Giáo Án Ngữ Văn 9 Cánh Diều Bài 5 Nghị Luận Xã Hội

* Hoạt động 2: Tìm hiểu chung

a. Mục tiêu: Đọc VB và sử dụng một số kĩ thuật đọc khi trả lời các câu hỏi Trong khi đọc. Nắm được những thông tin cơ bản về tác giả, tác phẩm

b. Nội dung:

 Em hãy nêu một số hiểu biết về tác giả Chu Quang Tiềm?

Em hãy nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản?

Nêu xuất xứ của văn bản? Thể loại?

c. Sản phẩm: Câu trả lời của nhóm HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV&HS

Dự kiến sản phẩm

* Bước 1: Giao nhiệm vụ (GV)

(như mục nội dung)

* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

Nhóm HS thực hiện nhiệm vụ.

* Bước 3: Báo cáo thảo luận

- HS trình bày sản phẩm

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

* Bước 4: Kết luận, nhận định

- GV nhận xét về kĩ năng đọc diễn cảm của HS, cách HS thực hiện kĩ năng suy luận. Sau đó, GV chia sẻ với HS những suy nghĩ của bản thân khi thực hiện các hoạt động theo dõi, suy luận.

I. Đọc, tìm hiểu chung

1. Đọc

2. Tìm hiểu chung

a. Tác giả

- Chu Quang TiÒm (1897-1986 ) lµ nhµ mÜ häc, nhµ lÝ luËn v¨n häc lín cña Trung Quèc.

- TrÝch trong cuèn : Danh nh©n Trung Quèc bµn vÒ vÒ niÒm vui nçi buån cña viÖc ®äc s¸ch.

b. Tác phẩm

1. Xuất xứ

- Trích từ “Danh nhân Trung Quốc bàn về niềm vui nỗi buồn của việc đọc sách”

2. Thể loại

- Văn bản nghị luận

3. Phương thức biểu đạt

- Phương thức biểu đạt: nghị luận

4. Bố cục

+ P1: Từ đầu...phát hiện 1 thế giới mới:  Sự cần thiết và ý nghĩa của việc đọc sách.

+ P2: Tiếp...tự tiêu hao lực lượng: Những khó khăn và nguy hại của việc đọc sách trong tình hình hiện nay.

+ P3: Đọc sách không -> hết: Phương pháp chọn sách và đọc sách.

* Hoạt động 3: Khám phá văn bản

a. Mục tiêu:

1/Nhận biết và phân tích được luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu trong VB.

- Phân tích được mối liên hệ giữa luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng; vai trò của luận điểm, lí lẽ và bằng chứng trong việc thể hiện luận đề.

2/ Phân biệt được cách trình bày vấn đề khách quan (chỉ đưa thông tin) và cách trình bày vấn đề chủ quan (thể hiện tình cảm, quan điểm của người viết).

b. Nội dung:

HS đọc VB và điền vào PHT sau:

c. Sản phẩm: câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV&HS

Dự kiến sản phẩm

*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV giao nhiệm vụ như mục nội dung (NV1)

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS làm việc cá nhân

- GV quan sát, gợi mở(nếu cần)

*B3: Báo cáo, thảo luận:

- Đại diện nhóm trình bày.

- Các nhóm khác lắng nhận xét, bổ sung (nếu cần).

*B4: Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét về thái độ học tập và sản phẩm của nhóm HS.

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.

II. Đọc hiểu VB

1. Luận đề của VB: Bàn luận về giá trị của sách và cách đọc sách đúng

- Mục đích của người viết: không chỉ đưa ra tầm quan trọng của việc đọc sách, mà còn nêu lên sự cần thiết của việc đọc sâu, đọc kĩ…

2. Hệ thống luận điểm

+ LĐ 1: Tầm quan trọng, ý nghĩa cần thiết của việc đọc sách.

+ LĐ 2: Khó khăn, nguy hại trong việc đọc sách.

+ LĐ 3: Phương pháp đọc sách (cách lựa chọn và cách đọc).

