-
|
SỞ GD&ĐT…………
TRƯỜNG………………….
(Đề thi gồm có … trang) |
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II
Môn: NGỮ VĂN 10
(Thời gian làm bài: 90 phút) |
Phần I. Đọc hiểu (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:
Độc đáo lễ hội đền Gióng Phù Đổng
Sau 5 năm kể từ ngày UNESCO chính thức công nhận Hội Gióng ở đền Phù Đổng (huyện Gia Lâm) và đền Sóc (huyện Sóc Sơn) là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Năm nay, Hội Gióng ở đền Phù Đổng lại được tổ chức với quy mô hội chính. Đây là sự kiện thu hút sự mong đợi của người dân làng Phù Đổng và hàng ngàn khách thập phương.
Hội Gióng là lễ hội truyền thống được tổ chức hàng năm ở nhiều địa phương trên địa bàn Hà Nội để tưởng nhớ và ca ngợi chiến công của người anh hùng Thánh Gióng, song độc đáo và quy mô nhất vẫn là Lễ hội Gióng ở làng Phù Đổng, được tổ chức từ ngày 6 đến 10/4 Âm lịch. Theo các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, Hội Gióng ở đền Phù Đổng tương truyền là nơi Thánh Gióng sinh ra và đánh thắng giặc Ân xâm lược. Vì vậy, lễ hội có ý nghĩa và hoàn chỉnh hơn những nơi khác từ ý tứ truyền thuyết đến nghệ thuật diễn xướng. Hội Gióng là hội trận độc đáo, không có gươm đao nhưng vẫn tái hiện được giá trị bằng một hệ thống nghi lễ mang tính biểu tượng đã được chuẩn hóa. Đó là hệ thống biểu tượng có những tầng ý nghĩa sâu xa, lâu đời, nhưng cũng có tầng ý nghĩa mới mẻ, cô đọng, thể hiện sự nhân nghĩa, khoan hồng của quân và dân ta từ ngàn đời nay.
Mở đầu ngày chính hội là lễ rước cờ từ đền Mẫu về đền Thượng với sự tham gia của hàng trăm người được tuyển chọn kỹ lưỡng từ các thôn của làng, thể hiện sức mạnh của đội quân Thánh Gióng. Đến đầu giờ Ngọ, phường Ải Lao diễn trò săn hổ trước đền Thượng thể hiện sức mạnh đoàn kết, có thể chiến thắng thú dữ. Trong khi đó, ở cuối làng Đổng Viên, trên bãi Đống Đàm cạnh hồ sen – tượng trưng cho trận địa địch, 28 nữ tướng địch đã dàn trận. Ngay sau đó, hội trận đã diễn ra, tái hiện hành trình đội quân Thánh Gióng xuất quân đánh giặc với phường áo đỏ, áo đen, với ông tiểu hổ dẫn đoàn ca vũ Ải Lao, ông hiệu Chiêng, hiệu Trống, hiệu Cờ, đội quân phù giá tháp tùng xe Long Mã, rồi đến cuộc giao chiến với giặc được hình tượng hóa qua ba ván múa cờ hết sức độc đáo của ông hiệu Cờ. Ván cờ thứ ba kết thúc nghĩa là quân ta đã thắng.
Sau trận đánh trên bãi Đống Đàm là trận đánh ở Soi Bia. Tương truyền, sau khi giành thắng lợi, đại quân Thánh Gióng đang ăn mừng chiến thắng ở đền Thượng thì nhận được hung tin quân địch phản kích, bao vây quân ta. Ngay lập tức, đội quân Thánh Gióng xung trận lần thứ hai. Trận địa ở Soi Bia được bố trí tương tự ở Đống Đàm, chỉ khác là cờ được phất từ trái sang phải. Ván cờ thứ ba kết thúc thì tiếng trống, chiêng nổi ba hồi vang rền, báo tin quân ta thắng trận hoàn toàn. 28 tướng giặc phải rời kiệu, quỳ gối chắp tay xin hàng. Lúc này, ông thủ từ bên phía đại quân đến trước hai nữ tướng chỉ huy, tước kiếm, lột mũ áo và múa kiếm xung quanh hai người này, tượng trưng cho sự hành quyết. Các nữ tướng còn lại được tha bổng.
