Giáo Án Chuyên Đề Ngữ Văn 11 KNTT Cả Năm-Bộ 2

Hoạt động của Gv và Hs

Dự kiến sản phẩm

B1. Chuyển giao nhiệm vụ

- HS xem video.

- HS trả lời câu hỏi: Từ video đã xem, em hiểu thế nào về việc nghiên cứu về vấn đề văn học trung đại Việt Nam.

B2. Thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát và trả lời câu hỏi.

B3. Báo cáo thảo luận

HS trả lời cá nhân.

B4. Đánh giá kết quả thực hiện:

GV đánh giá, kết luận và giới thiệu bài mới.

Câu trả lời của HS

Hoạt động của Gv và Hs

Dự kiến sản phẩm

B1. Chuyển giao nhiệm vụ

- GV gọi HS đọc phần Tri thức tổng quát trong sách chuyên đề (trang 4-8).

- HS nắm các ý trọng tâm.

B2. Thực hiện nhiệm vụ

HS nắm các nội dung cơ bản.

B3. Báo cáo thảo luận

HS trình bày nội dung chính.

B4. Đánh giá kết quả thực hiện:

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

- HS gạch nội dung chính trong sách giáo khoa.

Tri thức tổng quát

1. Ngôn ngữ và chữ viết của văn học trung đại VN

Văn học viết Việt Nam thời trung đại chủ yếu sử dụng hai loại chữ chữ viết: chữ Hán và chữ Nôm

2. Diễn trình văn học trung đại Việt Nam

- VHTĐ VN vận động, phát triển theo sự chi phối đông thời của lịch sử xã hội, lịch sử quốc gia dân tộc; sự vận động nội tại của đời sống ngôn ngữ và văn học.

- Diễn trình của VHTĐVN gồm 4 giai đoạn:

+ Giai đoạn thế kỉ X-thế kỉ XIV

+ Giai đoạn thế kỉ XV-thế kỉ XVII

+ Giai đoạn đầu thế kỉ XVIII-nửa đầu thế kỉ XIX

+ Giai đoạn nửa cuối thế kỉ XIX

3. Một số xu hướng vận động chủ yếu của văn học trung đại VN

- Văn học viết bằng chữ Nôm ngày càng phát triển mạnh mẽ bên cạnh văn học viết bằng chữ Hán, tạo nên hiện tượng “song ngữ” độc đáo.

- Từ đề tài, chủ đề quan phương đến các đề tài, chủ đề hướng vào sự đa dạng của đời sống.

- Từ tri thức cung đình đến Nho sĩ bình dân.

- Từ sáng tác mang tính chức năng đến sáng tác theo cảm hứng thẩm mĩ.

- Từ khuynh hướng quy phạm, trang nhã đến khuynh hướng phá cách, bình dị.

- Từ việc chỉ dùng thể loại vay mượn đến việc sáng tạo thêm các thể loại văn học mới.

- Từ “văn - sử - triết bất phân” đến việc phân định ranh giới rõ nét giữa văn chương với các văn bản ngôn từ khác.

Hoạt động của Gv và Hs

Dự kiến sản phẩm

Nhiệm vụ 1: Xác định đề tài, vấn đề, mục tiêu, nội dung, phương pháp nghiên cứu và lập kế hoạch nghiên cứu.

Hoạt động 1: Xác định đề tài, vấn đề, nghiên cứu

* GV hướng dẫn HS cách lựa chọn đề tài, vấn đề, mục tiêu, nội dung và kế hoạch nghiên cứu.

B1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV hướng dẫn HS trả lời Phiếu học tập 1.

B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập

HS hoàn thành phiếu học tập 1.

B3. Báo cáo kết quả và thảo luận

GV yêu cầu một số HS trình bày sản phẩm và nhận xét.

B4. Kết luận, nhận định

GV nhận xét, chốt ý.

* Hướng dẫn HS cách xác định đề tài, vấn đề nghiên cứu.

B1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS cách xác định đề tài, vấn đề nghiên cứu.

- GV yêu cầu HS hoàn thành phiếu học tập 2.

B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS xác định hướng lựa chọn đề tài, vấn đề nghiên cứu (Thảo luận nhóm).

- Đọc phần 1 (SGK trang 9,10).

- Thực hiện các yêu cầu theo phiếu học tập 2.

B3. Báo cáo kết quả và thảo luận

Đại diện các nhóm trả lời các câu hỏi trong Phiếu học tập 2.

B4. Kết luận, nhận định

GV nhận xét, chốt ý.

Hoạt động 2: Xác định mục tiêu, nội dung nghiên cứu

B1. Chuyển giao nhiệm vụ

HS biết cách xác định mục tiêu, nội dung nghiên cứu.

B2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc phần 2 (SGK trang 11).

- Nhớ lại các mục tiêu nghiên cứu theo các khía cạnh đã học ở lớp 10.

- Trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có thể xác định được nội dung nghiên cứu?

B3. Báo cáo thảo luận

HS trình bày sản phẩm.

B4. Đánh giá kết quả thực hiện

GV nhận xét, chốt ý.

Hoạt động 3: Xác định phương pháp nghiên cứu

B1. Chuyển giao nhiệm vụ

HS biết cách xác định phương pháp nghiên cứu.

B2: Thực hiện nhiệm vụ

+ Học sinh đọc phần 3 (SGK trang 12).

+ Thảo luận cặp đôi, trả lời các câu hỏi:

? Thế nào là PP nghiên cứu?

? Mục đích, yêu cầu khi lựa chọn PPNC.

B3. Báo cáo thảo luận

HS trình bày sản phẩm.

B4: Đánh giá kết quả thực hiện

GV nhận xét, hướng dẫn HS gạch ý trong SGK.

Hoạt động 4: Lập kế hoạch nghiên cứu

B1. Chuyển giao nhiệm vụ:

HS biết cách Lập kế hoạch nghiên cứu.

B2. Thực hiện nhiệm vụ

+ HS trả lời các câu hỏi sau:

? Theo em, lập kế hoạch nghiên cứu là phải làm những gì?

? Lợi ích của việc lập kế hoạch nghiên cứu?

B3. Báo cáo thảo luận

HS trả lời các câu hỏi.

B4. Đánh giá kết quả thực hiện

- GV hướng dẫn HS tự đánh giá câu trả lời.

- GV chốt kiến thức.

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu cách thu thập, xử lí và tổn hợp thông tin.