*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV giao nhiệm vụ như mục nội dung (NV2)

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS làm việc cá nhân

- GV quan sát, gợi mở(nếu cần)

*B3: Báo cáo, thảo luận:

- Đại diện nhóm trình bày.

- Các nhóm khác lắng nhận xét, bổ sung (nếu cần).

*B4: Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét về thái độ học tập và sản phẩm của nhóm HS.

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.

2. Hệ thống lí lẽ, bằng chứng trong văn bản.

*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV giao nhiệm vụ như mục nội dung (NV3)

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS làm việc cá nhân

- GV quan sát, gợi mở(nếu cần)

*B3: Báo cáo, thảo luận:

- Đại diện nhóm trình bày.

- Các nhóm khác lắng nhận xét, bổ sung (nếu cần).

*B4: Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét về thái độ học tập và sản phẩm của nhóm HS.

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.

3. Cách trình bày vấn đề trong văn bản

- Vấn đề đưa ra rõ ràng, cụ thể.

- Cách trình bày chặt chẽ

- Sử dụng dẫn chứng (bằng chứng) phù hợp, tiêu biểu, thuyết phục.

* Một số bất cập:

* Giải pháp:

- Nhiều bạn học sinh, sinh viên vẫn đang thụ động tiếp nhận các bài giảng trên lớp của thầy cô mà không suy nghĩ, đào sâu, không sáng tạo, không vận dụng tư duy bản thân để phát triển thêm bài học.

- Học sinh, sinh viên vẫn tồn tại tâm lý học lệch, như quá thiên về các môn như toán, lý, hóa, văn, ngoại ngữ… mà bỏ qua các môn khác.

- Giới trẻ hiện nay vẫn đang chăm chỉ tích lũy cho mình bằng cấp, chứng chỉ, thậm chí ôm lý thuyết suông nhưng chưa chú trọng trau dồi kinh nghiệm thực tiễn, chưa chủ động tiếp cận với thực tế để làm phong phú vốn hiểu biết của mình mà sách vở không thể cung cấp hết được, chưa chú trọng thực tập, thực hành các kỹ năng cần thiết.

Cần quan tâm đến chất lượng lao động, nâng cao năng suất lao động. Muốn làm được điều này phải quan tâm hơn đến giáo dục nghề nghiệp, phải gắn kết giáo dục nghề nghiệp với giáo dục đại học để xác định cần đào tạo kiến thức gì, kỹ năng gì, lĩnh vực gì để ưu tiên. Không nên đào tạo theo hướng có cơ sở vật chất thế nào, có đội ngũ thế nào cứ đào tạo theo hướng đó, mà phải nghĩ đến thị trường lao động, yêu cầu phát triển của đất nước.

* Hoạt động 2.1: Tìm hiểu chung

a. Mục tiêu: Đọc VB và sử dụng một số kĩ thuật đọc khi trả lời các câu hỏi Trong khi đọc. Nắm được những thông tin cơ bản về tác giả, tác phẩm

b. Nội dung:

 Em hãy nêu một số hiểu biết về tác giả Go-rơ-ki?

Em hãy nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản?

Nêu xuất xứ của văn bản? Thể loại?

c. Sản phẩm: Câu trả lời của nhóm HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV&HS

Dự kiến sản phẩm

* Bước 1: Giao nhiệm vụ (GV)

(như mục nội dung)

* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

Nhóm HS thực hiện nhiệm vụ.

* Bước 3: Báo cáo thảo luận

- HS trình bày sản phẩm

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

* Bước 4: Kết luận, nhận định

- GV nhận xét về kĩ năng đọc diễn cảm của HS, cách HS thực hiện kĩ năng suy luận. Sau đó, GV chia sẻ với HS những suy nghĩ của bản thân khi thực hiện các hoạt động theo dõi, suy luận.

I. Tìm hiểu chung

1. Đọc

2. Tìm hiểu chung

a. Tác giả

+ Mác-xim Go-rơ-ki (1868-1936) là một nhà văn người Nga của thế kỉ 20, ông tên thật là A-lếch-xây Pê-scop.

+ Quê quán: Ông sinh tại thành phố công nghiệp Nizhni Novgorod trên bờ sông Vôn-ga trong một gia đình lao động.

