ĐỀ 1: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

CHIM CHÀNG LÀNG

Chàng Làng vẫn thường hãnh diện và kiêu ngạo về tiếng hót của mình hơn hẳn đồng loại. Nó có thể hót tiếng của nhiều loài chim. Một hôm, nhân có mặt đông đủ bạn bè họ nhà chim, chú đậu tót lên cành cây cao rồi ưỡn ngực, vươn cổ cất tiếng hót. Chú hót say sưa, khi thì giống giọng của sáo đen, khi là giọng của chích chòe, hoạ mi...Ai cũng khen chú bắt chước giống và tài tình quá. Cuối buổi biểu diễn, một chú chim sâu đề nghị: Bây giờ anh hãy hót tiếng của riêng anh cho bọn em nghe nào! Chàng Làng đứng mãi mà không hót được giọng của riêng mình, Chàng Làng xấu hổ cất cánh bay thẳng. Bởi vì từ xưa đến nay, Chàng Làng chỉ quen nhại theo giọng hót của các loài chim khác chứ đâu chịu luyện một giọng hót riêng cho chính mình.

Nhận thức về câu chuyện

- Câu chuyện kể về loài chim Chàng Làng ( còn có tên khác là chim Bách Thanh), loài chim này có khả năng tuyệt vời là bắt chước giọng của những loài chim khác.

- Bản thân chú chim này rất tự hào về khả năng của mình và khi có mặt đông đủ bạn bè, họ hàng nhà chim chú lại trình diễn năng khiếu ấy cho mọi người thưởng thức.

- Tuy nhiên khi được đề nghị hót bằng giọng của mình thì chú xấu hổ bay đi mất vì xưa nay chú chỉ bắt chước, nhại theo chứ đâu có luyện cho mình một giọng hót riêng.

=> Câu chuyện phê phán thói bắt chước, nhại lại mà không chịu suy nghĩ, không chịu sáng tạo để làm nên phong cách riêng ở một số người.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

- Bắt chước là một thói quen được hình thành từ thuở ấu thơ, nó giúp con người học hỏi được mọi thứ từ thế giới xung quanh để thích nghi với cuộc sống.

- Bắt chước là giai đoạn đầu tiên của tư duy mà bất cứ ai cũng phải trải qua bởi khó có thể phát minh, sáng tạo ra cái mới nếu không dựa vào những ý tưởng cũ. Bắt chước trong một hoàn cảnh nào đó cũng được coi là tài năng nếu sự bắt trước y như thật.

- Tuy nhiên cuộc sống không ngừng đòi hỏi sự sáng tạo. Thành công của ngày hôm nay không thể giống với ngày hôm qua, ngày mai không thể giống ngày hôm nay vì thế con người không thể rập khuân, bắt chước những cái đã có.

- Câu chuyện đã phản ánh một thực trạng trong xã hội: nói theo, viết theo, nghĩ theo, hành động theo…nhất là đối với học sinh hiện nay. Việc bắt chước một cách máy móc đã làm các em mất đi phong cách riêng của mình, thui chột khả năng sáng tạo, ảnh hưởng lớn tới sự phát triển trong tương lai.

Bài học nhận thức và hành động

- Trong cuộc sống không tự biến mình thành những con chim Chàng Làng.

- Không ngừng học hỏi, không ngừng tư duy, sáng tạo để khẳng định mình…

THAM KHẢO

Cuộc sống luôn là một bức tranh sinh động muôn màu muôn vẻ như chính sự phong phú của các yếu tố tạo nên nó. Mỗi con người trong xã hội cũng như vô số hạt bụi trong bầu khí quyển, thoạt nhìn đều giống nhau về cấu tạo, hình dáng nhưng bạn chất bên trong thì không người nào giống người nào. Những điểm giống nhau về cách thể hiện mình phải chăng là do trùng hợp hay vì có những bản sao? Câu chuyện về chim Chàng Làng phần nào đề cập đến vấn đề này và đây cũng là một hiện tượng không còn mới lạ trong cuộc sống.

Câu chuyện chỉ đơn giản kể về một loài chim và đặc tính về giọng hót rất hay của nó – chim Chàng Làng. Sở hữu một giọng hót rất hay mà không phải loài chim nào cũng có, đó là một điều đáng để tự hào. Tuy nhiên, tiếng hót đó hay chỉ vì nó có thể giống bất kì giọng hát của loài chim nào. Vì vậy khi được yêu cầu thể hiện giọng hót của riêng mình, Chàng Làng đã phải ngượng ngùng bay đi. Câu chuyện về loài chim mà dường như muốn nhắc nhở về một điều đã không còn lạ trong thế giới con người: Đó là sự bắt chước, sao chép lại những điều đã sẵn có, đã tốt đẹp của người khác. Những người như vậy có thể nổi tiếng những chỉ là đằng sau tài năng của những hình bóng khác, còn bản thân họ lại không thể hiện được cái tôi cá nhân và khả năng của mình. Như vậy, những con người này sẽ tồn tại ra sao trong xã hội?

Ngày nay, xã hội ngày càng phát triển một cách năng động và mới mẻ. Các nhân tài trong mọi lĩnh vực xuất hiện ngày càng nhiều với những thành công rực rỡ. Điều này có tác động mạnh đến những cá nhân muốn được nổi tiếng và được nhiều người biết đến, hoặc những người cố gắng làm việc đã lâu mà không thành danh. Họ đành phải mượn hình bóng người khác, mượn những sản phẩm của người khác để thăng tiến. Trong phạm vi hẹp hơn – những tập thể nhỏ: Một lớp học, một nhóm đồng nghiệp… họ muốn bắt chước những người tài giỏi để nhận được sự nể phục của mọi người.

Sự nổi tiếng của những người như vậy cũng như sự thán phục của mọi người dành cho họ thực ra chỉ là hư danh. Người ta tán thưởng họ chỉ vì người ta thấy được trong họ hình bóng của người khác, nghĩ rằng họ “kế thừa” tài năng của những người đã thành danh. Còn những ai nhận ra được sự sao chép của những con người hư danh đó, sự tán thưởng dành cho việc “Sao anh ta có thể bắt chước tài tình và giống đến vậy?”. Như vậy, những điều bạn có được khi sao chép của người khác chỉ là đi lên từ thành quả của người khác, nổi tiếng nhờ danh tiếng của người khác và thật trớ trêu khi bạn lại sung sướng và hài lòng vì cái hư danh của mình.

Thành công của mình thì phải do chính khả năng của mình tạo ra mới là thành công thực sự. Trên thị trường âm nhạc hiện nay, rất nhiều ca sĩ trẻ đã sao chép cách nhấn nhá giọng cũng như cách thể hiện bài hát của thần tượng. Người nghe hoàn toàn có khả năng nhận ra điều đó, cũng đồng nghĩa là người ca sĩ đó bị đánh giá là không có khả năng. Có thể bạn thật sự có tài năng nhưng khi bắt chước người khác thì tài năng của bạn cũng bị xem như sao chép của người khác và trở nên vô giá trị. Nếu thực sự có khả năng, tại sao không phát triển nó bằng cách riêng của mình và con đường riêng của mình? Khả năng của bản thân thì chính trình mới hiểu rõ nên chính bản thân ta sẽ là người tốt nhất phát triển nó. Khi đó, ta mới thực sự là chính mình mang dấu ấn cá nhân của mình, thể hiện cái tôi của bản thân để mọi người nhìn vào sẽ nhìn nhận ra là chính ta chứ không phải một ai khác. Nếu ta chưa thành danh, ít ra ta có thể tự hào vì đang đi lên bằng chính khả năng cũng như công sức của mình mà trước mắt đó đã là một thành công.

Về bản chất, việc tìm tòi, nhận ra và học hỏi cái hay, cái đẹp của người khác là điều tốt. Nhưng nó chỉ tốt khi chỉ mang tính chất tham khảo, từ đó sáng tạo ra sản phẩm của riêng mình. Tham khảo, học hỏi hoàn toàn không có nghĩa là sao chép thành quả của người khác và dán lên đó cái mác của mình. Đã có bao nhiêu vụ kiện diễn ra làm tổn hại đến danh tiếng của những ca sĩ, nhà văn, nhà báo… chỉ vì vấn đề bản quyền? Chuyện gì sẽ xảy ra khi sự bắt chước, sao chép bị phanh phui trước mặt mọi người? Những hư danh là bạn xây dựng sụp đổ hoàn toàn, nếu sau này bạn có làm lại bằng chính thực lực của mình thì cũng sẽ bị người khác hoài nghi, không tin tưởng. Như vậy, nếu biết cách học hỏi từ những điều sẵn có mà sáng tạo lối đi riêng của bản thân, có thể sẽ chậm hơn những người khác, nhưng về sau không những bạn có thể khẳng định giá trị bản thân mà còn đạt được những thành công nhất định.

Ngoài ra, trong xã hội ngày càng hội nhập hiện nay, việc tìm cho mình một dấu ấn cá nhân riêng là vô cùng quan trọng. Với việc bắt chước và sao chép của người khác ngày càng phổ biến và lan rộng, những cái vốn đã cũ nay được “xào đi xác lại” lại càng phổ biến hơn. Do đó, những điều mới lạ, những cá nhân biết sáng tạo và khẳng định được khả năng thực sự của bản thân sẽ được trọng dụng và có cơ hội thăng tiến hơn. Nếu mỗi cá nhân trong xã hội chi biết bắt chước những cái cũ, xã hội sẽ không thể nào phát triển. Sống nhờ vào việc làm bản sao của người khác cũng như sống trong thế giới ảo, sẽ có lúc phải bước ra cuộc đời thực. Đất nước không bao giờ từ chối những nhân tài, thành công cũng không bao giờ từ chối bất cứ ai có quyết tâm, ý chí. 

Đừng vội nản khi thấy chưa đạt được mục tiêu mà đâm đầu vào bế tắc khi chọn cách trở thành bản sao của người khác. Hãy kiên trì nhẫn nại và rèn luyện khả năng của bản thân, học hỏi và trau dồi kinh nghiệm bất cứ khi nào có thể. Quan trọng hơn là phải luôn nhớ rằng: mỗi người đều có giá trị riêng của mình và học hỏi điều hay không có nghĩa là sao chép hoàn toàn. Mỗi người hãy tự tin cho mình lối đi riêng để chạm đến thành công.

Một vấn đề không còn mới trong xã hội và không phải không có ai nhận ra mặt tiêu cực của nó. Tuy vậy, không những nó ngừng phát triển mà ngày càng phổ biến hơn. Là một công dân Việt Nam, mỗi người cần phải có ý thức hơn trong việc xây dựng lột xã hội năng động, sáng tạo và không ngừng đổi mới. Có như vậy, đất nước ta mới phát triển phồn thịnh và trở nên tốt đẹp hơn.

ĐỀ 2: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

DIỄN GIẢ LÊ-Ô-BU-SCA-GLI-A

Diễn giả Lê-ô Bu-sca-gli-a kể về cuộc thi mà ông làm giám khảo. Mục đích của cuộc thi là tìm ra đứa trẻ biết quan tâm đến người khác nhất. Người thắng cuộc là một em bé khoảng 4-5 tuổi. Người hàng xóm của em là một ông lão vừa mất vợ. Nhìn thấy ông khóc, em bé lại gần rồi leo lên ngồi vào lòng ông. Em ngồi rất lâu và chỉ ngồi như thế. Khi mẹ em hỏi em đã trò chuyện gì với ông ấy, em chỉ trả lời: “Không có gì đâu ạ. Con chỉ để ông ấy khóc”.

Nhận thức về câu chuyện

- Diễn giả Lê-ô Bu-sca-gli-a kể câu chuyện về một cậu bé bốn tuổi được bình chọn là đứa trẻ quan tâm đến người khác nhất chỉ vì hành động rất đơn giản của em. Người hàng xóm của em là một ông lão vừa mất vợ. Nhìn thấy ông khóc, em lại gần rồi leo lên lòng ông. Em ngồi rất lâu như thế chỉ để ông ấy khóc.

- Hành động ngồi im thể hiện sự đồng cảm, chia sẻ của cậu bé với nỗi đau của người khác. Phù hợp với tâm lí, tính cách của một đứa trẻ 4 tuổi (chưa thể có những cử chỉ vỗ về, những lời động viên an ủi. Hành động tuy đơn giản nhưng xuất phát từ tình cảm chân thực nên đã chiếm được cảm tình của giám khảo.

- Qua câu chuyện, diễn giả Lê-ô Bu-sca-gli-a muốn đề cao sự cảm thông chia sẻ giữa con người với nhau trong cuộc sống.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

- Cảm thông, chia sẻ là tình cảm giữa con người với nhau: yêu thương, động viên, giúp đỡ nhau vượt lên được những khó khăn trong cuộc sống.

- Sự cảm thông, chia sẻ vô cùng cần thiết trong cuộc sống con người:

- Trong cuộc sống đầy những khó khăn, con người luôn phải cố gắng nỗ lực nhưng phải bao giờ mọi việc cũng diễn ra theo ý muốn. Nhiều khi con người phải đối mặt với những thất bại, mất mát, thậm chí tuyệt vọng cùng cực. Khi đó con người cần sự giúp đỡ, động viên chia sẻ của cộng đồng.

- Sự cảm thông chia sẻ giúp con người vợi bớt nỗi đau, sự mất mát, có thêm nghị lực, sức mạnh niềm tin trong cuộc sống, làm cho mối quan hệ giữa con người và con người ngày càng tốt đẹp hơn, thân thiện gắn bó hơn.

- Có nhiều cách thể hiện sự cảm thông chia sẻ: lời nói, cử chỉ, việc làm thiết thực tùy theo hoàn cảnh, phụ thuộc tâm lí người được chia sẻ. Song điều cơ bản nhất là phải xuất phát từ tình cảm, sự rung động chân thành.

- Qua câu chuyện về sự cảm thông chia sẻ từ một đứa trẻ bốn tuổi, diễn giả muốn khẳng định: lòng vị tha, yêu thương là bản chất vốn có của con người, vì vậy cần vun xới cho đức tính đó được phát triển đến khi đứa trẻ đó trưởng thành.

- Phê phán những người có lối sống ích kỉ, ngoảnh mặt làm ngơ trước những khó khăn bất hạnh của người khác.

Bài học nhận thức và hành động

- Để cho cuộc sống trở nên tốt đẹp, con người phải có tình thương vị tha nhân ái, biết chia sẻ gắn kết với nhau.

THAM KHẢO

Một trong những bài học dạo đức mà mỗi người cha, người mẹ, mỗi thày cô giáo đều truyền dạy cho các con, cho học trò của mình là lòng vị tha, là sự chia sẻ giữa người với người. Và thực tế đã có rất nhiều câu chuyện cảm động ngợi ca đức tính đó. Câu chuyện về đứa trẻ biết quan tâm đến người khác nhâ’t mà diễn giả Lê-Ô Bu- sca-gli-a đã kể cho chúng ta trong cuốn “Phép nhiệm màu của đời” thêm lần nữa khắc sâu hơn trong ta bài học về một nét đẹp trong cách ứng xử của con người.

Một cậu bé bốn tuổi được bình chọn là đứa trẻ quan tâm đến người khác nhất chỉ từ hành động rất đơn giản của em. Người hàng xóm của em là một ông lão vừa mất vợ. Nhìn thấy ông khóc, cậu bé lại gần rồi leo lên ngồi vào lòng ông. Cậu ngồi rất lâu và chỉ ngồi như thế. Khi mẹ em hỏi em đã trò chuyện những gì với ông ấy, cậu bé trả lời: “Không có gì đâu ạ. Con chỉ đề ông ấy khóc”. Cậu bé không hề cất một lời an ủi, không hề lấy khăn lau nước mắt cho ông lão. Điều đó dễ hiểu bởi cậu chưa phải là một người lớn để biết có những cử chỉ quan tầm như vậy. Nhưng hành động ngồi im trong lòng ông lão, để ống lão được khóc đã thể hiện sâu sắc được sự đồng cảm, chia sẻ ngây thơ của em. Người già cũng dễ khóc như con trẻ. Có thể em bé chưa ý thức được rằng ông lão hàng xóm đang vô cùng đau khổ vì mất đi người bạn đời của mình. Có thể em nghĩ rằng ông khóc cũng như em đã từng khóc, vì mẹ mắng, vì không được chơi thứ đồ chơi mà mình thích. Và bằng kinh nghiệm của một cậu bé bốn tuổi, em đã đồng cảm và an ủi ông lão bằng cách riêng của mình.

Theo tôi, điều mà diễn giả Lê-Ô Bu-sca-gli-a muốn nhấn mạnh, đề cao trong câu chuyện kể lại là sự đồng cảm, chia sẻ, là lòng vị tha giữa những con người với nhau. Kể lại hành vi đáng khích lệ của một cậu bé con chỉ là cách để ông khắc sâu hơn giá trị của đức tính cao đẹp.

Nhà thơ Tố Hữu từng viết:

“Có gì đẹp trên đời hơn thế

Người với người sống để yêu nhau’

Lẽ sống lớn nhất trong cuộc đời mỗi người là tình yêu thương. Một trong những biểu hiện của lòng yêu là sự quan tâm, động viên nhau. Tại sao con người lại phải thấu hiểu, đồng cảm với nhau? Tại sao điều đó lại cần thiết trong cuộc sống của chúng ta?

Mỗi người sống giữa cuộc đời không phải chỉ biết vun đắp cho cuộc sống của riêng mình. Nếu chỉ biết đến cái “tôi”, nếu chỉ chăm chút cho bản thân mình được no ấm, đủ đầy, con người đó không bao giờ biết đến hạnh phúc đích thực. Và tất yếu, những kẻ như vậy sẽ bị cô lập giữa cộng đồng, xã hội. Mọi người xung quanh chắc chắn cũng không bao giờ để tâm đến loại người này. Cuộc sống đó có khác nào cuộc sốsng tù đày cô độc?

Trong cuộc sống, con người luôn cố gắng phấn đấu để vượt qua mọi khó khăn, trở ngại, nhưng đâu phải lúc nào dòng đời của chúng ta cũng êm ả, “xuôi chèo mát mái”. “Sự đâu sóng gió bất kì” (Truyện Kiều), có ai dám khẳng định mình không bao giờ phải đối mặt với thất bại, mất mất, với những giờ khắc tuyệt vọng đến cùng cực? Ớ hoàn cảnh đó ai không cần được quan tâm, chia sẻ? Con người dẫu can đảm, nghị lực đến mấy cũng có phần yếu đuôi trong mình. Một ánh mắt, một lời động viên, một nắm tay xiết chặt, một bờ vai để tựa nương… là những điều quí giá nhất chúng ta cần bấy giờ.

Chúng ta cũng không khó khăn gì, cũng không mất mát, tổn hại nhiều lắm khi tỏ ra quan tâm, đồng cảm với nỗi đau khổ của người khác. Tình cảm, những rung động chân thành tự trong sâu thẳm trái tim mới là thứ quí giá, mới là chất vàng ròng có sức mạnh an ủi, nâng đỡ cho những đau thương, mất mất kia. Hãy nghĩ rằng chúng ta vẫn may mắn, hạnh phúc hơn họ. Hãy luôn ý thức rằpg dẫu có đồng cảm đến đâu, dẫu chân thành mong muôn cùng họ gánh vác, chịu đựng nỗi đau đó đến đâu, chúng ta cũng không thể giúp họ lấy lại được những gì đã mất. Vậy nên đừng bao giờ nhăn mặt khi tháng này phải ủng hộ đồng bào bị thiên tai, lũ lụt, đừng bao giờ ngoảnh mặt làm ngơ trước những người ăn xin, đừng bao giờ cười trên nỗi đau khổ của người khác…

Tại sao nhà văn Nguyên Hồng lại khóc rưng rức khi nhân vật Gái Đen của mình phải chết? Tại sao nhân vật Giăng Van giăng (Những người khốn khổ) lại giúp đỡ một cách nhiệt tình những người khốn khổ như Phăng-tin, như chú bé Ga-vơ-rôt? Tại sao những người chiến thắng trong các trò chơi trên truyền hình lại luôn trích một phần trong giải thưởng của mình để ủng hộ quĩ chất độc màu da cam, quĩ tình thương? Tại sao những người nổi tiếng lại hăng hái làm công tác từ thiện xã hội?… Một câu trả lời có thể làm đáp án chung nhất cho tất cả những câu hỏi ấy là: Bởi vì họ có tấm lòng vị tha, có lòng yêu thương đồng loại.

Sự đồng cảm, sẻ chia là điều quí giá nhất con người có thể mang tặng con người. Nhưng cần ý thức rằng, cách biểu hiện, thể hiện tình cảm đó cũng là vấn đề quan trọng vô cùng. Cách cậu bé an ủi ông lão hàng xóm là ngồi gọn vào lòng ông và im lặng. Lúc này, “im lặng lặ vàng”, im lặng là cách hữu hiệu nhất để cậu bé tỏ rõ tình cảm của mình. Cậu im lặng để ông lão khóc cho vơi đi nỗi đau. Nước mắt sẽ đổi lại sự thanh thản, dịu lắng cho tâm hồn ông. Lẽ dĩ nhiên, đó chỉ là một cách an ủi và là cách an ủi của cậu bé bốn tuổi. Bằng sự trải nghiệm trong cuộc sống, chúng ta có thể có những phương thức khác thể hiện sự đồng cảm, sẻ chia của mình. Đô’i với những người đang trải qua nỗi đau mất mát người thân, chúng ta không nên gợi nhắc đến hình ảnh của người đã khuất trước mặt họ. Trước thất bại củá cậu học sinh trong kì thi đại học, chúng ta nên động viên cậu hướng vào tương lai phía trước, tin tưởng vào sự thành công của mình ở ngày mai, khơi sâu vào lòng quyết tâm và ý chí phấn đâu. Một điều cũng đáng lưu ý trong “nghệ thuật dộng viên" là cần chú ý đến tâm lí, tính cách của đối tượng mình đang bày tỏ tình cảm. Với đứa trẻ bị cha mẹ bỏ rơi, cần hiểu rằng chúng rất dễ bị tổn thương nếu ta không tinh tế, cẩn trọng trong hành động hay lời ăn tiếng nói. Chúng cần sự dịu dàng, cần những cử chỉ vỗ về, che chở. Một hành động vuốt nhẹ lên mái tóc cũng có thể khiến chúng xúc động đến run lên. Một quyển truyện tranh nhiều màu sắc, hình hoạ cũng đủ khiến những em bé này thích mê. Đừng bao giờ tỏ ra khó chịu với gương mặt lấm lem, với bộ dạng nhếch nhác của các em. Hãy để các em cảm nhận hết lòng yêu thương của chúng ta…

Tôi vẫn băn khoăn một điều là tại sao Lê-Ô Bu-sca-gli-a lại để chúng ta chiêm nghiệm về giá trị của sự cảm thông, yêu thương, chia sẻ thông qua câu chuyện của một cậu bé bốn tuổi. Phải chăng ông muốn nói rằng lòng vị tha là bẳn chất vốn có trong mỗi con người? Và đức tính cao quí đó phải được vun đắp từ khi con người còn là một đứa trẻ? Tôi nghĩ, cách hiểu nào cũng có cái hay của nó. “Nhân chi sơ tính bản thiện”, lòng yêu thương người khác cũng chính là một tính thiện sẵn có trong con người. Việc gìn giữ và phát huy đức tính đó trong cuộc sống là rất cần thiết. Trẻ con như trang giấy trăng tinh khôi, chúng ta hãy viết lên trên đó những bài học yêu thương để mỗi đứa trẻ khi lớn lên sẽ trở thành những người có tấm lòng nhân ái. Đức vị tha cần được gieo mầm trong chính tâm hồn các cô bé, cậu bé đó. Và cuộc bình chọn như Lê-Ô Bu-sca-gli-a cùng nhiều giám khảo khác đã làm là cần thiết để phát hiện và ngợi ca những tấm lòng cao cả.

Quanh ta hôm nay còn biết bao những trái tim giàu tình yêu như cậu bé trong câu chuyện kia. Hãy lắng nghe và chiêm ngưỡng chúng để thây rằng Trái đất này luôn được sưởi ấm bằng tình yêu, bằng sự cảm thông chia sẻ tuyệt vời giữa những con người với nhau.

ĐỀ 3: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

DỰA VÀO CHÍNH MÌNH

Ốc sên con ngày nọ hỏi mẹ:

– “Mẹ ơi! Tại sao chúng ta từ khi sinh ra phải đeo cái bình vừa nặng vừa cứng trên lưng như thế? Thật mệt chết đi được!”

– “Vì cơ thể chúng ta không có xương để chống đỡ, chỉ có thể bò, mà bò cũng không nhanh” – Ốc sên mẹ nói.

– “Chị sâu róm không có xương cũng bò chẳng nhanh, tại sao chị ấy không đeo cái bình vừa nặng vừa cứng đó?”

– “Vì chị sâu róm sẽ biến thành bướm, bầu trời sẽ bảo vệ chị ấy”.

– “Nhưng em giun đất cũng không có xương, cũng bò chẳng nhanh, cũng không biến hoá được, tại sao em ấy không đeo cái bình vừa nặng vừa cứng đó?”

– “Vì em giun đất sẽ chui xuống đất, lòng đất sẽ bảo vệ em ấy”.

