MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II
MÔN NGỮ VĂN 10
(Thời gian làm bài: 90 phút)
|
TT |
Kĩ năng |
Nội dung/đơn vị kiến thức |
Mức độ nhận thức |
Tổng
|
|
Nhận biết |
Thông hiểu |
Vận dụng |
Vận dụng cao |
|
TNKQ |
TL |
TNKQ |
TL |
TNKQ |
TL |
TNKQ |
TL |
|
1
|
Đọc
|
Truyện hiện đại |
- Nhận biết thể loại
- Nhận biết phương thức biểu đạt
- Xác định được nhân vật
|
|
|
- Nêu tác dụng của biện pháp tu từ |
|
- Thông điệp của văn bản
|
|
- Đánh giá được ý nghĩa, tác động của văn bản đối với quan niệm sống của bản thân |
10
|
|
Tỉ lệ (%) |
20% |
|
15% |
5% |
|
10% |
|
10% |
60 |
|
2 |
Viết
|
Viết văn bản nghị luận văn học |
|
|
|
|
|
|
|
Viết được văn bản nghị luận phân tích, đánh giá nhân vật |
1 |
|
Tỉ lệ (%) |
|
10 |
|
15 |
|
10 |
|
5 |
40 |
|
Tổng |
20 |
10 |
15 |
20 |
0 |
20 |
0 |
15 |
100 |
|
Tỉ lệ % |
30% |
35% |
20% |
15% |
|
Tỉ lệ chung |
65% |
35% |
|
* Lưu ý:
– Kĩ năng viết có 01 câu bao gồm cả 04 cấp độ.
– Những kĩ năng không có trong ma trận đề kiểm tra định kì (nói và nghe) sẽ được thực hiện ở các bài kiểm tra thường xuyên |
-
|
SỞ GD&ĐT…………
TRƯỜNG………………….
(Đề thi gồm có … trang) |
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II
Môn: NGỮ VĂN 10
(Thời gian làm bài: 90 phút) |
Phần I. Đọc hiểu (6,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:
[…]
Giờ này là giờ họ làm cơm. Trong thấy họ tấp nập làm lụng, Sinh lại nghĩ đến cái bếp nhà mình bây giờ vẫn còn tro lạnh, chàng lại lo không biết vợ đi từ sáng đến giờ sao mãi không thấy về, mà về không biết có đem cái gì không, hay lại chỉ một mối thất vọng như nhiều lần...
Nghĩ đến, Sinh lại đem long thương, thương người đàn bà xưa nay vẫn quen thói đài điếm phong lưu, mà bây giờ phải chịu khổ vì chàng... Hai bên gặp gỡ nhau trong một tiệc rượu dưới xóm cô đầu. Hồi ấy, chàng còn là một người có việc làm, còn là một người có lắm tiền. Quen biết nhau, rồi yêu mến nhau, chàng đã chẳng quản sự ngăn trở của nhà lấy nàng về. Đôi vợ chồng đã cùng nhau sống những ngày sung sướng, ái ân, những ngày còn để lại trong trí chàng một kỷ niệm êm đềm, mà mỗi khi nghĩ tới, chàng không khỏi bồi hồi. Rồi sự nghèo nàn đến, đem theo những cái nhọc nhằn, khổ sở, đem theo những ngày đói rét.
Tuy vậy, sự khổ sở chàng nhận thấy không làm cho vợ chàng bớt tình yêu đối với chàng. Cũng vẫn nồng nàn, đằm thắm như xưa, cái ái tình của đôi bên chỉ có thêm màu cay đắng vì xót thương nhau.
Cái hình ảnh một thân thể yếu đuối, mảnh giẻ in trên nền trời sáng buổi sớm mai lại thoáng hiện ra trước mắt Sinh. Chàng nhớ lại cái thất vọng không vay được tiền, đôi con mắt buồn rầu, đắm đuối nhìn chàng như ngụ biết bao nhiêu âu yếm, bao nhiêu hy sinh.
Một cơn gió đến làm cho Sinh thấy lạnh buốt tới xương. Chàng thấy đói, một sự đói vô cùng như trong đời chàng chưa thấy bao giờ. Đói như cào ruột, làm người chàng mệt lả đi, mắt hoa lên, trong vật gì cũng lờ mờ như lay động.
Khi còn đủ ăn, đủ mặc, chàng không hề để ý đến cái đói, không bao giờ nghĩ đến. Bây giờ chàng mới được hiểu biết cái đói như thế nào. Chàng rùng mình khi nghĩ đến trước cái mãnh liệt của sự đói, chàng cảm thấy sự cần dùng của thân thể tràn áp đuợc hết cả những lệ luật của tinh thần.