B1. Chuyển giao nhiệm vụ

- GV chia thành 4 nhóm: nhóm 1, 3 Thu thập, tra cứu và phân loại thông tin. Nhóm 2, 4 tìm hiểu về xử lí và tổng hợp thông tin.

B2. Thực hiện nhiệm vụ

Nhóm trưởng phân công nhiệm vụ cho các thành viên, ghi kết quả thảo luận vào bảng nhóm: Các bước triển khai báo cáo (chú ý bước tra cứu và phân loại thông tin, tài liệu)

B3. Báo cáo thảo luận

Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận của mình.

B4. Đánh giá kết quả thực hiện:

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

- HS gạch nội dung chính trong sách giáo khoa.

Nhiệm vụ 3: Lựa chọn hình thức trình bày đề cương báo cáo nghiên cứu

B1. Chuyển giao nhiệm vụ

HS xác định được hình thức trình bày đề cương báo cáo nghiên cứu bằng văn bản, lựa chọn được mẫu đề cương phù hợp.

B2. Thực hiện nhiệm vụ

- HS nắm được các yêu cầu, nguyên tắc chung của mẫu đề cương.

- Thảo luận đề xuất mẫu trình bày.

B3. Báo cáo thảo luận

HS trình bày sản phẩm.

B4. Đánh giá kết quả thực hiện

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

- HS gạch nội dung chính trong sách giáo khoa.

I. Xác định đề tài, vấn đề, mục tiêu, nội dung, phương pháp nghiên cứu và lập kế hoạch nghiên cứu

1. Xác định đề tài, vấn đề nghiên cứu

- Là một nội dung học tập trong chương trình cần được tìm hiểu sâu khi có điều kiện.

- Được diễn đạt bằng hình thức cô đọng, ngầm chứa câu hỏi nghiên cứu cần được giải đáp.

- Có tính khả thi trong điều kiện học tập.

2. Xác định mục tiêu, nội dung nghiên cứu

2.1. Xác định mục tiêu nghiên cứu

a. Mục tiêu kiến thức

- Liên quan trực tiếp đến nội dung đề tài, vấn đề nghiên cứu, có thể xác định mục tiêu ngay từ tên đề tài.

b. Mục tiêu kĩ năng

- Xác định những kĩ năng cơ bản cần hình thành khi thực hiện các khâu của quá trình tập nghiên cứu.

- Liên quan đến kĩ năng mà việc thực hiện một đề tài cụ thể đòi hỏi.

c. Mục tiêu về thái độ và giá trị

- Từ việc triển khai đề tài nghiên cứu, HS hình thành, phát triển nhiều phẩm chất.

- HS thụ hưởng nhiều giá trị sống.

2.2. Nội dung nghiên cứu

- Dự kiến những nội dung trọng tâm nghiên cứu: Đề tài, vấn đề nghiên cứu có đặc điểm gì mới so với các đề tài về VHTĐVN đã biết? Đề tài, vấn đề nghiên cứu được triển khai theo bố cục nào? Cách thức thực hiện đề tài, vấn đề nghiên cứu? Ý nghĩa của đề tài, vấn đề?

- Từ nội dung trọng tâm hình thành hệ thống luận điểm của báo cáo nghiên cứu.

3. Xác định phương pháp nghiên cứu

- PP nghiên cứu.

- Mục đích, yêu cầu

- Một số PP nghiên cứu có thể sử dụng

(SGK trang 12)

4. Lập kế hoạch nghiên cứu

- Dự kiến, hình dung, sắp xếp công việc theo trình tự thời gian hợp lý.

VD: Kế hoạch nghiên cứu – SGK tr.13.

II. Thu nhập, xử lí và tổng hợp thông tin

1. Thu thập, tra cứu và phân loại thông tin

a. Thu thập thông tin, tài liệu

Bạn cần trang bị cho mình những hiểu biết nhất định về các loại từ điển, sách công cụ; các tài liệu cung cấp ngữ liệu văn bản.

b. Tra cứu và phân loại thông tin, tài liệu

- Cần mở rộng phạm vi tìm tòi để có thể bao quát được nguồn tài liệu có liên quan. Các nguồn tư liệu và tài liệu cần khai thác: tư liệu điền dã tại di tích thờ tự liên quan đến tác giả, tài liệu của dòng họ tác giả; thư viện của các đơn vị, cơ quan hoặc thư viện, tủ sách cá nhân; những chỉ dẫn tìm kiếm trên internet, trang thông tin điện tử chính thức của các cơ quan nghiên cứu  và tổng mục lục của các tạp chí văn học, ngôn ngữ,…

- Với đề tài, vấn đề nghiên cứu có quá nhiều thông tin, trước hết bạn cần tra cứu, đọc lướt những tài liệu đáng tin cậy và bước đầu phân loại chúng (theo nội dung, tính chất tài liệu,…).

2. Xử lí và tổng hợp thông tin

a. Đọc, ghi chép, lựa chọn ngữ liệu

- Đây là công việc quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến kết quả của đề tài. Đọc để hình thành ý tưởng nghiên cứu, từ đó xây dựng, phát triển luận điểm là công việc diễn ra đầu tiên nhưng xuyên suốt quá trình thực hiện đề tài.

- Khi đã xác định đề tài, việc đọc sẽ có được một định hướng cơ bản; khi xây dựng đề cương nội dung nghiên cứu, việc đọc cần gắn liền với ghi chép, lựa chọn – sắp xếp các dẫn chứng để phục vụ cho việc triển khai luận điểm.

b. Đọc, ghi chép các ý kiến có thể được sử dụng làm trích dẫn

c. Lập hồ sơ nghiên cứu

- Hồ sơ nghiên cứu bao gồm tất cả những tư liệu, tài liệu liên quan đến đề tài, vấn đề và sản phẩm nghiên cứu. Hồ sơ cần thực hiện, sắp xếp, lưu trữ một cách khoa học để có thể sử dụng lâu dài.

- Cần phải phân loại, xử lí các tư liệu có được, sau đó tự đặt kí hiệu và sắp xếp theo một trình tự nhất định để thuận tiện trong sử dụng, lưu trữ.

III. Hình thức trình bày đề cương báo cáo nghiên cứu

- Yêu cầu về hình thức: SGK trang 16.

- Trình bày trang bìa: SGK trang 16.

- Trình bày nội dung đề cương báo cáo nghiên cứu: SGK trang 16, 17.

