SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÁI BÌNH ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
TRƯỜNG THPT BẮC KIẾN XƯƠNG NĂM HỌC 2023- 2024
(Đề thi gồm 2 trang) Môn : Ngữ văn 10
Thời gian làm bài: 90 phút
Họ và tên thí sinh:……………………………SBD:…
I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc bài thơ sau, thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng,
Chém cha cái kiếp lấy chồng chung.
Năm thì mười họa chăng hay chớ,
Một tháng đôi lần có cũng không.
Cố đấm ăn xôi, xôi lại hẩm,
Cầm bằng làm mướn, mướn không công.
Thân này ví biết dường này nhỉ
Thà trước thôi đành ở vậy xong.
(Lấy chồng chung(*) – Thơ Hồ Xuân Hương – Từ cội nguồn vào thế tục- Nxb Giáo Dục, trang172)
Câu 1: Bài thơ viết theo thể thơ nào?
A. Thất ngôn xen lục ngôn
B. Thất ngôn tứ tuyệt
C. Thất ngôn bát cú Đường luật
D. Lục bát.
Câu 2. Bài thơ nào của Hồ Xuân Hương cùng viết về cảnh làm lẽ với bài thơ trên?
A. Tự tình (bài 2)
B. Bánh trôi nước
C. Mời trầu
D. Quả mít.
Câu 3. Bài thơ nào không cùng thể thơ với bài thơ trên?
A. Tự tình (bài 2) - Hồ Xuân Hương
B. Bánh trôi nước - Hồ Xuân Hương
C. Cảm xúc mùa thu - Đỗ Phủ
D. Câu cá mùa thu - Nguyễn Khuyến.
Câu 4. Đâu là thành ngữ dân gian được sử dụng trong bài thơ trên?
A. Năm thì mười họa, một tháng đôi lần
B. Năm thì mười họa, cố đấm ăn xôi
C. Một tháng đôi lần, cố đấm ăn xôi
D. Kẻ đắp chăn bông, cầm bằng làm mướn.
Câu 5. Câu thơ nào thể hiện sự bất công trong hôn nhân đa thê?
A. Kẻ đắp chăn bông, kẻ lạnh lùng
B. Chém cha cái kiếp lấy chồng chung
C. Cố đấm ăn xôi, xôi lại hẩm
D. Cầm bằng làm mướn, mướn không công.
Câu 6. Dòng nào sau đây thể hiện ý nghĩa nhân văn trong bài thơ “Lấy chồng chung” của Hồ Xuân Hương?
A. Thể hiện sức sống mãnh liệt trong tâm hồn người phụ nữ và sự cố gắng vươn lên trên số phận nhưng cuối cùng rơi vào bi kịch.
B. Là lời ca buồn về số phận người phụ nữ có tình duyên dở dang.
C. Là tiếng kêu thống thiết về số phận hẩm hiu của người phụ nữ trong chế độ hôn nhân đa thê và khát vọng hạnh phúc trọn vẹn.
D. Thể hiện ý chí vươn lên mạnh mẽ của người phụ nữ từng chịu nhiều bất hạnh.
Câu 7. Bài thơ khiến ta liên tưởng đến cảnh ngộ của Hồ Xuân Hương trong câu thơ nào sau đây?
A. Thân em vừa trắng lại vừa tròn - Bảy nổi ba chìm với nước non
B. Có phải duyên nhau thì thắm lại - Đừng xanh như lá, bạc như vôi
C. Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám – Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn
D. Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại - Mảnh tình san sẻ tí con con!
Trả lời câu hỏi, từ câu 8 - câu 10:
Câu 8. Phân tích tác dụng của việc vận dụng thành ngữ trong bài thơ.
Câu 9. Anh (chị) hãy viết đoạn văn (từ 5-7 dòng) cảm nhận về tâm trạng, thái độ của chủ thể trữ tình trong hai dòng thơ sau:
“Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng,
Chém cha cái kiếp lấy chồng chung.”
Câu 10. Qua bài thơ “Lấy chồng chung”, anh (chị) hãy nhận xét về số phận của người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa?
II. VIẾT (4.0 điểm)
Theo thống kê từ một trang mạng xã hộị, kể từ khi công cụ gửi thư đầu tiên được ra đời vào năm 1971, đến nay thế giới đã có trên 150 mạng xã hội lớn nhỏ, có cái phổ biến toàn cầu như Facebook, Youtube, Twitter,… hoặc những cái chỉ hoạt động trong phạm vi một nước hoặc một nhóm người. Và trong hơn mười năm trở lại đây, các mạng xã hội ngày càng phổ biến hơn, đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống và đem lại những giá trị to lớn không thể phủ nhận. Nhưng bên cạnh đó nó cũng để lại không ít hệ lụy. Và một trong những hệ lụy đó là hình thành thói quen sống ảo trên mạng xã hội đã gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng ở một bộ phận người.