Ốc sên con bật khóc, nói: “Chúng ta thật đáng thương, bầu trời không bảo vệ chúng ta, lòng đất cũng chẳng che chở chúng ta”.

– “Vì vậy mà chúng ta có cái bình!” – Ốc sên mẹ an ủi con – “Chúng ta không dựa vào trời, cũng chẳng dựa vào đất, chúng ta dựa vào chính mình con ạ”.

Nhận thức về câu chuyện

- Câu chuyện hai mẹ con ốc sên là hình tượng về con người trong cuộc sống. Trong cuộc sống, có những người, có những lúc may mắn được nương dựa, chở che, bảo vệ… Trong sự thắc mắc của ốc sên con thì sâu róm và giun đất chính là hình ảnh để nói về cái thời khắc may mắn đó của con người.

- Nhưng có phải con người lúc nào cũng gặp được may mắn như thế. Điều quan trọng là con người biết chấp nhận hoàn cảnh, vươn lên, dựa vào nội lực của chính mình. Đó vừa là quy luật tất yếu vừa là một yêu cầu đối với con người trong cuộc sống.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

- Con người không bao giờ tồn tại một cách đơn lẻ mà bao giờ cũng gắn mình với môi trường tự nhiên, xã hội. Và trong môi trường sinh tồn ấy, con người được cưu mang, che chở.

- Mặt khác, mỗi con người cũng là một cá thể độc lập, đơn nhất. Nó tồn tại, phát triển bằng chính sự nỗ lực nội sinh của mình. Đó chính là cái đảm bảo lâu dài, bền vững và quan trong hơn cả.

- Từ cá nhân đến xã hội, đến mọi quốc gia, dân tộc đều phải gắn mình vào sự bảo đảm đó.

- Các cơ hội đảm bảo cho con người là như nhau, nhưng điều quan trọng là phải dựa vào chính mình. Đó là quy luật có tính tất yếu, vừa là một yêu cầu, là khát vọng tự thân, có ý nghĩa không chỉ đối với sự sinh tồn mà còn có ý nghĩa đối với sự phát triển của con người chân chính.

- Chứng minh qua những câu chuyện, những con người trong cuộc sống

- Phê phán những con người sống dựa dẫm, phụ thuộc vào hoàn cảnh, không nỗ lực, phấn đấu, sống bi quan…

Bài học nhận thức và hành động

- Dựa vào chính mình để sinh tồn, để hòa nhập, để sáng tạo và phát triển, để thể hiện lòng tự trọng cá nhân. Dựa vào chính mình còn là danh dự của quốc gia, dân tộc, là tinh thần tự cường, tự tôn cần thiết.

- Dựa vào chính mình là yếu tố quan trọng nhất nhưng không phải là duy nhất cho cuộc sống sinh tồn và đơm hoa kết trái. Con người phải biết kết hợp hài hòa giữa cá nhân và khách thể bên ngoài.

THAM KHẢO

Trong nhật ký của mình Đặng Thùy Trâm đã viết “Đời người phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố”. Đúng như vậy, mỗi người sinh ra là một cá thể riêng biệt, có hoàn cảnh sống riêng biệt, thế nhưng cho dù ra sao thì mỗi người chắc hẳn đều phải có những khó khăn, bất hạnh nghiệt ngã trong cuộc đời. Nó đòi hỏi con người phải vượt qua bằng chính đôi chân và sức mạnh của mình. Câu chuyện “ốc sên” đã đưa đến cho mỗi người triết lý đó một cách tự nhiên, giản dị và đời thường.

Từ xưa ông cha ta đã dạy con người qua các bài ca dao, tục ngữ, các bài ngụ ý, các câu chuyện ngụ ngôn đầy ý nghĩa trong cuộc sống. Và những điều đó vẫn được người đời nay vận dụng để răn dạy chính con người.

Câu chuyện “ốc sên” là một ví dụ điển hình, mượn hình ảnh gần gũi của thiên nhiên, của sự sống được gợi qua câu chuyện của hai mẹ con nhà ốc sên, đã đem đến cho người đọc một bài học đầy ý nghĩa. Ốc sên con ganh tị, cảm thấy mình thiệt thòi trước bao sinh vật khác như sâu róm, giun đất… Thấy vậy! Ốc Sên mẹ đã lý giải cho con rằng, sâu róm khi thành bướm sẽ được bầu trời bảo vệ, giun đất sẽ được lòng đất che chở và chính vì chúng ta không được ai bảo vệ và cũng không cần ai bảo vệ, nên ốc sên đã có cái bành trên lưng. Qua một câu chuyện ngắn từ hình ảnh có thực trong thế giới tự nhiên, nó đã đem đến một vấn đề tư tưởng, mỗi con người phải bước đi trên đôi chân của chính mình, phải biết nỗ lực để vượt qua những thử thách khắc nghiệt của cuộc sống, đến với bản thân ta. Đồng thời câu chuyện còn là lời nhắc nhở không dựa dẫm, ỷ lại vào người khác quá nhiều. Con người chỉ thực sự trưởng thành khi bước bằng chính đôi chân của mình.

Con người sinh ra trên thế giới chính là một thành phần riêng biệt, có mục đích, ý nghĩ và con đường riêng khác nhau. Họ phải bước trên con đường họ chọn và dĩ nhiên con đường nào cũng đầy gian nan, thử thách. Nếu con người dũng cảm bước bằng đôi chân của mình, suy nghĩ bằng khối óc của mình, thì những khó khăn dần sẽ được thu hẹp. Chính vì vậy con đường về đích sẽ được rút ngắn hơn. Ngược lại, nếu cuộc sống là sự nhút nhát, sợ sệt không dám đối mặt với khó khăn, thử thách bằng chính sức mình, thì đó mãi mãi là sự phụ thuộc. Con người sinh ra ai ai cũng mong muốn hạnh phúc, thành công, thế nhưng để đạt được điều đó mà không có sự cố gắng vươn lên, thì mãi mãi đó chỉ là mong ước. Vượt qua khó khăn là điều tất yếu để mỗi người đạt được thứ mình cần. Không con đường nào là con đường trải hoa hồng, trái thảm đỏ, mà chỉ có những con đường khi về đích gót chân đã rỉ máu, do bị đinh cắm, gai đâm. Và con đường duy nhất đó mới là con đường dẫn đến hạnh phúc và thành công. Chỉ có những người dám bước đi trên con đường đó mới là con người của sự trưởng thành.

Cuộc sống là sự giúp đỡ, sẻ chia, ai ai cũng cần được hưởng quyền lợi đó, nhưng ta cần phân biệt điều đó với sự ý lại, dẫm quá nhiều vào người khác. Cuộc đời là một chặng đường dài là cuộc thi chạy tiếp sức, có lúc mỗi người chúng ta cần một sự giúp đỡ để trưởng thành có thêm kinh nghiệm trong cuộc sống. Đó là điều đáng quý, đáng trân trọng, nhưng lợi dụng điều đó để ỉ lại, không đem sức mình để thử thách với cuộc đời sẽ dần dần đánh mất mình. Sự dựa dẫm vào người khác sẽ làm cho mỗi người trở nên yếu đuối trước khó khăn, thử thách. Con người không nhận ra rằng cuộc đời cần chính bản năng của mình chứ không phải là sự giúp đỡ đến cuồng nhiệt của người khác. Dám bước đi bằng chính đôi chân của mình mới là người trưởng thành đáng phục, đáng trọng.

Trong thực tế cuộc sống ta đã gặp biết bao tấm gương, vượt qua khó khăn trong cuộc đời bằng chính sức lực của mình, dám đương đầu với thử thách khắc nghiệt để đi đến thành công. Tiêu biểu trong số đó chính là Nichael Faraday, ông sinh ra trong một gia đình thợ rèn nghèo, cả nhà phải sống lay lắt nhờ vào sự cứu hộ của cơ quan từ thiện, thế nhưng vượt qua rào cản khó khăn của bản thân, đi lên bằng chính trí tuệ và tài năng của mình faraday đã nỗ lực học tập và trở thành một nhà khoa học lớn. Ông là người đầu tiên phát minh ra hiện tượng cảm ứng điện từ. Hay nhà soạn nhạc người Đức Beethoven cũng là một ví dụ điển hình. Hồi nhỏ ông đã bị câm và khiếm thính số phận bất hạnh hơn ông đã bị điếc hoàn toàn chỉ vài năm sau đó. Nhưng sự dũng cảm, đối mặt với khó khăn, tự học tập bằng chính sức lực và khả năng của bản thân, ông đã trở thành nhà soạn nhạc vĩ đại của Đức nói riêng và của cả thế giới nói chung. Ông chính là hình tượng quan trọng trong âm nhạc buổi giao thời.

Câu chuyện “ốc sên” quả thực là một bài học đắt giá cho mỗi người. Trong cuộc sống khó khăn, thử thách luôn luôn rình rập ở phía trước, nó là những cơn bão giông cản trở bước đi của mỗi chúng ta về đích. Tuy nhiên nếu con người có ý chí, có nghị lực vươn lên khắc phục khó khăn trong cuộc sống, thì thành công và hạnh phúc sẽ đến với chúng ta. Không có gì có thể cản được bước chân của con người trong cuộc sống. Mỗi người chỉ cần cố gắng là có thể đạt được tới ước mong mà mình đặt ra, cũng phải thừa nhận rằng trong cuộc sống mỗi người đều cần sự sẻ chia, giúp đỡ. Nhưng đó không phải là bức tường kiên cố của cuộc đời, vì vậy nếu ỷ lại vào người khác con người dễ bị sụp đổ, chùn bước, thất bại trước sóng gió cuộc đời.

Trong xã hội hiện nay với tính tự lập cao của con người thì vẫn còn những trường hợp yếu đuối, ngại khó, ngại khổ trước cuộc sống. Họ không dám ước mơ vì sợ để thực hiện ước mơ đó phải đi qua nhiều những khó khăn nặng nề. Một số vẫn luôn ỷ lại, dựa dẫm vào người khác. Đó là lối sống đáng phê phán lên án và loại bỏ khỏi xã hội.

Hoàn cảnh, cảnh ngộ của mỗi con người không phải là rào cản của sự thành công, nhưng ta cũng không thể phủ nhận hoàn toàn hoàn cảnh sống. Bởi Nếu có một hoàn cảnh sống chắc chắn, vững chắc, tốt đẹp ngay từ đầu thì con đường đến với thành công sẽ dễ dàng hơn. Tuy nhiên cũng không nên mặc cảm, tự ti người kém may mắn hơn người khác vẫn có thể vượt lên đạt được thành công như bất kỳ một người có điều kiện bình thường, thuận lợi nào khác. Và chỉ khi để đánh giá một con người không chỉ căn cứ vào sức mạnh, thể chất, mà quan trọng hơn là tài năng, ý chí, phẩm chất. Câu chuyện ốc sên còn để lại những bài học cho bản thân rèn luyện trong cuộc sống. Mỗi người cần xác định lối sống chủ động, tích cực và ý chí vươn lên khắc phục khó khăn, thử thách. Sự giúp đỡ của người khác có thể có rất quý báu, nhưng mỗi người chớ nên ỷ lại, dựa dẫm, nương nhờ vào sự giúp đỡ đó, mà phải phát huy tối đa nội lực của bản thân.

“Bạn không thể điều khiển hướng gió, nhưng bạn có thể điều khiển được cánh buồm”. Hoàn cảnh khách quan chỉ là rào cản thử thách con người, vì vậy mỗi người cần năng động bước trên đôi chân của chính mình, không nên nương nhờ, dựa dẫm người khác để có thể cứng cáp bước bằng chính đôi chân của mình để về đích. Điều đó cũng chính là thước đo đánh giá cuộc sống con người, giá trị con người và tương lai của chính con người./.

ĐỀ 4: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

CÂU CHUYỆN CỦA HAI HẠT MẦM

Có hai hạt mầm nằm cạnh nhau trên một mảnh đất màu mỡ. Hạt mầm thứ nhất nói: Tôi muốn lớn lên thật nhanh. Tôi muốn bén rễ sâu xuống lòng đất và đâm chồi nảy lộc xuyên qua lớp đất cứng phía trên. Tôi muốn nở ra những cánh hoa dịu dàng như dấu hiệu chào đón mùa xuân. Tôi muốn cảm nhận sự ấm áp của ánh mặt trời và thưởng thức những giọt sương mai đọng trên cành lá. Và rồi hạt mầm mọc lên.

Hạt mầm thứ hai bảo:

– Tôi sợ lắm. Nếu bén những nhánh rễ vào lòng đất sâu bên dưới, tôi không biết sẽ gặp phải điều gì ở nơi tối tăm đó. Và giả như những chồi non của tôi có mọc ra, đám côn trùng sẽ kéo đến và nuốt ngay lấy chúng. Một ngày nào đó, nếu những bông hoa của tôi có thể nở ra được thì bọn trẻ con cũng sẽ vặt lấy mà đùa nghịch thôi. Không, tốt hơn hết là tôi nên nằm ở đây cho đến khi cảm thấy thật an toàn đã. Và rồi hạt mầm nằm im và chờ đợi.

Một ngày nọ, một chú gà đi loanh quanh trong vườn tìm thức ăn, thấy hạt mầm nằm lạc lõng trên mặt đất bèn mổ ngay lập tức.

Nhận thức về câu chuyện

- Tóm tắt thật ngắn gọn truyện: Hạt mầm thứ nhất muốn lớn lên, bén rễ, đâm chồi nảy lộc, nở hoa dịu dàng nên đã mọc lên. Hạt mầm thứ hai sợ đất sâu tối tăm, sợ chồi non bị côn trùng nuốt, sợ trẻ con vặt hoa nên nằm im, chờ đợi, kết cục bị gà mổ tức khắc.

- Mượn câu chuyện hai hạt mầm, tác giả đã nêu lên và khẳng định một quan niệm nhân sinh đúng đắn, tích cực: Con người sống phải có ước mơ (mong muốn những điều tốt đẹp trong tương lai), dám đối đầu với khó khăn để biến ước mơ thành hiện thực và tỏa sáng. Sống không có ước mơ, hèn nhát, sợ hãi, thụ động chỉ nhận được sự thất bại, thậm chí bị hủy diệt.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

- Cuộc sống rất đa dạng và phong phú: có cơ hội cho con người lựa chọn nhưng cũng lắm thử thách gian nan. Hành trình sống của con người là không ngừng vươn lên để sáng tạo, in dấu ấn trong cuộc đời. Khó khăn không hoàn toàn là trở lực mà chính là động lực thôi thúc hành động, đạt tới thành công.

- Ước mơ tạo nên bản lĩnh, là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn giúp con người vượt qua khó khăn ‚xuyên qua đá cứng‛ để sống và tận hưởng hương vị, vẻ đẹp của cuộc đời; là động lực thôi thúc con người tìm tòi, khám phá, đóng góp sức mình làm cho cuộc sống trở nên tươi đẹp hơn.

- Cuộc sống chỉ thực sự có ý nghĩa khi con người có ước mơ, khát vọng và nỗ lực vượt khó, chinh phục mọi thử thách để sinh tồn và phát triển.

- Sợ hãi trước cuộc sống, không dám làm bất cứ điều gì, chỉ biết thu mình trong vỏ bọc hèn nhát, thụ động chờ đợi con người sẽ trở nên yếu hèn.

- Cuộc sống không ước mơ, không dám đương đầu với thực tế là cuộc sống vô vị, nhàm chán, sống thừa, sống vô ích, con người sẽ chỉ nhận được thất bại, thậm chí có thể tan biến trong cuộc đời.

Bài học nhận thức và hành động

- Bên cạnh những người có ước mơ, không ngừng vươn lên để sáng tạo, cũng còn không ít người sợ hãi, né tránh gian khổ, khó khăn. Bên cạnh những ước mơ chính đáng, phù hợp với mục tiêu cao đẹp của cộng đồng cũng còn có ước mơ vụn vặt, tầm thường, vị kỉ.

- Biểu dương những người có ước mơ, có nghị lực vươn lên. Phê phán những người sống không có ước mơ, thụ động, ngại khó ngại khổ, không có ý chí, nghị lực.

THAM KHẢO

Cuộc sống luôn ẩn chứa những bí mật, đằng sau những khó khăn, những ngày mưa, sẽ là một ngày nắng đẹp và xuất hiện cầu vồng. Vì vậy, cuộc sống luôn đặt ra cho ta những thử thách, đòi hỏi ta phải vượt qua chính mình, và muốn được thành công, ta phải không ngừng nỗ lực vượt lên chính mình từng ngày, từng ngày. Đọc xong câu truyện về “hai hạt mầm” ta càng thêm suy nghĩ và hiểu hơn về điều đó.

Câu truyện xoay quanh sự việc chính về cuộc đối thoại giữa hai hạt mầm. Mỗi hạt mầm lại mang những suy nghĩ riêng, Hạt mầm thứ nhất, coi được sống tỏa sáng với khát khao của mình là niềm vui lớn, hạt mầm thứ nhất có những suy nghĩ tích cực và chủ động, nhưng ngược lại với hạt mầm ấy, hạt thứ hai lại rụt rè và thiếu bản lĩnh hơn, khi luôn nghĩ đến những khía cạnh tiêu cực có thể xảy ra, luôn sợ hãi và không dám thể hiện những khát vọng của mình. Tác giả câu truyện đã mượn hình ảnh, suy nghĩ của hai hạt mầm để lồng vào đó thông điệp nhân văn ý nghĩa, khẳng định quan niệm nhân sinh đúng đắn và tích cực. Hai hạt mầm là tượng trưng cho hình ảnh chính bản thân ta trong cuộc đời, mỗi suy nghĩ của hạt mầm lại tượng trưng cho một giấc mơ, đam mê và khát vọng riêng của mỗi con người.

Cuộc sống này luôn ẩn chứa những ẩn số, những khó khăn thử thách rình rập, vì vậy để thực hiện được giấc mơ của mình không hề đơn giản. Đặt ra cho mỗi chúng ta phải dám bản lĩnh, đương đầu với khó khăn giám làm để có thể đạt được khát vọng vươn tới thành công của mình. Hạt mầm thứ hai luôn sợ hãi với tất cả, nào sợ bóng tối, sợ côn trùng và đám trẻ, để rồi không đủ thời gian để cảm thấy an toàn, thì đã bị gà ăn mất.

Số phận của hạt mầm thứ hai thật đáng thương, vì không dám thực hiện, mãi đứng im thụ động một chỗ, nên kết quả nhận lại thật bi thương. Số phận của hạt mầm ấy chỉ dám mãi nằm im một chỗ, sứ mệnh của hạt mầm là mọc mầm và trổ hoa, nhưng chính vì không dám thực hiện nên đã không đạt được ước mơ khát vọng và được sống là chính mình, đó không chỉ đáng thương, đáng buồn, đáng hối tiếc… thậm chỉ còn khiến ta bị hủy diệt.

Hai hạt mầm đã mang đến cho ta một thông điệp, cơ hội không đến nhiều lần, cuộc đời mỗi chúng ta trôi qua đi là vĩnh viễn mất đi khoảnh khắc ấy. Vì vậy không chỉ biết trân trọng mà còn phản can đảm nắm bắt lấy cơ hội được sống và phát triển để đạt được thành công. Khó khăn thử thách chỉ là những trở ngại trên con đường ta tìm đến thành công, vì thế hãy can đảm bước qua chính mình để những thử thách tiếp theo chỉ còn là những trở ngại không đáng sợ. Cuộc sống chỉ thực sự ý nghĩa khi chúng ta biết ước mơ, dám ước mơ và hành động. Sống với ước mơ khát vọng của mình để không phải sống hoài, sống phí, sống vô ích, con người không dám làm với ước mơ, không chỉ không chạm được thành công, mà còn sống vô ích và thừa thãi, thậm chí còn có thể bị tan biến trong cuộc đời vô định này…Hãy như nhà soạn nhạc thiên tài Bethoven, ông đã vượt lên trên khó khăn của mình, để trở thành nhà soạn nhạc thiên tai của thế giới. Hay như Nick vujic đã vượt lên sự khiếm khuyết của bản thân để trở nên mạnh mẽ, và thành công.

Qua đó ca ngợi những tấm gương dám đương đầu với thử thách, bản lĩnh, dám chiếm và nắm giữ cơ hội ước mơ của mình, không đầu hàng trước khó khăn. Dạy ta không nên hèn nhát, thụ động và không có ý chí.

Câu truyện hai hạt mầm thực sự ý nghĩa, qua đó giúp ta nhận ra ý nghĩa của những khát vọng và tầm quan trọng của sự quyết đoán, can đảm dám chiếm lấy khát khao của mình. Hãy như hạt mầm thứ nhất, ta sẽ nhận được thành công xứng đáng cho mình.

ĐỀ 5: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

CÂU CHUYỆN VỀ CHIM ÉN VÀ DẾ MÈN

Mùa xuân đất trời đẹp, Dế Mèn thơ thẩn ở cửa hang, hai con Chim Én thấy tội nghiệp bèn rủ dế mèn dạo chơi trên trời. Mèn hốt hoảng. Nhưng sáng kiến của Chim Én đưa ra rất giản dị: hai Chim Én ngậm hại đầu của một cọng cỏ khô, Mèn ngậm vào giữa. Thế là cả ba cùng bay lên. Mây nồng nàn, trời đất gợi cảm, cỏ hoa vui tươi. Dế Mèn say sưa. Sau một hồi lâu miên man. Mèn ta chợt nghĩ bụng, ơ hay việc gì phải ta phải gánh hai con Én này trên vai cho mệt nhỉ. Sao ta không quẳng gánh nợ này đi để dạo chơi một mình có sướng hơn không? Nghĩ là làm, Mèn há mồm ra. Và nó rơi vèo xuống đất như một chiếc lá lìa cành.

Nhận thức về ý nghĩa câu chuyện

- Chim Én tốt bụng đã tặng Dế Mèn món quà thật tuyệt: một chuyến thưởng ngoạn khung cảnh mùa xuân tươi đẹp, ấm áp. Tiếc thay Dế Mèn không biết trân trọng món quà ấy. Từ người chịu ơn, Dế ảo tưởng mình là người ban ơn. Từ việc mình là gánh nặng của người khác, Dế đã tưởng người khác chính là gánh nặng của mình. òng ích kỷ, tính toán và sự ngộ nhận, ảo tưởng đã khiến Dế phải trả giá đắt: Dế ‚rơi vèo xuống đất như một chiếc lá lìa cành”

- Câu chuyện có hình thức như một truyện ngụ ngôn phản ánh một thực tế của con người hiện nay: đời sống hiện đại giúp con người có thể làm được nhiều việc hơn nhưng cũng khiến họ quá ảo tưởng về mình và cách suy nghĩ, lối sống cũng thực dụng hơn. Câu chuyện cảnh tỉnh các bạn trẻ hiện nay: đừng quá ảo tưởng về bản thân mình và không nên sống quá ích k , toan tính. Xác định chính xác mình là ai và giúp đỡ người khác một cách không vụ lợi, bạn sẽ nhận được nhiều hơn những thứ bạn đã cho đi.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

- Câu chuyện “Chim Én và Dế Mèn” ngắn gọn, dồn nén trong vài dòng ngắn ngủi nhưng lại chứa đựng rất nhiều bài học nhân sinh lớn. Mỗi người đều học được những bài học nhân sinh từ câu chuyện:

+ Đó có thể là câu chuyện về sự hợp tác và chia sẻ: nếu biết hợp tác, chia sẻ tất cả mọi người sẽ cùng có lợi.

+ Đó có thể là câu chuyện về giá trị cuộc sống: biết trân trọng những gì mình đang có thì sẽ cảm nhận được giá trị đích thực của cuộc sống. Những người không biết quý trọng những gì mình đang có sẽ không bao giờ hạnh phúc, thậm chí bất hạnh. Bởi vậy hạnh phúc là tuỳ thuộc vào chính ta.

+ Đó có thể là câu chuyện về niềm tin: Lòng tốt là đáng quý nhưng lòng tin còn đáng quý hơn, chúng ta cần phải tin tưởng nhau để cuộc sống thoải mái, nhẹ nhàng hơn.

+ Đó cũng có thể là bài học về cách nhìn, cách cảm nhận: với cái nhìn thiển cận, hời hợt ta sẽ không phát hiện đúng bản chất cuộc sống dẫn đến những quyết định sai lầm.

+ Đó cũng có thể là bài học về cho và nhận mà cả cho và nhận luôn luôn chuyển hóa: tưởng rằng cho đi nhưng lại được nhận lại và ngược lại.

+ Điều quan trọng không phải là những thứ ta mang theo bên mình, mà là những gì ta đã đóng góp cho cuộc sống. Hãy quan tâm đến mọi người và tận hưởng cuộc sống, ta sẽ thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn.

Bài học nhận thức và hành động

- Ngợi ca: …

- Phê phán: …

THAM KHẢO

Cuộc đời của mỗi con người là một hành trình dài, mà trong đó chính bản thân chúng ta là người du hành trên con đường ấy, nếu chúng ta đơn độc thì khó có thể vượt qua được hết những gian khó, thách thức xuất hiện trên con đường đó. Để có đủ sức mạnh và bản lĩnh để đi đến đích cuối cùng của con đường ta rất cần có những người bạn đồng hành, những người ta tin tưởng, thương yêu, có thể chia sẻ, tương trợ mỗi khi gặp gian khó. Mối quan hệ này là tương trợ, hai chiều, bạn bè giúp đỡ ta thì ta cũng phải sống chân thành, báo đáp lại những tình cảm đó thì mối quan hệ mới có thể được duy trì, bảo tồn. Nếu ta chỉ biết sống vụ lợi, ích kỉ, đặt lợi ích của bản thân trên tình bạn thì xung quanh ta sẽ chẳng còn ai, ta sẽ trở thành những con người đơn độc nhất. Viết về tình bạn, bàn về vấn đề cho và nhận, câu chuyện Dế mèn và chim én mang lại cho chúng ta nhiều bài học ý nghĩa và quý giá.

