MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ II
MÔN NGỮ VĂN 10
(Thời gian làm bài: 90 phút)
|
TT |
Kĩ năng |
Nội dung/đơn vị kiến thức |
Mức độ nhận thức |
Tổng
|
|
Nhận biết |
Thông hiểu |
Vận dụng |
Vận dụng cao |
|
TNKQ |
TL |
TNKQ |
TL |
TNKQ |
TL |
TNKQ |
TL |
|
1
|
Đọc
|
Truyện hiện đại |
- Nhận biết được ngôi kể.
- Nhận biết được nhân vật,…
- Nhận biết được hình ảnh
- Nhận biết được chi tiết
|
|
|
|
|
- Đánh giá được tình cảm của tác giả
|
|
- Đánh giá được ý nghĩa, tác động của văn bản đối với quan niệm sống của bản thân |
10
|
|
Tỉ lệ (%) |
20% |
|
15% |
5% |
|
10% |
|
10% |
60 |
|
2 |
Viết
|
Viết văn bản nghị luận văn học |
|
|
|
|
|
|
|
Viết được văn bản nghị luận phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của đoạn trích |
1 |
|
Tỉ lệ (%) |
|
10 |
|
15 |
|
10 |
|
5 |
40 |
|
Tổng |
20 |
10 |
15 |
20 |
0 |
20 |
0 |
15 |
100 |
|
Tỉ lệ % |
30% |
35% |
20% |
15% |
|
Tỉ lệ chung |
65% |
35% |
|
* Lưu ý:
– Kĩ năng viết có 01 câu bao gồm cả 04 cấp độ.
– Những kĩ năng không có trong ma trận đề kiểm tra định kì (nói và nghe) sẽ được thực hiện ở các bài kiểm tra thường xuyên |
-
|
SỞ GD&ĐT…………
TRƯỜNG………………….
(Đề thi gồm có … trang) |
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II
Môn: NGỮ VĂN 10
(Thời gian làm bài: 90 phút) |
Phần I. Đọc hiểu (6,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:
“Qua tấm kính mờ sương, mảnh trăng nằm giữa những đám mây hiện ra nhợt nhạt, ánh sáng chập chờn, mỗi khi xe xóc hay lượn một vòng, mảnh trăng rung rinh rung rinh, có khi rơi xuống chừng xấp xỉ. Bóng tối của rừng già như một trò chơi của trái tim. Khoảng khuya, trên các ngọn rừng, gió Tây Nam cuốn những đám mây xám xịt về một góc và thổi bay đi. Gió thổi lồng lộng những cành lá ngụy trang trên nóc xe hoen rỉ. Trên đầu chúng tôi, bầu trời đêm phía trên trở nên trong vắt, cao vời vợi, trong sâu thẳm mơ hồ vọng lên tiếng chim kêu. Nhưng ở phía sau rừng, sương trắng cứ tuôn ra từ hư không. Dòng sông bên trái đường bỗng biến mất, chỉ còn lại một màn sương trắng phủ kín, chỉ thỉnh thoảng thấy một ngọn rừng, ngọn núi đá bên kia sông nhô lên, đen kịt giữa một màu trắng xóa.
Xe tôi chạy trên lớp sương bềnh bồng. Mảnh trăng khuyết đứng yên ở cuối trời, sáng trong như một mảnh bạc. Khung cửa xe phía cô gái ngồi lồng đầy bóng trăng. Không hiểu sao, lúc ấy, như có một niềm tin vô cớ mà chắc chắn từ trong không gian ùa tới tràn ngập cả lòng tôi. Tôi tin chắc chắn người con gái đang ngồi cạnh mình là Nguyệt, chính người mà chị tôi thường nhắc đến. Chốc chốc, tôi lại đưa mắt liếc về phía Nguyệt, thấy từng sợi tóc của Nguyệt đều sáng lên. Mái tóc thơm ngát, dày và trẻ trung làm sao! Bất ngờ, Nguyệt quay về phía tôi và hỏi một câu gì đó. Tôi không kịp nghe rõ vì đôi mắt tôi đã choáng ngợp như vừa trông vào ảo ảnh. Trăng sáng soi thẳng vào khuôn mặt Nguyệt làm cho khuôn mặt tươi mát ngời lên và đẹp lạ thường! Tôi vội nhìn thẳng vào đoạn đường đầy ổ gà, không dám nhìn Nguyệt lâu. Từng khúc đường trước mặt cũng thếp từng mảnh ánh trăng...
- Anh nhỉ? Có phải không nhỉ...
- Cô hỏi gì?
- Em hỏi có phải các anh lái xe đi nhiều nơi, chắc hẳn quen biết nhiều người lắm?