Nội dung

Những thông tin ban đầu

Bổ sung

Những yêu cầu để xác định đề tài, vấn đề?

Những yêu cầu để xác định mục tiêu, nội dung nghiên cứu?

Các bước lập kế hoạch nghiên cứu?

Nội dung

Những thông tin ban đầu

Bổ sung

Đề tài, vấn đề bạn lựa chọn có liên quan như thế nào đến nội dung, yêu cầu học tập của chương trình?

Đề tài, vấn đề ấy đã có nhiều người nghiên cứu hay chưa? Bạn dự kiến cách triển khai và đóng góp của mình là gì?

Bạn có khả năng tìm kiếm tài liệu từ những nguồn nào để phục vụ cho đề tài, vấn đề nghiên cứu?

Các tác phẩm VHTĐ có rất nhiều bản dịch, phiên âm khác nhau. Bạn có kinh nghiệm gì hoặc dự kiến xin tư vấn của ai để có thể lựa chọn được văn bản tốt nhất?

Lớp

Tiết

Ngày dạy

Sĩ số

Vắng

Hoạt động của Gv và Hs

Dự kiến sản phẩm

B1. Chuyển giao nhiệm vụ

- HS quan sát 2 hình ảnh chiếu trên màn hình.

- GV yêu cầu HS so sánh sự khác nhau của 2 loại văn bản.

B2. Thực hiện nhiệm vụ

HS quan sát, ghi chép và trả lời câu hỏi.

B3. Báo cáo thảo luận

HS trả lời cá nhân.

B4. Đánh giá kết quả thực hiện:

GV đánh giá, kết luận và giới thiệu bài mới.

Câu trả lời của HS

Hoạt động của Gv và Hs

Dự kiến sản phẩm

Hoạt động 1: Tìm hiểu cách triển khai báo cáo nghiên cứu theo từng loại đề tài

B1. Chuyển giao nhiệm vụ

- GV chia thành 4 nhóm: nhóm 1, 3 tìm hiểu về đề tài 1; Nhóm 2,4 tìm hiểu về đề tài 2.

- Ở bước 2: Mỗi nhóm hãy lập đề cương cho đề tài mình đã chọn, thu thập thông tin ở các tiết trước.

B2. Thực hiện nhiệm vụ

Nhóm trưởng phân công nhiệm vụ cho các thành viên, ghi kết quả thảo luận vào bảng nhóm: Các bước triển khai báo cáo (chú ý bước lập đề cương).

B3. Báo cáo thảo luận

Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận của mình.

B4. Đánh giá kết quả thực hiện:

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

Hoạt động 2: Tìm hiểu các văn bản tham khảo

B1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS đọc trước văn bản ở nhà, chú ý đến các box hướng dẫn đọc để tham khảo cách thức triển khai nội dung báo cáo nghiên cứu theo từng loại đề tài.

- GV chia lớp thành 2 nửa, dãy bên phải thảo luận về bài 1, dãy bên trái thảo luận về bài 2. Các dãy sẽ thảo luận theo cặp đôi ngồi cạnh nhau theo gợi ý sau:

1. Bài thơ Thuật hoài của Trần Quang Khải-Tác phẩm tiêu biểu cho hào khí Đại Việt thời Trần

- Bố cục báo cáo gồm mấy phần? Nội dung chính từng phần?

- Việc tập hợp và phân tích các dị bản có ý nghĩa gì?

- Việc so sánh, đối chiếu các bản dịch nhằm mục đích gì?

- Trong khi triển khai các luận điểm, báo cáo có những điểm nào đáng chú ý?

2. "Chí nam nhi" trong bài thơ Thuật hoài của Phạm Ngũ Lão.

- Hình thức bài có gì đặc biệt?

- Bài viết tập trung vào phần nào?

- Bài viết có sử dụng các thao tác nào?

- Cách triển khai các luận điểm như thế nào?

B2: Thực hiện nhiệm vụ

- Các cặp đôi thảo luận theo gợi ý câu hỏi ở trên.

- Trình bày ngắn gọn vào giấy.

B3: Báo cáo thảo luận

GV gọi một số cặp đôi trình bày trước lớp kết quả thảo luận của nhóm mình.

B4: Đánh giá kết quả

- GV cho HS tự đánh giá phần trình bày các nhóm.

- GV kết luận, nhận định.

I. Cách triển khai báo cáo nghiên cứu theo từng loại đề tài

1. Nghiên cứu theo hướng "giải mã", phân tích giá trị của một tác phẩm hoặc đoạn trích văn học trung đại

Bước 1: Chuẩn bị

- Kiểm tra lại, hệ thống hóa kết quả công việc đã thực hiện bước thu thập, xử lí ngữ liệu.

- Xác định đề tài, sắp xếp các ý kiến trích dẫn theo nhóm vấn đề.

Bước 2: Tìm ý, lập đề cương

Ví dụ: Đề tài: Bài thơ "Cảnh ngày hè" của Nguyễn Trãi - Tấm lòng yêu nước thương dân của Ức Trai.

* Đặt vấn đề:

- Giới thiệu tác giả Nguyễn Trãi.

- Giới thiệu khái quát Cảnh ngày hè.

* Giải quyết vấn đề:

- Giới thiệu về tập thơ “Quốc âm thi tập”.

+ Tập thơ Nôm sớm nhất hiện còn.

+ Gồm có 254 bài, chia 4 phần, mỗi phần có nhiều mục

+ Giá trị:

++ Nội dung: phản ánh vẻ đẹp con người Nguyễn Trãi.

++ Nghệ thuật: Thất ngôn Đường luật xen lẫn lục ngôn.

- Giới thiệu chung về bài thơ Cảnh ngày hè.

+ Xuất xứ: là bài 43 trong 61 bài thơ thuộc mục Bảo kính cảnh giới của Quốc âm thi tập.

+ Thể thơ: Thất ngôn xen lẫn lục ngôn.

+ Bố cục: 2 phần:

++ 6 câu đầu: Bức tranh thiên nhiên, cuộc sống ngày hè.

++ 2 câu cuối: Nỗi lòng của tác giả.

- Giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ.