Câu chuyện Chim én và dế mèn là một câu chuyện ngắn xoay quanh ba nhân vật, hai chú chim én tốt bụng và một chú dế mèn vô ơn, hoang tưởng. Truyện kể rằng trong một buổi sáng mùa xuân đẹp trời, chú dế mèn ra ngoài cửa hang ngồi ngắm cảnh. Đúng lúc đó thì hai chú chim sẻ bay qua, thấy dế mèn cô đơn một mình nên hai chú chim sẻ đã mở lời mời dế mèn cùng mình dạo chơi trên bầu trời. Nghe thấy ý tưởng ấy của hai chú chim sẻ, dế mèn hoảng hốt lắm, bởi chú ta đâu có biết bay, càng không nói đến cùng dế mèn dạo chơi. Nhưng chưa để cho dế mèn phải thất vọng, hai chú chim én đã nói về ý tưởng của mình, hai chú chim én tìm một cọng cỏ khô, sau đó mỗi con ngậm lấy một đầu ngọn cỏ, rồi dế mèn sẽ bám trên ngọn cỏ đó.

Sau khi cả ba người đã thống nhất ý kiến thì họ cùng bay lên bầu trời, bầu trời ngày xuân vô cùng tươi đẹp, trời xanh, mây hồng gió mơn man thổi, dế mèn lấy làm thích thú lắm. Nhưng dường như quá đắc ý mà dế mèn quên đi mình là ai, ảo tưởng về sức mạnh của bản thân. Dế mèn nhìn ngọn cỏ khô và nghĩ rằng tại sao mình phải gánh hai con chim én ngu ngốc kia, chi bằng nhả chúng ra để mình có thể tự do tự tại ngắm nhìn bầu trời. Nghĩ là làm, dế mèn liền nhả ngọn cỏ ra, và kết quả là chú ta rơi từ trên trời xuống mặt đất.

Câu chuyện Chim sẻ và dế mèn tuy có dung lượng ngắn nhưng lại vô cùng ý nghĩa, bởi nó vượt qua giới hạn của một câu chuyện, mang đến cho người đọc, người nghe những bài học nhân sinh, bài học về đối nhân xử thế vô cùng sâu sắc. Đó là câu chuyện về hợp tác, về tình bạn, bàn về việc cho và nhận, bởi sự gắn kết trong tình bạn phải xuất phát từ tấm lòng chân thành từ cả hai phía, nếu chỉ biết nhận mà không biết cho đi thì tình bạn khó bền vững. Mặt khác nếu chỉ biết ích kỉ, vụ lợi cho bản thân mà quên đi tình nghĩa thì kết quả mà người đó nhận được sẽ là mất đi những người bạn, trở thành những con người đơn độc, đáng thương.

Ở trong câu chuyện này đề cập đến quan hệ giữa ba nhân vật, hai chú chim sẻ và một chú dế mèn. Ngay trong phần đầu của câu chuyện, ta cảm nhận được sự cô đơn của chú dế mèn trong tiết trời vào xuân đẹp đẽ, bởi thời tiết có đẹp đến đâu thì chú ta cũng chỉ có một mình, không có ai để sẻ chia, chỉ có thể ngồi trước cửa nhà mà ngắm nghía mọi thứ một cách vô vị. Khác với dế mèn, hai chú chim én cùng nhau chao liệng trên bầu trời, chúng cùng nhau chia sẻ niềm vui, cùng nhau đùa rỡn đầy vui vẻ. Hai chú chim én còn vô cùng tốt bụng, thấy thương dế mèn chỉ có một mình đơn độc nên đã hạ cánh xuống mặt đất để bắt chuyện và gợi ý để dế mèn có thể cùng mình đi chơi.

Dế mèn vốn về thế giới mặt đất, không thể bay liệng tự do trên bầu trời như chim én được, nhưng hai chú chim én đã nghĩ ra cách cùng nhau hợp sức để đưa dế mèn cùng mình bay lên bầu trời bằng cách ngậm cỏ khô. Nếu sức lực của một chú chim én thì không thể nào đưa được dế mèn lên trời, nhưng ngoài sự tốt bụng, chân thành thì ở những chú chim én còn có một phẩm chất rất đáng quý, đó là sự đoàn kết, tin tưởng lẫn nhau, chúng cùng nhau hợp sức để đưa người bạn mới của mình cùng nhau lên bầu trời thỏa sức vui chơi. Ta có thể nhận thấy ở đây, hai chú chim én có tình cảm chân thành, vị tha bởi biết đưa theo dế mèn cùng đi thì hành trình của họ cũng khó khăn, tiêu tốn sức lực hơn, mà cũng không được lợi ích gì. Nhưng hai chú chim én không nghĩ vậy, họ không quan tâm đến những khó khăn, điều họ quan tâm ở đây chính là việc tìm ra một người bạn mới.

Nhưng nếu chim én coi dế mèn là bạn thì ngay từ đầu, dế mèn chỉ hoàn toàn lợi dụng lòng tốt của chim én, từ sự hoài nghi về đề nghị cùng vui chơi trên bầu trời, rồi khi đã được bay lên một không gian hoàn toàn khác lạ thì dế mèn lại quên đi hết thảy mọi công lao của chim én, thậm chí nó còn hoang tưởng về khả năng của mình, cho rằng chim én là gánh nặng và muốn hất hai chú chim xuống để mình có thể vui chơi một mình. Chính sự ích kỉ, hoang tưởng của dế mèn đã khiến cho chú ta gánh chịu một hậu quả, đó chính là rơi từ trên trời xuống dưới đất.

Câu chuyện về Dế mèn và hai chú chim sẻ không chỉ bao hàm nội dung của một câu chuyện thông thường mà còn gợi cho người đọc, người nghe nhiều bài học triết lí vô cùng sâu sắc. Trước hết, đó chính là sức mạnh từ sự đoàn kết, hợp tác. Hai chú chim sẻ nhỏ bé đã cùng nhau hợp sức để đưa dế mèn lên bầu trời. Một việc ngỡ như hoàn toàn phi lí, không thể thực hiện được nhưng bằng tất cả niềm tin, sự đoàn kết đã tạo thành một sức mạnh khiến cho hai chú chim sẻ thực hiện được điều ngỡ như không thể ấy. Trong cuộc sống của chúng ta cũng vậy, sự hợp tác, đoàn kết giữa con người và con người là vô cùng quan trọng, bởi con người dù có tài giỏi đến đâu thì sức lực và khả năng đều có hạn, mà cuộc sống vốn chứa đựng vô vàn những khó khăn, nhưng khi con người biết hợp tác, đoàn kết lại với nhau thì có thể vượt qua được tất cả.

Chẳng hạn như trong các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mĩ, dù mang trong mình tình yêu nước nồng nàn, tinh thần chống giặc mạnh mẽ nhưng nếu đấu tranh đơn lẻ thì ta không thể chống lại được sức mạnh của quân thù, thậm chí còn bị coi là “lấy trứng chọi đá”, nhưng dân tộc, cộng đồng Việt Nam đã đoàn kết lại với nhau, tạo nên một sức mạnh không gì có thể địch nổi, quân giặc vì vậy mà bị đánh đuổi khỏi bờ cõi. Trở lại với câu chuyện này, ngoài tình đoàn kết, hợp tác thì còn một bài học được nêu ra trong câu chuyện này, đó chính là tình cảm gắn kết, tình thương giữa đồng loại.

Chim én trước đó không hề quen biết dế mèn nhưng chính tình thương yêu, đồng cảm đã làm cho những chú chim én kết bạn làm quen và giúp đỡ tận tình cho dế mèn, đặc biệt là sự giúp đỡ ấy hoàn toàn tự nhiên, xuất phát từ tấm lòng chân thành, không vụ lợi, càng không cần báo đáp. Đức tính đẹp ấy trong cuộc sống của con người sẽ giúp chúng ta có thêm nhiều bạn bè mới, nhận được sự kính trọng, thương yêu từ những người xung quanh mình. Còn nhân vật đáng trách ở đây chính là chú dế mèn. Được chim én giúp đỡ, không những không cảm kích mà còn vô ơn, ảo tưởng, luôn nuôi trong mình tư tưởng lợi dụng, phản bội, vì vậy mà dế mèn đã phải nhận bài học thích đáng.

Trong cuộc sống cũng vậy, nếu như ta đối xử với người khác bằng sự ích kỉ, vụ lợi thì tình cảm sẽ dạn nứt, dù đối phương có tốt bụng đến đâu thì cũng dần rời bỏ, xa lánh ta. Cuộc sống sẽ trở nên đơn độc bởi không còn ai tin tưởng mình. Vì vậy mà hãy sống chân thành, biết cho đi thì sẽ được nhận lại, và khi ta học cách cho mà không toan tính những gì mình nhận lại thì khi ấy, ta sẽ trở thành những người hạnh phúc, có ý nghĩa, nhận được sự kính yêu của những người xung quanh mình. Như nhà thơ Tố Hữu đã từng viết: “Sống là để cho/ Đâu chỉ nhận riêng mình”.

ĐỀ 6: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

BỨC TRANH TUYỆT VỜI

Một họa sĩ suốt đời mơ ước vẽ một bức tranh đẹp nhất trần gian. Ông đến hỏi một vị giáo sĩ để biết được điều gì đẹp nhất. Vị giáo sĩ trả lời: “Tôi nghĩ điều đẹp nhất trần gian là niềm tin, vì niềm tin nâng cao giá trị con người”.

Họa sĩ cũng đặt câu hỏi tương tự với một cô gái và được trả lời: “Tình yêu là điều đẹp nhất trần gian, bởi tình yêu làm cho cay đắng trở nên ngọt ngào, mang đến nụ cười cho kẻ khóc than, làm cho điều bé nhỏ trở nên cao thượng, cuộc sống sẽ nhàm chán biết bao nếu không có tình yêu”.

Cuối cùng họa sĩ gặp một người lính mới từ trận mạc trở về. Được hỏi, người lính trả lời: “Hòa bình là cái đẹp nhất trần gian, ở đâu có hòa bình ở đó có cái đẹp”. Họa sĩ tự hỏi mình: “Làm sao tôi có thể vẽ cùng lúc niềm tin, hòa bình và tình yêu?”

Khi trở về nhà, ông nhận ra niềm tin trong mắt các con, tình yêu thương trong cái hôn của người vợ. Chính những điều đó làm ông tràn ngập hạnh phúc và bình an. Họa sĩ đã hiểu thế nào là điều đẹp nhất trần gian. Sau khi hoàn thành tác phẩm, ông đặt tên cho nó là “Gia đình”.

Nhận thức về câu chuyện

- Một họa sĩ mơ ước vẽ được một bức tranh đẹp nhất. Ông đi hỏi mọi người để biết điều gì đẹp nhất. Giáo sĩ cho rằng điều đẹp nhất là niềm tin, cô gái cho rằng đó là tình yêu, người lính lại cho là hòa bình. Về nhà ông tìm thấy tình yêu, niềm tin và sự an bình từ những người thân yêu trong ngôi nhà của mình, ông hiểu ra: điều đẹp nhất đó là gia đình.

- Câu chuyện khẳng định tình cảm gia đình là điều đẹp nhất – từ đó đề cao vai trò quan trọng của gia đình với mỗi người. Gia đình cho ta niềm tin, tình yêu, sự an bình và hạnh phúc.

- Trong cuộc sống có nhiều giá trị tinh thần tốt đẹp làm nên những‚ bức tranh muôn màu, nhưng gia đình là bức tranh tuyệt vời nhất.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

- Mỗi người có thể có những cảm nhận khác nhau về vẻ đẹp của cuộc sống ( niềm tin, tình yêu, hòa bình)

- Tuy nhiên, gia đình chính là nơi hội tụ những giá trị tinh thần cao quý đó.

- Tình cảm gia đình là điều đẹp đẽ nhất. Có gia đình, chúng ta có tình yêu, có chỗ dựa tinh thần và niềm tin vào cuộc sống, sự an bình, vui vẻ, hạnh phúc. Vì gia đình là:

+ Nơi xuất phát của mọi tình yêu thương ( tình vợ chồng, tình mẫu tử, tình anh em

+ Chỗ dựa tinh thần vững chắc của mỗi người ( nơi sum họp, chốn chở che niềm an ủi động viên.)

+ Có vai trò quan trọng trong việc giáo dục, hình thành nhân cách cho mỗi tế bào của xã hội, gia đình êm ấm bình yên hạnh phúc tạo nên sự bình yên của xã hội

- Thế giới ấm áp, bình yêu, hạnh phúc.

+ Được sống trong tình cảm yêu thương của những người thân trong gia đình là niềm sung sướng và hạnh phúc. Trái lại, không được sống trong mái ấm gia đình, thiếu tình cảm gia đình là bất hạnh lớn lao (dẫn chứng minh họa).

+ Phê phán những ai chưa biết quí trọng gia đình, chưa trân trọng những tình cảm của người thân, không có ý thức trách nhiệm giữ gìn hạnh phúc gia đình hoặc những hành động phá hoại hạnh phúc gia đình (có dẫn chứng minh họa).

Bài học nhận thức và hành động

- Để có một gia đình đẹp nhất trần gian, mỗi người cần tô vẽ bức tranh gia đình bằng những màu sắc: màu đỏ nồng nhiệt yêu thương; màu hồng ân cần, chia sẻ; màu chàm nhẫn nhịn, hi sinh; màu tím thủy chung, tình nghĩa; màu vàng chân thành trung thực; màu xanh hòa thuận, tin tưởng.

- Gia đình là vô cùng quí giá và thiêng liêng, mỗi người phải biết quý trọng, giữ

gìn, bảo vệ gia đình, nhất là trong xã hội hiện đại

THAM KHẢO

Trong cuộc sống gia đình luôn là nơi chúng ta tìm về để được an ủi, nâng đỡ. Là nơi có hơi ấm của những con tim bết yêu, là ánh sáng của  đôi mắt tràn đầy hạnh phúc. Là sự ân cần, là lòng chung thủy của  câu chuyện “bức tranh tuyệt vời” đã cho ta thấy gia đình cũng chính là nơi cho ta niềm vui, tình yêu và sự bình an.

Câu chuyện kể về một họa sĩ luôn ước mơ vẽ được bức tranh đẹp nhất, ông đi hỏi mọi người để biết điều gì là đẹp nhất khi họa sĩ hỏi một vị giáo sĩ, ông cho rằng điều tốt đẹp nhất là niềm vui. Vì giáo sĩ cho niềm vui là tốt đẹp nhất trần gian. Vì nó chính là nguồn năng lượng mạnh mẽ nhất trong việc tạo ra những điều tốt đẹp trong cuộc sống họa sĩ lại tiếp tục đặt một câu hỏi với một cô gái, cô gái cho rằng tình yêu mới là điều tốt đẹp nhất, tình yêu đối với cô gái chính là được ở bên người mình yêu thương chia sẻ quan tâm lẫn nhau, sự cảm thông với nhau cuối cùng họa sĩ đã hỏi một người lính trở về từ trận mạc: “điều gì tốt đẹp nhất trần gian này” anh lính cho rằng hòa bình, hòa bình là điều đẹp nhất, khi thế giới hòa bình không còn chiến tranh thì mọi người sẽ cảm thấy hạnh phúc, bình yên, vui vẻ. Về nhà ông tìm thấy tình yêu, niềm tin và sự an bình từ những người thân yêu trong ngôi nhà của mình, ông hiểu ra điều đẹp nhất đó là gia đình. Câu chuyện cho ta thấy ý nghĩa vai trò của một gia đình đối với cuộc sống của mỗi con người có gia đình chúng ta có tình yêu, có chỗ dựa tinh thần và niềm vui vào cuộc sống, có niềm an bình, vui vẻ, hạnh phúc trong cuộc sống có nhiều giá trị tinh thần tốt đẹp làm nên những “bức tranh”  muôn màu, những gia đình là”bức tranh tuyệt vời nhất.

“Gia đình”nơi chứa đầy yêu thương mà ta dành cho những người thân yêu, cuộc sống có bao nhiêu lo toan, vất vả cuộc sống xô bồ đã làm cho con người mệt mỏi, gục ngã việc đầu tiên mà ta nghĩ tới chính là gia đình. Gia đình chính là cội nguồn nuôi dưỡng yêu thương của mỗi người, là cái nôi nuôi dưỡng, bồi đắp những tình cảm tốt đẹp nhất Gia đình chính là nơi con người học được bài học đầu tiên là tình yêu thương, thể hiên qua tình yêu thương giữa các thành viên trong gia đình trong gia đình các thành viên sẵn sàng hi sinh cho nhau: chẳng hạn sự hi sinh của cha mẹ suốt cuộc đời tận tụy vì con cái.

Gia đình là một nhân tố quan trọng và có vai trò thiết thực trong việc giáo dục, hình thành nhân cách của mỗi con người nếu nhân cách của con người bao gồm hai mặt đức và tài, thì gia đình là nơi nuôi dưỡng đạo đức và gieo mầm tài năng, các bậc cha mẹ cần nhận thức đúng, trách nhiệm của mình để gìn giữ hạnh phúc gia đình, xây dựng gia đình văn hóa: no ấm và hạnh phúc.

Trong cuộc sống, không thể tránh được những vấp ngã và khi đó, gia đình luôn là nơi bao bọc, chở che động viên vỗ về chúng ta đứng lên sau những thất bại, là chỗ dựa vững chắc và vô điều kiện những khi ta đã”lưng chừng gió, mỏi” sau những lúc vất vả trên đường đời. Mỗi khi có những lo lắng, niềm vui dù chỉ là nhỏ bé trong cuộc sống, thì gia đình chính là nơi chúng ta nghĩ tới đầu tiên để chia sẻ, để dãi bầy và để tâm sự. Gia đình chính là tổ ấm là cái nôi của sự dìu dắt, chở che cho từng thành viên.

Bên cạnh đó gia đình cũng chính là tế bào của một xã hội; để đánh giá một xã hội tiến bộ hay không, không hoàn toàn phụ thuộc nền kinh tế của một đất nước; mà đó còn là nền văn hóa của nước ấy văn hóa của đất nước một phần bất nguồn từ sự thỏa mãn hạnh phúc của mỗi công dân hạnh phúc hay không thì gia đình chính là tấm gương phản chiếu phần nào tiêu chuẩn vắn hóa đất nước.

Khi con người được sống trong tình cảm yêu thương của những người thân trong gia đình là niềm sung sướng và hạnh phúc tuy nhiên sa hội còn tồn tại rất nhiều mảnh đời khao khát mong muốn có một mái ấm thực, một gia đình bình dị như bao người khác nhưng không được có những gia đình tan vỡ và trẻ em lại là những nạn nhân bất hạnh của cuộc hôn nhân đổ vỡ đó. Chúng phải chịu nhiều thiệt thòi về tâm lý khi mỗi ngày đến trường bị bạn bè chễ giễu, bắt lạt hoặc cảm thấy tủy thân khi nhìn bạn bè được sống trong tình yêu thương của cả bố lấn mẹ còn mình thì không với những đứa trẻ mồ côi, lang thang cơ nhỡ chúng luôn khao khát có một cuộc sống nơi mẹ, nơi cha những em bé đó đã bỏ rơi hoặc đã làm mất chúng.
Những người coi thường vai trò của gia đình, vô cảm với chính những người ruột thịt nhất là với mình mỗi người cha người mẹ, ngoài việc đảm bảo cuộc sống vật chất còn phải là người truyền ngọn lửa yêu thương đến mọi người trong gia đình. Những đứa con luôn cần tình yêu thương của cha mẹ hơn là đồng tiền. Con cái cũng là một yếu tố quyết định dù cha mẹ có làm tốt vai trò của mình đến đâu cũng không thể hạnh phúc khi con cái học hành bê trề, lợi dụng tình thương để đưa tiền tham gia vào vai trò vô bổ.

Gia đình là thứ vô cùng quý giá và thiêng liêng, mỗi người phải biết thận trọng  và có trách nhiệm giữ gìn tổ ấm để gia đình là bức tranh đẹp nhất. Hãy chung tay vẽ lên bức tranh gia đình, tuyết vời sắc màu của tình yêu thương, niềm tin, lòng thủy chung và đức hi sinh.

​ Câu chuyện đã để lại bài học sâu sắc về ý nghĩa gia đình đối với mỗi con người. Là 1 thành viên trong gia đình nhỏ của mình chúng ta phải biết bảo vệ giữ gìn hạnh phúc.

ĐỀ 7: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

TIẾNG VỌNG RỪNG SÂU

Có một cậu bé ngỗ nghịch thường bị mẹ khiển trách. Ngày nọ giận mẹ, cậu chạy đến một thung lũng cạnh khu rừng rậm. Lấy hết sức mình, cậu hét lớn: “Tôi ghét người”. Từ khu rừng có tiếng vọng trở lại: “Tôi ghét người”. Cậu hoảng hốt quay về và sà vào lòng mẹ khóc nức nở. Cậu không sao hiểu được từ trong khu rừng lại có người ghét cậu.

Người mẹ nắm tay con, đưa trở lại khu rừng. Bà nói: “Giờ thì con hãy hét thật to: tôi yêu người”. Lạ lùng thay, cậu vừa dứt tiếng thì có tiếng vọng lại: “Tôi yêu người”. Lúc đó người mẹ mới giải thích cho con hiểu: “Con ơi, đó là định luật trong cuộc sống của chúng ta. Con cho điều gì con sẽ nhận điều đó. Ai gieo gió thì gặt bão. Nếu con thù ghét người thì người cũng thù ghét con. Nếu con yêu thương người thì người cũng yêu thương con”

Giải thích định luật cuộc sống.

- Yêu: là trạng thái cảm xúc quyến luyến, quý mến, gắn bó giữa người với người và giữa người với vạn vật trong cuộc sống. Khi mình thể hiện thái độ, cảm xúc trân trọng quý mến đối với ai, với vật gì thì mình sẽ nhận lại được những tình cảm tương tự.

- Ghét: là trạng thái ác cảm, không gắn bó, không ưa thích của con người, đối lập hẳn với yêu. Khi mình bày tỏ thái độ, tình cảm khinh bạc, hắt hủi đối với một ai đó, với vật gì đó thì sẽ nhận được kết quả tương tự.

- Câu chuyện đề cập đến mối quan hệ giữa cho và nhận trong cuộc đời mỗi con người. Khi con người trao tặng cho người khác tình cảm gì thì sẽ nhận lại được tình cảm đó. Đấy là mối quan hệ nhân quả và cũng là quy luật tất yếu của cuộc sống.

Biểu hiện của mối quan hệ cho và nhận trong cuộc sống.

- Mối quan hệ giữa cho và nhận trong cuộc sống vô cùng phong phú, bao gồm cả vật chất lẫn tinh thần.

- Mối quan hệ giữa cho và nhận không phải bao giờ cùng ngang bằng trong cuộc sống: có khi ta cho nhiều nhưng nhận lại ít hơn và ngược lại.

- Mối quan hệ giữa cho và nhận không phải bao giờ cũng là mình cho người đó và nhận của người đó, mà nhiều khi mình nhận ở người mà mình chưa hề cho. Và cái mình nhận có khi là sự bằng lòng với chính mình, là sự hoàn thiện hơn nhân cách làm người của mình trong cuộc sống.

Làm thế nào để thực hiện tốt mối quan hệ giữa cho và nhận trong cuộc sống?

- Con người phải biết cho cuộc đời này những gì tốt đẹp nhất: Đó là sự yêu thương, trân trọng, cảm thông giúp đỡ lẫn nhau cả về vật chất lẫn tinh thần chứ không phải là sự cho – nhận vì mục đích vụ lợi.

- Con người cần phải biết cho nhiều hơn là nhận lại.

- Phải biết cho mà không hi vọng mình sẽ được đáp đền.

- Để cho nhiều hơn, con người cần phải cố gắng phấn đấu rèn luyện và hoàn thiện mình, làm cho mình giàu có cả về vật chất lẫn tinh thần để có thể yêu thương nhiêu hơn cuộc đời này.

