiến thức.

IV. TỔNG KẾT

1. Nghệ thuật

- Sử dụng thành công các biện pháp tu từ như: so sánh, nhân hóa, liệt kê,...

- Kết hợp giữa phương thức thuyết minh với miêu tả và biểu cảm.

- Có sự kết hợp giữa kênh hình và kênh chữ gây ấn tượng cho người đọc.

2. Nội dung

Khẳng định giá trị cả về mặt tinh thần và vật chất của vịnh Hạ Long:

- Giá trị về tinh thần: là niềm tự hào của người Việt Nam về danh lam thắng cảnh thiên nhiên có một không hai, độc đáo, lâu đời; là một danh lam thắng cảnh hấp dẫn không chỉ với người Việt Nam mà đối với cả du khách quốc tế,....

- Giá trị về vật chất: là một điểm tham quan du lịch có giá trị kinh tế, một di sản được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới.

3. Cách đọc văn bản thông tin thuyết minh một danh lam thắng cảnh:

Khi tìm hiểu văn bản giới thiệu về một danh lam thắng cảnh, ngoài những lưu ý chung về đọc hiểu văn bản thông tin, các em cần lưu ý những điểm sau:

- Phân tích được thông tin cơ bản của văn bản; biết giải thích ý nghĩa nhan đề và đánh giá vai trò của các chi tiết quan trọng trong văn bản.

- Nhận biết và phân tích được quan hệ giữa phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ và phương tiện ngôn ngữ dùng để biểu đạt thông tin trong văn bản.

- Có niềm tự hào về những danh lam thắng cảnh của đất nước; có ý thức tìm hiểu và góp phần bảo vệ các di sản thiên nhiên – văn hóa.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Đặc điểm của văn bản “ Khám phá kì quan thế giới: Thác I- goa - du

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

Đặc điểm và giá trị của thác I – goa - du

Hoạt động của GV&HS

Dự kiến sản phẩm

*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV giao nhiệm vụ

- GV cho hs đọc lại văn bản sau khi đã chuẩn bị ở nhà để xác định phương thức tạo lập văn bản và đề tài/ chủ đề của văn bản ( giới thiệu một danh lam thắng cảnh)

? Tìm hiểu nghĩa của cụm từ “ Thủy, lục, không quân”

- Thực hiện phiếu học tập số 1

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS làm phiếu HT số 1 ở nhà

*B3: Báo cáo, thảo luận:

- Gọi HS lên trình bày.

- Các nhóm khác theo dõi, nhận xét, bổ sung, phản biện (nếu có).

*B4: Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét quá trình tương tác, thảo luận nhóm của HS.

? Nhận biết sự giống nhau và khác nhau giữa hai văn bản: Vịnh Hạ Long… và Khám phá kì quan thế giới… ?

- Chốt kiến thức

I. Đọc và tìm hiểu chung

1. Đọc

2. Tìm hiểu chung:

- Xuất xứ: Theo Đỗ Doãn Hoàng, laodong.vn, 23-11-2019.

- Thể loại: văn bản thông tin

- Phương thức biểu đạt: thuyết minh.

- Bố cục

+ Phần mở đầu: (từ “Thác nước khổng lồ” đến “mét khối”): Giới thiệu chung về thác nước I-goa-du.

+ Phần 2: Xứ sở của những “ kì quan tạo ra bởi Đức Chúa Trời” giới thiệu chi tiết về cảnh quan chung, những địa điểm và các trò chơi ở khu vực thác I –goa- du,…

+ Phần 3: Ván bài sinh tử ở huyệt đạo I- goa- du: tập trung tả lại các tiết mục đi thuyền vào trung tâm thác nước được gọi là hành động xông vào trung tâm “ Họng quỷ”

=> Tác giả kể lại cuộc khám phá thác nước nổi tiếng- một kì quan thế giới thật độc đáo và đầy ngoạn mục

HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN -> NHÓM

*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:

? Nhan đề, đề mục cuả văn bản thể hiện sự đánh giá như thế nào về kì quan thế giới: Thác I - goa - du?

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS làm việc cá nhân và nhóm bàn trong phiếu HT số 2

- GV quan sát, gợi mở (nếu cần)

*B3: Báo cáo, thảo luận:

- Đại diện cá nhân hoặc nhóm trình bày.