Mặc dù diễn ra trong thời tiết nắng nóng nhưng hàng ngàn người dân và khách thập phương vẫn đội nắng đi xem hội. Với sự chuẩn bị công phu, kết hợp uyển chuyển giữa phần lễ và phần hội, chứa đựng nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, Lễ hội Gióng đền Phù Đổng đã mang đến cho đông đảo người dân và khách thập phương một không gian văn hóa chứa đựng di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại nằm trong lòng di tích quốc gia đặc biệt- đền Phù Đổng.
(Thanh Mai - http://sovhtt.hanoi.gov.vn/doc-dao-le-hoi-giong-den-phu-dong/)
Lựa chọn đáp án đúng nhất:
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?
A. Thuyết minh. B. Tự sự. C. Miêu tả. D. Biểu cảm.
Câu 2 . Xác định đề tài trong văn bản?
A. Lễ hội đền Gióng Sóc Sơn. B. Lễ hội đền Gióng Phù Đổng.
C. Lễ hội đền Gióng Bộ Đầu. D. Lễ hội đền Gióng Xuân Đỉnh.
Câu 3. Nét độc đáo trong hội Gióng được thể hiện ở?
A. Qui mô lớn nhưng không có gươm đao.
B. Tầng ý nghĩa mới mẻ, cô đọng.
C. Hệ thống nghi lễ mang tính biểu tượng.
D. Hội diễn trò săn hổ trước đền Thượng.
Câu 4. Đáp án nào nêu đúng nhất thông tin của văn bản?
A. Hội Gióng Phù Đổng tương truyền là nơi Thánh Gióng đánh thắng giặc Ân xâm lược.
B. Hội Gióng Phù Đổng tương truyền là nơi Thánh Gióng đánh thắng giặc Ân xâm lược và bay về trời.
C. Hội Gióng Phù Đổng tương truyền là nơi Thánh Gióng sinh ra và đánh thắng giặc Ân xâm lược.
D. Hội Gióng Phù Đổng tương truyền là nơi Thánh Gióng sinh ra, đánh thắng giặc Ân xâm lược và bay về trời.
Câu 5. Xác định nội dung chính trong văn bản trên?
A. Thông tin lễ hội và nét đặc sắc về quy mô trong lễ rước cờ từ đền Mẫu về đền Thượng.
B. Thời gian, địa điểm tổ chức và những lưu ý mà du khách cần nắm được khi tham gia lễ hội Đền Gióng Phù Đổng.
C. Lễ rước cờ từ đền Mẫu về đền Thượng với sự tham gia của hàng trăm người.
D. Thông tin lễ hội và nét đặc sắc về quy mô trong lễ hội Đền Gióng Phù Đổng.
Câu 6. Sự kết hợp giữa thuyết minh với miêu tả trong văn bản trên đã đem đến hiệu quả gì?
A. Nội dung đề cập giàu tính thẩm mĩ và tính hư cấu hơn.
B. Thông tin được đề cập cụ thể, sinh động và dễ hình dung hơn.
C. Văn bản có đầy đủ đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí.
D. Văn bản thể hiện rõ bản sắc dân tộc qua một lễ hội truyền thống.
Câu 7. Thông tin nào sau đây không đúng với ý nghĩa của Hội Gióng Phù Đổng?
A. Thể hiện sự tưởng nhớ và ca ngợi chiến công của người anh hùng Thánh Gióng
B. Thể hiện sự nhân nghĩa, khoan hồng của quân và dân ta từ ngàn đời nay
C. Thể hiện nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, chứa đựng di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại
D. Thể hiện tính cách của con người làng Phù Đổng?
Trả lời câu hỏi/ Thực hiện yêu cầu:
Câu 8. Việc sử dụng kết hợp giữa phương tiện ngôn ngữ và hình ảnh trong văn bản trên có tác dụng gì?
Câu 9. Theo em, lễ hội đền Gióng thể hiện truyền thống gì của dân tộc?