+ Sáu câu thơ đầu:

++ Bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, sinh động và đầy sức sống được thể hiện qua các hình ảnh hòe, thạch lựu, liên...; các từ ngữ đùn đùn, phun, giương...; nhịp thơ linh hoạt; thể hiện bằng nhiều giác quan như thị giác, khứu giác

++ Bức tranh cuộc sống thanh bình, yên ả được thể hiện qua hình ảnh chợ cá, âm thanh tiếng ve; các từ láy lao xao, dắng dỏi; biên pháp tu từ đảo ngữ, đối...

+ Hai câu cuối

Câu lục ngôn cùng với điển tích: dồn nén cảm xúc, điểm kết tụ tâm hồn Ức Trai: lòng yêu nước thương dân.

- So sánh với các bài thơ khác trong tập Quốc âm thi tập để thấy rõ tấm lòng tác giả với dân với nước.

* Kết luận:

+ Khẳng định giá trị đặc sắc của bài thơ.

+ Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

- Tài liệu tham khảo.

Bước 3: Viết

- Từ ngữ linh hoạt song phải chính xác.

- Diễn đạt đa dạng, câu văn linh hoạt, văn phong rõ ràng, mạch lạc.

- Chú ý Cách đưa dẫn chứng, trích dẫn phù hợp, xác thực, không dài dòng.

- Sử dụng các biểu đồ, sơ đồ tư duy, hình ảnh, bảng biểu.... sẽ làm cho bài viết thuyết phục hơn.

Bước 4: Chỉnh sửa, hoàn thiện

Nội dung:

- Kiểm tra lại hệ thống ý, luận điểm để kịp thời điều chỉnh.

- Kiểm tra sự phù hợp các dẫn chứng, số liệu, hình ảnh minh họa..

Hình thức và ngôn ngữ:

- Rà soát các câu văn, đoạn văn...để phát hiện các lỗi chính tả, ngữ pháp cần chỉnh sửa.

- Kiểm tra các trích dẫn, tài liệu tham khảo....

2. Nghiên cứu một loại hình tượng hoặc một phương diện giá trị nội dung tư tưởng trong một hoặc một nhóm tác phẩm văn học trung đại

Bước 1: Chuẩn bị

- Căn cứ đề tài đã chọn kiểm tra lại các thông tin, các dẫn chứng, số liệu...

- Lựa chọn các ý kiến trích dẫn xác đáng.

Bước 2: Tìm ý, lập đề cương

Ví dụ: Đề tài: Thể thơ thất ngôn Đường luật đã được Nguyễn Trãi sử dụng thuần thục như một thể thơ dân tộc trong bài thơ Cảnh ngày hè.

* Đặt vấn đề

Giới thiệu về sự vận dụng thuần thục thể thơ thất ngôn Đường luật của Nguyễn Trãi.

* Giải quyết vấn đề

- Khái quát chung về thể thơ Đường luật.

+ Khái niệm

+ Nguồn gốc

+ Phân loại

+ Đặc điểm

- Thể thơ Đường luật được Nguyễn Trãi sử dụng trong bài thơ Cảnh ngày hè.

+ Thể thơ: Thất ngôn xen lẫn lục ngôn (câu đầu và câu cuối là lục ngôn): sự dồn nén cảm xúc.

+ Nhịp: 1/2/4; 2/2/3 rổi 3/4, 4/3: linh hoạt và sáng tạo.

+ Vần: Gieo vần ương ở câu 1,2, 4,6,8.

+ Đối: câu 5 và 6.

+ Biện pháp tư từ: đảo ngữ.

- Đánh giá chung:

+ Nguyễn Trãi vận dụng linh hoạt và sáng tạo thể thơ thất ngôn Đường luật, điều này thể hiện ở rất nhiều bài thơ trong tập Quốc âm thi tập.

+ Tác dụng: bài thơ cô đọng, giản dị, ý thơ mạnh mẽ phù hợp việc thể hiện cảm xúc, những mong muốn quyết tâm nhà thơ.

+ Cách ngắt nhịp phong phú nhằm diễn đạt tình cảm tinh tế, sâu sắc.

+ Với sự cách tân này, Nguyễn Trãi dần phá vỡ những khuôn thước quy phạm của Đường thi để phù hợp với ngôn ngữ và đời sống dân tộc.

* Kết luận

* Tài liệu tham khảo

Bước 3: Viết

Dựa vào đề cương, viết báo cáo.

Bước 4: Chỉnh sửa và hoàn thiện

- Đọc lại và bổ sung, hoàn thiện bài.

II. Tìm hiểu các văn bản tham khảo

1. Bài thơ Thuật hoài của Trần Quang Khải - Tác phẩm tiêu biểu cho hào khí Đại Việt thời Trần

- Bố cục 4 phần:

+ Phần mở đầu: Lí do chọn đề tài, mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu.

+ Nội dung chính: Tác giả và hoàn cảnh sáng tác, một số vấn đề về văn bản, giải mã văn bản.

+ Kết luận: Đánh giá, nhận xét chung, tài liệu tham khảo.

+ Tài liệu tham khảo.

- Tập hợp và phân tích các dị bản: năm dị bản nguyên văn chữ Hán, năm bản phiên dịch.Việc phân tích, nhận định để xác định văn bản tin cậy, có khả năng gắn với nguyên tác nhất.

- So sánh, đối chiếu các bản dịch để nhận ra các ưu điểm-khuyết điểm của từng bản.

- Một số điểm đáng chú ý trong việc triển khai luận điểm:

+ Dẫn giải chi tiết về các dị văn, dị bản; kèm với việc tìm tòi để cung cấp hình ảnh minh chứng văn bản, giúp xác thực và và kiểm chứng các thông tin được trình bày.

+ Các luận điểm đều trình bày theo trình tự thời gian, tôn trọng nguyên văn của tư liệu.

+ Trình bày quan điểm riêng của từng khía cạnh, kết hợp với phân tích và biện luận.

+ Căn cứ vào cấu trúc lập luận, vào mạch thơ để phân tích, lí giải các khía cạnh nổi bật của nội dung và nghệ thuật tác phẩm.

2. “Chí nam nhi” trong bài thơ Thuật hoài của Phạm Ngũ Lão

- Đây là bài viết phân tích, đánh giá của một GV nên không có hình thức, cấu trúc của một báo cáo nghiên cứu.

- Bài viết tập trung phân tích một khía cạnh nội dung, tư tưởng trong một bài thơ ngắn, nhưng là khía cạnh trung tâm có liên quan đến tất cả các phương diện khác của tác phẩm.

- Bài viết có sử dụng các thao tác: phân tích, khảo chứng, so sánh, bình giảng...