Mùi xào nấu đồ ăn ở dưới sân nhà đưa lên làm cho chàng khó chịu vô cùng. Sinh cúi đầu trên bao lơn nhìn xuống xem họ làm bữa cơm chiều. Các thức ăn tuy tầm thường, nhưng Sinh lấy làm lạ rằng chàng chưa bao giờ thèm muốn những cái đó như chàng thèm muốn bây giờ. Mấy miếng đậu vàng trong chảo mỡ phồng dần trên ngọn lửa, mấy con cá rán bắt đầu cong lại làm cho chàng ao ước đến rung động cả người...
Không bao giờ chàng thèm muốn như bây giờ cái miếng ăn kia.
Trước kia, khi nghe chuyện người ta tranh giành nhau vì miếng ăn, chàng vẫn mỉm cười khinh bỉ. Chàng cho rằng miếng ăn là một sự không đáng kể, chỉ có cái thanh cao trong sạch của linh hồn mới là cần. Nhưng bây giờ, trong cái phút đói này, chàng mới thấy rõ cái cần mạnh mẽ của miếng ăn là thế nào.
Và chàng, trước kia phong lưu trưởng giả, trước kia khi đi qua đám bình dân bẩn thỉu và nghèo nàn này, chàng vẫn khinh và tự hỏi không biết họ sống để làm gì, sống để mà khổ sở, để mà đói rét, không biết sống đối vơi họ có ý nghĩa gì mà còn ham mê quyến luyến. Bây giờ chàng lại ao ước được một miếng ăn như họ để sống qua cái rét mướt bây giờ...
[…]
Bao nhiêu đau đớn trong tâm can làm Sinh thổ thức, nghẹn ngào. Quả tim không đủ chứa nổi nỗi đau thương, Sinh gục xuống bàn.
Một cơn gió hắt hiu thổi đến làm cho chàng rùng mình. Bỗng nhiên tất cả người chàng chuyển động: chàng vừa thoáng ngửi thấy cái mùi thơm và béo của những miếng thịt ướp mỡ còn dính ở tay.
Cơn đói lại sôi nổi dậy như cào ruột, xé gan, mãnh liệt, ác hẳn cả nỗi buồn. Chàng muốn chống cự lại, muốn quên đi, nhưng không được, cái cảm giác đói đã lan ra cả khắp người như nước triều tràn lên bãi cát. Mỗi lần cơn gió, mỗi lần chàng ngửi thấy mùi ngậy béo của miếng thịt ướp, mùi thơm của chiếc bánh vàng, mũi Sinh tự nhiên nở ra, hít mạnh vào, cái mùi thơm thấu tận ruột, gan, như thấm nhuần vào xương tủy.
Sinh cúi xuống nhìn gói đồ ăn tung tóe dưới bàn, chàng lắm lét đưa mắt nhìn quanh, không thấy Mai đứng đấy nữa... Khẽ đưa tay như ngập ngừng, sợ hãi, Sinh vớ lấy miếng thịt hồng hào.
Sinh ăn vội vàng, không kịp nhai, kịp nuốt. Chàng nắm chặt miéng thịt trong tay, nhây nhớp mỡ, không nghĩ ngợi gì, luôn luôn đưa vào miệng...
Trong gói giấy, đồ ăn đã hết, chỉ còn những cái vụn nhỏ dính trên mặt giấy bóng mỡ. Sinh thấy nóng ran trong bụng. Chàng ưỡn người ra đằng sau khoan khoái thở dài. Nhưng chàng nhớ lại bức thư, cuốn giấy bạc, nhớ lại tiếng khóc thổn thức của Mai nép bên tường, nhớ lại những lời khinh bỉ, mỉa mai, chua xót. Chàng nhớ lại nỗi uất ức, đau đớn của mình...
Một cái chán nản mênh mông tràn ngập cả người. Sinh lấy hai tay ôm mặt, cúi đầu khóc nức nở.
(Trích Đói, Thạch Lam, Tuyển tập Thạch Lam, NXB Thời đại, tr.63 – 65)
Lựa chọn đáp án đúng nhất:
Câu 1. Văn bản được viết theo thể loại nào?
A. Truyện ngắn
B. Tiểu thuyết
C. Kịch
D. Thơ tự do
Câu 2. Xác định phương thức biểu đạt trong đoạn trích?
A. Tự sự, biểu cảm
B. Nghị luận, thuyết minh
C. Miêu tả, thuyết minh
D. Biểu cảm, nghị luận
Câu 3. Nhân vật chính trong đoạn trích là ai?
A. Sinh
B. Mai
C. Tân
D. Người hàng xóm
Câu 4. Khi nhìn các nhà tới giờ làm cơm, Sinh nghĩ đến điều gì?