- Các nhóm khác lắng nhận xét, bổ sung

*B4: Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét về thái độ học tập

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.

II. Đoc hiểu văn bản

1. Đặc điểm của văn bản thuyết minh về một danh lam thắng cảnh trong văn bản

a. Nhan đề, đề mục.

- Nhan đề của văn bản nêu giá trị nổi bật của danh lam thắng cảnh được giới thiệu – Thác I – goa- du

- Đề mục nói về vẻ đẹp tựa thiên đường của thác nước

*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV giao nhiệm vụ

? Người viết đã chọn cách nào để triển khai ý tưởng và thông tin trong văn bản?

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS làm việc nhóm bàn trong phiếu HT số 2

- GV quan sát, gợi mở(nếu cần)

*B3: Báo cáo, thảo luận:

- Đại diện nhóm trình bày.

- Các nhóm khác lắng nhận xét, bổ sung

*B4: Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét về thái độ học tập

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau

b. Cách triển khai ý tưởng và thông tin trong văn bản.

- Văn bản đã triển khai ý tưởng và thông tin trong bài theo trình tự không gian và thời gian.

*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV giao nhiệm vụ

? Xác định mục đích của văn bản? Người viết đã triển khai làm sáng tỏ mục đích ấy như thế nào?

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS làm việc nhóm bàn trong phiếu HT số 2

- GV quan sát, gợi mở (nếu cần)

*B3: Báo cáo, thảo luận:

- Đại diện nhóm trình bày.

- Các nhóm khác lắng nhận xét, bổ sung (nếu cần).

*B4: Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét về thái độ học tập

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.

c. Mục đích của văn bản

- Mục đích của văn bản: giới thiệu và làm rõ đặc điểm một kì quan thế giới – Thác I- goa –du.

- Để làm rõ mục đích ấy, tác giả đã triển khai nội dung rất phù hợp và có sức thuyết phục:

+ Đầu tiên là giới thiệu khái quát về thác

+ Tiếp theo giới thiệu cảnh quan và đặc điểm xung quanh của khu vực du lịch thác nước.

+ Kết thúc mô tả, kể lại cuộc du hành vào trung tâm thác nước đầy mạo hiểm và thú vị.

*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV giao nhiệm vụ

? Các hình ảnh, số liệu trong văn bản có tác dụng bổ sung thông tin và khơi gợi cảm xúc của người đọc như thế nào?

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS làm việc nhóm bàn trong phiếu HT số 2

- GV quan sát, gợi mở(nếu cần)

*B3: Báo cáo, thảo luận:

*B4: Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét về thái độ học tập của HS.

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.

d. Phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản

- Loại phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong VB: hình ảnh, số liệu

- Hình ảnh, số liệu đều góp phần làm sinh động thêm các thông tin, tăng tính xác thực và đối tượng được giới thiệu trong văn bản.

- Cả 2 hình ảnh trong văn bản đều giúp người đọc hình dung ra cảnh quan kì thú ( Ảnh 2) và sức mạnh, sự hùng vĩ của ngọn thác ( Ảnh 1)

*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:

+ Thác I-goa-zu được tác hiện như thế nào trong văn bản Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-du?

GV giao nhiệm vụ: GV chia lớp làm 4 nhóm, mỗi nhóm thực hiện một nhiệm vụ:

- N1: Phần mở đầu

- N2: Phần 2

- N3: Phần 3

- N4: Nêu giá trị

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS làm việc cá nhân, nhóm

- GV quan sát, gợi mở(nếu cần)

*B3: Báo cáo, thảo luận:

- Đại diện nhóm trình bày.

- Các nhóm khác lắng nhận xét, bổ sung (nếu cần).

*B4: Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét về thái độ học tập và sản phẩm của nhóm HS.

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.

2. Đặc điểm và giá trị của thác I –goa- du

a. Đặc điểm

* Phần mở đầu

- Nêu thông tin khái quát về thác I-goa-du:

+ Nằm ở biên giới giữa hai quốc gia Nam Mỹ là Bra-zil và Ác-hen-ti-na.

+ Được Tổ chức Bảy kì quan thiên nhiên thế giới mới – vinh danh chính thức từ tháng 11-2011.

- Thác I-goa-du có khoảng 275 – 300 ngọn thác I-goa-du dài từ 64 đến 85 mét.