+ Ông mồ côi cha từ khi 3 tuổi.

+ Ngay từ thời thơ ấu, Go-rơ-ki đã phải chịu một sự giáo dục nghiệt ngã, hà khắc của ông ngoại.

+ Khi lên 10 tuổi, mồ côi cả cha lẫn mẹ, ông đã phải lăn vào đời để kiếm sống, ông làm đủ nghề, có lúc ông phải đi ăn xin.

+ Ông rất ham đọc sách và chính niềm đam mê này cùng những bươn trải đã giúp ông nảy sinh cảm hứng và năng lực áng tác văn chương.

+ Những tác phẩm tiêu biểu của ông: Bộ ba tiểu thuyết tự thuật: Thời thơ ấu (1913-1914), Kiếm sống (1916), Những trường đại học của tôi (1923) và Người mẹ (1906-1907).

b. Tác phẩm

 - Thể loại: Tác phẩm Khoa học muôn năm thuộc thể loại: văn bản nghị luận

- Xuất xứ: Được ra đời vào tháng 4 năm 1917. In trong Những bài diễn thuyết nổi tiếng trong lịch sử thế giới, NXB Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2009.

* Hoạt động 2.2: Khám phá văn bản

a. Mục tiêu:

1/Nhận biết và phân tích được luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu trong VB.

- Phân tích được mối liên hệ giữa luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng; vai trò của luận điểm, lí lẽ và bằng chứng trong việc thể hiện luận đề.

2/ Phân biệt được cách trình bày vấn đề khách quan (chỉ đưa thông tin) và cách trình bày vấn đề chủ quan (thể hiện tình cảm, quan điểm của người viết).

b. Nội dung:

1/ (NV1) Nhóm 2 HS đọc VB và điền vào PHT sau:

2/(NV2) Nhóm 4 HS đọc VB và điền vào PHT sau:

3/(NV3)Cá nhân HS trả lời câu hỏi trong SGK theo mẫu sau:

c. Sản phẩm: câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV&HS

Dự kiến sản phẩm

*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV giao nhiệm vụ như mục nội dung (NV1)

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS làm việc cá nhân

- GV quan sát, gợi mở(nếu cần)

*B3: Báo cáo, thảo luận:

- Đại diện nhóm trình bày.

- Các nhóm khác lắng nhận xét, bổ sung (nếu cần).

*B4: Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét về thái độ học tập và sản phẩm của nhóm HS.

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.

II. Khám phá văn bản

1.Luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng trong văn bản

- Luận đề: Giá trị của khoa học và nghệ thuật, mối quan hệ giữa khoa học và nghệ thuật.

- Bố cục, luận điểm:

*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV giao nhiệm vụ như mục nội dung (NV2)

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS làm việc cá nhân

- GV quan sát, gợi mở(nếu cần)

*B3: Báo cáo, thảo luận:

- Đại diện nhóm trình bày.

- Các nhóm khác lắng nhận xét, bổ sung (nếu cần).

*B4: Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét về thái độ học tập và sản phẩm của nhóm HS.

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.

2. Hệ thống luận điểm, lí lẽ, bằng chứng trong văn bản.

*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV giao nhiệm vụ như mục nội dung (NV3)

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS làm việc cá nhân

- GV quan sát, gợi mở(nếu cần)

*B3: Báo cáo, thảo luận:

- Đại diện nhóm trình bày.

- Các nhóm khác lắng nhận xét, bổ sung (nếu cần).

*B4: Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét về thái độ học tập và sản phẩm của nhóm HS.

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.

3. Cách trình bày vấn đề trong văn bản

Khoa học

Nghệ thuật

- Lao động tinh thần trên cơ sở tư duy logic - tư biện.

- Biện pháp chính là trừu tượng hóa.

- Sinh ra sản phẩm vật chất cụ thể

- Các sản phẩm tinh thần chỉ là trung gian.
- Đoạn đường trung gian này càng ngày càng ngắn.

- Kinh nghiệm tri thức là nền tảng.

- Cần có óc tưởng tượng phi thường và khả năng chăm chú thế giới.

