ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KIỂM TRA CUỐI HKII
MÔN GDCD 7. Năm học: 2022 – 2023
- KIẾN THỨC.
1. Thực hiện phòng chống tệ nạn xã hội.
- Biết được một số quy định của pháp luật về phòng chống tệ nạn xã hội.
- Tham gia các hoạt động phòng, chống tệ nạn xã hội do nhà trường, địa phương tổ chức.
- Phê phán, đấu tranh với các tệ nạn xã hội, tuyên truyền, vận động mọi người tham gia các hoạt động phòng, chống tệ nạn xã hội.
- Để xuất được một số giải pháp phòng, chống tệ nạn xã hội.
2. Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình.
- Biết được một số quy định cơ bản của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của các thành viên trong gia đình.
- Hiểu được nghĩa vụ của bản thân đối với các thành viên trong gia đình.
- HỆ THỐNG CÂU HỎI ÔN TẬP.
Câu 1. Pháp luật nghiêm cấm lôi kéo trẻ em
A. tham gia câu lạc bộ thiếu nhi. D. vui chơi, giải trí lành mạnh.
B. học tập theo những tấm gương tiêu biểu. C. sử dụng các văn hoá phẩm đồi truỵ.
Câu 2. Để phòng, chống tệ nạn xã hội, pháp luật của nước ta nghiêm cấm hành vi nào sau đây?
A. Tuyên truyền phòng chống tệ nạn xã hội. D. Đi xuất khẩu lao động.
B. Buôn bán, vận chuyển chất ma túy. C. Bán hàng hóa nông nghiệp.
Câu 3. Pháp luật nghiêm cấm hành vi
A. mê tín dị đoan. C. nghiên cứu khoa học.
B. phát triển kinh tế. D. làm giàu bằng nghề chân chính.
Câu 4. Tất cả những hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội thì sẽ bị xử lý theo
A. quy ước của làng xã. C. hương ước của làng xã.
B. quy định của pháp luật. D. cảm tính của chính quyền.
Câu 5. Hành vi dưới đây thể hiện đúng quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của bố mẹ với con cái trong gia đình?
A. Tự ý đọc nhật kí của con. C. Đánh mắng khi con bị điểm thấp.
B. Chăm sóc khi con bị ốm. D. Chỉ tôn trọng ý kiến của con trai.
Câu 6. Hành vi của chủ thể nào sau đây không vi phạm pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội?
A. Chị An rủ rê chị My tham gia vào đường dây mại dâm.
B. Ông Ba bao che cho con trai mình khi có hành vi trộm cắp.
C. Bà Hà tổ chức hoạt động “ bói toán” tại địa phương.
D. Tập thể lớp 7E tham gia lớp học về phòng chống tệ nạn xã hội.
Câu 7. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, bố mẹ có quyền và nghĩa vụ:
A. bênh vực con trong mọi trường hợp.
B. đáp ứng mọi nhu cầu của con về vật chất.
C. thoả mãn mọi nhu cầu về tinh thần của con.
D. bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con.
Câu 8. Theo quy định của pháp luật, trẻ em không được phép.
A. tham gia nghiên cứu khoa học.
B. học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
C. vui chơi, giải trí, tham gia vào các hoạt động lành mạnh.
D. uống rượu, hút thuốc, đánh bạc hay dùng các chất kích thích.
Câu 9. Pháp luật Việt Nam không nghiêm cấm hành vi nào sau đây?
A. Buôn bán ma túy. B. Tổ chức mại dâm.
C. Đánh bài ăn tiền. D. Xuất khẩu lao động.
Câu 10. Theo quy định của pháp luật, con cháu không được phép thực hiện hành vi nào sau đây với ông bà, cha mẹ?
A. Lễ phép, kính trọng. C. Chăm sóc, phụng dưỡng.
B. Yêu thương, hiếu thảo. D. Ngược đãi, lăng mạ.
• PHẦN TỰ LUẬN
Câu 11: Tìm 2 câu ca dao, tục ngữ có nội dung nói về quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình? Nêu suy nghĩ của em về 1 trong 2 câu ca dao, tục ngữ mà em vừa tìm được?
Gợi ý:
- “Anh em như thể tay chân
Rách lành đùm bọc dở hay đỡ đần”.
- “Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”.