* Thác I-goa-du xứ sở của những “kì quan tạo ra bởi Đức Chúa Trời”

- Thác I-goa-du đẹp tuyệt vời và được ca ngợi là kì quan tạo ra bởi Đức Chúa Trời.

- Quanh thác I-goa-du nước họ tổ chức “thủy lục, không quân”, thưởng thức ẩm thực và trải nghiệm văn hóa khác nhau.

- Có các hoạt động như: thăm các vườn chim, đạp xe, bay trực thăng, ngắm hồ thủy điện I-tai-pu, chơi trò dù lượn, tung mình, bung dù, ngắm thác I-goa-du, rừng nguyên sinh.

- Trải nghiệm thiên nhiên trên bộ, trên không, đi chơi trò dưới nước, đi thuyền xuyên qua các ngọn thác I-goa-du cao

à nhiều trải nghiệm thú vị cho khách du lịch tại thác I-goa-zu.

* Ván bài sinh tử ở huyệt đạo thác I-goa-du

- Chỉ có những người can đảm và dũng cảm mới có thể tham gia được hết các hoạt động vui chơi, Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-du

+ xông vào trung tâm “họng quỷ” với lượng nước 450 000 mét khối mỗi giây.

+ đi xe điện trên đường ray lớn, leo lên lồng sắt, chìm dần từ mỏm núi cao xuống sát mép nước sông I-goa-zu cuộn xiết.

+ Tàu chao đảo, nước xoáy, lòng thuyền bị nước té ngập quá mắt cá chân.

+ Tiếng nước gầm thét ào ào, biển nước cuồn cuộn

à Thiên nhiên hùng vĩ nhưng rất dữ dội bởi tiếng nước chảy mạnh, chảy xiết, lạnh ngắt.

b. Giá trị

- Giá trị tinh thần: là một thắng cảnh thiên nhiên độc đáo, hấp dẫn đối với du khách.

- Giá trị vật chất: là một điểm thăm quan du lịch có giá trị kinh tế. Đây là 1 kì quan thiên nhiên thế giới, được Tổ chức Bảy kì quan thiên nhiên thế giới mới ( NOWC) vinh danh 11/2021

*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV giao nhiệm vụ

? Qua văn bản em có thêm hiểu biết gì về thác I - goa - du và ý nghĩa của danh lam thắng cảnh ấy?

? Để cung cấp thông tin về thác nước tác giả đã sử dụng hình thức thuyết minh như thế nào?

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS làm việc cá nhân

- GV quan sát, gợi mở(nếu cần)

*B3: Báo cáo, thảo luận:

*B4: Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét về thái độ học tập của HS.

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.

III. Tổng kết.

a. Nghệ thuật

- Biện pháp so sánh giúp người đọc cảm nhận chân thực cảnh quan thiên nhiên cũng như sự dữ dội tại thác I-goa-zu.

- Lập luận logic, dẫn chứng thuyết phục.

b. Nội dung

- Thác nước I-goa-du – một trong những kì quan thế giới mang một vẻ đẹp hoang dã, tuyệt vời. Văn bản đem tới những thông tin hữu ích giúp người đọc trải nghiệm vẻ đẹp ấy một cách hoàn hảo nhất, từ việc miêu tả vẻ đẹp ấy, sự vĩ đại mang tính kỉ lục của thác nước, cách tả cảnh vượt thác đầy phong phu, như lao vào “họng quỷ” của du khách, và cảm nhận của tác giả và du khách.

Tiêu chí

Đạt

Chưa đạt

Nội dung

Giới thiệu được ít nhất hai vẻ đẹp của thác nước I- goa - du.

Trình bày thông tin chính xác về thác nước I- goa - du.