- Cách triển khai các luận điểm theo mạch nội dung của tác phẩm.

STT

Tiêu chí

Xuất hiện

Không xuất hiện

1

Chỉ ra được hình thức của bài viết tham khảo

2

Trình bày được nội dung của bài viết tham khảo

3

Chỉ ra được cách triển khai luận điểm trong bài viết tham khảo

4

Cách thức trình bày để lại ấn tượng sâu sắc

Hoạt động của Gv và Hs

Dự kiến sản phẩm

Hoạt động 1: Thực hiện viết báo cáo nghiên cứu

B1. Chuyển giao nhiệm vụ

GV hướng dẫn

- Bám sát hướng dẫn sách chuyên đề để viết.

- Chú ý: diễn dải các ý thành đoạn văn rồi kết nối thành bài hoàn chỉnh.

- HS đánh máy, căn chỉnh văn bản theo quy định tiết trước.

Dung lượng đảm bảo: 1000 đến 1500 chữ.

- Ngôn ngữ đúng văn phong khoa học.

- Kết cấu: Bài viết có đủ 4 phần: Mở đầu, nội dung chính, kết luận và tài liệu tham khảo.

B2. Thực hiện nhiệm vụ

- HS viết báo cáo cá nhân.

- Trong quá trình HS thực hiện việc viết báo cáo nghiên cứu, GV tiếp tục kết nối, theo dõi, giải đáp thắc mắc, trợ giúp để HS hoàn thành nhiệm vụ.

B3. Báo cáo thảo luận

HS sẽ báo cáo trên lớp vào các tiết sau.

B4. Đánh giá kết quả thực hiện:

GV nhận xét, đánh giá dựa trên báo cáo của HS.

Hoạt động 2: Thuyết trình kết quả báo cáo nghiên cứu

B1: Chuyển giao nhiệm vụ

Hs báo cáo kết quả nghiên cứu của mình trước lớp.

B2: Thực hiện nhiệm vụ

+ HS tóm lược bài viết thành bản tóm tắt, nhấn mạnh những luận điểm then chốt, những ý kiến riêng.

+ Để phần trình bày sinh động, hấp dẫn hơn, trong điều kiện cho phép, khuyến khích HS sử dụng máy chiếu, màn hình, bảng phụ,...

B3: Báo cáo thảo luận

- Lưu ý: diễn đạt rõ ràng, chính xác, tốc độ nói và âm lượng vừa phải, dễ nghe.

- Phối hợp sử dụng các phương tiện nghe nhìn một cách nhịp nhàng.

- Lựa chọn tư thế, tác phong phù hợp (đĩnh đạc, tự tin, thân thiện).

B4: Đánh giá kết quả thực hiện

GV hướng dẫn HS tự đánh giá, đánh giá chéo.

I. Viết báo cáo

II. Thuyết trình

1. Chuẩn bị

2. Trình bày

3. Trao đổi

4. Tiếp thu ý kiến, rút kinh nghiệm

STT

Tiêu chí

Mức 3

Mức 2

Mức 1

1

Đề tài và phương pháp thao tác nghiên cứu

Đề tài hấp dẫn, phù hợp có tính mới, có giá trị ứng dụng cao, sử dụng thành thạo các phương pháp, thao tác nghiên cứu

Đề tài phù hợp, tương đối hấp dẫn, có giá trị ứng dụng, sử dụng phương pháp, thao tác nghiên cứu còn chưa thành thạo

Đề tài chưa phù hợp, ít giá trị ứng dụng, chưa biết sử dụng phương pháp, thao tác nghiên cứu

2

Hệ thống luận điểm và cách trình bày vấn đề nghiên cứu

Hệ thống luận điểm phong phú, logic; xác định đúng vấn đề trọng tâm; biết cách triển khai trình bày vấn đề một cách rõ ràng

Hệ thống luận điểm tương đối đầy đủ, đảm bảo logic nhất định; xác định đúng vấn đề trọng tâm, nhưng trình bày vấn đề chưa rõ ràng

Hệ thống luận điểm còn đơn giản; chưa xác định đúng vấn đề trọng tâm; chưa biết triển khai trình bày vấn đề

3

Quan điểm và thái độ của người viết

Thể hiện rõ quan điểm và thái độ của người viết về những nội dung nổi bật của đối tượng nghiên cứu

Có thể hiện quan điểm và thái độ của người viết, nhưng cách thể hiện chưa thực sự thuyết phục

Chưa thể hiện được quan điểm và thái độ của người viết hoặc quan điểm, thái độ chưa được diễn giải rõ ràng

4

Sử dụng lí lẽ, bằng chứng

Sử dụng các lí lẽ, bằng chứng xác đáng, phù hợp; phương pháp lập luận logic, chặt chẽ, đạt hiệu quả cao

Có sử dụng lí lẽ, bằng chứng và biết cách lập luận để củng cố cho các luận điểm nhưng chưa thật sự hiệu quả

Chưa biết cách sử dụng lí lẽ, bằng chứng; chưa biết cách lập luận

5

Tổ chức bài viết

Bài viết được tổ chức hoàn chỉnh, gồm: Đặt vấn đề, giải quyết vấn đề, kết luận và tài liệu tham khảo

Bài viết có đủ các phần chính nhưng chưa thể hiện rõ yêu cầu từng phần

Bài viết chưa được tổ chức hoàn chỉnh, các phần trình bày không rõ ràng

6

Sử dụng các phương thức liên kết

Sử dụng chính xác và hiệu quả các phương thức liên kết câu, đoạn văn giúp bài viết rõ ràng

Sử dụng phù hợp các phương thức liên kết câu, đoạn văn giúp người đọc dễ hiểu

.Có sử dụng một số phương thức liên kết câu, đoạn văn nhưng chưa mạch lạc

7

Cách dùng từ, đặt câu

Không mắc lỗi dùng từ, đặt câu hoặc chỉ mắc 1,2 lỗi không đáng kể

Mắc một vài lỗi dùng từ, đặt câu (3-5 lỗi)

Mắc khá nhiều lỗi dùng từ, đặt câu (6 lỗi trở lên)

8

Trình bày bài viết

Trình bày rõ ràng, đúng quy cách, không mắc lỗi chính tả

Còn mặc 2-3 lỗi chính tả; trình bày bài viết đúng quy cách nhưng chưa sạch đẹp

Mắc nhiều lỗi chính tả; trình bày bài viết không đúng quy cách

Lớp

Tiết

Ngày dạy

Sĩ số

Vắng

Hoạt động của Gv và Hs

Dự kiến sản phẩm

B1. Chuyển giao nhiệm vụ

- GV chuyển giao nhiệm vụ:

+ Gió, mưa, nắng,…là hiện tượng tự nhiên; còn lễ hội, cưới hỏi, thờ cúng,…là hiện tượng xã hội. Hãy nêu một số ví dụ về hiện tượng xã hội và thử giải thích cơ sở để bạn coi đó là những hiện tượng xã hội.