THAM KHẢO

1. Đôi khi ta có thật nhiều niềm vui, những hạnh phúc và những thứ đáng để trân trọng vậy mà chúng ta không biết. Cứ lặng lẽ làm nó qua đi, phai đi nhưng rồi một ngày khi đã nhận ra rồi thì bạn hãy yêu thương nhiều hơn. Ban-dắc đã nói: “Đi khắp thế gian không ai tốt bằng mẹ”. Người mẹ lúc nào cũng yêu thương, san sẻ với con, tha thứ cho con dù con có làm gì đi chăng nữa. Những câu chuyện “Quà tặng cuộc sống” luôn đem đến cho ta những bài học sâu sắc, những bức thông điệp về tình yêu, tình bạn, tình mẫu tử, phụ tử,… nhưng quan trọng hơn hết là nó định hướng cho ta cách sống và biết cách yêu thương người khác. Câu chuyện Tiếng vọng rừng sâu là một câu chuyện có ý nghĩa rất lớn về tình mẫu tử mà trong đó điều làm chúng ta suy nghĩ nhiều nhất là sự cho di và nhận lại. Như người mẹ đã nói: đó chính là định luật trong cuộc sống của chúng ta”. Trong câu chuyện, cậu bé đã giận đến nỗi phải hét lên rằng: “Tôi ghét người” vậy mà người mẹ vẫn khoan dung, tha thứ. Hơn nữa còn ân cần chỉ bảo cho con. Ta hiểu rằng mẹ là vô cùng quan trọng đối với con, là người dìu dắt và đưa con đến với những con đường tràn ngập nắng và hoa. Mẹ đã định hướng cho con, đã bên con cho dù thế nào đi chăng nữa. Và quả thật đúng là “Trái tim người là một vực sâu thăm thẳm và ở dưới đấy ta luôn tìm thấy sự thứ tha”. Từ đó, ta thấy được ý nghĩa của người mẹ, và bài học sâu sắc về tình mẫu tử… Hay như chi tiết cậu bé hét lên câu gì, rừng sâu chỉ vọng lại câu đó, thậm chí còn to hơn và người mẹ đã giải thích rằng đấy là sự cho đi nhận lại, quy luật của cuộc sống chúng ta. Đúng vậy! Đôi khi, bạn thường cảm thấy rằng cuộc đời thật bất công, bạn đã cho đi quá nhiều mà không nhận lại được bao nhiêu… Nhưng vấn đề thật đơn giản. Khi bạn cho đi là bạn đã nhận được nhiều hơn thế, đó là những niềm vui vô hình mà bạn không chạm vào được. Cuộc đời này là một vòng tròn. Thật ra không hề có sự bất công nào, có hay chăng sự nhận lại từ người khác chỉ là đến sớm hay muộn mà thôi và điều quan trọng là bạn hãy mở rộng tấm lòng mình để đón nhận nó. Khi bạn cho đi những điều tốt đẹp thì bạn sẽ nhận được sự bình yên trong tâm hồn. Nếu bạn càng tính toán sự cho đi thì lại càng dồn nén, khi ấy vừa không vui mà vừa phải cho đi. Vì vậy, hãy cứ yêu thương, yêu thương thật nhiều để một ngày hạnh phúc sẽ đến với bạn.. Cuộc sống là như thế đó, đôi khi người ta chấp nhận cho đi điều quý giá nhất, nhưng rồi họ chẳng nhận lại được như mong muốn. Nhưng bạn nên nhớ, trong tình yêu không có sự trông mong được nhận lại, bởi tình yêu luôn luôn là một điều luật không công bằng của trái tim, không có định nghĩa và lí lẽ. Hãy cứ cho đi vì như vậy là bạn đã tự yêu thương lấy chính bản thân mình. Hãy cảm nhận những hạnh phúc vô hình mà cuộc sống ban tặng cho bạn, để mỗi ngày là một niềm vui và để được người khác yêu thương bạn một cách đúng nghĩa.

2. Người đời đã từng nói: “Bàn tay biết tặng hoa cho người khác là bàn tay giữ được hương thơm”. Vậy phải chăng hạnh phúc là ước mơ, cũng là mục tiêu của tất cả mọi người? Nhưng những người khôn ngoan luôn hiểu rằng, hạnh phúc chỉ đến khi họ biết cho đi. Ta sẽ được nhận lại thậm chí nhiều hơn khi biết san sẻ nó. Và qua câu chuyện ngắn Tiếng vọng rừng sâu, ta lại như thấm nhuần đạo lí này hơn. Chỉ qua hình tượng một cậu bé ngỗ ngược, nghịch ngợm đã buột miệng hét lớn: “Tôi ghét người” và ngay sau đó, cậu phải đón nhận những tiếng vọng lại, thậm chí còn to và nhiều hơn trước, ta như cảm nhận rằng: một lời bất cẩn có thể khiến cho chính ta và những người xung quanh bị tổn thương. Cậu nói cậu ghét người, vậy là “người” cũng ghét cậu, cậu cho đi bao nhiêu thì sẽ nhận lại bấy nhiêu. Chính sự vô tình của cậu bé đã khiến bản thân phải hoảng hốt, phải buồn bã khi nhận lấy cái giá của mình. Cậu tủi thân khi biết rằng có người ghét bỏ mình, nhưng lại chẳng thể ngẫm ra cảm giác của người khác khi cậu nói cậu ghét họ. Trái lại, khi cậu bé đã được học cách nói lời yêu thương, biết trao đi sự chân thành thì dường như niềm vui cậu nhận lại đã tăng lên gấp bội. Khi cậu nói “Tôi yêu người”, vậy là khi đó khu rừng vọng lại những tiếng nói văng vẳng “Tôi yêu người”… như thể có ai đã đáp trả tình cảm của cậu, đã yêu mến cậu. Cảm giác đó chẳng phải thật hạnh phúc hay sao? Vậy đó, trong cuộc sống, nếu ta không biết trao đi điều gì, thì thứ duy nhất ta giữ lại được chỉ là bản thân ta, không ai tin ta, không ai yêu ta, cuộc sống sẽ dần ruồng rẫy ta bởi sự ích kỉ đó. Vậy thì, hãy bắt đầu học cách cho đi vô điều kiện, cho đi mà không hi vọng; như vậy thì hạnh phúc sẽ đến khi ta ít ngờ đến nhất, giống như cậu bé trong câu chuyện vậy! Và tất nhiên, ý nghĩa của truyện không chỉ có thế, hãy thử nghĩ mà xem nếu như người mẹ phó mặc cho sai lầm của cậu bé, để cho cậu phải tự đi tìm câu trả lời mà không dạy cho cậu biết, vậy thì sẽ thế nào? Cậu sẽ chẳng thể nhận ra những điều phải trái, sống thế nào để có hạnh phúc. Từ đó mà ta nhận ra rằng, tình mẹ thật lớn lao! Người mẹ luôn là nơi mà đứa con có thể trở về khi cảm thấy buồn bã hay tủi thân; là người đã dẫn dắt cho những đứa con đi trên con đường đúng đắn từ thuở còn ấu thơ. Câu nói cuối truyện của người mẹ đã là một nút thắt sắc sảo, nó tạo nên điểm mấu chốt và là bài học đi sâu vào lòng người đọc: “Con ơi, đó chính là định luật trong cuộc sống của chúng ta. Con cho điều gì, con sẽ nhận điều đó. Ai gieo gió thì gặt bão. Nếu con thù ghét người thì người cũng thù ghét con. Nếu con yêu thương người thì người cũng yêu thương con..Sở dĩ sự tồn tại về giá trị của việc cho và nhận không chỉ có trong câu chuyện này. Thậm chí nó còn có mặt ở nhiều điều rất đời thường trong cuộc sống kia. Hãy lấy ví dụ từ một chú chó, tại sao loài vật này lại được mệnh danh là “bạn thân của loài người”. Bởi một lẽ thường tình, loài chó thường trao đi sự trung thành với người chủ của mình một cách vô điều kiện; nó yêu thương con người bằng tất cả trái tim; nó nhìn con người bằng cặp mắt trìu mến và sẵn sàng bảo vệ họ. Vậy là món quà chúng nhận được chính là sự tin tưởng, sự trân trọng và lòng yêu thương vô hạn. Giống như câu chuyện trên, đây cũng chính là chân lí của “cho – nhận”. Cuộc sống sẽ hoang phí khi bạn dành hết thời gian cho bản thân mình, hãy đặt mình ở vị trí của những người xung quanh và vui lòng cho đi như khi bạn sẵn sàng nhận về…

ĐỀ 8: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

VẾT NỨT VÀ CON KIÊN

Khi ngồi ở bậc thềm nhà, tôi thấy một con kiến đang tha chiếc lá trên lưng. Chiếc lá lớn hơn con kiến gấp nhiều lần.

Bò được một lúc, con kiến chạm phải một vết nứt khá lớn trên nền xi măng. Nó dừng lại giây lát. Tôi nghĩ con kiến hoặc là quay lại, hoặc là nó sẽ một mình bò qua vết nứt đó. Nhưng không. Con kiến đặt chiếc lá ngang qua vết nứt trước, sau đó đến lượt nó vượt qua bằng cách bò lên trên chiếc lá. Đến bờ bên kia, con kiến lại tha chiếc lá và tiếp tục cuộc hành trình.

Hình ảnh đó bất chợt làm tôi nghĩ rằng tại sao mình không thể học loài kiến bé nhỏ kia, biến trở ngại, khó khăn của ngày hôm nay thành hành trang quý giá cho ngày mai tươi sáng hơn.

Ý nghĩa câu chuyện

- Chiếc lá và vết nứt: Biểu tượng cho những khó khăn, vất vả, trở ngại, những biến cố có thể xảy ra đến với con người bất kì lúc nào.

- Con kiến dừng lại trong chốc lát để suy nghĩ và nó quyết định đặt ngang chiếc lá qua vết nứt, rồi vượt qua bằng cách bò lên trên chiếc lá: biểu tượng cho con người biết chấp nhận thử thách, biết kiên trì, sáng tạo, dũng cảm vượt qua bằng chính khả năng của mình.

- Câu chuyện ngắn gọn nhưng hàm chứa bao ý nghĩa lớn lao về cuộc sống. Con người cần phải có ý chí, nghị lực, thông minh, sáng tạo và bản lĩnh mạnh dạn đối mặt với khó khăn gian khổ, học cách sống đối đầu và dũng cảm; học cách vươn lên bằng nghị lực và niềm tin.

Suy nghĩ của bản thân từ ý nghĩa câu chuyện

- Câu chuyện có ý nghĩa nhân sinh sâu sắc đối với mỗi người trong cuộc đời.

- Những khó khăn, trở ngại vẫn thường xảy ra trong cuộc sống, luôn vượt khỏi toan tính và dự định của con người. Vì vậy mỗi người cần phải dũng cảm đối mặt, chấp nhận thử thách để đứng vững, phải hình thành cho mình nghị lực, niềm tin, sự kiên trì, sáng tạo để vượt qua.

- Khi đứng trước thử thách cuộc đời cần bình tĩnh, linh hoạt, nhậy bén tìm ra hướng giải quyết tốt nhất.

- Khó khăn, gian khổ cũng là điều kiện thử thách và tôi luyện ý chí, là cơ hội để mỗi người khẳng định mình. Vượt qua nó, con người sẽ trưởng thành hơn, sống có ý nghĩa hơn.

- Không phải bất cứ ai cũng có thái độ tích cực để vượt qua sóng gió cuộc đời. Có người nhanh chóng bi quan, chán nản; có người than vãn, buông xuôi; có người ỷ lại, hèn nhát, chấp nhận, đầu hàng, đổ lỗi cho số phận cho dù những khó khăn ấy chưa phải là tất cả. Ta cần phê phán những người có lối sống đó.

Bài học nhận thức và hành động

- Cuộc sống không phải lúc nào cũng bằng phẳng, cũng thuận buồm xuôi gió. Khó khăn, thử thách, sóng gió có thể nổi lên bất cứ lúc nào. Đó là qui tất yếu của cuộc sống mà con người phải đối mặt.

- Phải có ý thức sống và phấn đấu, không được đàu hàng, không được gục ngã mà can đảm đối đầu, khắc phục nó để tạo nên thành quả cho cuộc đời.

THAM KHẢO

“Bạn có thể có một Khởi đầu tươi sáng bất kỳ lúc nào bạn muốn bởi trong cuộc sống không hề có khái niệm gục ngã hay mất tất cả mà chỉ là thử thách một khi bạn còn nghị lực và ý chí”-  Mary Pick fork. Đúng như vậy, những trở ngại khó khăn của ngày hôm nay chính là hành trang quý giá cho một tương lai tươi sáng hơn, và hơn bao giờ hết, mỗi chúng ta phải biết nỗ lực vượt qua những rào cản đó để tiến gần hơn tới đỉnh vinh quang. Đó cũng chính là  điểm hết sức ý nghĩa mà câu chuyện vết nứt và con kiến muốn truyền tải tới bạn.

Câu chuyện về một con kiến đang tha chiếc lá lớn hơn  mình gấp nhiều lần trên lưng khi đang bò thì bỗng gặp một vết nứt lớn nó dừng lại tưởng chừng sẽ bỏ cuộc nhưng không con kiến đã đặt chiếc lá lên vết nứt và bỏ qua một cách dễ dàng, khi đến bên bờ kia nó lại tha chiếc lá đi và tiếp tục cuộc hành trình của mình. Vết nứt trên nền xi măng chính là hiện thân cho những khó khăn, trở ngại thử thách áp lực trong cuộc sống mà con người gặp phải. Con kiến đang tha chiếc lá trên lưng, chiếc lá lớn hơn con kiến gấp nhiều lần cũng là biểu tượng cho sức mạnh của ý chí niềm tin, sự lao động sáng tạo trong lĩnh vực của con người. Như vậy hình ảnh con kiến đặt chiếc lá ngang qua vết nứt trước, sau đó đến lượt nó băng qua bằng cách bò lên chiếc lá đến bờ bên kia, Con kiến lại tha chiếc lá đi, và tiếp tục cuộc hành trình mang một ý nghĩa biểu tượng rằng nhờ sự bền bỉ kiên trì, quyết tâm và sáng tạo con kiến đã vượt qua thử thách một cách xuất sắc. Qua đó câu chuyện vết nứt và con kiến đem đến cho chúng ta một bài học nhân sinh sâu sắc, Con người cần phải biết đến những khó khăn, trở ngại trong cuộc sống biến chúng thành hành trang quý giá để vững bước trên con đường ngày mai tươi sáng hơn.

Trên đường đời, con người luôn gặp những khó khăn trở ngại thử thách. Đây là một quy luật tất yếu không thể tránh khỏi trong cuộc sống, thật đúng như thế. Không một ai trên thế giới này được hưởng cuộc đời chỉ toàn hoa hồng và cũng không một ai từ khi sinh ra tới lúc trưởng thành không Một lần vấp ngã trước những thử thách mà bước tới thành công cuộc đời, và gặp nhiều chông gai nguy hiểm thì mới có ý nghĩa, con người mới có thể tôi luyện rút ra nhiều kinh nghiệm quý báu. Bởi lẽ chính trong lửa đỏ mới tôi luyện thành thép và Chính trong những tận cùng khó khăn, con người mới tìm được sức mạnh, do vậy con người phải ra đi va chạm với trường đời nhiều hơn nữa, vì nếu chỉ đứng yên một chỗ thì sẽ không bao giờ vấp ngã, càng đi nhiều nguy cơ bị vấp ngã càng lớn nhưng khả năng tới đích càng cao. Có như vậy mỗi chúng ta có thể hoàn thiện hơn, khơi dậy bản lĩnh quyết tâm tạo  tiềm ẩn trong mỗi con người. Trước những vấn đề khó khăn, trở ngại của cuộc sống con người cần gì tìm ra những cách thức, biện pháp cụ thể sáng tạo để vượt qua nó, cũng giống như con kiến đặt chiếc lá ngang lên vết nứt trước, sau đó nó vượt qua bằng cách bò lên chiếc lá, hay né tránh bỏ cuộc thuộc vào sự lựa chọn và thái độ sống, hành động sống ở mỗi người. Điều đó là rất quan trọng vì cái nhìn của chúng ta quyết định cuộc sống của chúng ta, nếu một người có thái độ sống đúng đắn, có một cái nhìn tích cực về cuộc sống thì anh ta sẽ dễ dàng vượt qua chướng ngại vật và quyết tâm nỗ lực và óc sáng tạo luôn thôi thúc anh, còn nếu một con người luôn có cái nhìn tiêu cực, bi quan ngại khó, ngại khổ thì cuộc đời anh nhìn đâu cũng chỉ thấy toàn hố đen vực thẳm, không một tia sáng yếu ớt. Khi đối mặt với một thử thách nào đó, bạn đừng bao giờ lúng túng,  tìm lối thoát thân và hãy dũng cảm tìm cách vượt qua nó và hãy luôn nhận thức sáng suốt rằng “không thể ngăn được người có thái độ đúng đắn, đạt được mục đích cuộc đời của mình và không gì có thể giúp kẻ thiếu lòng quyết tâm và thờ ơ với sức mạnh vô hình đạt được ước mơ dù chỉ là nhỏ nhoi đến mấy” Thomas jefferson.

Lựa chọn đối mặt với những khó khăn, thử thách và vượt qua nó là một cách lựa chọn đúng đắn, cần thiết biến nó thành những trải nghiệm thú vị. Hành trang quý báu đó là những trải nghiệm thú vị của mỗi con người. Trong cuộc sống hàng ngày, ta đã gặp nhiều người có cách lựa chọn, nhìn nhận cuộc sống như thế, đó là thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký từ nhỏ thày đã mất đi đôi chân quý giá của mình, thầy chẳng thể đi lại, chẳng thể chạy nhảy với những bạn bè cùng trang lứa, mà buồn nhất là sự khiếm khuyết ấy đã cướp đi ước mơ được cắp sách tới trường của thầy, nhưng cậu bé ngày ấy chưa bao giờ gục ngã, với những ước mơ, cậu đã tập luyện viết bằng đôi chân, mọi sinh hoạt đều xử lý gọn gàng bằng chân và kết quả là Nguyễn Ngọc Ký đã trở thành người thầy giáo khuyết tật đầu tiên của Việt Nam ta. Hay như Chủ tịch Hồ Chí Minh người đã ra đi tìm đường cứu nước hơn 30 năm lưu lạc, ở nước ngoài bác đã gặp không ít những khó khăn thử thách, nhưng đều bền bỉ vượt qua, bác lao động sáng tạo và cuối cùng cũng đã tìm được đường lối cho Đảng và Nhà nước, cứu vớt dân tộc ta khỏi lầm than nô lệ, hoặc đến với đất nước Tây Ban Nha, ta sẽ không khỏi thán phục trước nhà thám hiểm Christopher Colombo nhờ ý chí quyết tâm sắt đá và óc làm việc sáng tạo muốn tìm ra những vùng đất mới, mà ông đã vượt đại dương với bao thử thách gay go để tìm ra châu Mỹ ngày nay.

Vết nứt và con kiến là một bài học về lí tưởng sống vô cùng sâu sắc và đúng đắn, đem đến cho chúng ta nhiều điều bổ ích nhưng bên cạnh đó những người có cách sống tích cực thì đâu đó vẫn còn một số bộ phận nhỏ có những thái độ và hành động sống bi quan, chán nản, than vãn, bỏ cuộc không dám đối mặt với khó khăn thử thách. Đây là những con người yếu đuối, thiếu tính chiến đấu và với thử thách như thế, Cuộc đời của họ lúc nào cũng sẽ nhàm chán, vô vị. Trong cuộc sống khó khăn nhiều vô kể nhưng ta chỉ có thể đạt được những thành công mỗi khi chúng ta có lòng dũng cảm vượt qua,  đã có không ít những thất bại trong công danh và sự nghiệp chỉ vì nản trí nản lòng, đó chính là khó ở lòng người đứng trước chông gai thường hay lùi bước vậy nên việc rèn luyện bản lĩnh phẩm cách là cần thiết với mỗi người.

Qua câu chuyện chúng ta cần nhận thức đúng đắn về thái độ sống, hành động sống của mình, cần kiên trì bền bỉ, sáng tạo bản lĩnh vượt qua những trở ngại, những áp lực thách thức trong cuộc sống và biến nó thành những trải nghiệm vô giá cho bản thân. Cần phải rèn luyện ý chí, đức tính kiên trì bền bỉ tinh thần sáng tạo để dũng cảm vượt qua những gian truân thử thách trong cuộc sống, và là một học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường ngay từ bây giờ mỗi chúng ta hãy cố gắng học tập trau dồi kiến thức để nâng cao tầm hiểu biết, tập cho mình tính kiên định sáng tạo khi đối mặt với thử thách từ đó mới có thể vững bước hơn trên đường đời.

“Sự thất bại là một nấc thang cho bậc anh tài, một kho tàng cho những người khôn kéo và là một vực thẳm của kẻ yếu hèn” (bazzac). Khó khăn, thử thách cũng có hai mặt như vậy với người khôn khéo và kẻ yếu hèn, thế hệ trẻ chúng ta ngày nay hãy bằng chính bản lĩnh, sức lực và tài năng của mình vươn lên làm chủ cuộc đời, đạt đến những đỉnh cao trong công danh và sự nghiệp./

ĐỀ 9: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

CÁI KÉN BƯỚM

“Một cậu bé nhìn thấy một cái kén của một con bướm. Một hôm cái kén hở ra một khe nhỏ, cậu bé ngồi yên và lặng lẽ quan sát con bướm trong vòng vài giờ khi nó gắng sức chui qua khe hở ấy.

Nhưng có vẻ không đạt được kết quả nào cả. Cậu bé quyết định giúp con bướm bằng cách cắt cắt khe hở cho to hẳn ra. Con bướm chui qua được ngay, nhưng cơ thể nó bị phồng rộp và cánh nó co lại bé xíu. Cậu bé hi vọng đôi cánh sẽ đủ lớn để con bướm có thể bay. Nhưng chuyện đó đã không diễn ra. Thực tế, con bướm này phải bò trườn suốt cả cuộc đời. Nó không bao giờ bay được nữa.

Cậu bé không hiểu rằng, chính việc tự mình nỗ lực thoát ra khỏi cái kén chật chội kia là điều kiện không thể thiếu để chất lưu trong cơ thể con bướm chuyển vào đôi cánh, giúp nó bay được.”

Nhận thức về câu chuyện

- Từ qui luật của tự nhiên, câu chuyện đề cập đến một qui luật của xã hội: con người phải biết nổ lực vượn lên, vượt qua những thử thách trong cuộc sống .

- Đồng thời, câu chuyện còn nhắc nhở mỗi người: lòng tốt rất quan trọng nhưng nếu đặt lòng tốt không đúng lúc, đúng chỗ sẽ phản tác dụng.

Suy nghĩ về bài học rút ra từ câu chuyện

- Trong cuộc sống, con người thường xuyên phải đối mặt với những khó khăn, thử thách. Giá trị đích thực của con người là do mình tạo ra bằng khả năng tư duy, sự khổ luyện chứ không phải bằng sự dựa dẫm, ỷ lại người khác. Đó là dịp để con người trưởng thành, là con đường ngắn nhất dẫn đến thành công.( Dẫn chứng)

- Và để đạt được những mục đích cao cả trong cuộc đời, bản thân mỗi người phải có tinh thần tự lực, tự cường, có ý chí tiến thủ, không ngừng cố gắng nổ lực để vượt qua những thử thách của cuộc sống.

- Tuy nhiên, sự giúp đỡ của người khác là rất cần thiết nhưng nếu giúp không đúng lúc, đúng chỗ sẽ khiến người khác mất đi cơ hội rèn luyện bản thân, không có kĩ năng đối mặt với những khó khăn. ( Dẫn chứng)

Bài học nhận thức và hành động

- Mỗi người cần xác định lối sống chủ động và ý chí vươn lên, khắc phục khó khăn thử thách.

- Sự giúp đỡ của người khác rất đáng quí nhưng không nên ỷ lại, dựa dẫm mà phải phát huy khả năng của bản thân; lòng tốt sẽ nâng cao nhân cách của con người nhưng lòng tốt đặt không đúng lúc cũng sẽ gây nguy hại không nhỏ.

THAM KHẢO

Có lẽ bạn đã từng đọc câu chuyện về một chú bé và cái kén bướm, Cậu bé nhìn thấy một chú bướm nhỏ đang cố gắng thoát ra khỏi chiếc kén một cách đầy khó khăn và dường như chú đã bỏ cuộc. Bằng lòng tốt của mình, cậu bé đã cắt chiếc kén đi với mong muốn giúp chú bướm nhỏ thoát ra dễ dàng, nhưng…chú bướm sẽ không bao giờ bay được nữa. Cậu bé ấy đâu biết rằng chính nỗ lực tự thoát ra khỏi chiếc kén sẽ giúp cho chú bướm có được một đôi cánh cứng cáp để bay lên, không trải qua khó khăn thử thách ấy thì chú bướm nhỏ sẽ không bao giờ có thể bay được – cậu đã làm hại chú bướm nhỏ. Câu chuyện đầy ý nghĩa ấy gửi gắm đến ta bao suy ngẫm sâu sắc về khó khăn trong cuộc sống và ý nghĩa của sự giúp đỡ đúng lúc. Khó khăn thử thách là điều cần có trong cuộc sống, nó giúp ta trưởng thành hơn để tiến đến thành công. Không nên từ bỏ niềm tin quá sớm và dựa dẫm vào người khác quá nhiều, mỗi người phải biêt tự vượt qua khó khăn của riêng mình. Bên cạnh đó, chúng ta cần nhìn lại cách mà ta giúp đỡ người khác. Biết giúp đỡ người khác là điều đáng quý nhưng cần giúp đỡ đúng lúc, đúng chỗ nếu không sẽ gây ra hậu quả không mong muốn.