Hình thức

Bố cục cân đối, hài hoà

Lựa chọn được kiểu chữ, cỡ chữ và màu chữ phù hợp

Sử dụng đa dạng và hiệu quả phương tiện phi ngôn ngữ

Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, viết câu

Thể hiện được sự sáng tạo trong cách trình bày sản phẩm

TUẦN …

TIẾT …

Ngày soạn:

BÀI 3: VĂN BẢN THÔNG TIN

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

NGHĨA VÀ CÁCH DÙNG TÊN VIẾT TẮT CỦA CÁC

TỔ CHỨC QUỐC TẾ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Dựa vào mục 2 phần Kiến thức Ngữ văn, em hãy nối cột A với cột B cho phù hợp:

NGHĨA VÀ CÁCH DÙNG TÊN VIẾT TẮT CỦA CÁC

TỔ CHỨC QUỐC TẾ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Bài tập 1/SGK-66

Ghép các tên viết tắt của các tổ chức quốc tế ở bên A với tên tiếng Việt phù hợp ở bên B

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

BÀI TẬP 2/66

Tìm tên viết tắt của các tổ chức quốc tế

Câu

Ý nghĩa

Tên viết tắt

a,

Quỹ Tiền tệ Quốc tế

Ngân hàng Thế giới

b,

Tổ chức Thương mại Thế giới

Hoạt động của GV và HS

Nội dung cần đạt

B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV):

- GV cho cả lớp quan sát bài tập trên màn chiếu và gọi 1 HS đọc câu hỏi:

?Trong đoạn văn sau, người viết đã dùng những tên viết tắt của tổ chức quốc tế nào? Tên viết tắt đó có ý nghĩa gì?

Thuyết trình về những giá trị ngoại hạng và giá trị toàn cầu của vịnh Hạ Long tại Hội đồng Di sản thế giới trước khi biểu quyết, ông Giêm Tho-sen (James Thorsell), Giám đốc Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO), đã đánh giá vẻ đẹp của Hạ Long như sau: “Những ngọn núi đá nhô lên từ mặt nước Hạ Long là một cảnh độc đáo tự nhiên với một sự tuyệt mĩ của thiên nhiên ưu đãi, đặc biệt là các di sản khảo cổ. Nó xứng đáng được bảo quản và ghi vào danh mục Di sản thế giới theo theo tiêu chuẩn một Di sản thiên nhiên.”.

(Trích Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ – SGK Ngữ văn 9, Cánh Diều, tập 1, tr56)

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

HS thảo luận nhóm theo bàn.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

+ HS đại diện nhóm trình bày kết quả.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá

- Giáo viên nhận xét, đánh giá

GV nhận xét và giới thiệu bài học: Các em vừa xác định được những tên viết tắt của tổ chức quốc tế có trong đoạn văn. Vậy những tên viết tắt của tổ chức quốc tế đó có đặc điểm gì, được sử dụng ra sao? Trong bài học ngày hôm nay, cô sẽ giúp các em tìm hiểu thêm về các từ đó qua bài học: Nghĩa và cách dùng tên viết tắt của các tổ chức quốc tế .

Hs trả lời

Hoạt động của GV và HS

Nội dung cần đạt

1.Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

Hs hoạt động cá nhân: Hoàn thành phiếu học tập số 1 dựa vào phần Kiến thức Ngữ văn

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Học sinh thực hiện cá nhân

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- Đại diện một số em trình bày sản phẩm của mình.

=> GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)

GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

Nối:

1 - d

2 - a

3 - b

4 - c

Hoạt động của GV và HS

Nội dung cần đạt

1. Bài 1/66

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

Hs hoạt động cá nhân: Hoàn thành phiếu học tập số 2 dựa vào phần chuẩn bị ở nhà

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS suy nghĩ, thực hiện yêu cầu cá nhân.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- Một số Hs trình bày.

- GV gọi 1 HS nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)

+ GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

=> Ghi lên bảng.

Bài 2/66

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

• Hs đọc đề bài

Hoàn thành bảng thống kê theo Phiếu học tập số 3.

Bước 2:Thực hiện nhiệm vụ

- HS nghe yêu cầu -> thực hiện yêu cầu

- HS thảo luận theo nhóm cặp đôi.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

+ Đại diện HS trình bày kết quả của nhóm

+ GV gọi nhóm hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)

+ GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

Bài 3/66

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

? HS đọc đề bài

Gv tổ chức cho Hs chơi trò chơi Ai nhanh hơn.

Chủ đề: Tìm tên viết tắt của các tổ chức quốc tế và nêu tên tiếng Việt tương ứng.

Luật chơi: Chia 2 đội, mỗi đội 3 bạn tham gia. Dựa vào phần chuẩn bị ở nhà, trong thời gian 2 phút, đội nào ghi được nhiều tên gọi chính xác nhất sẽ giành phần thắng.