+ Bạn đang học ngoại ngữ nào? Qua ngoại ngữ đó, bạn biết gì về đời sống vật chất, phong tục tập quán, đặc điểm tâm lí,…của người bản ngữ?

B2. Thực hiện nhiệm vụ:

- HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ.

- GV quan sát, gợi ý.

B3. Báo cáo thảo luận:

- HS trả lời câu hỏi.

B4. Đánh giá kết quả thực hiện:

- GV nhận xét, bổ sung, dẫn dắt vào bài.

Câu trả lời của học sinh

Hoạt động của Gv và Hs

Dự kiến sản phẩm

B1. Chuyển giao nhiệm vụ

* GV chuyển giao nhiệm vụ:

- Hs đọc nội dung mục 1- sgk, tr 35-36.

- GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm. Chia lớp thành 4 hoặc 6 nhóm, thảo luận 2 câu hỏi SGK, tr 36.

* HS tiếp nhận nhiệm vụ.

B2. Thực hiện nhiệm vụ

- HS các nhóm tiến hành thảo luận, ghi chép kết quả.

- GV quan sát, hỗ trợ nhóm HS gặp khó khăn (nếu cần thiết).

B3. Báo cáo thảo luận

GV gọi đại diện 1-2 nhóm trả lời, các em khác nhận xét, bổ sung.

B4. Đánh giá kết quả thực hiện

- GV nhận xét, bổ sung, chốt kiến thức.

- Câu trả lời của HS.

- Gợi ý:

Câu 1: Mối quan hệ tác động qua lại giữa ngôn ngữ và xã hội.

+ Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất giữa các thành viên trong một cộng đồng.

+ Ngôn ngữ và xã hội là điều kiện tồn tại của nhau. Nếu không có ngôn ngữ thì không có xã hội, ngược lại, nếu không có xã hội thì ngôn ngữ cũng không thể tồn tại.

Câu 2: Khả năng sử dụng ngôn ngữ của con người.

- Khả năng sử dụng ngôn ngữ là đặc điểm có tính “bẩm sinh” của con người.

+ Từ “bẩm sinh” không được dùng theo cách hiểu thông thường.

+ Khả năng sử dụng ngôn ngữ của con người chỉ được thể hiện trong môi trường xã hội.

-> Ngôn ngữ khác về cơ bản với những hiện tượng có tính chất bản năng ở con người.

Hoạt động của Gv và Hs

Dự kiến sản phẩm

B1. Chuyển giao nhiệm vụ

- GV chuyển giao nhiệm vụ trên cơ sở hs đã chuẩn bị bài ở nhà.

+ Hs thảo luận nhóm (7 phút, thống nhất các vấn đề mỗi cá nhân đã thực hiện nhiệm vụ ở nhà), trả lời các câu hỏi:

(1) Em hiểu thế nào về khái niệm “Văn hóa”? Vì sao nói ngôn ngữ là một bộ phận cấu thành quan trọng của văn hóa?

(2) Trình bày một số biểu hiện của dấu ấn văn hóa Việt trong tiếng Việt. (Hs dựa mục 2.b để lấy ví dụ).

(3) Nêu sự khác biệt về cách dùng từ xưng hô giữa tiếng Việt với ngôn ngữ khác mà em biết. Hãy nhận xét về sự khác biệt đó.

(4) Em có suy nghĩ gì về mối quan hệ giữa sự đa dạng của ngôn ngữ và sự đa dạng của văn hóa?

Câu hỏi gợi ý:

- Nếu chúng ta hướng tới một tương lai mà trong đó tất cả mọi người đều nói một số ít ngôn ngữ lớn, liệu có phải là một điều tốt? Liệu đó có thể là một cách để tạo điều kiện cho giao tiếp và một sân chơi bình đẳng giữa các quốc gia? Có phải mong muốn cứu những ngôn ngữ nhỏ bé hoàn toàn là tình cảm?

- Em nghĩ gì về tình trạng biến mất của nhiều ngôn ngữ trên thế giới? Khi một ngôn ngữ bị mất đi thì những gì sẽ mất theo? Em có đồng ý với nhận định của Anơ- xtây- xi- a Ri- en: “Một thế giới đa dạng về mặt ngôn ngữ mang lại lợi ích cho tất cả chúng ta” hay không? Vì sao? Theo em, thế giới cần làm gì để cứu vãn tình trạng nhiều ngôn ngữ bị biến mất?

B2. Thực hiện nhiệm vụ:

- Hs trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ.

- GV quan sát, hỗ trợ.

B3. Báo cáo thảo luận:

- GV gọi đại diện 1-2 nhóm trả lời cho 1 câu hỏi, các nhóm khác nhận xét, bổ sung (nếu cần thiết).

- Các nhóm cử đại diện trả lời, nhận xét.

B4. Đánh giá kết quả thực hiện:

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

a. Vai trò của ngôn ngữ đối với văn hóa

- Ngôn ngữ là một phần thiết yếu trong đời sống tinh thần phong phú của mỗi cộng đồng người, tức một phần không thể thiếu của văn hóa. Khó có thể hiểu đầu đủ về văn hóa của một dân tộc nếu không tìm hiểu về ngôn ngữ của dân tộc đó.

- Ngôn ngữ là phương tiện cơ bản, phổ biến để biểu đạt và lưu giữ các giá trị về văn học, nghệ thuật, tôn giáo, tín ngưỡng,… Thông qua ngôn ngữ, có thể hiểu về các bộ phận cấu thành khác của văn hóa.

b. Ảnh hưởng của văn hóa đối với ngôn ngữ

Dấu ấn của văn hóa Việt trong tiếng Việt thể hiện qua các từ ngữ chỉ sự vật, hoạt động, đặc điểm trong đời sống hoặc qua từ ngữ xưng hô. (Hs chỉ ra sự khác biệt về cách dùng từ xưng hô giữa tiếng Việt và ngôn ngữ khác).

c. Sự đa dạng của ngôn ngữ và sự đa dạng của văn hóa

Do mối quan hệ khăng khít giữa ngôn ngữ và văn hóa nên sự đa dạng của ngôn ngữ nhân loại là những biểu hiện của sự đa dạng về văn hóa trên thế giới.

