|
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
HV có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.
Sau đây là một hướng gợi ý:
– Đảm bảo hình thức, cấu trúc của bài văn nghị luận.
– Xác định đúng vấn đề: Phân tích và đánh giá chủ đề và nhân vật Sạ trong truyện ngắn “Sạ”
1. Mở bài
Giới thiệu tác giả, tác phẩm, nhân vật và vấn đề phân tích
Nguyễn Huy Thiệp từng sống và gắn bó với mảnh đất Tây Bắc hơn mười năm. Khoảng thời gian mười năm ấy đem lại cho nhà văn những trải nghiệm về miền đất núi rừng hoang vu. Cuộc sống con người khắp thôn bản ăn sâu vào tiềm thức trở thành kỉ niệm và cũng là những trăn trở về đất và người nơi đây. Bởi thế, Nguyễn Huy Thiệp có nhiều truyện ngắn viết về đề tài cuộc sống và con người Tây Bắc. Trong đó, có thể nói, Những ngọn gió Hua Tát là tập truyện được viết giản dị, biểu hiện trọn vẹn và xúc động âm hưởng huyền thoại núi rừng. Những ngọn gió Hua Tát bao gồm mười câu chuyện, mỗi câu chuyện tựa “những bông hoa dại, màu vàng nhạt, bé như khuy áo, điểm đâu đó quanh hàng rào trong các ngõ nhỏ”. Truyện ngắn “Sạ” là truyện thứ sáu trong mười truyện “Những ngọn gió Hua Tát” của tác giả Nguyễn Huy Thiệp. Tác phẩm như một lời nhắn nhủ với người đọc: Hạnh phúc của con người không ở đâu xa, đó chính là những điều bình thường nhất.
2. Thân bài
Lần lượt trình bày các luận điểm. Sử dụng lí lẽ và dẫn chứng để làm rõ luận điểm:
a. Tóm tắt nội dung chính của truyện
Câu chuyện kể về Sạ - con trai út ông Lò Văn Pành, từ nhỏ, Sạ đã nghịch ngợm và thích phiêu lưu. Suốt đời chàng mơ làm nên sự tích phi thường. Bỏ qua hết thảy những lời khuyên nhủ, chàng chỉ khăng khăng một mực làm theo ý thích của mình. Sạ điên rồ đến nỗi chỉ vì một lời thách đố là chàng nhảy ngay vào lửa. Đối với chàng, lời khen của đứa bé con hoặc một phụ nữ còn quý hơn cả lượng vàng. Thế nhưng – điều này cũng ác như mọi thói đời, dân bản Hua Tát chẳng ai đi khen chàng cả. Người ta không gọi tên chàng. “Thằng Điên”… “Thằng Rồ”… “Kẻ Khùng”… đấy là tên gọi của chàng. Chàng như một con thú lạ sống giữa mọi người. Sạ sống như thế bứt rứt đau khổ. Chàng ngờ vực trí tuệ, khả năng mình. Niềm ham sống và những khát vọng mãnh liệt bứt chàng ra mọi nếp thường. Năm ba mươi tuổi, nghe theo lời rủ rê của một gã buôn muối ở dưới xuôi lên, Sạ bỏ Hua Tát ra đi cũng với ý muốn lập nên sự tích phi thường ở vùng đất khác. Sạ đi rồi, mọi người đều cảm thấy nhớ Sạ, thấy Sạ đi là điều đáng tiếc. Mọi tin tức về Sạ đề do gã buôn muối kể lại. Nhưng một ngày kia, Sạ trở về quê hương không phải là một người trẻ trung và vui nhộn nữa, mà thay vào đó là ông lão lụ khụ hệt người rừng, một chân cụt, đôi mắt già nua bắt đầu có nước đọng trong đồng tử. Và Sạ bắt đầu sống một cuộc đời bình thường như bao người khác: lấy vợ sinh con, cảm nhận được niềm vui của cuộc sống bình thường. Hai vợ chồng già sinh được một đứa con trai. Sống được đến bảy mươi tuổi thì ông mới mất. Trước khi mất, nghe đồn ông nói lại rằng: Quãng đời bình thường cuối cùng ta sống ở bản Hua Tát như mọi người đời, mới thực chính là sự tích phi thường mà ta lập được.
b. Khái quát chủ đề của truyện:
Trong cuộc sống, còn người mải mê đi kiếm tìm những thứ vô cùng lớn lao để khẳng định mình, mà họ quên mất đi rằng những được sống theo ý mình, được sống là chính mình ấy chính là sự tích phi thường nhất.
b. Phân tích nhân vật và vai trò của nhân vật trong việc thể hiện chủ đề của truyện
- Cốt truyện được xây dựng đơn giản với nhân vật chính trong câu chuyện là Sạ.
- Nhân vật Sạ khi ở bản Hua Tát
+ Sạ là con út trong gia đình ông Pành, từ thuở nhỏ nghịch ngợm và thích phiêu lưu, suốt đời mơ ước làm được những sự tích phi thường.
