➂ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH
I. LÍ THUYẾT
1. Định nghĩa
Nếu đại lượng
liên hệ với đại lượng
theo công thức
hay
với
là một hằng số khác
thì ta nói
tỉ lệ nghịch với
theo hệ số tỉ lệ
.
2. Tính chất
Nếu hai đại lượng tỉ lệ nghịch với nhau thì:
- Tích hai giá trị tương ứng của chúng luôn không đổi (bằng hệ số tỉ lệ): 
- Tỉ số hai giá trị bất kì của đại lượng này bằng nghịch đảo tỉ số hai giá trị tương ứng của đại lượng kia: 
II. BÀI TẬP
Bài 1: Chu vi và độ dài một cạnh của hình vuông có phải là hai đại lượng tỉ lệ thuận không? Nếu có, hệ số tỉ lệ là bao nhiêu?
……………………………………………………………………..
……………………………………………………………………..
Bài 2: Cho bảng sau:
Hai đại lượng
và
được cho ở trên có phải là hai đại lượng tỉ lệ nghịch không?
Vì sao?
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
Bài 3: Cho biết
và
là hai đại lượng tỉ lệ thuận.
a) Biết rằng với hai giá trị
,
của
có tổng bằng
thì hai giá trị tương ứng
,
của
có tổng bằng
. Hỏi hai đại lượng
và
liên hệ với nhau bởi công thức nào?
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
b) Từ đó, hãy điền số thích hợp vào các ô trống trong bảng sau:
Bài 4: Cho 3 đại lượng
. Hãy cho biết mối liên hệ giữa hai đại lượng
và
biết:
a)
và
tỉ lệ nghịch;
và
tỉ lệ nghịch
b)
và
tỉ lệ nghịch;
và
tỉ lệ thuận.
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
Bài 5: Một hình chữ nhật có diện tích
. Các kích thước x, y (mét) của hình chữ nhật có liên hệ gì? Lập bảng các giá trị của y tương ứng với các giá trị sau của
: 10, 20, 25, 30
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
HDG:
Bài 1: Chu vi C và độ dài a của một cạnh hình vuông là hai đại lượng tỉ lệ thuận vì
. Hệ số tỉ lệ là
.
Bài 2: Ta thấy trong các cột tích
đều bằng
nên
và
là hai đại lượng tỉ lệ nghịch.
Bài 3: a)
. Ta có 
b)
Bài 4:
a)
và
tỉ lệ nghịch;
và
tỉ lệ nghịch
Thay
ta có
Vậy
và
là hai đại lượng tỉ lệ thuận theo hệ số 
b)
và
tỉ lệ nghịch
và
tỉ lệ thuận
Thay
ta có
Vậy
và
là hai đại lượng tỉ lệ nghịch theo hệ số tỉ lệ 
Bài 5:
Hai đại lượng x và y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch và 