Câu chuyện về cái kén bướm ấy là một quy luật tự nhiên, chú bướm phải chui ra khỏi cái kén thì mới có thể bay và có lẽ đó cũng là quy luật xã hội cũng là như vậy. Chiếc kén bướm ấy cũng như là khó khăn, là thử thách với chú bướm, nếu bướm thoát ra được chiếc kén bằng chính sức lực của mình thì nó như sẽ có thêm sức mạnh, thêm vững vàng để trưởng thành và sẵn sàng bay cao hơn, xa hơn. Cũng như chú bướm phải cố gắng thoát khỏi chiếc kén để bắt đầu cuộc sống, mỗi con người luôn phải vượt qua rất nhiều khó khăn thử thách thì mới trưởng thành được. Những khó khăn, thử thách ấy là đòn bẩy giúp ta thêm vững vàng trước sóng gió, cơ hội của cuộc đời. Đây cũng chính là cơ hội để mỗi chúng ta có thể khám phá khả năng của bản thân mình, biết mình cần già và nên làm gì để đạt được thành công. Bên cạnh đó, ta còn cần phải suy nghĩ về sự giúp đỡ của cậu bé đối với chú bướm nhỏ, nhưng do cậu không biết được rằng chú bướm ấy phải tự mình vượt qua khó khăn như một quy luật để sinh tồn. Vì vậy cậu đã vô tình tước đi khả năng bay lượn bản năng của chú bướm kia mà không hề hay biết.Vậy mỗi chúng ta cần phải có sự suy nghĩ, xem xét kỹ trước khi giúp đỡ một ai đó, nếu không sự giúp đỡ ấy sẽ phản tác dụng mà còn gây hậu quả nghiêm trọng cho người được giúp.

Thật vậy, không có ai mà không có khó khăn cần phải vượt qua trong cuộc sống, có lẽ khó khăn thử thách luôn đồng hành trên mỗi bước đường ta đi. Đó là một phần tất yếu của cuộc sống, ta không thể nào né tránh được. Vậy thì tại sao ta lại sợ hãi trước những khó khăn, thử thách mà phải trông chờ vào sự giúp đỡ của người khác. Tại sao ta không nỗ lực, cố gắng hết mình để đặt chân đến bến bờ mơ ước, thành công, hạnh phúc? Khó khăn, thử thách chỉ là cơ hội để ta có thêm kinh nghiệm và hoàn thiện bản thân hơn, có kỹ năng để có thể vượt qua được những chông gai sau này, nó sẽ giúp ta trường thành, tự tin và mạnh mẽ hơn. Cho dù phía trước ta đầy những thử thách làm ta cảm thấy sợ hãi, nhưng ta không được bỏ cuộc mà hãy dũng cảm đón nhận và vượt qua. Chỉ cần có niềm tin, có ý chí và nghị lực, mọi chuyện rồi sẽ trở nên dễ dàng, đừng vội nản lòng, đừng từ bỏ quyết tâm trước những khó khăn, thử thách khi ta chưa thực sự cố gắng hết mình. Chỉ có như thế thì ta mới có thể chạm vào ước mơ của mình và đạt được điều mình mong muốn. Nếu như ta bỏ cuộc, ta nản chí, không nỗ lực vượt qua khó khăn thì ta sẽ tự mình dập tắt những hi vọng của bản thân. Khi đó, bản thân chúng ta sẽ như chú bướm nhỏ kia, không đủ can đẩm chui ra khỏi cái kén mà phải chờ đến sự giúp đỡ của người khác thì chú sẽ mãi mãi không bay lên được mà chỉ bò loanh quanh trong suốt cuộc đời. Liệu bạn có đủ tự tin và đủ nỗ lực để vượt qua tất cả, bạn có chấp nhận làm một chú bướm như vậy không?

  Với tất cả chúng ta, sự giúp đỡ cũng là một điều đáng quý và đáng trân trọng, nhưng khi sự giúp đỡ đặt vào đâu thì chúng ta cần phải suy nghĩ thật kỹ càng, phải giúp đỡ người khác một cách có tâm huyết chứ không phải hời hợt, giúp đỡ cho có mà không hề nghĩ đến hậu quả về sau. Nếu ta giúp đỡ người khác một cách thái quá tức là ta đã tự tước mất khả năng tự làm chủ cuộc sống của họ. Người được giúp đỡ sẽ mất đi cơ hội để rèn luyện bản thân, sẽ không thể trưởng thành được, họ sẽ mất đi kỹ năng sống cần thiết cho mình. Điều đó sẽ làm cho người được giúp sống dựa dẫm, phụ thuộc vào người khác, sẽ trở nên yếu đuối và luôn sợ hãi trước mọi khó khăn và sẽ mãi không có ý chí nghị lực để vươn lên. Chúng ta có vui không khi mà người chúng ta giúp đỡ lại có một cuộc sống như vậy, không tự mình đứng lên, liệu chúng ta có ở bên cạnh để giúp đỡ mãi thế được không hay chỉ giúp được vài lần và vô tình tước đi khả năng tự lập của người đó?

Sự nỗ lực, cố gắng vượt qua khó khăn sẽ dạy cho ta nhiều điều, sẽ cho ta thêm sức mạnh, kinh nghiệm và cơ hội đạt đến thành công. Khó khăn thử thách không phải là để ta bỏ cuộc mà để ta thêm quyết tâm hơn, nỗ lực hơn. Vì vậy, chúng ta không bao giờ được khuất phục trước thử thách khó khăn mà hãy tự tin vươn mình đối mặt, sẵn sàng chạm đến ước mơ của mình, sẵn sàng chiếm lấy thành công. Chúng ta cũng phải trân trọng sự giúp đỡ của người khác và càng phải cố gắng hơn khi có được sự nâng đỡ ấy, chứ không được ỷ lại hay dựa dẫm. Phải biết tự mình vượt qua khó khăn thì mới có thể trưởng thành hơn được.

Trong cuộc sống có rất nhiều người tự nỗ lực vượt qua khó khăn để cuối cùng dẫn đến thành công, Bác Hồ – Vị chủ tịch vĩ đại của dân tộc ta – chính là một tấm gương sáng về sự nỗ lực không ngừng nghỉ để đạt được đến thành công, bằng chính ý chí, nghị lực của mình mà Bác đã đưa cả dân tộc đi đến đích đó là nền độc lập, dân chủ cho nhân dân Việt Nam như ngày nay. Hay ta có thể thấy được những tấm gương học sinh nghèo vượt khó, vừa tranh thủ thời gian phụ giúp công việc cho gia đình vừa đi học mà cuối cùng lại đỗ vào các trường đại học danh tiếng với những điểm số rất cao, thậm chí là đậu thủ khoa, á khoa các trường đại học. Những học sinh ấy mặc dù điều kiện học tập còn khó khăn, trường lớp các em học cũng không phải là trường giỏi, trường nổi tiếng nhưng bằng chính sự nỗ lực và niềm tin của mình, họ còn giỏi hơn rất nhiều các cô chiêu, cậu ấm nơi thành thị. Họ được giúp sức từ gia đình và xã hội nhưng không vì thế mà trở nên dựa dẫm. Trái lại họ đã nỗ lực, cố gắng rất nhiều và cuối cùng cũng đạt được thành công như họ mong đợi. Bên cạnh đó, cũng có không ít những con người luôn chờ đợi sự giúp sức từ những người khác, không tự mình tìm ra con đường để tự bước đi đến thành công, mà lại chờ trợ cấp từ xã hội, thậm trí có những người còn giả vờ tật nguyền, tàn tật để lợi dụng lòng thương của mọi người nhằm xin xỏ, trục lợi. Hay những cô cậu trẻ tuổi sung sức nhưng lại buông thả, mất hết cả tương lai trong khi mải đắm chìm trong sự chán nản… tất cả những điều ấy khiến cho chúng ta giật mình về sự suy giảm về ý chí, nghị lực trong mỗi con người thế hệ trẻ ngày nay.

Ta cũng rất trân trọng sự giúp sức của xã hội, những chương trình “Lá lành đùm lá rách” tới những hoàn cảnh khó khăn, Có những người thật lòng muốn giúp ích cho xã hội chứ không vì danh lợi nên họ biết cách giúp đỡ một cách phù hợp, thật trọn vẹn và lâu dài chứ không khoa trương mà vô nghĩa. Những chương trình truyền hình thực tế như “Vượt lên chính mình” “Chiếc lá yêu thương”…luôn trân trọng những con người đầy nghị lực, luôn cố gắng và không bao giờ từ bỏ ước mơ. Chính vì vậy những nhân vật của mỗi số chương trình luôn là những tấm gương cho chúng ta cũng như khẳng định một điều “Chúng ta chỉ thực sự vươn lên khi cố gắng của chính mình, còn sự giúp đỡ chỉ là để cho ta thêm niềm tin và dễ dàng đạt đến hạnh phúc hơn mà thôi. Trái lại, cũng có một số người như cậu bé trong câu chuyện, vì không toàn tâm chú ý lại vội vàng hấp tấp, chỉ quan tâm đến cái lợi trước mắt mà quên đi hậu quả có thể xảy ra, chú đã giúp đỡ cái kén bướm một cách vô tư, không nghĩ ngợi, hời hợt biến người được giúp thành người ỷ lại và dựa dẫm. Đó là cũng chính là hình ảnh những bậc cha mẹ nuông chiều còn, khiến cho con trẻ không có ý thức tự lập mà luôn dựa dẫm thậm chí vô cảm trước sự khó khăn của người khác. Những bậc cha mẹ vì quá thương con mà vô tình biến con thành một đứa trẻ không có khả năng tự lập, không thể tự đóng góp công sức của mình cho gia đình và xã hội.

Chúng ta cần nhìn lại và cùng nhau giải quyết những vấn đề nhức nhối ấy. Chúng ta cần phê phán những ai thiếu niềm tin, không có ý chí, nghị lực. Ta cũng cần nêu gương những con người có ý chí, nghị lực vượt qua khó khăn để tiến đến thành công. Bên cạnh đó, chúng ta phải giúp đỡ những người chưa có ý chí, nghị lực một cách hợp lý để họ nhận ra rằng cần phải có sự nỗ lực từ chính bản thân mình thì mới đi tới thành công. Ta phải lên án những con người sống lợi dụng vào công việc từ thiện để đánh bóng tên tuổi, cũng như xem lại mỗi khi có ý định giúp đỡ một cai vì cho dù đó là lòng tốt nhưng hời hợt, không hết lòng thì cũng để lại hậu quả đáng tiếc. Vì vậy ta cần tuyền truyền rộng rãi việc giúp đỡ, hỗ trợ lấn nhau một cách đúng đắn trong cộng đồng để đem lại hiệu quả tốt nhất.

  Bản thân mỗi người trong chúng ta cần phải lấy hình ảnh chú bướm trong câu chuyện làm một bài học cho bản thân mình, không bao giờ được từ bỏ niềm tin và ý chí, nghị lực, nếu không sẽ chẳng bao giờ bước đến thành công như mình mong muốn, sẽ như chú bướm kia không bao giờ cất cánh lên bầu trời rộng lớn kia được. Cũng không nên hời hợt như cậu bé kia, sự giúp đỡ là đáng quý trọng, nhưng giúp đỡ trong hoàn cảnh nào để sự giúp đỡ đó trở nên có ích.

Nghị luận xã hội về cái kén bướm ta chợt nhận ra một chân lý đó là khi sinh ra, ai cũng có một sức mạnh tiềm ẩn cho riêng mình để vượt qua mọi khó khăn thử thách, đơn giản vì khó khăn như đã trở thành một điều tất yếu của cuộc sống mà không ai có thể tránh khỏi. Chúng ta không bao giờ được từ bỏ ước mơ vì những khó khăn áp lực trước mắt, khi vượt qua tất cả chúng ta sẽ đạt được thành công ta sẽ tận hưởng niềm hạnh phúc từ chính thành công mà chúng ta đã tạo ra. Chính vì vậy mà chúng ta không nên tạo ra thói quen dựa dẫm vào người khác, cho dù có nhận được sự giúp đỡ từ ai đó ta vẫn phải luôn cố gắng không ngừng. Bên cạnh đó ta cũng cần biết giúp đỡ người khác, nhưng giúp đỡ cần phải có sự suy nghĩ, cân nhắc để không biến người được giúp thành một kẻ ỉ lại.

ĐỀ 10: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

NHÀ VUA VÀ BỨC TRANH

Một vị vua treo giải thưởng cho nghệ sĩ nào vẽ được một bức tranh đẹp nhất về sự bình yên. Nhiều họa sĩ đã cố công thể hiện tài năng của mình. Nhà vua ngắm tất cả các bức tranh nhưng chỉ thích có hai bức và ông phải chọn lấy một. Một bức tranh vẽ hồ nước yên ả. Mặt hồ là tấm gương tuyệt mỹ vì có những ngọn núi cao chót vót bao quanh. Bên trên là bầu trời xanh với những đám mây trắng mịn màng. Tất cả những ai ngắm bức tranh này đều cho rằng đây là một bức tranh bình yên thật hoàn hảo. Bức tranh kia cũng có những ngọn núi, nhưng những ngọn núi này trần trụi và lởm chởm đá. Ở bên trên là bầu trời giận dữ đổ mưa như trút kèm theo sấm chớp. Đổ xuống bên vách núi là dòng thác nổi bọt trắng xóa. Bức tranh này trông thật chẳng bình yên chút nào. Nhưng khi nhà vua ngắm nhìn, ông thấy đằng sau dòng thác là một bụi cây nhỏ mọc lên từ khe nứt của một tảng đá. Trong bụi cây một con chim mẹ đang xây tổ. Ở đó giữa dòng thác trút xuống một cách giận dữ, con chim mẹ đang bình thản đậu trên tổ của mình… Bình yên thật sự. “Ta chấm bức tranh này!” – Nhà vua công bố.

Nhận thức về câu chuyện

+ Bức tranh thứ nhất: vẽ hồ nước yên ả

=> Bình yên là sự êm ả, tĩnh lặng do không gian ngoại cảnh đem lại.
+ Bức tranh thứ hai: vẽ bên trong khung cảnh dữ dội là hình ảnh một con chim mẹ đang xây tổ, bình thản đậu trên tổ của mình

=> Bình yên là sự yên an, bình thản, tĩnh lặng trong tâm hồn trước giông bão của cuộc sống.

=> Ý nghĩa của câu chuyện: từ sự lựa chọn bức tranh thứ hai của nhà vua, câu chuyện chia sẻ một quan niệm về sự bình yên. Sự bình yên trong tâm hồn mới là sự bình yên đích thực.

THAM KHẢO

Trong cuộc sống gia đình luôn là nơi chúng ta tìm về để được an ủi, nâng đỡ. Là nơi có hơi ấm của những con tim bết yêu, là ánh sáng của  đôi mắt tràn đầy hạnh phúc. Có rất nhiều người tâm niệm bình yên khác nhau, có những người không thể tìm được sự bình yên cho chính mình. Sau khi đọc xong câu truyện về sự bình yên thông qua cách chọn lựa của vị vua, ta chợt tự trả lời được câu hỏi về sự bình yên trong lòng mình.

Câu truyện tuy ngắn, nhưng lại kể và để lại được những suy nghĩ sâu sa. Vị vua thông qua cuộc thi, muốn tìm được một thứ chính xác nhất để định nghĩa cho hai từ “bình yên” Ông đã cất công, tuyển chọn giữa những người nghệ sĩ tài năng nhất, sau cùng chọn được ra hai bức tranh vẽ đẹp nhất, nhưng lại khá băn khoăn, không biết chọn ra sao giữa hai bức tranh tuyệt mĩ ấy.

Một bức tranh vẽ phong cảnh thiên nhiên, hết sức thơ mộng hữu tình, mà có nhiều người đều phải công nhận rằng bức tranh này thật sự rất bình yên. Còn bức tranh thứ hai thì ngược lại, sự bình yên lại được thể hiện theo chiều sâu, nếu không ngắm kĩ bức tranh và hiểu thấu bức tranh, chỉ thế hiện lên bên ngoài toàn những phong ba bão táp, chỉ thấy những thác ghềnh dữ dội, những hẻm đá đáng sợ. Nhưng không, ở sâu trong bức tranh lại vẽ nên một cảnh cực kì đẹp, khi một con chim mẹ đang bình thản đậu trên tổ của mình, khiến nhà vua phải thốt lên “bình yên thật sự!”

Hai bức tranh này rốt cuộc có gì khác nhau? Khiến nhà vua lại chọn lựa bức tranh thứ hai như thế? Ta có thể nhận thấy, ở bức tranh đầu tiên người họa sĩ chỉ diễn tả được vẻ bề ngoài của cuộc sống, bình yên được thể hiện từ việc do ngoại cảnh mang lại. Còn bức tranh thứ hai, tuy phong cảnh không êm ả, nhưng đó lại là một sự bình yên không thể thay đổi, dù có phong ba bão táp ra sao, bức tranh thứ hai đã chia sẻ một quan niệm rất đúng về bình yên, chỉ có sự bình yên trong tâm hồn mới có thể tồn tại lâu dài, và là sự bình yên đích thực nhất.

Thông qua cách chọn lựa đúng đắn của nhà vua, ta đã nhận ra một ý nghĩa quan trọng trong cuộc sống. Ngoài đời, ta có gặp biết bao phong ba bão táp, phải đấu tranh, phải can đảm chiến đấu như thế nào, nhưng hãy luôn học cách giữ cho mình một tâm thế an yên, luôn bình yên và bình tĩnh trước hoàn cảnh. Vì không có một sự đáng sợ nào có thể động được đến ta, nếu ta có trong mình một bản lĩnh vững vàng, một tâm thế bình yên không thể xoay chuyển. Như Beethoven nhà soạn nhạc thiên tài của thế giới, không ai không biết đến ông bởi ông quá nổi tiếng và xuất sắc với những tác phẩm kinh điển mọi thời đại của mình. Nhưng người ta biết đến và cảm phục ông nhiều hơn nữa, khi biết được ông đã chống lại những thứ bên ngoài như thế nào, bao nhiêu khó khăn, gian khổ, cũng không thể lay chuyển được một tâm thế bình thản, bình yên đối mặt với mọi khó khăn của Beethoven, hay tiêu biểu như Helen Keller, tuy gặp phải hoàn cảnh khó khăn, sống trong thế giới không ánh sáng, không âm thanh, nhưng bà vẫn vươn lên, chiến đấu, bằng sự bình yên nhất trong tâm hồn, trở thành một nhà văn nổi tiếng, một nhà hoạt động xã hội mù, điếc của nước Mỹ. Họ là những tấm gương dạy cho ta về tầm quan trọng, ý nghĩa của việc rèn luyện sự bình yên trong trái tim mình.

Sự bình yên trong cuộc sống rất quan trọng, nó làm cuộc sống của ta trở nên nhẹ nhõm hơn. Khiến ta luôn biết nhìn ra sự lạc quan trong mọi hoàn cảnh. Không có sự bình yên từ tâm hồn nào không qua quá trình rèn luyện và phát huy. Con người ta cần rèn luyện điều đó để bản thân được vững vàng trước mọi sự khó khăn của ngoại cảnh.

Câu truyện trên thực sự có ý nghĩa và thiết thực. Không chỉ là một câu truyện thú vị, mà còn chứa đựng bài học nhân văn vô cùng sâu sắc. Hãy sống và làm việc với một trái tim bình yên, và tìm cho mình sự bình yên đích thực.

ĐỀ 11: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

HAI HẠT LÚA

Có hai hạt lúa nọ được giữ lại để làm giống cho vụ sau vì cả hai đều là những hạt lúa tốt, đều to khoẻ và chắc mẩy.

Một hôm, người chủ định đem chúng gieo trên cánh đồng gần đó. Hạt thứ nhất nhủ thầm: “Dại gì ta phải theo ông chủ ra đồng. Ta không muốn cả thân mình phải nát tan trong đất. Tốt nhất ta hãy giữ lại tất cả chất dinh dưỡng trong lớp vỏ này và tìm một nơi lý tưởng để trú ngụ”. Thế là nó chọn một góc khuất trong kho lúa để lăn vào đó. Còn hạt lúa thứ hai thì ngày đêm mong được ông chủ mang gieo xuống đất. Nó thật sự sung sướng khi được bắt đầu một cuộc đời mới.

Thời gian trôi qua, hạt lúa thứ nhất bị héo khô nơi góc nhà bởi vì nó chẳng nhận được nước và ánh sáng. Lúc này chất dinh dưỡng chẳng giúp ích được gì, nó chết dần chết mòn. Trong khi đó, hạt lúa thứ hai dù nát tan trong đất nhưng từ thân nó lại mọc lên cây lúa vàng óng, trĩu hạt. Nó lại mang đến cho đời những hạt lúa mới.

Nhận thức về câu chuyện

- Câu chuyện ngắn gọn nhưng chứa đựng ý nghĩa triết lý sâu xa. Đó là bài học về sự chấp nhận thử thách, khó khăn gian khổ để vươn tới thành công.

+ Hạt lúa thứ nhất chỉ biết bằng lòng với cuộc sống hiện tại và không muốn hi sinh để mất nó nhưng nó lại không nghĩ đến tương lai, sợ đối đầu với gian nan, thử thách, khó khăn và cuối cùng nó đã bị héo khô.

+ Còn hạt lúa thứ hai thì ngược lại, nó muốn mình có một cuộc sống mới mặc dù cuộc sống đó sẽ đầy gian nan, vất vả. Trải qua những thử thách, nó đã trở thành một bông lúa “vàng óng, trĩu hạt”.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

+ Ý nghĩa của câu chuyện: Con người ta đôi khi quá hài lòng với cuộc sống hiện tại nhỏ bé mà ta đang sở hữu chứ không hề nghĩ đến tương lai, không chịu chấp nhận để có cái lớn hơn, cao cả hơn. Nhưng xã hội và tất cả mọi thứ thuộc về nó luôn luôn phát triển, đến một ngày, cuộc sống mà ta đang rất hài lòng sẽ mất đi. Lúc đó ta sẽ như hạt lúa thứ nhất, chết dần chết mòn.

Bài học nhận thức và hành động

+ Bài học rút ra từ câu chuyện: Đừng bao giờ tự khép mình trong lớp vỏ chắc chắn để cố giữ nguyên vẹn sự vô nghĩa của bản thân mà hãy can đảm bước đi, âm thầm chịu đựng thử thách, khó khăn để có một tương lai tốt đẹp.

THAM KHẢO

Cuộc sống là chuỗi ngày mỗi con người tự hoàn thiện mình. Mỗi ngày là một bài học vô giá ta nhận được từ cuộc sống. Quá trình hoàn thiện mình này chính là gạt bỏ đi những cái xấu và vun đắp thêm những cái tốt dù là rất nhỏ. Và bài học mà tôi nhận ra được sau khi đọc câu chuyện "Hai hạt lúa" là về sự ích kỉ cùng với khát khao cống hiến trong lòng mỗi người.

Có người đã từng nói: "Đừng để sự ích kỉ trở thành con rắn độc luồn vào trong tim, ăn mòn lí trí của bạn". Đúng như vậy, sự ích kỉ đem lại rất nhiều tác hại, không chỉ bản thân ta mà còn ảnh hưởng đến cả những người xung quanh, gia đình, xã hội. Vậy bạn hiểu "ích kỉ là gì? Còn đối với tôi, "ích kỉ" là lối sống lệch lạc, chỉ biết suy nghĩ và hành động cho lợi ích của bản thân mình mà không màng đến lợi ích của người khác. Thậm chí sẵn sàng giẫm đạp lên lợi ích của người khác để đạt được mục đích của mình.

Trong xã hội hiện đại ngày nay, càng ngày có càng nhiều người sống với suy nghĩ tiêu cực như trên. Nguy hiểm hơn, là trong số họ, chiếm đa số là những người trẻ tuổi - là thành phần nòng cốt trong xã hội. Biểu hiện của sự ích kỉ trong lòng mỗi người rất rõ nét. Họ sẽ sống trong tư thế không chịu mở lòng, hành động theo sự toan tính hơn thua với người khác. Nếu thấy cái lợi về mình thì mới làm. Ích kỉ là một lối sống tiêu cực, bào mòn đi tâm hồn và lí trí của ta. Họ luôn sống trong lớp vỏ bọc mà chính mình tạo ra, để rồi phải "chết dần chết mòn" trong đó, như hạt lúa thứ nhất trong câu chuyện trên. Nó vì lợi ích của bản thân, không muốn thân mình phải "tan nát trong đất" như hạt lúa thứ hai nên đã sống trong lớp vỏ bọc của mình. Đến khi sử dụng hết chất dinh dưỡng mà nó có thì đành phải sống trong bóng tối đến suốt quãng đời ngắn ngủi còn lại… Trong cuộc sống của con người cũng vậy, khi tham gia một hoạt động tập thể, trong khi đa số mọi người đều năng nổ, tham gia nhiệt tình thì còn có một bộ phận không ít người chỉ nghĩ đến mình, ngại khó, ngại khổ…

Vậy theo bạn, nguyên nhân nào dẫn đến "hội chứng ích kỉ" trên? Có nhiều nguyên do khiến một con người trở nên ích kỉ, vị kỉ như vậy, nhưng có lẽ nguyên nhân chính và lớn nhất là nằm ở suy nghĩ và nhận thức của mỗi người. Nhận thức của họ bị sai lệch, họ nghĩ cho đi là thiệt thòi là sự mất mát… cũng như cây lúa thứ nhất, nó nghĩ rằng "Dại gì ta phải theo ông chủ ra đồng. Ta không muốn cả thân mình phải nát tan trong đất. Tốt nhất ta hãy giữ lại tất cả chất dinh dưỡng mà ta đang có, ta sẽ cứ ở khuất trong kho lúa thôi". Chính vì suy nghĩ lệch lạc, sai lầm đó mà dẫn đến những hành động ích kỉ, vị kỉ đáng lên án trong xã hội…

Nó ảnh hưởng rất lớn đến bản thân, gia đình và xã hội. Một người ích kỉ là cho bản thân họ có những hành động và suy nghĩ chỉ hướng đến mình mà sẵn sàng hy sinh lợi ích vốn có của người khác thì dần dần mọi người sẽ xa lánh ta, ta không còn giữ được những mối quan hệ trong xã hội, thậm chí là trong gia đình. Bởi lẽ, không ai muốn giữ "một con rắn độc", sẵn sàng làm hại mình bên cạnh. Không chỉ dừng lại ở đó, sự ích kỉ của một người còn làm cho những người khác thiệt thòi, xã hội mất tính công bằng, đoàn kết… Như hạt lúa thứ nhất, nó đã "hy sinh" đi lợi ích – làm mất đi năng suất lao động của chính người đã tạo ra nó, cho nó "cuộc sống" này. Còn sự mất công bằng ở chỗ, trong khi hạt lúa thứ nhất chỉ nằm trong kho, hưởng thụ cuộc sống nhàn hạ thì hạt lúa thứ hai phải "tan mình trong đất", chịu đựng cái khắc nghiệt của môi trường bên ngoài để "từ thân nó lại mọc lên cây lúa vàng óng, trĩu hạt "…" mang đến cho đời những hạt lúa mới…".