Bước 2:Thực hiện nhiệm vụ

• HS hoạt động theo nhóm.

Bước 3:Báo cáo, thảo luận

- HS trình bày kết quả của nhóm mình trên bảng.

- GV gọi nhóm hs nhận xét, bổ sung phần trình bày của đội chơi.

Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)

+ GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

Bài 4/66

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

? HS đọc đề bài

- Viết một đoạn văn trình bày hiểu biết của em về một tổ chức quốc tế mà Việt Nam tham gia, trong đoạn văn có sử dụng tên viết tắt của tổ chức đó..

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

• HS hoạt động cá nhân.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- Đại diện HS trình bày kết quả của mình.

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung phần trình bày của bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)

+ GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

II. Thực hành

Bài 1/66

Ghép

a – 4

b – 5

c – 1

d – 3

e – 2

Bài 2/66

Bài 3/66

Ví dụ:

• ASEAN: Hiệp hội các nước Đông Nam Á.

• ASEM: Hội nghị Á – Âu.

• FIFA: Liên đoàn Bóng đá Quốc tế.

Bài 4/66

Yêu cầu:

- Hình thức: Viết đoạn văn.

- Dung lượng: 5 - 7 dòng

- Nội dung: trình bày hiểu biết của em về một tổ chức quốc tế mà Việt Nam tham gia .

- Trong đoạn văn có sử dụng tên viết tắt của tổ chức đó.

4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG

a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức.

b) Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để hỏi và trả lời, trao đổi

c) Sản phẩm: Bài làm của HS

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Tìm tên viết tắt của một số tổ chức quốc tế mà Việt Nam tham gia và tên tiếng Việt tương ứng của các tổ chức đó .

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

GV: Hướng dẫn HS:

- Sưu tầm trên mạng internet.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

GV: Hướng dẫn các em cách nộp sản phẩm.

HS: Nộp sản phẩm cho GV qua zalo của cô giáo.

Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)

- Nhận xét ý thức làm bài của HS (HS nộp bài không đúng qui định (nếu có).

- Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà.

2. Từ l

HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN:

Yêu cầu: Qua các văn bản đã học, lựa chọn phương án Đồng tình hoặc Không đồng tình với các thông tin về đặc trưng của văn bản thông tin thuyết minh về một danh lam thắng cảnh ở cột bên dưới:

STT

Thông tin

Đồng tình

Không đồng tình

1

Trong văn bản thông tin, người viết có thể triển khai ý tưởng và thông tin bằng cách chia đối tượng thành nhiều loại nhỏ để giới thiệu, giải thích, thuyết minh,…

2

Thường là những tài liệu được người viết (người nói) xem xét, trích dẫn để làm rõ hơn nội dung, đối tượng được đề cập trong văn bản; giúp cho thông tin được trình bày trong văn bản thêm phong phú và thuyết phục.

3

Loại văn bản thông tin tập trung nêu lên vẻ đẹp và giá trị của một cảnh đẹp thiên nhiên nổi tiếng.

4

Loại văn bản giải thích một hiện tượng tự nhiên có tác động đến nhận thức và đời sống của con người.

5

Người viết thường sử dụng các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ như: tranh, ảnh, hình vẽ, sơ đồ, bảng biểu, kí hiệu… phối hợp với lời văn (phương tiện ngôn ngữ) để cung cấp thông tin cho người đọc.

6

Văn bản có nhiều cách trình bày như theo trật tự không gian, thời gian, quan hệ nguyên nhân – kết quả, phân loại các đối tượng hoặc so sánh và đối chiếu…

7

Văn bản thông tin có sử dụng bảng mục lục, một chỉ mục, văn bản in đậm hoặc in nghiêng, bảng chú giải cho từ vựng cụ thể, phụ lục của định nghĩa, minh họa, truyền thuyết, biểu đồ và bảng.

8

Nhan đề văn bản thông tin thường ngắn gọn, súc tích, thể hiện được nội dung của văn bản.

9

Nhan đề thường nêu tên các địa danh hoặc nêu giá trị nổi bật của danh lam thắng cảnh được giới thiệu.

10

Ngôn ngữ của văn bản thông tin thường là ngôn ngữ có tính chất chuyên ngành.