Hoạt động của Gv và Hs

Dự kiến sản phẩm

B1. Chuyển giao nhiệm vụ

- GV chuyển giao nhiệm vụ (Sử dụng kĩ thuật nhóm chuyên gia: chia lớp thành 6 nhóm. HS làm việc nhóm ở nhà, hoàn thành nhiệm vụ của nhóm sau khi mỗi cá nhân tự làm các bài tập).

+ Nhóm 1,2 làm bài tập 1.

+ Nhóm 3,4 làm bài tập 2.

+ Nhóm 5,6 làm bài tập 3.

B2. Thực hiện nhiệm vụ

B3. Báo cáo thảo luận

B4. Đánh giá kết quả thực hiện

1. Bài tập 1

Gợi ý:

- Những ngôn ngữ được nhiều người sử dụng với tư cách là tiếng mẹ đẻ nhất: tiếng Trung, tiếng Anh, tiếng Hinđi và Urdu, tiếng Ả Rập…

- Những ngôn ngữ được sử dụng ở nhiều quốc gia nhất: tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha…

- Những ngôn ngữ được dùng làm ngôn ngữ chính thức ở nhiều quốc gia nhất: tiếng Anh, tiếng Pháp…

2. Bài tập 2:

HS có thể dùng biểu đồ hình cột với một số nội dung sau:

- Tên: Số lượng ngôn ngữ ở các khu vực trên thế giới.

- Cột dọc: số lượng ngôn ngữ (đơn vị từ 0 đến nghìn)

- Cột ngang: Khu vực (Châu Á, Châu Phi, Thái Bình Dương, Châu Mỹ, Châu Âu).

(Học sinh cũng có thể sử dụng biểu đồ hình tròn %)

3. Bài tập 3: Một số hiện tượng trong ngôn ngữ thể hiện đặc điểm văn hóa của dân tộc. Ví dụ trong tiếng Việt:

- Từ “Tổ quốc” xuất phát từ đời sống nông nghiệp, kết hợp từ “Đất” và “nước” biểu đạt ý nghĩa cao cả, thiêng liêng. “Đồng bào” gắn với truyền thuyết “Con Rồng cháu Tiên”.

- Thành ngữ: “Cơm no áo ấm”, “Cơm lành canh ngọt”, “Cơm áo gạo tiền”, “Cơm bưng nước rót”, ... xuất phát từ thực tế đời sống vật chất, tinh thần của người Việt…

Hoạt động của Gv và Hs

Dự kiến sản phẩm

B1. Chuyển giao nhiệm vụ

- Gv chuyển giao nhiệm vụ, hs làm việc cá nhân: Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ nếu ý kiến của em về một vấn đề liên quan đến nội dung Phần 1, Chuyên đề 2: (Hs lựa chọn 1 trong các vấn đề sau:

(1)- Việc dụng tiếng Anh như ngôn ngữ toàn cầu.

(2)- Khả năng phổ biến của E-xpê-ran- tô (Esperanto- quốc tế ngữ).

- Hs nhận nhiệm vụ.

- Phần thuyết trình: gv nhóm các học sinh cùng 1 vấn đề vào 1 nhóm, có thể chia thành nhiều nhóm nhỏ, các em trao đổi, thống nhất trên cơ sở bài làm cá nhân. Gv gọi đại diện 1 vài nhóm nhỏ trình bày sản phẩm của mình, các nhóm khác nhận xét, bổ sung. (lưu ý sản phẩm thuyết trình không hoàn toàn là nội dung đoạn văn đã chuẩn bị, có thể thuyết minh, giải thích, mở rộng vấn đề.

B2. Thực hiện nhiệm vụ: Hs thực hiện nhiệm vụ.

B3. Báo cáo thảo luận:

- Hs báo cáo việc hoàn thành nhiệm vụ.

- Hs đại diện các nhóm trình bày sản phẩm.

B4. Đánh giá kết quả thực hiện: Gv nhận xét, đánh giá.

Gợi ý:

* Với vấn đề (1)

Nội dung bàn luận có thể xoay quanh việc trả lời một số câu hỏi:

- Tiếng Anh hiện đang được dùng rộng rãi như thế nào trên thế giới?

- Việc dùng tiếng Anh như vậy mang lại lợi ích và tác hại gì không?

- Theo bạn, có nên dùng tiếng Anh thay thế cho tiếng mẹ đẻ để dạy học trong nhà trường không? Vì sao?

- Có nhiều người cho rằng một số nước phát triển nhanh nhờ dùng tiếng Anh thay thế cho tiếng mẹ đẻ, bạn có bình luận gì về ý kiến đó?...

* Với vấn đề (2)

- Quốc tế ngữ là gì?

- Bạn đánh giá như thế nào về triển vọng phát triển, phổ biến của quốc tế ngữ? Dựa vào cơ sở nào bạn có đánh giá như vậy?...

Hoạt động của Gv và Hs

Dự kiến sản phẩm

Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ

GV nêu câu hỏi

Câu 1: Các từ ngữ mới trong tiếng Việt được hình thành theo những phương thức chủ yếu nào?

Câu 2: Sự phát triển của tiếng Việt hiện nay được thúc đẩy bởi những nhân tố nào?

Câu 3: Theo bạn, nguyên nhân nào khiến một ngôn ngữ không phát triển nữa?

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ:

Cá nhân HS nghiên cứu sách chuyên đề và thực hiện.

Bước 3. Báo cáo thảo luận:

GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện:

- GV nhận xét, kết luận.

I. Tìm hiểu tri thức

1. Sự phát triển của tiếng Việt

a. Sự phát triển của Tiếng Việt theo quy luật chung

- Cấu tạo nên những từ ngữ mới dựa trên yếu tố vốn có trong hệ thống.

- Vay mượn từ ngữ của các ngôn ngữ khác.

b. Sự phát triển của tiếng Việt hiện nay

- Những nhân tố thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của tiếng Việt

+ Sự phát triển nhanh chóng của đất nước ở tất cả các mặt của đời sống.