Trái ngược với hạt lúa thứ nhất - luôn giữ khư khư lợi ích của bản thân, thì hạt lúa thứ hai lại "hào hứng", sẵn sàng hy sinh "cuộc đời" mình để một thế hệ mới ra đời, mở ra cho đời nhiều sự sống tươi đẹp hơn nó... Nhắc đến khát khao cống hiến, tôi liền nhớ đến bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ" của nhà thơ Thanh Hải:

"Một mùa xuân nho nhỏ

Lặng lẽ dâng cho đời

Dù là tuổi hai mươi

Dù là khi tóc bạc."

Khát khao cống hiến là không có giới hạn… Dù là hạt lúa hay con người, dù già hay trẻ, dù giàu hay nghèo, dù nam hay nữ… tất cả đều có thể cống hiến cho đời, cho người… Trong thực tế, sự hy sinh, cống hiến thể hiện rõ nhất ở những cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do dân tộc của những con người dũng cảm, can trường… Họ hy sinh thân mình để đổi lấy hòa bình, đổi lấy cuộc sống ấm no hạnh phúc cho thế hệ mai sau… Tất cả họ đều là những con người vĩ đại, là tấm gương kì vĩ mà chúng ta cần học hỏi… Vậy ta nhận được gì khi cống hiến?

Đừng nghĩ cho đi là mất mát, mà khi cho đi nghĩa là ta đang nhận lại, ta nhận được gì? Ta nhận được sự yêu mến, kính trọng từ những người xung quanh, ta nhận được sự thanh thản, yên bình trong tâm hồn, trong lí trí của ta sẽ tràn ngập hạnh phúc… Hẳn là vậy, khi cho đi, hạt lúa thứ hai sẽ vô cùng tự hào khi nó đã tạo ra những mầm xanh mới, mở ra nhiều cuộc đời mới, như chính những điều mà những "hạt lúa mẹ" đã làm với nó… Nếu trong cuộc đời này, ai ai cũng "hào hứng" cho đi như cây lúa thứ hai thì có lẽ, cuộc đời này sẽ tràn ngập tình yêu thương, niềm hạnh phúc…Nhưng nếu, tất cả những người trong xã hội đều ích kỉ như hạt lúa thứ nhất thì có lẽ cuộc sống này sẽ trở nên khô khan, đầy rẫy những hiểm nguy mà chính những con người ích kỉ gây ra cho nhau.

Vậy để làm mất đi sự ích kỉ và thay vào đó là khát khao được cống hiến thì ta cần phải là những gì? Trước tiên, hãy thay đổi suy nghĩ của bản thân mình theo hướng tích cực bằng cách tích cực tham gia những hoạt động tập thể để nhận ra lợi ích của cống hiến đem lại.

ĐỀ 12: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

HAI BIỂN HỒ

Người ta bảo ở bên Palextin có hai biển hồ... Biển hồ thứ nhất gọi là biển Chết. Đúng như tên gọi, không có sự sống nào bên trong cũng như xung quanh biển hồ này. Nước trong hồ không có một loại cá nào có thể sống nổi mà người uống cũng bị bệnh. Không một ai muốn sống ở gần đó. Biển hồ thứ hai là Galilê. Đây là biển hồ thu hút khách du lịch nhiều nhất. Nước ở biển hồ lúc nào cũng trong xanh mát rượi, con người có thể uống được mà cá cũng có thể sống được. Nhà cửa được xây cất rất nhiều ở nơi đây. Vườn cây ở đây tốt tươi nhờ nguồn nước này...

Nhưng điều kỳ lạ là cả hai biển hồ này đều được đón nhận nguồn nước từ sông Jordan. Nước sông Jordan chảy vào biển Chết. Biển chết đón nhận và giữ lại riêng cho mình mà không chia sẻ, nên nước trong biển Chết trở nên mặn chát. Biển hồ Galilê cũng đón nhận nguồn nước từ sông Jordan rồi từ đó mà tràn qua các các hồ nhỏ và sông lạch, nhờ vậy nước trong biển hồ này luôn sạch và mang lại sự sống cho cây cối, muôn thú và con người.

Một định lý trong cuộc sống mà ai cũng đồng tình: Một ánh lửa chia sẻ là một ánh lửa lan tỏa. Một đồng tiền kinh doanh là một đồng tiền sinh lợi. Đôi môi có hé mở mới thu nhận được nụ cười . Bàn tay có mở rộng trao ban, tâm hồn mới tràn ngập vui sướng.

Thật bất hạnh cho ai cả cuộc đời chỉ biết giữ cho riêng mình . "Sự sống" trong họ rồi cũng chết dần chết mòn như nước trong lòng biển chết!

Nhận thức về câu chuyện

- Nghĩa đen hiểu theo khoa học:

+ Biển Chết là do vị trí hồ không thuận lợi, xung quanh không có kênh rạch hay lối thoát nên nước từ thượng nguồn đổ về đây bị ứ đọng dần dần tích tụ lượng muối lớn, làm cho nồng độ muối trong nước quá cao.

+ Nước quá mặn nên không sinh vật nào sống được dẫn đến hoang vu và thiếu sự sống.

+ Biển hồ Galilê cũng đón nhận nguồn nước từ sông Jordan rồi từ đó tràn qua các hồ nhỏ và sông lạch, nhờ vậy nước trong biển hồ này luôn sạch và mang lại sự sống cho cây cối, muông thú và con người.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

- Câu chuyện đã đem đến bài học thật ý nghĩa trong cuộc sống:

+ Trong cuộc sống hằng ngày, con người có những mối quan hệ, những giao tiếp, những sinh hoạt nên luôn “trao” và “nhận”. Xã hội sẽ không tồn tại nếu thiếu quá trình này.

+ Hãy biết sẻ chia để nó lan tỏa và biến thành niềm vui...

+ Biển Chết: như một biểu tượng cho loại người ích kỉ, thiếu lòng vị tha nhân hậu, chỉ biết sống cho riêng mình.

+ Biển Galilê: biểu tượng cho người sống vì người khác, mở rộng bàn tay cho và nhận (dẫn chứng từ thực tế cuộc sống).

=> Khẳng định cách nhìn, thái độ sống chi phôi hoàn cảnh sống, tác động đến các mối quan hệ xung quanh (dẫn chứng - phân tích - so sánh, đối chiếu...).

=> Cuộc sống cần có sự đồng cảm (hãy dang rộng đôi tay với những nạn nhân bị chất độc màu da cam).

Bài học nhận thức và hành động

+ Cách ứng xử và thái độ đối với những người xung quanh.

+ Cách ứng xử, cho và nhận đôi với cuộc đời.

THAM KHẢO

1. Thiên nhiên là bà mẹ lớn của vạn vật, đặc biệt là của con người. Thiên nhiên không chỉ cung cấp cho ta của cải vật chất như đất đai, cây cối, nguồn nước, thức ăn... mà còn dạy cho ta những bài học quý báu của cuộc sống. Tôi mới học được một bài học tuyệt vời từ một hiện tượng đặc biệt của tự nhiên. Bài học đã được học nhiều trong sách vở nhưng đến tận bây giờ tôi mới thực sự hiểu. Bạn có muốn biết không?

Chuyện kể rằng, ở bên Pa-le-xtin có hai biển hồ lớn cùng bắt nguồn từ sông Gioóc-đan, đó là biển Chết và biển Ga-li-lê. Biển Chết đúng như tên gọi của nó không có sự sống nào. Nước trong hồ không có một loài cá nào có thể sống nào người uống vào cũng sẽ bị bệnh. Trái lại, nước trong biển Ga-li-lê lúc nào cũng trong mát, ngọt lành, là môi trường sống thuận lợi cho cây cỏ và tôm cá ai cũng thích biển Ga-li-lê vì sự sống nơi đây luôn luôn nhộn nhịp. Bạn hỏi tôi tại sao hai biển hồ cùng bắt nguồn từ sông mẹ Gioóc-đan mà lại khác nhau đến thế? Tại sao ư? Lí do rất đơn giản: biển Chết tham lam chỉ muôn giữ nước lại cho riêng mình, không san sẻ cho ai khác nên dòng nước trong lòng nó mặn đến nỗi sự sống không thể sinh sôi, ngược lại, biển Ga-li-lê sau khi có được nguồn nước trong lành, nó lại mở lòng mình, tràn qua các sông lạch khác. Biển Ga-li-lê cho nước đi vào nơi khác và cũng nhận nước từ các nơi khác về. Vì vậy, nước trong biển hồ này luôn sạch, mang lại sự sống cho cây cối, muông thú và con người.

Câu chuyện tôi kể với bạn không chỉ là một bài học thú vị về địa lí mà còn là bài học sâu sắc về cách mà con người cần phải sống với nhau. Trong đời sống, con người luôn luôn cần phải có sự sẻ chia, yêu thương lẫn nhau. Phải chăng đó là cách sống, cách hành xử quan trọng nhất mà mỗi người cần có?

Trong cuộc sống, chia sẻ không đơn thuần chỉ là cho và nhận. Trong gia đó là sự quan tâm, lo lắng, săn sóc, lắng nghe của cha mẹ với con cái, của vợ với chồng, của người lớn với trẻ nhỏ, của anh chị với các em; với hàng xóm giềng đó là sự cảm thông, san sẻ mỗi khi "tối lửa tắt đèn", là sự giúp đỡ mỗi khi gặp hoạn nạn. Còn trong xã hội, sự chia sẻ mang tính chất rộng lớn lao hơn, đó là sự sẻ chia bát cơm manh áo với đông bào gặp nạn, là sự nương tựa, che chở, đồng cảm với những số phận kém may mắn... Sự sẻ chia không phân biệt chủng tộc, giai cấp, lãnh thổ, tổ quốc ta. Từ em nhỏ đến cụ già đều cần sẵn sàng chia sẻ yêu thương. Bạn có thể dễ dàng bắt gặp trên phố những em nhỏ tươi cười chia sẻ với nhau từng mẩu bánh, viên kẹo hay một thanh niên nhường chỗ cho cụ già trên xe buýt hoặc hình ảnh những ông, bà lão cùng khoác tay nhau qua đường... Những người sẻ chia và nhận chia sẻ đều hạnh phúc.

Sự chia sẻ không chỉ là việc cho đi hay nhận lại những của cải vật chất còn là sự trao gửi những giá trị tinh thần, những niềm tin yêu. Đôi khi sẻ chia là sự im lặng, lắng nghe. Mà cũng có khi, nó chỉ là ánh nhìn động viên hay nụ cười hé nở trên môi. Sự sẻ chia đôi khi thật nhỏ bé nhưng nó lại có sức mạnh rất lớn. Một nụ cười cũng đủ làm người khác ấm lòng, một ánh mắt cũng giúp người ta có thêm nghị lực, sự lắng nghe cũng giúp người khác nhẹ đi nỗi lòng. Sự sẻ chia thực sự làm cho con người thấy nhẹ nhõm, thoải mái. Sự sẻ chia là sợi dây vô hình, có sức mạnh kì diệu. Nó gắn kết người với người. Nó làm cho mọi người gần nhau hơn, hiểu nhau hơn, cảm thông và yêu thương nhau hơn. Con người sống với nhau rất cần sự yêu thương, san sẻ yêu thương, san sẻ chính là hạt giống của tâm hồn mỗi người. Những người san sẻ, yêu thương sẽ luôn cảm thấy tâm hồn mình giàu có như nước ở lòng biển Ga-li-lê. Còn những người khư khư giữ lấy những gì mình có chỉ biết đến mình thì sự sống trong họ sẽ dần héo khô, chết dần chết mòn như nước trong biển Chết vậy.

Người ta nói: "Trí tuệ giàu lên vì những gì nó nhận được, trái tim giàu lên vì những gì nó cho đi". Con người sống với nhau cần có sự chia sẻ “Một ánh lửa chia sẻ là một ánh lửa lan toả. Đôi môi hé mở thu nhận được nụ cười. Bàn tay có mở rộng ban trao, tâm hồn mới tràn ngập vui sướng". Đó là bài học mà tôi nhận được từ thiên nhiên. Thiên nhiên đã gieo vào hôm nay những mầm ươm tươi tốt đã tặng ta những món quà nhiệm màu của sự sống. Bạn hãy tìm hiểu, cảm nhận và chia sẻ những món quà thú vị của cuộc sống.

2.

Mở bài:

Thiên nhiên là bà mẹ lớn của vạn vật, đặc biệt là của con người. Thiên nhiên không chỉ cung cấp cho ta của cải vật chất như đất đai, cây cối, nguồn nước, thức ăn… mà còn dạy cho ta những bài học quý báu của cuộc sống. Tôi mới học được một bài học tuyệt vời từ một hiện tượng đặc biệt của tự nhiên trong câu chuyện”Hai biển hồ”.

Thân bài:

Chuyện kể rằng, ở Palestine có hai biển hồ lớn cùng bắt nguồn từ sông Jordan, đó là biển Chết và biển Ga-li-lê. Biển Chết đúng như tên gọi của nó không có sự sống nào. Nước trong hồ không có một loài cá nào có thể sống nào người uống vào cũng sẽ bị bệnh. Trái lại, nước trong biển Ga-li-lê lúc nào cũng trong mát, ngọt lành, là môi trường sống thuận lợi cho cây cỏ và tôm cá ai cũng thích biển Ga-li-lê vì sự sống nơi đây luôn luôn nhộn nhịp.

Sở dĩ như thế vì biển Chết tham lam chỉ muôn giữ nước lại cho riêng mình, không san sẻ cho ai khác nên dòng nước trong lòng nó mặn đến nỗi sự sống không thể sinh sôi, ngược lại, biển Ga-li-lê sau khi có được nguồn nước trong lành, nó lại mở lòng mình, tràn qua các sông lạch khác. Biển Gali-lê cho nước đi vào nơi khác và cũng nhận nước từ các nơi khác về. Vì vậy, nước trong biển hồ này luôn sạch, mang lại sự sống cho cây cối, muông thú và con người. Từ câu chuyện trên chúng ta cần rút ra bài học: trong đời sống, con người luôn luôn cần phải có sự sẻ chia, yêu thương lẫn nhau.

Quả thật vậy, câu chuyện trên không chỉ là một bài học thú vị về địa lí mà còn là bài học sâu sắc về cách mà con người cần phải sống với nhau. Trong đời sống, con người luôn luôn cần phải có sự sẻ chia, yêu thương lẫn nhau. Phải chăng đó là cách sống, cách hành xử quan trọng nhất mà mỗi người cần có? Trong cuộc sống, chia sẻ không đơn thuần chỉ là cho và nhận.

Trong đó là sự quan tâm, lo lắng, săn sóc, lắng nghe của cha mẹ với con cái, của vợ với chồng, của người lớn với trẻ nhỏ, của anh chị với các em; với hàng xóm giềng đó là sự cảm thông, san sẻ mỗi khi “tối lửa tắt đèn”, là sự giúp đỡ mỗi khi gặp hoạn nạn. Còn trong xã hội, sự chia sẻ mang tính chất rộng lớn lao hơn, đó là sự sẻ chia bát cơm manh áo với đông bào gặp nạn, là sự nương tựa, che chở, đồng cảm với những số phận kém may mắn… Sự sẻ chia không phân biệt chủng tộc, giai cấp, lãnh thổ, tổ quốc ta. Từ em nhỏ đến cụ già đều cần sẵn sàng chia sẻ yêu thương.

Bạn có thể dễ dàng bắt gặp trên phố những em nhỏ tươi cười chia sẻ với nhau từng mẩu bánh, viên kẹo hay một thanh niên nhường chỗ cho cụ già trên xe buýt hoặc hình ảnh những ông, bà lão cùng khoác tay nhau qua đường…

Những người sẻ chia và nhận chia sẻ đều hạnh phúc. Sự chia sẻ không chỉ là việc cho đi hay nhận lại những của cải vật chất còn là sự trao gửi những giá trị tinh thần, những niềm tin yêu. Đôi khi sẻ chia là sự im lặng, lắng nghe. Mà cũng có khi, nó chỉ là ánh nhìn động viên hay nụ cười hé nở trên môi.

Sự sẻ chia đôi khi thật nhỏ bé nhưng nó lại có sức mạnh rất lớn. Một nụ cười cũng đủ làm người khác ấm lòng, một ánh mắt cũng giúp người ta có thêm nghị lực, sự lắng nghe cũng giúp người khác nhẹ đi nỗi lòng. Sự sẻ chia thực sự làm cho con người thấy nhẹ nhõm, thoải mái. Sự sẻ chia là sợi dây vô hình, có sức mạnh kì diệu. Nó gắn kết người với người. Nó làm cho mọi người gần nhau hơn, hiểu nhau hơn, cảm thông và yêu thương nhau hơn.

Con người sống với nhau rất cần sự yêu thương, san sẻ yêu thương, san sẻ chính là hạt giống của tâm hồn mỗi người. Những người san sẻ, yêu thương sẽ luôn cảm thấy tâm hồn mình giàu có như nước ở lòng biển Ga-li-lê. Tuy nhiên, trong cuộc sống xung quanh ta đâu đó còn những người chỉ biết khư khư giữ lấy những gì mình có, chỉ biết đến mình, thờ ơ, bàng quang trước nỗi đau của người khác… Vì thế sự sống trong họ sẽ dần héo khô, chết dần chết mòn như nước trong biển Chết vậy. Đó là những lối sống đáng bị lên án và phên phán.

Kết bài:

“Càng nhận vào càng sung túc trí tuệ, càng cho đi càng sung túc trái tim”. Con người sống với nhau cần có sự chia sẻ. “Một ánh lửa chia sẻ là một ánh lửa lan toả. Đôi môi hé mở thu nhận được nụ cười”. Bàn tay có mở rộng ban trao, tâm hồn mới tràn ngập vui sướng”. Đó là bài học mà chúng ta nhận được từ thiên nhiên. Thiên nhiên đã gieo vào hôm nay những mầm ươm tươi tốt đã tặng ta những món quà nhiệm màu của sự sống. Chúng ta hãy tìm hiểu, cảm nhận và chia sẻ những món quà thú vị từ cuộc sống

ĐỀ 13: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

CÁ CHÉP CON VÀ CUA

Cá chép con dạo chơi trong hồ nước. Lúc đi ngang nhà cua, thấy cua đang nằm, vẻ mặt rất đau đớn, cá chép con bèn bơi lại gần và hỏi:
– Bạn cua ơi, bạn làm sao thế?
Cua trả lời:
– Tớ đang lột xác bạn à..
– Ôi, chắc là bạn đau lắm. Nhưng tại sao bạn lại phải làm như thế ?
– Họ hàng nhà tớ ai cũng phải lột xác thì mới lớn lên và trưởng thành được, dù rất đau đớn cá chép con ạ.
– À, bây giờ thì tớ đã hiểu.

Nhận thức về câu chuyện

– Câu chuyện nhấn mạnh đến cách thức mà cua con “lớn lên và trưởng thành” – đó là “lột xác”. “Lột xác” là trút bỏ lớp vỏ cũ, hình thành và phát triển một lớp vỏ hoàn toàn mới, vừa vặn hơn với cơ thể. Mỗi lần lột xác là loài cua lại lớn hơn. Song quá trình “lột xác” lại rất đau đớn và thường gặp nguy hiểm nữa. Tuy nhiên, loài cua không thể lớn lên mà không lột xác.

– Điều quan trọng là cách chấp nhận rất tự nhiên của cua con với quá trình lột xác của họ hàng nhà mình, coi như đó là cách duy nhất để lớn lên và trưởng thành.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

– Câu chuyện đã gợi cho ta bài học nhân sinh sâu sắc về quá trình lớn lên và trưởng thành của muôn loài và con người: muốn lớn lên và trưởng thành, muốn đạt đến thành công thì tất cả muôn loài và con người cần phải trải qua chông gai thử thách, qua những quá trình lột xác đau đớn.

Giải thích vì sao ?

– Cuộc đời con người là một hành trình dài, trong đó có những dấu mốc thành công không thể phai mờ, nó đánh dấu sự trưởng thành của mỗi chúng ta trên đường đời. Nhưng để đi đến những thành công ấy, con người đã phải qua quá trình “lột xác” đau đớn. Quá trình này là tự thân, không ai thay thế được chính bản thân ta. Do đó, để “lớn lên và trưởng thành”, con người phải tự thân vận động vượt qua khó khăn, thử thách, chông gai cũng như loài cua, cua con cũng phải tự lột xác mới lớn lên được.

– Thái độ chấp nhận thử thách, khó khăn như một điều tất yếu trong cuộc sống là thái độ cần thiết để con người có thể “lớn lên và trưởng thành” và đạt tới thành công. Vượt qua thử thách cũng là một cách để thể hiện bản lĩnh, ý chí, nghị lực sống của con người, khẳng định ý nghĩa sự sống của mỗi con người.

– Từ quá trình “lột xác” của cua con, câu chuyện cũng đưa ra một quy luật của sự sống: sự sống là một sự phát triển liên tục mà ở đó cái mới thay thế cái cũ là điều tất yếu. Con người cần nhận thức được quy luật của sự phát triển ấy để thích ứng và làm chủ bản thân trong những thử thách và chông gai trên đường đời. Mỗi cá nhân đều cần lột xác để trưởng thành, từ đó thúc đẩy sự phát triển đi lên của xã hội.

*(Lưu ý: Mỗi luận điểm trên đều có phân tích dẫn chứng để làm sáng tỏ. Dẫn chứng phải tiêu biểu, toàn diện, xác đáng)

Bài học nhận thức và hành động

– Phê phán lối sống nhu nhược, sợ hãi, không dám đương đầu với thử thách và chông gai, giam mình trong vỏ ốc, cả đời không đạt đến thành công.

– Phê phán lối sống ỷ lại, không tự thân vận động, ngại thay đổi, phụ thuộc vào người khác.

ĐỀ 14: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

BIỂU GIÁ CHO TÌNH MẸ

Người mẹ đang bận rộn nấu bữa cơm tối dưới bếp, bất ngờ cậu con trai bé bỏng chạy vào và đưa cho mẹ một mẩu giấy nhỏ. Sau khi lau tay, người mẹ mở tờ giấy ra và đọc:

- Cắt cỏ trong vườn: 5 ngàn

- Dọn dẹp phòng của con: 2 ngàn

- Đi chợ cùng với mẹ: 1 ngàn

- Trông em giúp mẹ: 1 ngàn

- Đổ rác: 1 ngàn

- Kết quả học tập tốt: 5 ngàn

- Quét dọn sân: 2 ngàn

- Mẹ nợ con tổng cộng: 17 ngàn

 Sau khi đọc xong, người mẹ nhìn con trai đang đứng chờ với vẻ mặt đầy hy vọng. Bà cầm bút lên, lật mặt sau của tờ giấy và viết:

- Chín tháng mười ngày con nằm trong bụng mẹ: Miễn phí.

- Những lúc mẹ bên cạnh chăm sóc, lo lắng mỗi khi con ốm đau: Miễn phí.

- Những giọt nước mắt con làm mẹ khóc trong những năm qua: Miễn phí.

- Tất cả những đồ chơi, thức ăn, quần áo mà mẹ đã nuôi con trong suốt mấy năm qua: Miễn phí.

Và giá trị hơn cả chính là tình yêu của mẹ dành cho con: Cũng miễn phí luôn con trai ạ.

Khi đọc những dòng chữ của mẹ, cậu bé vô cùng xúc động, nước mắt lưng tròng. Cậu nhìn mẹ và nói: “Con yêu mẹ nhiều lắm!”. Sau đó, cậu đặt bút viết thêm vào tờ giấy dòng chữ thật lớn: “Mẹ sẽ được nhận lại trọn vẹn”.