Hoạt động của GV và HS

Nội dung cần đạt

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

GV hướng dẫn HS đọc văn bản

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

+ GV gọi HS đọc VB

+ Các HS còn lại quan sát, lắng nghe

Bước 4: Đánh giá

HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI CHIA SẺ:

Bước 1: GV giao nhiệm vụ:

+ Văn bản trên thuộc thể loại gì?

+ Địa danh nào được đề cập đến trong văn bản?

+ Em hãy xác định PTBĐ chính của văn bản

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:

+ Tổ chức chia sẻ cặp đôi theo câu hỏi

+ GV quan sát, khuyến khích

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

+ Đại diện một số cặp đôi phát biểu.

+ Các HS còn lại lắng nghe, nhận xét, bổ sung nếu cần.

Bước 4: Đánh giá, chuẩn kiến thức

A. Đọc -Tìm hiểu chung

1. Tác giả:

2. Tác phẩm

a. Đọc, chú thích

b. Tìm hiểu chung:

- Thể loại: Văn bản thông tin TM về một danh lam thắng cảnh

- Xuất xứ: dulichviet.net.vn

- Địa danh được nhắc đến: Vườn quốc gia Tràm chim – tam

- PTBĐ chính: Thuyết minh

Hoạt động của GV và HS

Sản phẩm dự kiến

NV1: Hướng dẫn HS nội dung chính và cách triển khai của văn bản

Bước 1: GV giao nhiệm vụ:

Hoàn thành Phiếu học tập 1 về Đặc trưng của văn bản thông tin giới thiệu về danh lam thắng cảnh thể hiện trong văn bản Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:

+ HS hoàn thiện phiếu học tập theo nhóm

+ GV quan sát, khuyến khích

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

+ Đại diện một số HS phát biểu.

+ Các HS còn lại lắng nghe, nhận xét, bổ sung nếu cần.

Bước 4: Đánh giá, chuẩn kiến thức

B. Đọc- tìm hiểu chi tiết

1. Đặc trưng của văn bản thông tin trong văn bản Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông.

a. Nhan đề

- Được đặt theo cách nêu tên địa danh

- Người viết đề cập trực tiếp địa danh được giới thiệu.

- Mục đích của văn bản: Giới thiệu về thông tin về Vườn quốc gia Tràm Chim tại Tam Nông (Đồng Tháp) và một số thông tin liên quan đến loài sếu – loài sinh vật quý hiếm tại đây. Từ đó truyền tải thông điệp về việc bảo tồn loài sinh vật quý hiếm này.

b. Cấu trúc triển khai của văn bản

• Bài chia thành 5 phần:

+ Phần 1. Phần mở đầu: Giới thiệu thông tin về Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông

-> Triển khai theo hướng: Chính – phụ

+ Phần 2. Giới thiệu đặc điểm và ý nghĩa của loài Sếu.

->Triển khai theo hướng: Chính – phụ

+ Phần 3. Lí giải hiện tượng sếu biến mất và xuất hiện ở tại Tràm Chim – Tam Nông.

-> Triển khai theo hướng: Nguyên nhân – Kết quả

+ Phần 4. Giới thiệu đặc điểm sinh học của loài sếu đầu đỏ

-> Triển khai theo hướng: Phân loại đối tượng.

+ Phần 5. Đề cập về việc bảo vệ loài sếu quý hiếm.

-> Triển khai theo hướng: Chính - phụ

=> Nhận xét: Đây là cách triển khai thông tin hợp lí, tường minh.

c. Phương tiện phi ngôn ngữ

- Ngoài ngôn ngữ, văn bản còn sử dụng tranh ảnh, số liệu thống kê, con số để truyền tải thông tin.

- Tác dụng: Giúp người đọc hình dung rõ hơn về hình ảnh loài sếu đầu đỏ; Minh chứng các phương tiện của đối tượng thuyết minh (vườn quốc gia Tràm Chim, Sếu đầu đỏ) ---> Tăng tính xác thực, thuyết phục và hấp dẫn

Hoạt động của GV và HS

Sản phẩm dự kiến

GV chia lớp thành 4 nhóm, các nhóm bốc thăm nhiệm vụ ngẫu nhiên/ phân công

HS vận dụng thông tin văn bản và thực hiện một trong các nhiệm vụ sau:

* Nhóm 1: * Đóng vai hướng dẫn viên du lịch

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV mời nhóm 1 lên trình bày sản phẩm của nhóm mình

- Em đã từng đến tham quan Vườn quốc gia chưa? Hãy chia sẻ về những trải nghiệm của bản thân khi đến tham quan tại đây.