Gợi ý:
- “Anh em như thể tay chân
Rách lành đùm bọc dở hay đỡ đần”.
- “Anh em”: những người trong một gia đình cùng chung một dòng máu, hoặc là những người có huyết thống gần nhau.
- “Tay chân”: hình ảnh mang tính chất trực quan, là tượng trưng cho những bộ phận liên nhau, gắn liền với nhau. Đây cũng là những bộ phận quan trọng trên cơ thể người, là bộ phận tiên quyết cùng nhau liên kết, gắn bó với nhau để con người tồn tại một cách hoàn chỉnh và hoàn hảo hơn.
- Chân và tay là những bộ phận quan trọng trên cơ thể con người không thể tách rời nhau. Không chân, không tay, mọi cử động của con người đều bị hạn chế. Chân, tay phối hợp với các bộ phận khác tạo nên vẻ đẹp hoàn chỉnh của cơ thể con người cả về thể chất lẫn tinh thần.
- Câu tục ngữ không chỉ khuyên nhủ con người về bài học đạo đức làm người mà còn nhắc nhở chúng ta về nghĩa vụ của anh, chị, em trong gia đình: Tình anh em là tình thân, là tình ruột thịt, nó như thể tay chân vậy. Vì thế, cần phải yêu thương, kính trọng nhau, luôn quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau trong mọi hoàn cảnh, khi giàu sang không được khinh thường, khi nghèo khó phải kính trọng yêu thương nhau, tình cảm gắn bó khăng khít, máu thịt đó không ai có thể tách rời. đó là đạo lý nhân văn mà chúng ta phải giữ gìn và phát huy.
2. “Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”.
- Người Việt Nam nói chung luôn rất coi trọng tình cảm gia đình và câu ca dao đã so sánh tình anh em với một hình ảnh cụ thể và dễ hiểu để lời khuyên thấm vào lòng người biết bao nhiêu. “Khôn ngoan đối đáp người ngoài” ý muốn nói là để đối đáp, so bì thiệt hơn.
- Còn vế sau thì ông cha ta lại so sánh hình ảnh con gà thật thú vị nhưng cũng thật gần gũi biết bao nhiêu. Gà cùng một mẹ cũng như là anh em trong một nhà. Động từ “đá nhau” chính là muốn nói về những sự bất đồng, xích mích giữa các anh em trong một gia đình.
- Đã là anh em cùng chung một dòng máu, sống trong một gia đình thì có chuyện gì cứ từ từ bàn bạc với nhau để tìm ra một cách giải quyết có lý nhất và hợp tình nhất. Vì là “gà cùng một mẹ” nên chúng ta phải biết nhường nhịn nhau, nghe nhau nói rõ mọi chuyện để tìm ra một lối thoát tốt nhất cho đôi bên.
- Câu tục ngữ không chỉ khuyên nhủ con người về bài học đạo đức làm người mà còn nhắc nhở chúng ta về nghĩa vụ của anh, chị, em trong gia đình: Để tình cảm gia đình thêm êm ấm, ta cần phải xây dựng một mối quan hệ gần gũi, gắn bó giữa các anh chị em trong nhà. Anh em trong nhà mỗi khi có xảy ra vấn đề thì cần cùng ngồi lại lắng nghe nhau, anh giận thì em bớt lời để tránh gây chuyện cãi vã, xích mích. Tình cảm anh chị em trong nhà cũng sẽ được vun đắp hơn qua những hành động nhỏ nhoi mà ta ít khi chú ý như bữa cơm ngày cuối tuần sum họp đầm ấm, hay những buổi dã ngoại với nhau, cùng nhau đi mua sắm, ăn uống,…Mỗi người góp một ít, nhường nhịn nhau một ít sẽ xây dựng được một gia đình vui vẻ hạnh phúc.
Câu 12: Cho tình huống sau:
Nam đã dùng tiền học phí bố mẹ cho tháng này để chơi trò chơi điện tử. Nam rất lo lắng, không biết làm thế nào khi đã quá ngày đóng học phí. Một người chơi cùng dụ dỗ Nam mang một túi nhỏ đựng ma tuý đi giao và hứa sẽ cho tiền đóng học phí, chơi điện tử. Nam nghĩ: “Dù sao cũng chỉ làm có một lần, còn hơn là về nhà bị bố mẹ mắng”. Nhưng Nam vẫn còn phân vân, chưa thể quyết định.
a/ Em có nhận xét gì về suy nghĩ của bạn Nam?
b/ Nếu là bạn của Nam, em sẽ làm gì trong tình huống trên?