Câu 10. Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, việc duy trì những lễ hội như Hội Gióng có còn ý nghĩa không? Vì sao?
II. VIẾT (4,0 điểm)
Viết bài văn nghị lận trình bày suy nghĩ của anh/ chị về tinh thần vượt khó trong cuộc sống.
HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II
Môn: NGỮ VĂN
|
Phần |
Câu |
Nội dung |
Điểm |
|
I |
|
ĐỌC HIỂU |
6,0 |
|
|
1 |
A |
0.5 |
|
2 |
B |
0.5 |
|
3 |
C |
0.5 |
|
4 |
C |
0.5 |
|
5 |
D |
0.5 |
|
6 |
B |
0.5 |
|
7 |
D |
0.5 |
|
8 |
Việc sử dụng kết hợp giữa phương tiện ngôn ngữ và hình ảnh có tác dụng:
- Giúp cho thông tin trở nên cụ thể, khách quan, chân thực và sinh động
- Giúp người đọc hình dung dễ dàng hơn về diễn biến của sự kiện diễn ra trong lễ hội. |
0.5 |
|
9 |
Lễ hội đền Gióng thể hiện được nhiều truyền thống tốt đẹp của dân tộc như: đạo lí “uống nước nhớ nguồn”, tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, biết ơn công lao của các anh hùng dân tộc, truyền thống nhân đạo, bao dung của người Việt… |
1,0 |
|
10 |
Thể hiện quan điểm của bản thân về ý nghĩa của những lễ hội như Hội Gióng trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Dưới đây là gợi ý:
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc duy trì những lễ hội như Hội Gióng vẫn còn rất nhiều ý nghĩa:
+ Giúp thế hệ sau hiểu rõ công lao của các anh hùng dựng nước và giữ nước, để từ đó trân trọng hơn cuộc sống hiện tại, sống có trách nhiệm với xã hội, đất nước.
+ Những lễ hội truyền thống tạo nên bản sắc riêng cho dân tộc, cũng là một cách thu hút khách du lịch trong và ngoài nước. |
1,0 |
|
II |
|
VIẾT |
4,0 |
|
|
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận văn học |
0,25 |
|
|
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận
Viết bài văn nghị lận trình bày suy nghĩ của anh/ chị về tinh thần vượt khó trong cuộc sống. |
0,5 |
|
|
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
HV có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.
Sau đây là một hướng gợi ý:
– Đảm bảo hình thức, cấu trúc của bài văn nghị luận.
– Xác định đúng vấn đề: tinh thần vượt khó trong cuộc sống.
* Mở bài: Dẫn dắt và nêu được vấn đề nghị luận
* Thân bài
- Giải thích: Tinh thần vượt khó là sẵn sàng đối mặt với khó khăn, thử thách, không chùn bước khi gặp chông gai.
- Chứng minh:
+ Người có tinh thần vượt khó sẽ không dễ dàng buông xuôi khi gặp nghịch cảnh, họ sẽ biến khó khăn thành động lực, sẽ đat được nhiều thành tựu trong cuộc sống.
+ Người có tinh thần vượt khó có nội lực, có niềm tin, sự lạc quan và yêu đời, khẳng định được bản thân và cống hiến cho xã hội.
+ Người có tinh thần vượt khó sẽ là tấm gương sáng, lan tỏa những giá trị tích cực tới mọi người xung quanh.
-Bình luận
- Bài học nhận thức và hành động.
* Kết bài
- Khẳng định lại vấn đề nghị luận
Sau đây là một hướng gợi ý:
- Diễn đạt rõ ràng, dùng từ đặt câu đúng nghĩa, đúng ngữ pháp, đúng chính tả.
– Có những sáng tạo về ý tưởng hoặc có sự độc đáo về diễn đạt. |
2.5 |
|
|
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt. |
0,25 |
|
|
e. Sáng tạo: Bài viết có giọng điệu riêng; cách diễn đạt sáng tạo, văn phong trôi chảy. |
0,5 |
|
Tổng điểm |
10.0 |