- Nêu ấn tượng và hình dung của em về một khu rừng tràm có chim sinh sống.

- Hãy đối chiếu hình dung đó với các thông tin giới thiệu về Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:

+ Nhóm 1 có thời gian 1 phút để chuẩn bị phần trình bày sản phẩm nhóm

+ GV quan sát, khuyến khích

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

+ Nhóm 1 trình bày sản phẩm;

+ Các HS còn lại lắng nghe, nhận xét, bổ sung nếu cần.

Bước 4: Đánh giá, chuẩn kiến thức

2. Những thông tin được đề cập đến trong văn bản

a. Thông tin về Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông

• Địa chỉ: Tại huyện Tam Nông (Đồng Tháp)

• Vị trí: nằm giữa 4 xã Phúc Đức, Phú Hiệp, Phú Thọ và Tân Công Sinh; cách thị trấn Tam Nông 800 mét đường chim bay

• Tên gọi “Tràm Chim”: Khu rừng tràm có chim sinh sống.

• Đây là một khu bảo tồn thiên nhiên ngập nước.

• Diện tích: 7.612 héc-ta

• Cảnh quan hệ sinh thái

+ Đám rừng câu sậy, lau, sen, súng, lúa ma, lác, năng,…

+ Động vật bò sát: trăn, rắn, lươn, rùa

+ Các loại cá đồng

+ Loài họ chim: chim nước, cò, vịt trời, diệc, cồng cộc,…

+ Nhiều loại chim sếu; trong đó có nhiều sếu cổ trụi đầu đỏ là loại chim quý hiếm.

* Nhóm 2: Đóng vai nhà sinh vật học

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV mời nhóm 2 lên trình bày sản phẩm của nhóm mình

- Hãy phát thảo đặc điểm sinh học của loài sếu được đề cập trong văn bản bằng sơ đồ tư duy.

- Dựa vào kiến thức và hiểu biết của bản thân, hãy chứng minh loài sếu là loài sinh vật quý hiếm.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:

+ Nhóm 2 có thời gian 1 phút để chuẩn bị phần trình bày sản phẩm nhóm

+ GV quan sát, khuyến khích

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

+ Nhóm 2 trình bày sản phẩm; Nhóm chuyên gia nhận xét

+ Các HS còn lại lắng nghe, nhận xét, bổ sung nếu cần.

Bước 4: Đánh giá, chuẩn kiến thức

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

b. Loài sếu và ý nghĩa của nó

• Đặc điểm

+ Thường kéo đến Tràm Chim – Tam Nông vào mùa khô hàng năm.

+ Thức ăn: củ năng

+ Tập quán: Sống từng đàn; theo cặp đôi

+ Đặc điểm sinh học: to, cao trên 1,7 mét; bộ long xám mượt, cổ cao, đầu đỏ, dang cánh rộng khi bay.

+ Họ hàng: Họ Hạc

* Đặc điểm sinh học của sếu đầu đỏ

• Ý nghĩa:

- Biểu trưng cho sức mạnh, sự trường tồn và lòng thủy chung.

+ Xuất hiện nhiều ở đình, chùa, bàn thờ gia đình -> làm hình tượng trong các bộ đồ thờ như đội đèn, hạc chầu

+ Làm họa tiết hoa văn ở mặt trống đồng cổ.

- Được coi là “sứ thần của môi sinh”; gọi là “nhà quý tộc đáng yêu trong các loài chim”

* Nhóm 3: Đóng vai người quản lí Tràm chim

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV mời nhóm 3 lên trình bày sản phẩm của nhóm mình

- Hãy lí giải hiện tượng sếu biến mất và xuất hiện trở lại tại Tràm Chim – Tam Nông.