Gợi ý:
a/ Nhận xét:
- Suy nghĩ của Nam chưa đúng đắn. Vì:
- Theo Điều 5, Luật phòng, chống ma túy năm 2021, Pháp luật nước ta nghiêm cấm việc tang trữ, vận chuyện, bảo quản,… trái phép chất ma túy, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần,…
- Trong trường hợp này, nếu Nam đồng ý giao ma túy cho người đó thì Nam sẽ vi phạm pháp luật.
- Đồng thời sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.
b/ Nếu là bạn của Nam, em sẽ:
- Khuyên nhủ Nam không nên nhận lời đi giao ma túy.
- Đồng thời Nam cần báo ngay sự việc với cơ quan chức năng.
- Giaỉ thích cho bạn hiểu hậu quả của việc làm đó (là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị pháp luật xử lý nặng nếu vi phạm).
- Sau đó, Nam nên về nhà và nhận lỗi với bố mẹ vì đã dùng hết tiền đóng học phí để đi chơi trò chơi điện tử và hứa với bố mẹ không tái phạm nữa…
Câu 13: Trong phòng, chống tệ nạn xã hội, công dân có trách nhiệm như thế nào?
Gợi ý:
- Trách nhiệm của công dân trong phòng, chống tệ nạn xã hội:
+ Thực hiện lối sống lành mạnh, an toàn và tuân thủ pháp luật.
+ Tự giác tham gia các hoạt động phòng, chống tệ nạn xã hội do trường, lớp và địa phương tổ chức.
+ Đấu tranh, phê phán các hành vi vi phạm quy định của pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội bằng những việc làm cụ thể, phù hợp với lứa tuổi.
Câu 14: Có ý kiến cho rằng: “Nguyên nhân duy nhất dẫn đến việc học sinh vướng vào tệ nạn xã hội là do thiếu một môi trường sống lành mạnh”. Em có đồng tình với ý kiến trên không? Vì sao?
Gợi ý:
- Không đồng tình với ý kiến trên. Vì: có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến việc học sinh mắc phải các tệ nạn xã hội. Ví dụ như:
+ Nguyên nhân khách quan: học sinh bị dụ dỗ, lôi kéo, mua chuộc hoặc ép buộc; thiếu sự giáo dục phù hợp, quan tâm, chăm sóc, chia sẻ, yêu thương của gia đình; thiếu môi trường vui chơi, giải trí lành mạnh,,....
+ Nguyên nhân chủ quan : bản thân học sinh thiếu hiểu biết; ham chơi, đua đòi; thiếu hụt kĩ năng sống,…
- Trong những nhóm nguyên nhân trên, các nguyên nhân chủ quan có vai trò quan trọng nhất, quyết định nhất dẫn đến việc học sinh mắc tệ nạn xã hội.
Câu 15: Đọc tình huống sau và trả lời câu hỏi:
S được bố mẹ nuông chiều từ nhỏ nên S cho rằng mình có quyền đương nhiên như vậy. Hằng ngày, S không phải làm việc gì trong gia đình, kể cả việc chăm sóc bản thân cũng ỷ lại vào bố mẹ. S hay đòi hỏi bố mẹ phải mua cho nhiều thứ, kể cả những thứ đắt tiền, nếu không có là S lại vùng vằng, hờn dỗi. Bố mẹ và họ hàng trong gia đình có nói gì S cũng không nghe. S cho rằng, mình là con gia đình khá giả nên mình có quyền được hưởng mọi thứ mà không phải thực hiện nghĩa vụ gì.
Câu hỏi:
a) S đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình hay chưa? Vì sao?
b) Suy nghĩ của S về việc mình chỉ có quyền mà không có nghĩa vụ trong gia đình là đúng hay sai? Vì sao?
Gợi ý:
a) S chưa thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình. Vì: bạn S luôn đòi hỏi, ỷ lại vào bố mẹ.
b) Suy nghĩ của S là sai, vì: con cái có quyền được bố mẹ yêu thương, chăm sóc nhưng cũng có nghĩa vụ cần phải giúp đỡ bố mẹ những việc phù hợp với lứa tuổi, sức khỏe,…