- Tách xa các quan niệm triết học - độc lập với các quan hệ này - vì đối tượng của khoa học là tự nhiên.

- Có cơ chế sáng tạo gần gũi với sáng tạo nghệ thuật (thí dụ như những vấn đề đặt ra trong Heuristik - phát hiện học rất đúng với quá trình sáng tác).

- Nhà khoa học có thể làm việc độc lập với các biến động và sinh hoạt xã hội.

- Sự cô đơn tính chất độc lập, cá tính sáng tạo là cần thiết.

- v v

- Lao động tinh thần trên cơ sở cảm quan hình tượng.

- Biện pháp là nhập cảm kết hợp với suy đoán trừu tượng.

- Sinh ra sản phẩm tinh thần không có con đường tác động trực tiếp vào sản xuất vật chất như khoa học.

- Con đường gián tiếp này càng ngày càng dài ra.

- Kinh nghiệm xúc cảm là nền tảng.

- Cần có óc tưởng tượng phi thường nhờ khả năng liên tưởng "vô qui tắc" - cần khả năng chăm chú thế giới.

- Gắn chặt với các quan niệm triết học - đối tượng là con người với tư cách là sản phẩm của xã hội và của tự nhiên (vế thứ hai này hay bị lãng quên một cách vô thức).
- Có cơ chế sáng tạo gần gũi với sáng tạo khoa học.

- Nghệ sĩ chỉ có thể làm việc sáng tạo khi hòa nhập mình với đời sống xã hội - sự ở ẩn chẳng qua là một cách tổ chức công việc mà thôi.

- Sự cô đơn trong suy nghĩ, tính độc lập của nhân cách và cá tính sáng tạo là cần thiết.
- v v

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ

+ GV y/c HS trình bày nội dung đã GV đã giao cho HS chuẩn bị ở nhà theo các câu hỏi sau:

- Thế nào là câu đơn, câu ghép

- Các lọai câu ghép

- phương tiện nối các vế trong câu ghép và mối quan hệ giữa các vế trong câu ghép

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS suy nghĩ, lắng nghe và trả lời câu hỏi

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

I. Hình thành kiến thức

1. Câu đơn, câu ghép.

- Câu đơn là câu do 1 cụm chủ vị nòng cốt ( cụm c-v) không bị bao chứa trong cụm từ chính phụ hoặc cụm c-v khác tạo thành

- Câu ghép là câu do hai hoặc nhiều cụm c-v ghép lại với nhau tạo thành. Mỗi cụm c-v được gọi là một vế câu.

2. Các kiểu câu ghép

+ Câu ghép đẳng lập:

- Các vế câu có mối quan hệ bình đẳng với nhau

- Về nghĩa: các vế trong câu ghép đẳng lập có các quan hệ: liệt kê, nối tiếp, đối ứng, lựa chọn

+ Câu ghép chính phụ

- Các vế câu có quan hệ phụ thuộc với nhau tạo thành

- về nghĩa: giữa các vế trong câu ghép chính phụ có quan hệ: Nguyên nhân- kết quả; điều kiện, kết quả, mục đích, chú giải

3.Cách nối các cụm chủ vị trong câu ghép:

+ bằng kết từ, cặp kết từ

+ các phó từ, cặp phó từ, cặp đại từ

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ:

GV: chia lớp thành 4 nhóm:

N1: câu a

N2: câu b

N3: câu c, d

N4: câu e

HS làm vào phiếu HT theo nội dung:

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS hoàn thành bài tập, thảo luận, báo cáo sản phẩm nhóm

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ:

GV: chia lớp thành 4 nhóm:

HS làm vào phiếu HT theo nội dung:

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS hoàn thành bài tập, thảo luận, báo cáo sản phẩm nhóm

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ

GV yêu cầu HS hoàn thành bài tập 3

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS suy nghĩ, làm bài tập cá nhân

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ

GV yêu cầu HS hoàn thành bài tập 4

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả

- HS suy nghĩ, làm bài tập cá nhân

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ

GV yêu cầu HS hoàn thành bài tập 5:

Bước 2: HS viết đoạn văn

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả

- HS suy nghĩ, làm bài tập cá nhân

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận

Bài tập 1

a) Bác Hồ / sống đời sống giản dị, thanh bạch như

CN1 VN1

vậy,// bởi vì Người / sống sôi nổi, phong phú

CN2 VN2

đời sống và cuộc đấu tranh gian khổ và ác liệt của quần chúng nhân dân.