- Cho đến thời điểm hiện tại, Trung tâm Bảo vệ sinh học và môi trường thiên nhiên Tràm Chim – Tam Nông đã có những giải pháp nào khắc phục vấn đề trên.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:

+ Nhóm 3 có thời gian 1 phút để chuẩn bị phần trình bày sản phẩm nhóm

+ GV quan sát, khuyến khích

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

+ Nhóm 3 trình bày sản phẩm; Nhóm chuyên gia nhận xét

+ Các HS còn lại lắng nghe, nhận xét, bổ sung nếu cần.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

c. Hiện trạng biến mất và xuất hiện trở lại của loài sếu

- Nguyên nhân: do sự di dân ồ ạt của con người và chiến tranh -> tác động hệ sinh thái thay đổi; thiếu đi sự cân bằng.

-> Đề cập việc bảo vệ loài sếu quý hiếm

- Ý kiến người viết: “Việc bảo vệ loài sếu quý hiếm này được coi là khẩn thiết”

- Giải pháp:

+ Sếu Tràm Chim: trở thành đối tượng của các nhà nghiên cứu về sếu trên khắp thế giới.

+ Quy hoạch khu bảo tồn Tràm Chim – Đồng Tháp với diện tích 10 000 héc-ta -> xây dựng nơi ngụ cư cho loài sếu

+ Tại Tràm Chim đã xây dựng một trung tâm nghiên cứu về sếu phương Đông, một nhà khách dành cho khách du lịch -> nghiên cứu và bảo tồn loài sếu.

- Chia sẻ thông tin:

Lời bỏ ngỏ mời du khách (người đọc) đến thăm quan.

Hoạt động của GV và HS

Sản phẩm dự kiến

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Chia nhóm theo bàn.

- Giao nhiệm vụ cho các nhóm:

? Nêu những nghệ thuật được sử dụng trong văn bản?

? Nội dung chính của văn bản

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS thảo luận, trả lời từng câu hỏi.

Bước 3: Trao đổi thảo luận, báo cáo sản phẩm

- HS trình bày sản phẩm.

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

C. Tổng kết

1. Nghệ thuật

- Thông tin trình bày logic, rõ ràng rành mạch, bố cục chặt chẽ

- Cách giải thích đơn giản, rõ ràng, khách quan.

- Sử dụng hiệu quả hình ảnh và số liệu

2. Nội dung:

- Văn bản giới thiêu, cung cấp tri thức khách quan về vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông và những đặc điểm, giá trị bảo tồn của loài Sếu đầu đỏ. Từ đó giúp con người nâng cao nhận thức về bảo vệ động vật và môi trường thiên nhiên.

Hoạt động của GV và HS

Nội dung cần đạt

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV đưa ra các bài tập

- Bài 1: Tại sao văn bản Vườn quốc gia Tràm Chim - Tam Nông lại được coi là loại văn bản thông tin thuyết minh về một danh lam, thắng cảnh?

- Bài 2: Hãy chia sẻ đề xuất khác để khắc phục và bảo tồn loài sinh vật quý hiếm như sếu đầu đỏ (nếu có)

- Bài 3: Kể tên một số khu bảo tồn thiên nhiên khác mà em biết?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS thảo luận, trả lời từng câu hỏi.

Bước 3: Trao đổi thảo luận, báo cáo sản phẩm

- HS trình bày sản phẩm.

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

* Luyện tập

Bài 1:

• Vì:

+ Văn bản cung cấp thông tin về vẻ đẹp và giá trị của vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông.

+ Văn bản cung cấp thông tin bổ ích về loại sếu đầu đỏ, được trình bày ngắn gọn, logic dễ hiểu.

Bài 2:

- Các biện pháp bảo tồn sinh vật quý hiếm:

+ Tăng cường tuần tra, kiểm soát, ngăn chặn, bắt giữ và xử lý nghiêm các hành vi săn, bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, kinh doanh, chế biến, tàng trữ, tiêu thụ trái pháp luật các loài sinh vật quý hiếm này.

+ Quản lý chặt chẽ bảo vệ và phát triển bền vững các khu bảo tồn thiên nhiên -> xây dựng hệ sinh thái cân bằng để chim trú ngụ.

+ Duy trì việc theo dõi và nghiên cứu đặc tính, vùng chim di cư quan trọng và điểm dừng chân của chúng -> để có căn cứ xây dựng hoặc thay đổi, cải tiến kế hoạch bảo tồn chúng.

Bài 3:

- Rừng quốc gia Cúc Phương

- Đảo cò – Hải Dương

- Đảo Khỉ - Vườn quốc gia Bái Từ Long – Cẩm Phả