Nhận thức về câu chuyện

- Qua câu chuyện, chúng ta hiểu rằng, tình cảm mẹ con là tình cảm thiêng liêng, cao quý. Biết đón nhận tình thương, sự quan tâm của mẹ thì phải biết ơn và cũng biết mang đến cho mẹ niềm vui, niềm hạnh phúc.

- Câu chuyện mang đến một bài học về “cho” và “nhận” trong cuộc sống.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

- Phải biết “cho” mọi người những điều tốt đẹp thì sẽ "nhận" được những điều tốt đẹp.

- Nhưng có những “cho – nhận” đáng ca ngợi, lại có những “cho – nhận” đáng lên án:

+ “Cho – nhận” sự quan tâm, lo lắng, tình cảm bao dung, nhân ái. Đó là hành động “cho – nhận” đáng ca ngợi, cần được nhân lên.

+ Kẻ “nhận” mà không “cho” là kẻ ích kỉ, đáng lên án.

Bài học nhận thức và hành động

- Bài học: Trong cuộc sống, cần biết yêu thương, san sẻ, giúp đỡ mọi người xung quanh. Với ông bà, cha mẹ, cần yêu thương, kính trọng, biết ơn, chăm sóc, hiếu thảo.

- Liên hệ bản thân.

ĐỀ 15: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

THƯỢNG ĐẾ CŨNG KHÔNG BIẾT

Thượng đế lấy đất sét nắn ra con người. Khi Ngài nắn xong vẫn còn thừa ra một mẫu đất:
– Còn nặn thêm cho mày gì nữa, con người? – Ngài hỏi.

Con người suy nghĩ một lúc thấy mình đã đầy đủ tay, chân, đầu, rồi nói:

– Xin Ngài nắn cho con hạnh phúc.

Thượng đế đủ biết, biết hết nhưng cũng không hiểu được hạnh phúc là gì. Ngài trao cục đất cho con người và nói:

– Này, tự đi và nắn lấy cho mình hạnh phúc.”

Nhận thức về câu chuyện

- Thượng đế là đấng toàn năng có khả năng “biết hết”, hiểu hết  mọi chuyện và tạo nên con người nhưng không thể nào hiểu được “hạnh phúc” là gì nên không thể “nặn” được hạnh phúc để ban tặng cho loài người.

- Con người: được thượng đế trao tặng đầy đủ các bộ phận cơ thể (yếu tố vật chất) nhưng lại không sẵn có hạnh phúc (yếu tố tinh thần), con người phải tự tìm hạnh phúc cho mình.

=> Câu chuyện có ý nghĩa nhân sinh sâu sắc: Hạnh phúc không bao giờ sẵn có hay là món quà được ban tặng, hạnh phúc của con người do chính con người tạo nên.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

* Khái niệm

- Hạnh phúc là trạng thái tâm lí vui vẻ, thoải mái, dễ chịu khi thỏa mãn được một ược nguyện, mong muốn nào đó .

- Không sẵn có: Không bày ra để con người chiếm lĩnh dễ dàng và tùy tiện sử dụng.

- Tự tạo ra: Hạnh phúc chỉ có được khi tự  mình hình thành và tự mình nỗ lực, cố gắng để đạt được

* Bàn luận

- Hạnh phúc là khát vọng, là mong muốn, là đích đến của con người trong cuộc sống. Mỗi người có một quan niệm và cảm nhận khác nhau về hạnh phúc. Có thể nhận thấy hạnh phúc gắn liền với trạng thái vui sướng khi con người cảm thấy thỏa mãn ý nguyện nào đó của mình.

- Hạnh phúc không phải thứ có sẵn hay là món quà được ban phát. Hạnh phúc phải do chính con  người tạo nên từ những hành động cụ thể.

- Khi tự mình tạo nên hạnh phúc, con người sẽ cảm nhận sâu sắc giá trị của bản thân và ý nghĩa đích thực của cuộc sống.  Đó cũng chính là thứ hạnh phúc có giá trị bền vững nhất.

- Phê phán lối sống dựa dẫm, ỷ lại trông chờ hoặc theo đuổi những hạnh phúc viển vông, mơ hồ. Bên cạnh đó, có một số người không biết đón nhận hạnh phúc khi mang những suy nghĩ bi quan, tiêu cực.

* Chứng minh: Bằng những dẫn chứng từ thực tế cuộc sống học sinh lấy dẫn chứng phù hợp có phân tích ngắn gọn.

Bài học nhận thức và hành động

- Cần có nhận thức đúng đắn về hạnh phúc trong mối quan hệ với cuộc sống của bản thân. Biết cảm thông, chia sẻ, hài hòa giữa hạnh phúc cá nhân với hạnh phúc của mọi người.

- Biết vun đắp hạnh phúc bằng những việc làm cụ thể, biết trân trọng, gìn giữ hạnh phúc.

THAM KHẢO

Nếu ví rằng cuộc sống là một bản nhạc với vô vàn những giai điệu trầm bổng khác nhau thì hạnh phúc lại chính là một nốt nhạc du dương để đưa con người hòa vào âm điệu của cuộc sống. Phải chăng vì thế mà con người cứ mải miết chờ đợi hạnh phúc sẽ tìm đến với mình không? Có một sự thật rằng hạnh phúc sẽ chẳng bao giờ tìm thấy hạnh phúc nếu như cứ cố gắng đợi chờ thành phần của hạnh phúc. Và chúng ta chỉ thực sự hạnh phúc khi tìm kiếm được ho mình một cảm giác vui vẻ và khát khao giữa cuộc đời. Một lần nữa, mẩu chuyện nơi đề bài đã cho ta một nhìn nhận sâu sắc và đúng đắn về quan niệm của hạnh phúc. Bạn và tôi, chúng ta hãy cùng nhau dừng lại, để chầm chậm lắng nghe những giai điệu xô bồ của cuộc sống. Để trong bản nhạc ấy, chúng ta tìm kiếm cho mình một thứ gọi là hạnh phúc rất riêng…

Trôi theo từng cơn sóng của cuộc đời, con người như một hjat cát nhỏ vô danh giữa biển khơi, mặc cho từng đợt sóng cứ thế cuốn ta đi xa mãi. Mỗi hạt cát đều có một bến bờ hạnh phúc cho riêng mình. Có hạt cát nọ chỉ mong cơn sóng cứ dời mình đi, để hòa mình vào thiên nhiên hùng vĩ và ngắm nhìn mọi vẻ đẹp của tạo hóa ban tặng. Nhưng hạt cát kia lại không muốn như thế, mà chỉ muốn vùi mình vào sâu dưới đáy biển. Hạt cát ấy sẽ thấy hạnh phúc khi được đại dương che chở và bảo vệ. Có hạt cát chỉ muốn theo những cơn sóng để trở về với đất mẹ, nơi có tiếng cười nói của những người lái chèo, đượm nồng hơi thở của biển cả. Hạnh phúc đôi khi là một thứ gì đó thật giản đơn. Nó là một trạng thái tâm lý của con người khi ta cảm thấy thỏa mãn một nhu cầu nào đó thuộc về phạm vi đời sống tinh thần. Hạnh phúc không phải là một thứ mà ai khác có thể ban tặng cho bạn mà chính bạn phải tự mình tìm kiếm và khám phá ra nó. Tóm lại, mẩu chuyện nhỏ nới đề bài đã đưa ra một quan niệm đúng đắn về hạnh phúc của con người. Chúng ta chỉ thật sự cảm thấy hạnh phúc khi bản thân tìm ra được thành phần của hạnh phúc mà không phải có bất kì ai ban tặng.

Con người đều có những quan niệm về hạnh phúc rất riêng. Hạnh phúc đôi khi chỉ đơn giản là hôm nay bạn được sống và làm những gì mình thích. Hạnh phúc có khi là một niềm sẻ chia, cảm thông, yêu thương khi ta giúp đỡ những mảnh đời nghèo khó, những kiếp người cơ cực phải mưu sinh vì cơm, áo, gạo, tiền.. Hạnh phúc còn là một cảm giác vui sướng khi bạn nỗ lực, phấn đấu vì mục tiêu của chính mình đến khi bạn đạt được thành công. Kết thảy mọi thứ thuộc về ước muốn của con người đều trở thành một khái niệm về hạnh phúc, nó là một loại cảm giác, một loại tâm trạng, chỉ cần bạn hiểu được, nó tồn tại trong mọi ngóc ngách của cuộc sống. Có người ví hạnh phúc như một quả cầu thủy tinh, rơi xuống đất và vỡ ra làm nhiều mảnh, ai cũng có thể nhặt lên, người may mắn có thể nhặt được nhiều mảnh. Lúc nhặt miếng thủy tinh rơi, nếu như không cẩn thận, có thể bị cạnh sắc nhọn của mảnh vỡ làm đứt tay, khiến cho những người đi lượm hạnh phúc đau đớn không thôi. Thật ra, cuộc sống chính là mộc chút tổn thương, một chút suy sụp, một chút bất lực, một chủ cảm thán. Muốn có được hạnh phúc chỉ có thể dùng chính đôi tay của mình để cố gắng, để kiếm tìm và để thay đổi…

Tôi chợt nhớ đến câu nói của Roise Nguyễn trong cuốn sách “Mình nói gì về hạnh phúc”; “Chẳng có cớ gì để em không hạnh phúc”. Con người chắc chắn phải luôn khát khao, kiên trì theo đuổi một thứ mang tên là “hạnh phúc”. Tôi luôn tự hỏi mình rằng “Tôi thực sự đã hạnh phúc chưa?”, câu trả lời rằng: “Có!Tôi rất hạnh phúc”. Hạnh phúc đơn giản chỉ là mỗi sáng bạn thức dậy có thể ngắm nhìn ánh nắng ban mai bên khung cửa sổ, có thể chầm chậm lắng nghe tiếng chim líu lo trò chuyện ngoài khu vườn bên nhà. Hạnh phúc đơn giản chỉ là hôm nay bạn được sống, được hòa mình vào hơi thở của cuộc đời, được làm những gì bạn thích dù cho thế gian này rất mau chóng lụi tàn. Có những hạnh phúc đôi khi là sự tồn tại của bạn ở phút cuối cuộc đời, dẫu cho nó sẽ nhanh trôi vào hư không. Đó chính là hạnh phúc ủa Kito Aya, cô nữ sinh Nhật Bản phải đối mặt với căn bệnh thoái dậy sống tiểu não, đã mạnh mẽ và dũng cảm để sống những ngày trọn vẹn, yêu thương bên mọi người. Aya tâm sự: “Có những người mà sự tồn tại của họ giống như không khí êm dịu, nhẹ nhàng, chỉ khi họ mất đi người ta mới nhận ra họ quan trọng đến nhường nào. Mình muốn trở thành một sự tồn tại nhứ thế!”. Cuốn nhật kí “Một lít nước mắt” của cô đầy nghị lực và cảm động, đã truyền tải thông điệp mạnh mẽ về giá trị của cuộc sống. Đến tận cuối đời, Aya vẫn giữ trọn niềm tin yêu của mình với cuộc đời, với mọi người. Cuốn nhật kí của cô kết thúc bằng dòng chữ “cảm ơn”. Hạnh phúc đôi khi không cần là những mong muốn về vật chất hay tinh thần, hạnh phúc chỉ là những giây phút cuối cùng bạn được sống, được yêu thương cùng moi người. Chúng ta sẽ bất chợt nhận ra, hạnh phúc thật sự là mỗi khoảnh khắc chiếc kim đồng hồ chuyển động, là giây phút chúng ta hít từng hơi thở nồng nhiệt của cuộc đời, để có thể sống trọn vẹn từng giây, từng phút trôi qua dẫu cho phía trước đều là dĩ vãng.

Nhìn lại những năm tháng trôi qua, đã bao giờ bạn bất giác tự hỏi chính mình: “Hạnh phúc thật sự của bạn là gì?”. Nếu là khi còn nhỏ, có lẽ chúng ta sẽ khao khát có thật nhiều đồ chơi mới, khi lớn lên, ta lại mong ước có thật nhiều tiền để bươn chải với cuộc sống. Khi trưởng thành rồi, con người lại quên mất đi hạnh phúc ban đầu của chính mình là gì, thay vào đó, chúng ta lại tiếp tục đi tìm kiếm cho mình một hạnh phúc mới. Thế nên mới nói, hạnh phúc chẳng bao giờ cố định cả mà nó luôn thay đổi theo thời gian để phù hợp với nhu cầu của chính mình. Nhưng dù thứ hạnh phúc ấy xuất hiện từ đâu đi chăng nữa thì quá trình đó phải in dấu bước chân của bạn tìm tòi và khám phá ra. Hạnh phúc sẽ mất đi ý nghĩa thực sự nếu như bạn cứ mải chờ đợi nó sẽ đến với mình, chính nhạc sĩ Nguyễn Đông Thức chẳng phải đã từng viết:

“Hạnh phúc như ngọc trong đá

Không đến với ai chỉ hời hợt đi qua

Hạnh phúc như một bông hoa

Không có ai không cần cù tìm lấy!”

(Ngọc trong đá)

Ai đó đã từng nói rằng cuộc sống là một vườn hoa đầy hương sắc. Trong đó, cuộc đời của mỗi người lại giống như một cây đàn: phím trắng là vui vẻ, phím đen là đau thương. Nhưng chỉ khi hai phím trắng và đen cùng kết hợp thì mới tạo nên những giai điệu tuyệt vời cho khu vườn cuộc sống. Nếu như không thử thách mình tìm tòi, sáng tại và vượt qua những việc khó khăn, bạn sẽ chẳng thể tìm kiếm cho mình một hạnh phúc thật sự. Hãy nhìn xem! Giờ đây những đám mây mù mịt xuất hiện trong cuộc đời của bạn không còn là dấu hiệu của một cơn mưa nặng hạt hay một cơn bão giông đầy tàn phá nữa. Nó xuất hiện chỉ là để thêm màu sắc vào hành trình tìm kiếm hạnh phúc thật sự của bạn mà thôi! Thử nghĩ xem! Nếu như không có những khó khăn và thử thách do cuộc sống ban tặng, liệu rằng bạn có biết được mùi vị của hạnh phúc hay không? Không! Vì hết thảy chúng ta đều hầu hết xem thứ mà mình mong muốn có được chỉ là một thú vui trong khoảnh khắc. Thư cảm xúc ấy chỉ mang đến cho họ một sự hưng phấn nhất thời chứ không hẳn là lâu dài. Liệu rằng đó có phải là hạnh phúc thật sự hay không? Nên nhớ rằng, chỉ bằng những nỗ lực và kiên trì của chính bạn thì mới có thể tạo nên hạnh phúc quý giá. Khi bạn khám phá và tìm tòi ra hạnh phúc bằng chính đôi tay của mìnhthì mọi thứ mới dần trở nên có ý nghĩa hơn và đáng giá hơn. Đó chính là một niềm hạnh phúc tuyệt vời của chàng tiền đạo xứ Nghệ tài năng – Nguyễn Công Phượng. Anh sống và lớn lên với một tuổi thơ cơ cự và từng bị đánh trượt tại lò đào tạo sông Lam Nghệ An. Nhưng với nghị lực sống và ý chí quyết tâm phi thường, anh không hề bỏ cuộc mà tiếp tục theo đuổi đam mêm của mình. Bằng sự kiên trì và nỗ lực không ngừng nghỉ, anh đã may mắn có mặt vào đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam và đã nhiều lần mang về thành tích vẻ vang cho dân tộc. Anh từng chia sẻ: “Hạnh phúc của tôi là mỗi ngày được cống hiến đam mê của mình cho đất nước. Tôi vẫn luôn cố gắng và nỗ lực phát huy hết tài năng của mình cho quê hương Việt Nam”. Có lẽ, hạnh phúc thật sự khi bạn không ngừng kiên trì và khám phá ra nó, tuy sẽ là một chút khó khăn, một chút gian khó, một chút mệt mỏi nhưng bản thân bạn sẽ cảm thấy thật an lòng!

Nhiều người cho rằng hạnh phúc phải là những thứ xa xỉ về vật chất hoặc tinh thần. Có người nọ sẽ mong muốn mình có thật nhiều tiền để vui chơi thỏa thích. Có người kia lại khao kahts mình trở nên giỏi giang và thành đạt trong công việc và trong cuộc sống. Nhưng tôi thì không nghĩ vậy! Hạnh phúc trong tôi là một thứ gì đó thật đơn giản. Có lẽ, tôi cũng quan niệm hạnh phúc giống như Thanh Huyền đã từng viết:

“Vậy đừng nói cuộc đời tẻ nhạt nhé em!

Tuổi mười tám vẫn còn khờ khạo lắm

Đừng tô vẽ một chân trời xa toàn màu hồng thắm

Hạnh phúc vẹn nguyên giữa cuộc đời thường!”

(Hạnh phúc)

Phải! “Hạnh phúc vẹn nguyên giữa cuộc đời thường!”. Hạnh phúc là khi hôm nay tôi được yeu và được thương những mảnh đời nghèo khổ… Hạnh phúc là khi tôi được tay cầm tay để có thể sẻ chia, để có thể cảm thông, để trái tim tôi sưởi ấm những hồn thơ bé bỏng, không nơi vỗ về. Hạnh phúc là khi hôm nay tôi được nói tiếng yêu thương, được nâng niu và trân trọng những số phận cơ cực, những kiếp người còn lắm gian nan…

Hạnh phúc đôi khi chỉ là như thế thôi …

Chúng ta ngày nay cứ mải miết chạy theo nhịp sống vội vàng của xã hội mà quên mất đi ở đâu đó trong cuộc sống này còn có một mảnh đời cần ta yêu thương. Hạnh phúc không cần là một quả bóng xa vời vợi nằm ngoài tầm bắt, hạnh phúc chỉ có thể là đổng có thơm hương lúa, là gương mặt của những người quanh ta. Có những thứ hạnh phúc thật giản đơn mà khi mất đi rồi người ta mới cảm thấy nuối tiếc? Chúng ta cứ mải chạy theo những thứ hạnh phúc xa xỉ, hão huyền của cuộc đời mà quên mất đi niềm hạnh phúc đời thường vốn có. Thứ hạnh phúc ấy chính là sự khát khao và tâm niệm của cô bé Lê Thanh Thúy – một người con gái lạc quan yêu đời với nụ cười hoa hướng dương đã phải đối mặt với căn bệnh ung thư và cái chết cận kề nhưng Thúy vẫn mạnh mẽ và sống trọng với niềm hạnh phúc của mình. Cô đã lập nên quỹ “Ước mơ của Thúy” để giúp đỡ các bệnh nhân ung thư khác. Tuy Thúy đã mất đi nhưng ước nguyện và niềm hạnh phúc được sẻ chia của chị vẫn còn mãi với đời. Hàng ngàn “Ngày hội hoa hướng dương” vẫn viết tiếp ước mơ của thúy và thu hút sự tham gia đông đảo của cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ! Dù chỉ là một niềm hạnh phúc đơn giản, nhưng bằng chính sự nỗ lực và kiên trì tìm tòi, Thúy đã thực hiện được những ước muốn chân thành của mình trong giây phút cuối đời.

Cho đến hôm nay, tôi lại một lần nữa hỏi chính mình “Tôi thật sự đã hạnh phúc chưa?”. Phải! Tôi thực sự hạnh phúc và hài lòng với tất cả những gì mình đang có. Tôi hạnh phúc vì mình được sinh ra và có mặt trên cuộc sống vĩnh hằng này. Tôi hạnh phúc vì mình được sống trong một gia đình với đủ đầy tình yêu thương. Đôi khi hạnh phúc không cần là những điều quá xa rời thực tế, hạnh phúc đơn giản chính là hành trình mà con người tìm tòi, khám phá ra những gì mình mong muốn và khát khao. Khi đã thực sự hạnh phúc, con người sẽ trở nên sống ý nghĩa hơn và luôn hướng về mọi thứ tốt đẹp. Hạnh phúc thật sự sẽ giúp chúng ta xua tan đi nỗi đau của quá khứ và những lỗi lầm của hiện tại, hạnh phúc được ví như một làn gió, nhẹ nhàng nâng đỡ con người ta lên trong những lúc khó khăn, tuyệt vọng, hướng con người đến những điều may mắn, tốt lành:

“Khi ta đã say mùi hương chân lí

Đời đắng cay không một chút ngọt bùi

Đời đau buồn không một tiếng cười vui

Đời đen tối phải đi tìm ánh sáng!”

(Như những con tàu – Tố Hữu)

Thế nên con người hãy chớ vội đau buồn vì những lỗi lầm và thất bại trong quá khứ, mà hãy hướng về phía ánh sáng của niềm tin, nơi mà những “chân trời” hạnh phúc đang chờ đợi ta phía trước! Nếu không bước đi bằng chính đôi chân của mình để tìm ra hạnh phúc thì những thứ mà hôm nay chúng ta đạt được chỉ đều là hư ảo, chóng tan như sương khói mà thôi! Nếu như con người tìm ra được một hạnh phúc ý nghĩa cho riêng mình thì đó chính là “chiếc chìa khóa” vạn năng để họ tiến đến bước đường của thành công!

Tôi đã từng quan niệm hạnh phúc giống như một ngọn gió ấm áp của mùa xuân, trước khi nó đến để sưởi ấm muôn loài thì phải trải qua một mùa đông giá rét. Nếu như không trải qua hành trình nỗ lực tìm tòi, lòng kiên trì vượt qua những khó khăn thử thách thì liệu rằng bạn sẽ tìm được cho mình một bến bờ hạnh phúc để dừng chân? Mọi người thường cho rằng: “Đời cứ an nhiên mà sống – Hạnh phúc sẽ tự tìm đến!”, nhưng tôi thì không nghĩ vậy. Đó chẳng qua chỉ là một cái cớ hoàn mỹ cho những kẻ chỉ thích lối sống bị động, họ luôn ảo tưởng rằng hạnh phúc là một con diều chăng? Nhưng họ quên rằng, con diều có thể vô tình bay đến nơi bạn nhưng nó cũng có thể quay lưng với bạn. Bởi vì hạnh phúc luôn không cố định, nó thay đổi  trong suốt quá trình chúng ta lớn lên và bị chi phối bởi suy nghĩ và hành động của mỗi người! Những kẻ chỉ biết cho rằng hạnh phúc là một con diều sẽ luôn sống với một trạng thái mong chờ hạnh phúc đến với mình. Cứ thế ngày qua ngày, những thứ mà họ ngóng trông không những không có mà họ lại đánh mất đi những cơ hội quý giá để đạt được hạnh phúc thật sự. Hay có những người ngày nay chỉ luôn sống vì quyền lực, vì tiền tài và danh vọng, họ ngày càng đánh mất đi thứ hạnh phúc vốn có ban đầu. Không những vậy mà trong xã hội ngày nay, họ trở nên có lối sống buông thả, có thể đe dọa, thậm chí là cướp đi hạnh phúc vốn có của bao người. Điển hình đó chính là các cuộc chiến tranh xâm lượn diễn ra trên quê hương Việt Nam vào những năm thập niên của thế kỉ 20 đã gây ra biết bao thương vong cho đồng bào dân tộc. Những kẻ chỉ vì quyền lợi cho riêng mình mà ngang nhiên gay ra nhiều cuộc chiến thảm khốc, biết bao nhiêu máu và nước mắt đã nhỏ xuống trên từng tấc đất quê hương, biết bao nhiêu niềm hạnh phúc chưa trọn vẹn bị vỡ tan khi cảnh vợ mất chồng, con mất cha,… biết bao những đôi mắt của trẻ thơ phải nhuốm lấy màu đỏ rực lệ của chiến tranh mà đáng lẽ đó phải là đôi mắt của niềm tin yêu sự lạc quan và hạnh phúc bé bỏng, những hạnh phúc chỉ có thể nhen nhuốm rồi cũng mau chóng lụi tàn đi …

Hạnh phúc là một thứ gì đó rất dễ nắm bắt nhưng nếu không nắm chặt thì nó sẽ vụt bay đi… Không phải bất kì hạnh phúc nào mà chúng ta cũng có thể phấn đấu, tìm tòi để lấy được. Có những hạnh phúc phải giành lấy từ người khác để mang về cho chính mình thì liệu rằng đó có phải là một hạnh phúc đúng nghĩa không? Người mất đi hạnh phúc sẽ khổ sở và đau đớn khôn nguôi, còn người giành được hạnh phúc sẽ cảm thấy vui mừng và hưng phấn trong một thời gian rồi cũng trở nên chán nản vì đó không phải là thứ hạnh phúc thật sự mà họ cần tìm. Chúng ta phải biết tìm tòi và khám phá ra hạnh phúc một cách đúng nghĩa, không nên vì một chút ham muốn nhất thời mà làm mất đi giá trị của hạnh phúc. Tất cả chúng ta đều có quyền và cơ hội trở thành một người hạnh phúc. Đừng chờ đợi ai đó mang đến cho mình hạnh phúc. Mỗi ngày là một cơ hội để chúng ta vượt lên những lo toan thường nhật, bước đến gần hơn cánh cửa hạnh phúc của mình. Vì thế, chúng ta cần học cách mở rộng tâm hồn mình, yêu thương bản thân hơn, quý trọng cuộc sống và những gì mình đang có. Bạn sẽ thấy mình là một người hạnh phúc. Khi ta biết trân trọng những gì mà mình đang có, hạnh phúc sẽ mỉm cười! Là một học sinh, tôi luôn phấn đấu và không ngừng nỗ lực để tìm ra cho mình một hạnh phúc thật sự. Dù cho hạnh phúc đang ở bất cứ nơi đâu tôi vẫn luôn tự hào vì mình có thể dùng đôi chân vững vàng để tìm thấy nó và chinh phục nó!