+ Ứng dụng ngày càng rộng rãi công nghệ và truyền thông.

Lĩnh vực

Đời sống

Khoa học, công nghệ (thuật ngữ)

Thương mại

Báo chí

Hành chính

………………..

………………

………………...

……………….

…………………

Lĩnh vực

Đời sống

Khoa học, công nghệ (thuật ngữ)

Thương mại

Báo chí

Hành chính

Toang, soái ca, ga tô, chém gió,…

Hiệu ứng nhà kính, mất cân bằng sinh thái,…

Thương mại, điện tử, trực tuyến,…

Truyền hình, kĩ thuật số, báo điện tử,…

Một cửa, thành phố thông minh,…

Hoạt động của Gv và Hs

Dự kiến sản phẩm

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm yếu tố mới của ngôn ngữ

Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ

GV nêu câu hỏi

Câu 1: Yếu tố mới của ngôn ngữ là gì?

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ:

Cá nhân HS nghiên cứu sách chuyên đề và thực hiện.

Bước 3. Trình bầy kết quả

GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện:

- GV nhận xét, bổ sung, chuẩn hóa kiến thức

Hoạt động 2: Tìm hiểu các tiêu chí phân loại các yếu tố mới của tiếng Việt

Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ

GV nêu câu hỏi

Câu 2: Có mấy tiêu chí dùng để phân loại các yếu tố mới của tiếng Việt? Nêu nội dung của các tiêu chí?

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ:

Hoạt động cặp đôi nghiên cứu sách chuyên đề và thực hiện

Bước 3. Trình bầy kết quả

Gọi đại diện cặp đôi tronhf bày. Các cặp đôi khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện:

- GV nhận xét, bổ sung, chuẩn hóa kiến thức

Hoạt động 3: Tìm hiểu tác động của các yếu tố ngôn ngữ mới đối với tiếng Việt

Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ

GV nêu câu hỏi

Câu 3: Nêu tác động của các yếu tố ngôn ngữ mới với tiếng Việt. (Tác động tích cực? Tác động tiêu cực?)

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ:

Cá nhân HS nghiên cứu sách chuyên đề và thực hiện

Bước 3. Trình bầy kết quả

GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện:

- GV nhận xét, bổ sung, chuẩn hóa kiến thức

I. Tìm hiểu tri thức (TT)

1. Sự phát triển của Tiếng Việt

2. Những yếu tố mới của tiếng việt

a. Khái niệm “yếu tố mới của ngôn ngữ”

* Yếu tố mới là gì? Là những điều mới ( đồng nghĩa với các từ tiên quyết, nhạy bén,..)

* Yếu tố mới của ngôn ngữ là gì?

- Yếu tố mới của ngôn ngữ nói chung và tiếng Việt nói riêng chủ yếu là những từ ngữ mới (Hay nói cách khác yếu tố mới cua ngôn ngữ chủ yếu thể hiện ở các từ vựng).

- Vốn từ ngữ của một ngôn ngữ phải không ngừng được bổ sung và trở nên phong phú để đáp ứng nhu cầu biểu đạt các sự vật, hiện tượng mới.

b. Phân loại các yếu tố mới của tiếng Việt

Có các tiêu chí để phân loại tiếng Việt:

* Dựa vào nguồn gốc: có thể phân biệt được yếu tố mới được tạo ra từ yếu tố có sắn của tiếng Việt với yếu tố mới vay mượn từ ngôn ngữ khác.

* Dựa vào phạm vi sử dụng có thể phân biệt yếu tố mới trong ngôn ngữ khoa học, ngôn ngữ thương mại, ngôn ngữ báo chí, ngôn ngữ hành chính, ngôn ngữ đời sống,...

* Dựa vào góc độ đóng góp của các yếu tố mới đối với quá trình phát triển của ngôn ngữ thì mức độ chấp nhận một yếu tố mới được chấp nhận vào hệ thống ngôn ngữ là tiêu chí phân loại quan trọng.

- Những từ ngữ mói đã nhập vào hệ thống tiếng Việt: Đây là những từ ngữ mới nhưng đã được phổ biến rộng rãi và có thể coi là một bộ phận của từ vựng tiếng Việt.

VD:

+ Những tù đã được đưa và từ điển tiếng Việt: Internet; chứng khoán, sở hữu trí tuệ,...

+ Những từ được dùng phổ biến nhưng chưa xuất hiện trong từ điển: thương mại điện tử, kinh tế số, kinh doanh số, cuộc sống số, số hóa,...

+ Những cụm từ viết tắt thể hiện một số khái niệm mới: CPI; COVID 19; BOT,....

- NHững từ ngữ chỉ mới được đưa vào sử dụng trong một nhóm XH, chưa được nhập vào trong hệ thống tiếng Việt.

+ Những từ ngữ đang được sử dụng trong một nhóm XH đang có xu hướng phổ biến. VD: ga tô, chảnh, soái ca, sống ảo, thả thính,.... liveshow; gameshow,....

+ Một số cách dùng ngôn ngữ xuất hiện trong giao tiếp của một bộ phận XH, chủ yếu là giới trẻ:

\ Cách nói chêm xen từ ngữ tiếng anh

\ Cách nói lắp ghép các từ ngữ theo lối buông thả

\ Ngôn ngữ teen; ngôn ngữ chat

c. Tác động của các yếu tố ngôn ngữ mới với tiếng Việt.

Các yếu tố ngôn ngữ mới vừa có tác động tích cực, vừa có tác động tiêu cực đến tiếng Việt.

* Tác động tích cưc: làm cho vốn từ ngữ trở phong phú, giúp ngôn ngữ phát triển khả năng biểu đạt, đáp ứng nhu cầu giao tiếp của nhiều tấng lớp nhân dân trong XH.

* Tác động tiêu cực: Làm tổn hại đến tính chặt chẽ, hệ thống của ngôn ngữ và có thể gây trở ngại cho giao tiếp (khó hiểu, gây hiểu lầm); tạo nên thói quen xấu cho người dùng, nhất là giới trẻ, chỉ dùng theo trào lưu mà không hiểu đầy đủ nghĩa của những từ mình dùng, dễ dãi trong việc sử dụng ngôn từ; dẫn đến tình trạng tình trạng sử dung ngôn ngữ xô bồ, pha tạp, làm mất đi vẻ đẹp và sự tinh tế của tiếng Việt.

Lớp

Tiết

Ngày dạy

Sĩ số

Vắng