A. Đến cái bếp nhà mình bây giờ vẫn còn tro lạnh
B. Cơn đói lại sôi nổi dậy như cào ruột, xé gan
C. Một cái chán nản mênh mông tràn ngập cả người
D. Mùi xào nấu đồ ăn ở dưới sân nhà đưa lên làm cho chàng khó chịu vô cùng
Câu 5. Vì sao Sinh lầm vào cảnh đói, thèm khát thức ăn?
A. Do vợ bỏ đi
B. Do mất việc
C. Do con ốm
D. Bị bạn lừa hết tiền.
Câu 6. Trước kia, khi nghe chuyện người ta tranh giành nhau vì miếng ăn, thái độ của Sinh như thế nào?
A. Coi thường ra mặt
B. Miệt thị ra mặt
C. Mỉm cười khinh bỉ
D. Châm chọc, chế giễu
Câu 7. Dòng nào nêu đúng nội dung khái quát của đoạn trích?
A. Nhưng trạng thái đau đớn của Sinh khi lâm vào tình cảnh đói, cái đói khiến chàng mất đi lòng tự trọng.
B. Trạng thái thể xác và tâm hồn Sinh trong trận giao tranh: cái đói thể xác và tính cao thượng, quyết tử không phân thắng bại.
C. Sự đau đớn, dày vò trong tâm hồn Sinh khi rơi vào những ngày đói kéo dài, nó khiến chàng mất đi cả sự sĩ diện
D. Sự đấu tranh quyết liệt giữa thể xác và tâm hồn, cuối cùng sự cao thượng nhường chỗ cho sự chiến thắng về thể xác
Trả lời câu hỏi/ Thực hiện yêu cầu:
Câu 8. Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu văn: Và chàng, trước kia phong lưu trưởng giả, trước kia khi đi qua đám bình dân bẩn thỉu và nghèo nàn này, chàng vẫn khinh và tự hỏi không biết họ sống để làm gì, sống để mà khổ sở, để mà đói rét, không biết sống đối vơi họ có ý nghĩa gì mà còn ham mê quyến luyến. Bây giờ chàng lại ao ước được một miếng ăn như họ để sống qua cái rét mướt bây giờ...?
Câu 9. Thông điệp nhà văn gửi gắm đến độc giả qua đoạn trích?
Câu 10. Viết đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) để trả lời cho câu hỏi: sống như thế nào để cuộc sống của mình thực sự có ý nghĩa?
PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm)
Viết bài văn nghị luận phân tích và đánh giá nhân vật Sinh trong đoạn trích truyện “Đói” - Thạch Lam
HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II
Môn: NGỮ VĂN
|
Phần |
Câu |
Nội dung |
Điểm |
|
I |
|
ĐỌC HIỂU |
6,0 |
|
|
1 |
A |
0.5 |
|
2 |
A |
0.5 |
|
3 |
A |
0.5 |
|
4 |
A |
0.5 |
|
5 |
B |
0.5 |
|
6 |
C |
0.5 |
|
7 |
C |
0.5 |
|
8 |
- Biện pháp tu từ so sánh: trước kia và bây giờ
- Tác dụng: Nhấn mạnh sự thay đổi trạng thái, tâm hồn của Sinh lúc trước đây và bây giờ. |
0.5 |
|
9 |
Thông điệp:
- Trong cơn thử thách sinh tồn, ngay cả những người có nhân cách cũng tồn tại bản năng thấp kém.
- Trong cuộc sống luôn tồn tại những điều bất trắc, cần có bản lĩnh để vượt qua.
……. |
1,0 |
|
10 |
HS bày tỏ quan niện của mình: sống như thế nào để cuộc sống của mình thực sự có ý nghĩa bằng đoạn văn 5 – 7 câu:
Cuộc sống là bức tranh muôn màu sắc, sống không phải đơn thuần chỉ là tồn tại mà là chúng ta biết tận hưởng cuộc sống như thế nào để cuộc sống của mình thực sự có ý nghĩa. Mỗi người đều có thể tận hưởng cuộc sống theo cách riêng của mình. Chúng ta làm việc là để đáp ứng được những yêu cầu thiết yếu của cuộc sống, nhưng chúng ta cũng phải biết hưởng thụ những gì mà cuộc sống mang lại. |
1,0 |
|
II |
|
VIẾT |
4,0 |
|
|
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận văn học |
0,25 |
|
|
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận.
Viết bài văn nghị luận phân tích và đánh giá nhân vật Sinh trong đoạn trích truyện “Đói” - Thạch Lam |
0,5 |
|
|
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
HV có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.
Sau đây là một hướng gợi ý:
– Đảm bảo hình thức, cấu trúc của bài văn nghị luận.
– Xác định đúng vấn đề: Phân tích và đánh giá nhân vật Sinh trong đoạn trích.