Anh (chị) hãy thuyết phục bạn của mình từ bỏ thói quen đó bằng một bài văn nghị luận khoảng 400 chữ.
…Hết…
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
Môn: Ngữ văn lớp 10
|
Phần |
Câu |
Nội dung |
Điểm |
|
I |
|
ĐỌC HIỂU |
6,0 |
|
|
1 |
C |
0,5 |
|
|
2 |
A |
0,5 |
|
|
3 |
B |
0,5 |
|
|
4 |
B |
0,5 |
|
|
5 |
A |
0,5 |
|
|
6 |
C |
0,5 |
|
|
7 |
D |
0,5 |
|
|
8 |
- Thành ngữ được vận dụng trong bài thơ: Năm thì mười họa, cố đấm ăn xôi
- Tác dụng:
+ Việc vận dụng các thành ngữ dân gian Năm thì mười họa (thưa thớt, lúc có lúc không), cố đấm ăn xôi (cố nhẫn nhục, chịu đựng để theo đuổi, hi vọng điều gì đó) có tác dụng biểu đạt tình cảnh làm lẽ đáng thương của Hồ Xuân Hương- không được quan tâm đoái hoài đến dù bản thân đã cố nhẫn nhịn, chịu đựng nhưng không có kết quả gì.
+ Đồng thời sử dụng thành ngữ còn làm cho lời thơ thêm hàm súc, biểu cảm, mang sắc thái dân gian..
|
0,75
0,25
|
|
|
9 |
- Về hình thức HS diễn đạt bằng một đoạn văn, đảm bảo về dung lượng, tính liên kết chặt chẽ, không mắc lỗi chính tả, dung từ.
- Về nội dung
+ Tâm trạng: Hồ Xuân Hương khi phải sống trong cảnh làm lẽ nhiều bất công đã cảm thấy vô cùng hụt hẫng, chua xót, tủi hổ,bẽ bàng: “kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng ”
+ Thái độ: Bài thơ thể hiện thái độ phản kháng mãnh liệt của Hồ Xuân Hương đối với chế độ hôn nhân đa thê trong xã hội phong kiến xưa. Thái độ ấy được thể hiện ngay trong cách nói dữ dội: “Chém cha cái kiếp lấy chồng chung” |
1,0 |
|
|
10 |
- Số phận của người phụ nữ trong xã hội phong kiến: bị chèn ép, bất hạnh, khổ đau, chất chứa đầy bi kịch,..
- Từ đó có thái độ đồng cảm với số phận người phụ nữ trong xã hội xưa. |
0,5
|
|
II |
|
VIẾT |
4,0 |
|
|
|
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề |
0,25 |
|
|
|
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:
Người được thuyết phục là bạn của mình và thói quen cần từ bỏ là sống ảo trên mạng xã hội
|
0,25
|
|
|
|
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng. Dưới đây là một vài gợi ý cần hướng tới: |
3,0 |
|
|
|
- Giải thích sống ảo trên mạng xã hội là dành phần lớn quỹ thời gian mình có để chìm đắm trên các trang mạng xã hội.
- Dùng lí lẽ và dẫn chứng để chỉ ra những tác hại nghiêm trọng do thói quen sống ảo trên mạng xã hội gây ra nhằm tác động vào nhận thức bạn của mình.
+ Đối với cá nhân bạn có thể để lại những hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe, học tập, dễ bị lôi kéo vào những tệ nạn xã hội, mất đi kĩ năng giao tiếp và các mối quan hệ thực tế,
+ Ảnh hưởng đến xã hội thói quen đó ở bạn sẽ tác động cản trở sự phát triển của xã hội.
- Đề xuất cho bạn một vài phương pháp giúp bạn từ bỏ thói quen (Lập ra thời gian biểu cho mỗi ngày, xác định mục tiêu học tập cụ thể, tham gia những sân chơi bổ ích, phát huy kĩ năng tương tác và giao tiếp thực tế với những người xung quanh )
- Thể hiện thái độ lo lắng, đồng cảm với những khó khăn khi bạn phải từ bỏ một thói quen của mình. Tin tưởng và cam kết đồng hành cùng bạn. |
0,5
1,5
0,5
0,5 |
|
|
|
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp. |
0,25 |
|
|
|
e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ. |
0,25 |
|
I+II |
|
|
10 |