(Phạm Văn Đồng)

• Câu ghép chính phụ

 b) Trên diện tích không rộng, mọc lên //

VN

hàng nghìn đảo đá muôn hình muôn vẻ, tựa tấm thảm xanh lộng lẫy, lấp lánh vô số châu ngọc.

CN

(Thi Sảnh)

• Câu đơn

c) Mừng/ đi trước dẫn đường,// Nghi /dắt ngựa

CN1 VN1 CN2 VN2

theo sau. (Phùng Quán)

• Câu ghép đẳng lập

d) Chúng tôi, mọi người – kể cả anh, //đều tưởng

CN VN

con bé sẽ đứng yên đó thôi. (Nguyễn Quang Sáng)

• Câu đơn

e) Em /ngủ và chị /cũng thiu thiu ngủ theo.

CN1 VN1 CN2 VN2

(Băng Sơn)

• Câu ghép đẳng lập

Bài tập 2

Bài tập 3:

Bài tập 4:

Câu có thể bỏ chủ ngữ của một trong hai vế: là câu b: vì CN ở 2 vế đều là tôi.

Câu không thể lược bỏ: a, c vì chủ ngữ ở hai vế khác nhau, lược đi sẽ thiếu thông tin

Bài tập 5:

Hình thức: - Đoạn văn

• Có sử dụng câu ghép

Nội dung: Vai trò của việc đọc sách

* Hoạt động 2.1: Tìm hiểu chung

a. Mục tiêu: Đọc VB và sử dụng một số kĩ thuật đọc khi trả lời các câu hỏi Trong khi đọc. Nắm được những thông tin cơ bản về tác giả, tác phẩm

b. Nội dung:

 Em hãy nêu một số hiểu biết về tác giả Nguyễn Cảnh Toàn?

Em hãy nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản?

Nêu xuất xứ của văn bản? Thể loại?

c. Sản phẩm: Câu trả lời của nhóm HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV&HS

Dự kiến sản phẩm

* Bước 1: Giao nhiệm vụ (GV)

(như mục nội dung)

* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

Nhóm HS thực hiện nhiệm vụ.

* Bước 3: Báo cáo thảo luận

- HS trình bày sản phẩm

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

* Bước 4: Kết luận, nhận định

- GV nhận xét về kĩ năng đọc diễn cảm của HS, cách HS thực hiện kĩ năng suy luận. Sau đó, GV chia sẻ với HS những suy nghĩ của bản thân khi thực hiện các hoạt động theo dõi, suy luận.

I. Tìm hiểu chung

1. Đọc

2. Tìm hiểu chung

a. Tác giả

- Nguyễn Cảnh Toàn sinh ngày 28 tháng 9 năm 1926 tại làng Nghiêm Thắng, tại xã Đông Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An.

- Nguyễn Cảnh Toàn vào học ở Trường Quốc học Huế năm 1942 và tốt nghiệp tú tài Toán năm 1944. Đây là thời kỳ có các giáo sư người Pháp giảng dạy nên ông đã hấp thu được một số kiến thức tiến bộ của phương Tây.

- Cuối năm 1946, trong kỳ thi toán học đại cương, Nguyễn Cảnh Toàn đã tham dự và đỗ thủ khoa. Năm 1947, trong thời gian kháng chiến, Sở Giáo dục Khu 4 triệu tập ông về dạy toán cho Trường Trung học chuyên khoa Huỳnh Thúc Kháng.

- Năm 1951, ông được Bộ Giáo dục Việt Nam điều lên dạy đại học ở Khu học xá Trung ương, đặt tại Nam Ninh (Trung Quốc).

- Năm 1954, Nguyễn Cảnh Toàn giảng dạy toán tại trường Đại học Khoa học Hà Nội.