1. Mở bài
Giới thiệu khái quát về nhân vật và vấn đề phân tích.
2. Thân bài
Lần lượt trình bày các luận điểm. Sử dụng lí lẽ và dẫn chứng để làm rõ luận điểm:
- Tóm tắt đoạn trích: Sinh thất nghiệp đã lâu. Hai vợ chồng Mai, Sinh đói đã hai hôm. Bỗng Mai gặp bà Hiếu, người quen cho mượn tiền mua thức ăn đem về. Sắp ăn, Sinh tình cờ nhìn thấy tờ giấy có mấy dòng chữ hẹn, rơi ra, chứng tỏ Mai nói dối để che việc "bán thân nhơ nhớp". Cực kỳ tức giận, Sinh đuổi nàng.
- Chỉ với một lượng chữ nhỏ, Thạch Lam đã đem hết các trạng thái thể xác và tâm hồn Sinh bày ra trong trận giao tranh một mất một còn: cái đói thể xác và tính cao thượng, quyết tử không phân thắng bại.
- Sinh đang đói nhưng tình cờ vào phút chót khám phá ra hành vi phản bội của vợ, đã hất đổ gói đồ ăn xuống đất và mắng chửi vợ thậm tệ. Nhưng khi Mai nức nở bỏ đi thì cơn đói giày vò chàng tới mức chàng không thể cưỡng được mùi vị của những miếng thịt béo ngậy, chiếc bánh thơm giòn cho dù thực phẩm hấp dẫn này có nguồn gốc nhơ bẩn và rồi cơn tự ái của chàng vẫn ngấm ngầm đâu đó trong tâm tư bỗng nhiên biến mất: “Cơn đói lại sôi nổi như cào ruột xé gan, mãnh liệt, át hẳn cả nỗi buồn.
- Chàng muốn chống cự lại, muốn quên đi, nhưng không được, cái cảm giác đói đã lan cả khắp người như nước triều tràn lên bãi cát. Mỗi lần cơn gió, mỗi lần chàng ngửi thấy cái mùi ngậy béo của miếng thịt ướp, mùi thơm của chiếc bánh vàng, mũi Sinh tự nhiên nở ra, hít mạnh vào, cái mùi thơm thấu tận gan ruột, như thấm nhuần vào xương tủy.
- Sinh cúi xuống nhìn vào gói đồ ăn tung tóe dưới bàn: chàng lấm lét đưa mắt nhìn quanh, không thấy Mai đứng đấy nữa… Khẽ đưa tay như ngập ngừng sợ hãi, Sinh vớ lấy miếng thịt hồng hào. Sinh ăn vội vàng, không kịp nhai kịp nuốt. Chàng nắm chặt miếng thịt trong tay, nhây nhớp mỡ, không nghĩ ngợi gì, luôn luôn đưa vào miệng. Trong gói giấy đồ ăn đã hết chỉ còn những cái vụn nhỏ dính trên mặt giấy bóng mỡ.
- Sinh thấy nóng ran ở trong bụng. Chàng ưỡn người ra đằng sau khoan khoái thở dài. Nhưng rồi nhớ lại bức thư, cuốn giấy bạc, nhớ lại tiếng khóc thổn thức của Mai nép bên tường, nhớ lại những lời khinh bỉ mỉa mai chua xót. Chàng nhớ lại nỗi uất ức, đau đớn của mình… Một cái chán nản mênh mông tràn ngập cả người. Sinh lại hai tay ôm đầu, cúi đầu khóc nức nở”
- Nhưng cái đói quật lại cú cuối cùng, nó thắng, Sinh mất hết: sự cao thượng độn thổ, nhân cách tiêu ma, chỉ còn con ma đói đang xực hết phần hồn, phần trí, của chàng.
- Cảm giác đói được Thạch Lam tả như vẽ và chân thực tới mức độ có ai không muốn tin rồi cũng phải tin vào sự thực con người, ngay cả những kẻ có nhân cách nhưng trong cơn thử thách sinh tồn cũng có khả năng sống với bản năng thấp kém.
3. Kết bài
- Nêu nhận xét, đánh giá về nhân vật và nghệ thuật xây dựng nhân vật của tác giả
- Nêu cảm nhận, suy nghĩ của em về nhân vật Sinh
- Diễn đạt rõ ràng, dùng từ đặt câu đúng nghĩa, đúng ngữ pháp, đúng chính tả.
– Có những sáng tạo về ý tưởng hoặc có sự độc đáo về diễn đạt. |
2.5 |
|
|
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt. |
0,25 |
|
|
e. Sáng tạo: Bài viết có giọng điệu riêng; cách diễn đạt sáng tạo, văn phong trôi chảy. |
0,5 |
|
Tổng điểm |
10.0 |