+ Bỏ qua hết mọi lời khuyên của mọi người, Sạ làm theo ý định và sở thích của mình, mặc ho người ta chửi anh, nhưng anh vẫn làm theo ý của mình
+ Sạ điên rồ đến nỗi, chỉ cần một lời thách là sẵn sàng nhảy vào lửa
+ Lời khen đối với Sạ còn quý hơn cả vàng
+ Thế nhưng chẳng ai khen chàng, mọi người thậm chí còn gọi chàng lag “Thằng Điên” … “Thằng Rồ”… “Kẻ Khùng”…
Sạ là một người có lí tưởng sống, khao khát lập lên những sự tích phi thường, nhưng tất cả mọi người không hiểu, họ coi chàng là kẻ điên, thàng khùng, điều ấy khiến chàng sống giữa sự cô đơn, chàng trở lên lầm lì, ít nói, chàng sống giữa sự xa lạ, thậm trí nghi ngờ về trí tuệ của mình.
- Sạ khi rời khỏi bản Hua Tát:
+ Với niềm khao khát mãnh liệt từ nhỏ của mình để lập nên sự tích phi thường, năm ba mươi tuổi, nghe theo lời rủ rê của một gã buôn muối ở dưới xuôi lên, Sạ bỏ Hua Tát ra đi cũng với ý muốn lập nên sự tích phi thường ở vùng đất khác.
+ Khi Sạ rời đi, mọi người cảm thấy hụt hẫng, người ở bản trở lên cau có, họ không thấy được niềm vui trong lao động, người ta mới thấy nhớ Sạ, mới thấy Sạ đi là điều đáng tiếc.
+ Họ lắng nghe tin tức về Sạ từ gã buôn muối đem lại, họ lấy đó là niềm tự hào, họ dùng tấm gương của Sạ để dạy dỗ chồng con.
+ Năm tháng qua đi, bỗng một ngày kia Sạ trở về, nhưng không còn là Sạ của ngày trước, mà thay vào đó là một ông lão lụ khụ hệt người rừng, một chân cụt, đôi mắt già nua bắt đầu có nước đọng trong đồng tử. Người làng đến hỏi thăm về những năm tháng Sạ rời khỏi quê hương, nhưng Sạ lảng tránh người đọc dường như cảm thấy được Sạ không muốn nhắc đến quãng đời mình đã trải qua ấy, có thể nó là một nỗi buồn trong cuộc đời mà Sạ muốn giữ cho riêng mình.
+ Người ta dựng cho Sạ một ngôi nhà sàn, Sạ bắt đầu một cuộc sống bình thường như bao người dân Hua Tát khác: lấy vợ, sinh con, đến bảy mươi tuổi thì mất.
+ Trước khi Sạ mất, người ta đồn ông nói lại rằng: “Quãng đời bình thường cuối cùng ta sống ở bản Hua Tát như mọi người đời, mới thực chính là sự tích phi thường mà ta lập được”
Cuộc đời Sạ những sự tích phi thường đáng ngưỡng mộ mà người dân Hua Tát biết về chàng, thế nhưng trong câu nói của Sạ trước khi mất là thông điệp truyền tải tới người đọc: hạnh phúc không phải ở đâu xa, hạnh phúc chính là được sống là chính mình, được vui vẻ thoải mái, làm những điều mình thích, được sống ở chính quê hương của mình.
* Phân tích, đánh giá những nét đặc sắc về nghệ thuật nghệ thuật của tác phẩm
- Truyện được kể dưới ngôi kể thứ ba, với điểm nhìn trần thuật của Sạ. Với cảm xúc chủ đoạ buồn thương xót xa. Câu chuyện được nhà văn khai thác giữa cái mê và cái tỉnh, giữa tham ái và buông bỏ. Truyện ngắn Sạ mang đậm màu sắc dân gian, cuộc đời Sạ hiện lên như một giai thoại, huyền thoại, phủ bóng lên tác phẩm, tạo ra một thứ không khí nửa hư, nửa thực và làm nên sự mê hoặc cho tác phẩm. Câu chuyện với những chi tiết đậm màu giai thoại, nửa hư nửa thực và cuối cùng, là nỗi buồn man mác của đời người không thoát khỏi sinh mệnh cô đơn, buồn thảm của mình.
- Kết thúc truyện ngắn Sạ, người đọc cảm nhận thấy sự buồn thương cho một cuộc đời đầy bi tráng của Sạ. Nó giúp người đọc nhận ra rằng điều phi thường mà con người đi tìm kiếm không phải ở đâu xa mà nó ở trong chính cuộc đời bình thường của mỗi người. Cả cuộc đời Sạ cứ đi kiếm tìm sự phi thường, nhưng cuối đời Sạ nhận ra đó chỉ là phù du, được sống ở quê hương với người thân của mình đấy mới chính là kì tích phi thường.
3. Kết bài: Khẳng định giá trị của tác phẩm.
Câu chuyện đẫm màu sắc huyền thoại, có một sức mê hoặc lạ kỳ, khiến ta cứ mãi muốn đắm chìm trong đó. Buồn thương cho một cuộc đời suốt đời đi tìm kiếm những kì tích phi thường, đến cuối đời mới cảm nhận được niềm hạnh phúc khi sống trong cái bình thường nhất. Người đọc đồng thời thấy được tài năng viết truyện ngắn của Nguyễn Huy Thiệp: một sự trong trẻo, tinh khôi mà vẫn lan toả một sự mê hoặc của một nhà văn lớn.
- Diễn đạt rõ ràng, dùng từ đặt câu đúng nghĩa, đúng ngữ pháp, đúng chính tả.
– Có những sáng tạo về ý tưởng hoặc có sự độc đáo về diễn đạt. |