- Đời lái xe chúng tôi như vạc ấy, cô ạ! Nay rừng này, mai qua suối kia, nhưng tháng này sang tháng khác vẫn làm bạn với đường, với trăng thôi.
Chẳng biết lúc ấy ai mới móc miệng cho mà tôi bỗng trở nên ăn nói văn vẻ đến thế! Quá nửa đêm, chúng tôi đến gần cầu Đá Xanh thì trăng lặn. Chúng tôi không nói chuyện nữa. Mảnh trăng đã khuất hẳn xuống khu rừng ở sau lưng. Tôi bật chiếc bóng đèn quả dưa cho sáng hơn và bảo Nguyệt:
- Cô chú ý nghe hộ, từ đây đường thường có máy bay.
Nguyệt vẫn thản nhiên ngồi nhìn ra ngoài:
- Anh cứ yên tâm, đoạn này, em quen lắm!”
(Trích Mảnh trăng cuối rừng, Nguyễn Minh Châu – Truyện ngắn, NXB Văn học, Hà Nội, 2003, tr. 54-55)
Lựa chọn đáp án đúng nhất:
Câu 1. Xác định ngôi kể của đoạn trích.
A. Ngôi thứ nhất
B. Ngôi thứ hai
C. Ngôi thứ ba
D. Kết hợp ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba
Câu 2. Nhân vật tôi là ai?
A. Người lính lái xe
B. Một người Hà Nội
C. Cô gái tên Nguyệt
D. Một người lao công
Câu 3. Những hình ảnh thiên nhiên nào được tác giả miêu tả trong đoạn trích?
A. Lớp sương, mảnh trăng
B. Khu rừng, cây cầu
C. Dòng sông, sương trắng
D. Bóng sương, mái tóc
Câu 4. Trong đoạn trích, các nhân vật xuất hiện trong bối cảnh không gian, thời gian nào?
A. Ban ngày, trên đường
B. Ban đêm, giữa rừng
C. Cuối ngày, trong xe
D. Buổi chiều, giữa rừng
Câu 5. Khi người chiến sĩ lái xe nhờ Nguyệt (cô gái đi cùng xe) chú ý nghe hộ đoạn đường thường xuyên có máy bay, thái độ của nhân vật Nguyệt ra sao?
A. Khinh bỉ, coi thường
B. Thờ ơ, lạnh lùng
C. Thản nhiên, tự tin
D. Nhiệt tình, hào hứng
Câu 6. Tác dụng phép tu từ so sánh trong câu văn: “Mảnh trăng khuyết đứng yên ở cuối trời, sáng trong như một mảnh bạc. Khung cửa xe phía cô gái ngồi lồng đầy bóng trăng”?
A. Toát lên vẻ đẹp của nhân vật Nguyệt qua cái nhìn của người lái xe, cô như một mảnh trăng trong sáng.
B. Làm nổi bật vẻ đẹp trong sáng của ánh trăng rừng, qua đó gián tiếp làm nổi bật vẻ đẹp của cô gái tên Nguyệt (trăng).
C. Gợi vẻ đẹp của ánh trăng trong veo, lung linh giữa rừng, từ đó làm rõ tình cảm của người lái xe với cô gái
D. Gợi vẻ đẹp trong sáng của cô gái mang tên Nguyệt như vẻ đẹp trong sáng của mảnh trăng giữa rừng.
Câu 7. Dòng nào nhận xét không đúng về nghệ thuật miêu tả nhân vật Nguyệt trong đoạn trích?
A. Chi tiết chọn lọc, chân thực.
B. Ngôn ngữ giàu tính biểu cảm.
C Xây dựng hình tượng song hành: Nguyệt – trăng.
D. Hình ảnh mang tính biểu tượng
Trả lời câu hỏi/ Thực hiện yêu cầu:
Câu 8. Nhận xét về vẻ đẹp thiên nhiên và con người trong đoạn trích?
Câu 9. Anh/ chị hãy nhận xét tình cảm của tác giả đối với thế hệ trẻ thời kì kháng chiến chống Mỹ.
Câu 10. Qua những tác phẩm đã được học, anh/ chị hãy bày tỏ suy nghĩ về vẻ đẹp của thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Viết câu trả lời trong một đoạn văn ngắn 5 – 7 dòng.
PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm)
Viết bài văn nghị luận phân tích ý nghĩa nghệ thuật của hình tượng mảnh trăng trong đoạn trích “Mảnh trăng cuối rừng”
HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II
Môn: NGỮ VĂN
|
Phần |
Câu |
Nội dung |
Điểm |
|
I |
|
ĐỌC HIỂU |
6,0 |
|
|
1 |
A |
0.5 |
|
2 |
A |
0.5 |
|
3 |
A |
0.5 |
|
4 |
B |
0.5 |
|
5 |
C |
0.5 |
|
6 |
B |
0.5 |
|
7 |
D |
0.5 |
|
8 |
Vẻ đẹp thiên nhiên và con người trong đoạn trích: Thiên nhiên và con người hoà quyện vào nhau vô cùng huyền diệu, lung linh, và đẹp một cách lạ thường |
0.5 |
|
9 |
Tình cảm của tác giả dành cho thế hệ trẻ thời kì kháng chiến chống Mỹ thể hiện qua đoạn trích:
- Ngợi ca vẻ đẹp tâm hồn tuổi trẻ đầy vô tư, nhiều hoài bão, rất đỗi sáng trong, lãng mạn, chan chứa yêu thương ngay giữa cuộc chiến cam go với kẻ thù.
- Nhà văn thấu hiểu những gian khổ mà những người lính, những cô gái thanh niên xung phong phải vượt qua và trân trọng ngợi ca tình yêu đôi lứa lãng mạn nảy nở giữa cuộc chiến gian khổ, đầy khốc liệt. |
1,0 |
|
10 |
HS viết đoạn văn theo yêu cầu đề bài
Đoạn văn đảm bảo các yêu cầu:
- Hình thức: Đảm bảo về số câu, không được gạch đầu dòng, không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp. Hành văn trong sáng, trôi chảy.
- Nội dung: suy nghĩ về vẻ đẹp của thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước:
+ Họ là những chàng trai, cô gái tuổi đời còn rất trẻ, gác lại việc học tập, đi theo tiếng gọi của tổ quốc, vào chiến trường.
+ Ở họ toát lên vẻ đẹp của lòng dũng cảm, ý chí kiên cường, sẵn sàng dâng hiến, hi sinh cho Tổ quốc.
+ Ở họ còn toát lên tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, luôn có niềm tin vào cuộc sống, tình yêu và tương lai phía trước. |
1,0 |
|
II |
|
VIẾT |
4,0 |
|
|
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận văn học |
0,25 |
|
|
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận.
Viết bài văn nghị luận phân tích ý nghĩa nghệ thuật của hình tượng mảnh trăng trong đoạn trích “Mảnh trăng cuối rừng” |
0,5 |
|
|
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
HV có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.
Sau đây là một hướng gợi ý:
– Đảm bảo hình thức, cấu trúc của bài văn nghị luận.
– Xác định đúng vấn đề: ý nghĩa nghệ thuật của hình tượng mảnh trăng trong đoạn trích “Mảnh trăng cuối rừng”
1. Mở bài
- Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm.
- Giới thiệu sơ lược về ý nghĩa nghệ thuật của hình tượng mảnh trăng.
2. Thân bài
a. Phân tích ý nghĩa nghệ thuật của mảnh trăng cuối rừng
- Trước hết, tên gọi "Mảnh trăng cuối rừng" mang nét nghĩa tả thực về ánh trăng xuất hiện mờ ảo chốn núi rừng Trường Sơn "oai linh, hùng vĩ".
- "Mảnh trăng cuối rừng" gợi lên những khoảnh khắc thiên nhiên với vẻ đẹp trữ tình, thơ mộng.
- Hình tượng "mảnh trăng" còn là chi tiết nghệ thuật đặc sắc ẩn dụ cho vẻ đẹp của nhân vật Nguyệt.
- Mảnh trăng còn là biểu tượng cho tình yêu mới chớm trong cuộc hẹn lần đầu của Nguyệt và Lãm, đồng thời hứa hẹn một câu chuyện tình tròn đầy, viên mãn của hai nhân vật.
b. Nghệ thuật xây dựng hình tượng mảnh trăng cuối rừng của nhà văn Nguyễn Minh Châu
- Vận dụng thành công bút pháp trữ tình lãng mạn.
- Biện pháp xây dựng hình tượng sóng đôi, ứng chiếu giữa thiên nhiên và con người.
- Kết hợp nhuần nhuyễn các biện pháp nghệ thuật như so sánh, ẩn dụ, nhân hóa,..
3. Kết bài
Khẳng định lại ý nghĩa của hình tượng mảnh trăng.
- Diễn đạt rõ ràng, dùng từ đặt câu đúng nghĩa, đúng ngữ pháp, đúng chính tả.
– Có những sáng tạo về ý tưởng hoặc có sự độc đáo về diễn đạt. |
2.5 |
|
|
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt. |
0,25 |
|
|
e. Sáng tạo: Bài viết có giọng điệu riêng; cách diễn đạt sáng tạo, văn phong trôi chảy. |
0,5 |
|
Tổng điểm |
10.0 |