- Năm 1957, ông nằm trong số chín cán bộ giảng dạy đại học đầu tiên sang Liên Xô làm thực tập sinh. Năm 1958, ông bảo vệ thành công luận án Phó tiến sĩ (nay gọi là tiến sĩ) tại Đại học Lomonosov.

- Trở về Việt Nam năm 1959, ông giảng dạy tại khoa Toán và tự nghiên cứu đề tài khoa học về hình học.

- Sau khi bảo vệ luận án tiến sĩ khoa học về hình học, ông tiếp tục giảng dạy tại khoa Toán Đại học sư phạm Hà Nội và đảm nhiệm các chức vụ: chủ nhiệm bộ môn hình học, chủ nhiệm khoa toán, hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm Hà Nội (1967 – 1975), Thứ trưởng Bộ Giáo dục, nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo (1976 – 1989).

- Năm 1994, ông nghỉ hưu. Cho đến năm 2006, ông vẫn tiếp tục nghiên cứu và giảng dạy bộ môn toán.

- Ông mất ngày 8 tháng 2 năm 2017 tại Hà Nội.

b. Tác phẩm

1. Thể loại

- Tác phẩm Mục đích của việc học thuộc thể loại: văn bản nghị luận

2. Xuất xứ

- In trong Học và dạy cách học, Nguyễn Cảnh Toàn (chủ biên), Nguyễn Kỳ, Lê Khánh Bằng, Vũ Văn Tảo, NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội, 2004.

3. Phương thức biểu đạt

- Phương thức biểu đạt: nghị luận

* Hoạt động 2.2: Khám phá văn bản

a. Mục tiêu:

1/Nhận biết và phân tích được luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu trong VB.

- Phân tích được mối liên hệ giữa luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng; vai trò của luận điểm, lí lẽ và bằng chứng trong việc thể hiện luận đề.

2/ Phân biệt được cách trình bày vấn đề khách quan (chỉ đưa thông tin) và cách trình bày vấn đề chủ quan (thể hiện tình cảm, quan điểm của người viết).

b. Nội dung:

1/ (NV1) Nhóm 2 HS đọc VB và điền vào PHT sau:

2/(NV2) Nhóm 4 HS đọc VB và điền vào PHT sau:

3/(NV3)Cá nhân HS trả lời câu hỏi trong SGK theo mẫu sau:

c. Sản phẩm: câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV&HS

Dự kiến sản phẩm

*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV giao nhiệm vụ như mục nội dung (NV1)

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS làm việc cá nhân

- GV quan sát, gợi mở(nếu cần)

*B3: Báo cáo, thảo luận:

- Đại diện nhóm trình bày.

- Các nhóm khác lắng nhận xét, bổ sung (nếu cần).

*B4: Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét về thái độ học tập và sản phẩm của nhóm HS.

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.

II. Khám phá văn bản

1. Bối cảnh vấn đề

* Bối cảnh: xu thế toàn cầu hóa kinh tế thị trường, kinh tế tri thức và chuyển sang xã hội thông tin, xã hội học tập.

*Vấn đề nghị luận là việc học suốt đời có ý nghĩa then chốt để bước vào thế kỉ XXI.

*Bố cục, luận điểm:

- Phần 1 (từ “bước vào thế kỉ” đến … “học để làm người”): giới thiệu vấn đề.

- Phần 2 (tiếp theo đến … “văn hóa cơ bản”): học để hiểu.

- Phần 3 (tiếp theo đến … “xã hội học tập): học để làm.

- Phần 4 (tiếp theo đến … “làm người”): học để hợp tác, cùng chung sống.

- Phần 5 (đoạn còn lại): học để làm người.

*B1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV giao nhiệm vụ như mục nội dung (NV2)

*B2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS làm việc cá nhân

- GV quan sát, gợi mở(nếu cần)

*B3: Báo cáo, thảo luận:

- Đại diện nhóm trình bày.

- Các nhóm khác lắng nhận xét, bổ sung (nếu cần).

*B4: Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét về thái độ học tập và sản phẩm của nhóm HS.

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau.

2. Hệ thống luận điểm, lí lẽ, bằng chứng trong văn bản.