Cảm ơn mẩu chuyện nhỏ nơi đề bài đã cho tôi một cái nhìn đúng đắn và sâu sắc hơn về hành trình tìm kiếm hạnh phúc. Có lẽ bất kì ai trong chúng ta cũng đã một lần tìm thấy hạnh phúc thuộc về riêng mình. Và trên hành trình đi tìm tòi để chạm vào những khát khao ước muốn của bản thân, ta sẽ chợt thấy những hạnh phúc ấy ở nơi chân trời xa, rất xa…

Nơi có những niềm vui và ước mơ vẫn đang vẫy gọi ta trở về. Đừng bỏ cuộc mà hãy cố gắng chinh phục lấy chúng. Bởi lẽ, hạnh phúc vốn không ở đâu xa, hạnh phúc là tất cả những gì quanh ta, là chính ta:

“Hạnh phúc ơi! Hạnh phúc ở thật gần

Nhưng không phải ai cần đều có được

Cuộc đời! Có những điều không biết trước

Hạnh phúc trong tay lại bước xa dần”.

(Hạnh phúc thật gần)

2. Trải qua biết bao thăng trầm của đời sống sự tồn tại của con người là hữu hạn vô cùng. Con người sống và được sống khác với sự tồn tại vô nghĩa vậy mục đích cuối cùng của sự sống đời này là gì phải chăng đó là những nhu cầu những cảm xúc.. và câu chuyện thượng đế cũng không biết là một câu chuyện đem đến ý nghĩa như thế để nói về niềm hạnh phúc ở trong cuộc sống của con người.

Câu chuyện kể về hành trình tạo dựng nên con người của thượng đế tối cao, ngài đã tạo dựng nên con người một cách khá hoàn hảo và cho con người sinh khí để sống. Khi còn thừa ra một mẩu đất nhỏ và không biết làm gì thêm ngài hỏi con người: "ngươi còn muốn điều gì?" Con người muốn được hạnh phúc. Ngài biết, ngài hiểu nhưng làm sao ngài có thể tạo ra mà không phải là hạnh phú của con người chứ nên ngài đã trao cho con người cục đất và bảo con người tự tìm hạnh phúc cho chính mình. Thượng đế đấng tối cao và quyền năng đã trao cho chính con người cai quản hạnh phúc của mình sống vig hạnh phúc của mình. Qua đó câu chuyện mang tới một ý nghĩa vô cùng sâu sắc với mỗi con người chúng ta. Hãy sống, sống sao cho thật hạnh phúc, không ngừng tìm kiếm hạnh phú cho mình để tận hưởng từng giây từng phút của cuộc sống.

Qua biết muôn vàn những cung bậc cảm xúc của cuộc sống khó ai có thể định nghĩa một cách trọn vẹn. Qua biết bao những cơn sóng vỗ mỗi sinh thể lại mang trong mình những nỗi niềm hạnh phúc riêng. Chiếc lá cũng chính vì thế mà như vui hẳn lên mỗi độ xuân về. Niềm yêu nỗi nhớ và cả những cảm xúc luôn tồn tại trong lòng con người chúng ta. Hạnh phúc là một trạng thái cảm xúc khi ta thỏa mãn một nhu cầu nào đó giúp cho tinh thần như có thêm sức mạnh và làm cho cuộc sống của con người trở nên ý nghĩa hơn.

Hạnh phúc vẫn luôn tồn tại trong cuộc sống của mỗi con người bởi rằng cuộc sống không phải là một tấm lụa trải đầy hoa hồng nhưng cũng không hẳn là những mũi gai xuyên thấu. Con người- một cái tên mang trong mình bản chất của những sự tìm kiếm, là sự hiểu biết, tìm tòi và sáng tạo. Hạnh phúc trong cuộc sống là hành trình con người tìm kiếm, là cái nhìn mang tính tích cực của cuộc sống. Hạnh phúc bản chất đã mang trong mình những phần lịch sử rất nhỏ của cuộc đời. Hạt cát kia được đậu tại bờ được êm ấp bởi những hơi thở của con người là một niềm hạnh phúc nhưng cũng có hạt cát muốn ra xa hơn, sống dưới đáy của đại dương mới là niềm hạnh phúc. Hạnh phúc của con người cũng mãi luôn thường trực như vậy. Hạnh phúc không phải là những gì xa xôi, không phải là những gì trắc trở nhưng chính là thái độ và cách sống của mỗi chúng ta. Hạnh phúc đơn giản là khi ta được giúp đỡ một ai đó trong cuộc sống, hạnh phúc là khi ta được say mê trong sự bao bọc của gia đình, được sống tận hưởng từng giây từng phút bên người thân, hay chỉ là khi mỗi buổi sáng thức dậy ta được thưởng thức dàn đồng ca của mấy chú chim ríu rít và nhâm nhi một vài tách trà. Hạnh phúc luôn gần gũi, hạnh phúc luôn hiện hữu một cách vô hình xung quanh ta. "Mỗi ngày ta chọn một niềm vui" xác định được niềm vui trong chính bản thân mình là có được hạnh phúc. Hạnh phúc là những nụ cười ấm áp và bình dị đến vô cùng. Có được niềm hạnh phúc con người sẽ sống tích cực sẽ làm cho cuộc sống bản thân mình trở nên phong phú hơn.

Hạnh phúc là điều ai cũng mong muốn, là bến bờ của mục đích trong cuộc sống và là hành trang của sự tìm kiếm để cuộc sống tươi đẹp hơn. Có những người con cuôch sống thật khó khăn, có người tìm mãi cũng không thấy cũng bởi lẽ

Hạnh phúc ơi hạnh phúc ở thật gần

Nhưng không phải ai cần đều có trước.

Hạnh phúc không tự nhiên đến nếu để cho chính tâm hồn mình an vui thì khi đó hạnh phúc sẽ là hạnh phúc. Có những con người vẫn mãi ngồi chờ hạnh phúc, vẫn mãi ngồi đợi hạnh phúc và chẳng bao giờ hạnh phúc tự đến. Để có được hạnh phúc con người ta phải không ngừng tìm kiếm, luôn biết tạo ra cho mình những điều có ý nghĩa chỉ một điều thôi nhưng để làm cho ta hạnh phúc cả ngày. Tươi cười, được sống là chính mình là một cách hạnh phúc, không ngừng hoàn thiện bản thân mình để đem lại hạnh phúc và tin chắc rằng hạnh phúc sẽ đến sẽ hiện hữu và sẽ ở cùng với con người chúng ta.

Hạnh phúc luôn ở cạnh bạn, luôn đồng hành với bạn nếu như bạn tạo cho mình niềm vui. Tìm kiếm và không ngừng tìm kiếm trong cuộc đời của bạn vì giây phút này là giây phút dành cho cuộc đời của chính bạn.

ĐỀ 16: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

CHIẾC HỘP GIẤY VÀNG

Hồi đó một người bạn tôi bắt phạt đứa con gái lên ba tuổi vì nó đã phí phạm cả một cuộn giấy gói hoa màu vàng. Tiền bạc thì eo hẹp, thế mà đứa con gái cứ cố trang hoàng chiếc hộp quà giáng sinh để dưới cây thông khiến bạn tôi nổi giận. Dù có bị phạt đi nữa, sáng hôm sau đứa con gái cũng mang hộp quà đến cho cha và nói: "Con tặng cho cha nhân dịp giáng sinh.". Anh cảm thấy ngượng ngùng vì phản ứng gay gắt của mình hồi hôm trước nhưng rồi cơn giận lại bùng lên lần nữa khi anh mở hộp ra thấy hộp trống không.

Anh nói to với con: "Bộ con không biết rằng khi cho ai món quà thì phải có gì trong đó chứ."

Đứa con ngơ ngác nhìn cha sợ hãi nước mắt lưng tròng: "Cha ơi nó đâu có trống rỗng. Con đã thổi những nụ hôn vào hộp. Con bỏ đầy những tình yêu của con vào đó. Tất cả dành cho cha mà."

Người cha nghe tim mình thắt lại. Anh ôm con vào lòng và cầu xin con tha thứ cho mình.

Nhận thức về câu chuyện

- Đứa con trang hoàng chiếc hộp quà giáng sinh thật đẹp để tặng bố nhưng người bố đã phạt con mình vì nó đã phí phạm cả cuộn giấy gói hoa màu vàng. Dù bị phạt nhưng đứa con vẫn mang đến hộp quà để tặng cho cha.

- Câu chuyện là lời cảnh báo ý nghĩa với tất cả mọi người đặc biệt là tình cảm của cha mẹ với con cái. Người cha chưa biết trân trọng món quà của con mà quá đi sâu vào tiền bạc, vật chất, câu chuyện phản ánh thực tế đời sống hiện nay của con người.

- Ngoài ra món quà ý nghĩa của đứa con với người cha chứa đầy tình yêu vô bờ bến. Đặc biệt là những nụ hôn của con gái đã thổi vào trong chiếc hộp giấy vàng. Món quà tinh thần ấy là sở hữu quý giá nhất chứng minh cho tình cha con không gì có thế sánh bằng.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

Câu chuyện ngắn gọn nhưng có ý nghĩa rất sâu sắc:

- Biết trân trọng tình cảm gia đình đặc biệt là tình phụ tử, luôn lắng nghe, thấu hiểu, tôn trọng nguyện vọng, sở thích, sáng tạo trí tưởng tượng của trẻ thơ.

- Nên nhìn nhận sự việc cẩn thận, sâu sắc, đặc biệt đối với con trẻ để khỏi mắc sai lầm đáng tiếc xảy ra

- Nếu biết hợp tác, chia sẻ, đoàn kết, thấu hiểu, nhường nhịn thì gia đình sẽ đầy ắp tiếng cười, gợi không khí ấm cúng và hạnh phúc.

- Biết giữ gìn và nâng niu nó thì cuộc sống sẽ thoải mái và nhẹ nhàng hơn

Bài học nhận thức và hành động

ĐỀ 17: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

NGƯỜI ĂN CẮP CỪU

Tại một vùng nông thôn nước Mỹ, có hai anh em nhà kia vì quá đói kém, bần cùng đã rủ nhau đi ăn cắp cừu của nông dân trong vùng. Không may hai anh em bị bắt. Dân làng đưa ra một hình phạt là khắc lên trán tội nhân hai mẫu tự “ST”, có nghĩa là quân trộm cắp (viết tắt từ chữ stealer).

Không chịu nổi sự nhục nhã này, người anh đã trốn sang một vùng khác sinh sống bằng cách chôn chặt dĩ vãng. Thế nhưng anh chẳng bao giờ quên được nỗi nhục nhã mỗi khi ai đó hỏi anh về ý nghĩa hai chữ “ST” đáng nguyền rủa này.

Còn người em, anh tự nói với bản thân mình: “Tôi không thể từ bỏ sự tin cẩn của người xung quanh và của chính tôi”. Thế là anh tiếp tục ở lại xứ sở của mình. Chẳng mấy chốc anh đã xây dựng cho mình một sự nghiệp cũng như tiếng thơm của một người nhân hậu. Anh sẵn sàng giúp đỡ người khác với tất cả những gì mình có thể. Tuy nhiên, dẫu thời gian có qua đi, hai mẫu tự “ST” vẫn còn in dấu trên vầng trán anh.
Ngày kia, một người lạ mặt hỏi cụ già trong làng về ý nghĩa hai mẫu tự này. Cụ già suy nghĩ một hồi rồi trả lời: “Tôi không biết lai lịch của hai chữ viết tắt ấy, nhưng cứ nhìn vào cuộc sống của anh ta, tôi đoán hai chữ đó có nghĩa là người thánh thiện (saint)”.

Nhận thức về câu chuyện

– Cách ứng xử khác nhau của hai anh em trước lỗi lầm

+ Người anh không quên được lỗi lầm của mình. Anh ta đã chạy trốn và luôn thấy nhục nhã.

+ Người em đã sửa chữa lỗi lầm và cố gắng vươn lên để trở thành người tốt.

– Hình tượng cụ già là biểu tượng cho cách nhìn nhận của mọi người đối với con người.

->Câu chuyên nhắc nhở mọi người: nếu mắc lỗi lầ thì hãy dũng cảm nhận lỗi và cố gắng sửa chữa để thành người tốt; đồng thời cũng nói về cách nhìn nhận đánh giá con người.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

a. Con người có thể sẽ mắc sai lầm

– Có khi gặp phải hoàn cảnh khó khăn ngặt nghèo, không còn sự lựa chon nào khác.
– Cũng có thể do phút mềm yếu, không làm chủ được bản thân…

b. Chạy trốn quá khứ hay là tiếp tục sống để sửa chữa sai lầm là hai cách ứng xử khác nhau
– Chạy trốn quá khứ, luôn sống trong mặc cảm tội lỗi sẽ để cuộc đời mình ngày càng tồi tệ hơn.

+ Luôn cảm thấy lo sợ, bất an vì có thể sẽ lộ bí mật của quá khứ bất cứ khi nào.

+ Luôn tự xấu hổ, day dứt vì lỗi lầm của mình.

– Biết đối diện với sự thật, sống luôn cố gắng phấn đấu là cách sửa lỗi lầm tốt nhất.
+ Trung thực nhận lỗi lầm.

+ Cố gắng sống tốt để chuộc lỗi, để khẳng định mình.

c. Thái độ của mọi người xung quanh trước những sai lầm của người khác.

– Nếu như kì thị, soi mói trước những sai lầm của người khác dễ khiến họ mặc cảm, tự ti.

– Thái độ bao dung, cảm thông của người đời giúp những người lầm lỗi lấy lại niềm tin, là động lực cho họ phấn đấu để họ sống tốt hơn.

Bài học nhận thức và hành động

– Cố gắng đừng để xảy ra những sai lầm đáng tiếc. Nếu xảy ra thì phải tìm cách để sửa lỗi lầm. Không được trốn chạy quá khứ, không nên tự ti, mặc cảm.

– Biết cảm thông trước sai lầm của người khác để giúp họ sửa chữa lỗi lầm.

ĐỀ 18: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

NGỌN NẾN

Bất ngờ mất điện, một ngọn nến được đem ra thắp lên và đang lung linh tỏa sáng. Nến hân hoan khi thấy mọi người trầm trồ: “May quá, nếu không có cây nến này, chúng ta sẽ không thấy gì mất!”. Thế nhưng khi dòng sáp nóng bắt đầu chảy ra, nến thấy mình càng lúc càng ngắn lại. Đến khi chỉ còn một nửa, nến chợt nghĩ: “Chết thật, ta mà cứ cháy mãi thế này thì chẳng bao lâu sẽ tàn mất thôi. Tại sao ta phải thiệt thòi như vậy nhỉ?”. Nghĩ rồi nến nương theo một cơn gió thoảng qua để tắt phụt đi. Mọi người trong phòng xôn xao: “Nến tắt rồi, tối quá, làm sao bây giờ?”. Cây nến mỉm cười tự mãn vì sự quan trọng của mình. Bỗng có người nói: “Nến dễ tắt, để tôi đi tìm cái đèn dầu…”. Mò mẫm trong bóng tối ít phút, người ta tìm được cây đèn dầu. Đèn dầu được thắp lên, còn cây nến cháy dở thì người ta bỏ vào ngăn kéo. Thế là từ hôm đó, nến bị bỏ quên trong ngăn kéo, rồi cũng không còn ai nhớ đến nó nữa. Nến hiểu ra rằng, hạnh phúc của nó là được cháy sáng, dù có thể cháy với ánh lửa nhỏ và dù sau đó nó sẽ tan chảy đi. Bởi vì nó là ngọn nến.

Nhận thức về câu chuyện

– Giải thích ngắn gọn ý nghĩa của câu chuyện: ngọn nến ban đầu cũng thấy mình vui sướng vì được cháy sáng nhưng khi bắt đầu tan chảy ra, nó thấy mình thiệt thòi vì vậy mà tìm cách tự tắt sáng đi => Muốn tỏa sáng nhưng lại không muốn tan chảy => Đó là thói ích kỉ của con người, sợ mình bị thiệt hơn người khác nên chỉ lo nghĩ cho bản thân mình.

– Cây nến nhận ra một cách muộn màng rằng hạnh phúc của nó là được cháy sáng dù sau đó có tan chảy đi => Con người cần nhận thức đúng về vị trí, vai trò của mình trong cộng đồng, gia đình và xã hội. Dù ở vị trí nào, con người cũng phải biết cống hiến toàn bộ khả năng của mình để trở thành người sống có ích cho xã hội. Có như thế con người mới không hối tiếc vì đã sống hoài, sống phí.

=> Câu chuyện giản dị nhưng chứa đựng một bài học nhân sinh sâu sắc. Từ việc phê phán lối sống ích kỉ người viết nhắn gửi: sống là phải cống hiến, làm được những điều có ích. Đó cũng là cách để tự khẳng định giá trị bản thân.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

– Ích kỉ là một thói xấu hay gặp và dễ mắc phải. Con người phải có bản lĩnh, sự nhân hậu để vượt lên trên thói ích kỉ cá nhân để sống có ích, đem lại niềm vui cho nhiều người và chính bản thân mình.

– Điện, đèn, nến: ẩn ý về cá nhân trong quan hệ với cộng đồng, gia đình, xã hội; con người không thể sống tách mình ra khỏi cộng đồng, phải hòa nhập, bổ sung, tương hỗ cho nhau.

– Con người sống ở trên đời ai cũng có ý thức về cái tôi của mình, thậm chí sự tự ý thức về cái tôi để nâng mình lên, để tự khẳng định mình là một nhu cầu chính đáng. Song cần phải phân biệt rõ khát vọng “tỏa sáng” với tham vọng “đánh bóng” bản thân; ý thức khẳng định bản thân khác hẳn với sự ích kỉ, cá nhân chủ nghĩa.

– Mối quan hệ biện chứng giữa “cho” và “nhận”, “được” và “mất” rất tinh tế. “Giọt nước muốn không khô cạn phải hòa vào biển cả”. Khi sống cống hiến vô tư, con người sẽ nhận được nhiều hạnh phúc.

– Ngọn nến chỉ thực sự sống hết cuộc đời của nó khi cháy hết mình và tan chảy. Nếu không nó hoàn toàn bị quên lãng và vô nghĩa. Cháy còn đồng nghĩa với đam mê.

– Trong cuộc sống, rất nhiều tấm gương cố gắng cống hiến năng lực, trí tuệ, thậm chí dâng hiến cả cuộc đời mình cho đất nước, nhân dân. ( Những người lính hi sinh bản thân mình bản vệ đất nước; những bạn trẻ đam mê học tập lao động làm giàu cho quê hương; những thầy cô giáo miệt mài bên con chữ dạy bao thế hệ học sinh nên người…); bên cạnh đó không ít người sống ích kỉ, tự mãn chỉ biết vun vén cho bản thân, không biết cống hiến.

Bài học nhận thức và hành động

– Đừng sống ích kỉ, hãy sống cống hiến trong mỗi vị trí, công việc để mang lại hạnh phúc cho nhiều người.

– Đừng bao giờ như ngọn nến “bị bỏ quên trong ngăn kéo, rồi cũng không còn ai nhớ đến nó nữa”. Hãy dũng cảm hành động, có thể bản thân phải chịu thiệt thòi nhưng để tỏa sáng cho cuộc đời.

THAM KHẢO

Có gì đẹp trên đời hơn thế

Người với người sống để yêu nhau.

(Một khúc ca xuân – Tố Hữu)

Lòng nhân ái và tinh thần sẻ chia giữa con người với con người luôn khiến cuộc sống trở nên tươi đẹp và ấm áp. Dù vậy, đôi khi sự ích kỉ ngự trị trong mỗi chúng ta lại khiến ngọn lửa ấm ấy bị phai tàn. Câu chuyện của ngọn nến ở trên chứa đựng bài học nhân sinh sâu sắc về thói ích kỉ và hậu quả của nó.

Câu chuyện ngụ ngôn về cây nến vì sợ tan chảy, sợ thiệt thòi mà mượn gió tự thổi tắt mình. Cây nến bị cho vào ngăn bàn trong quên lãng trong khi cây đèn dầu đã thay nó chiếu sáng cho mọi người. Như vậy, ẩn sau câu chuyện ngụ ngôn là bài học về thói ích kỉ. Đằng sau hình tượng ngọn nến là bóng dáng con người và cách ứng xử giữa con người với con người. Cũng giống ngọn nến, chúng ta luôn mong muốn mình tỏa sáng, được mọi người chú ý, khen ngợi, nhưng khi thấy mình phải chịu thiệt thòi, ai sẽ là người vững lòng tiếp tục cống hiến cho cuộc đời?

Ích kỉ được hiểu là lợi ích của bản thân. Phật từng răn dạy: Nhân sinh vi kỉ, thiên kinh địa nghĩa, nhân bất vi kỉ, thiên tru địa diệt, làm lợi cho mình mà không hại đến người khác cũng là làm việc thiện. Nếu hiểu như thế, lối sống ích kỉ có gì là sai? Nhưng ích kỉ mà chỉ lo cho mình, vô cảm với khó khăn của người khác, không muốn sẻ chia cho người khác, đó thực sự là lối sống tiêu cực, hẹp hòi, chỉ nghĩ đến lợi ích của riêng mình, bất chấp lợi ích của người khác, thậm chí không ngần ngại gây tổn hại tới người khác. Đây là lối sống chỉ biết chăm chăm tới lợi ích trước mắt mà không nghĩ đến lợi ích lâu dài. Khi người ta sống ích kỉ với nhau, họ đóng cửa trái tim mình và nhìn đời bằng đôi mắt ráo hoảnh, sự vô cảm lấn át tình thương và lòng cảm thông.

Ích kỉ là thói xấu nguy hại đến cuộc sống của bản thân và những người xung quanh. Thói ích kỉ khiến con người luôn so sánh thiệt hơn với tâm lí lo sợ người khác sẽ hơn mình. Điều đó khiến cuộc sống trở nên mệt mỏi và vô nghĩa. Những người ích kỉ mấy khi có được niềm vui, sự phấn chấn, niềm hạnh phúc sẻ chia và được chia sẻ. Bởi vậy, có những người có thể chi nhiều tiền để mua vui cho mình nhưng cảm thấy thiệt thòi quá mức khi phải giúp đỡ những người khó khăn. Thói ích kỉ còn khiến cuộc sống trở nên lạnh lẽo với đầy những ranh giới và khoảng cách. Đó cũng là nguồn gốc của sự vô cảm trong lối sống. Từ chối giúp người bị tai nạn vì sợ tốn tiền, sợ liên lụy, mất thời gian; luôn đùn đẩy công việc cho người khác để mình được nhàn hạ hơn; hay đơn giản như không muốn giúp đỡ các bạn học yếu hay khó khăn trong lớp; luôn chỉ lo cho mình trong những hoạt động tập thể… Đó đều là những biểu hiện cụ thể của thói ích kỉ.

Trong câu chuyện trên, cây nến ban đầu cũng hạnh phúc khi được tỏa sáng và sống có ích cho mọi người xung quanh. Nhưng thói ích kỉ đã vượt lên trên niềm vui sống, niềm vui cống hiến mà gieo vào lòng cây nến sự hoài nghi và sự so đo tính toán. Là con chim thì phải cất tiếng hót say mê cho đời, là bông hoa thì phải tỏa hương, là ngọn nến thì để thắp sáng… Tất cả những điều tưởng chừng hiển nhiên ấy lại là niềm vui khi được sống đúng với sứ mệnh của mình. Nhưng thói ích kỉ thức dậy ngay lập tức trở thành rào cản phá tan niềm hạnh phúc ấy. Đáng buồn hơn, khi thói ích kỉ không còn mang biểu hiện cá nhân mà trở thành diện mạo tập thể, ngay trong những đoàn người hành hương về quê cha đất tổ dâng lễ vua Hùng, thực hiện đạo lí “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ kẻ trồng cây” từ bao đời nay cũng bị thói ích kỉ bóp méo. Ai cũng sợ thiệt hơn người khác, sợ dâng sau người khác thì mất thời gian mà tổ tiên lại không “chứng lễ”. Cứ thế, dòng người dâng lễ mong cầu bình an, yên tĩnh mà bản thân họ đã mang bao nhiêu lo sợ về sự thiệt thòi của bản thân. Thay vì hoàn cảnh hiếu lễ thì ấn tượng mạnh mẽ nhất về những lễ hội lại là hình ảnh những em thơ la khóc vì sợ hãi, những đám đông chen chúc, xô đẩy nhau tranh giành lấy lộc.

Cũng những biểu hiện ấy là những hậu quả mà lối sống ích kỉ gây ra. Đối với bản thân mỗi người, lối sống ấy là liều thuốc đầu độc nhân cách. Người sống ích kỉ không bao giờ tìm được sự thanh thản trong tâm hồn, bởi mỗi ngày họ đều lo lắng, đều toan tính sợ mình chịu thiệt hơn người khác. Không chỉ thế, sống ích kỉ còn khiến chúng ta bị mọi người xa lánh. Đối với một tập thể, lối sống ích kỉ là kẻ chia rẽ ghê gớm nhất. Ai cũng muốn phần hơn thuộc về mình, sự ganh ghét, đố kị dẫn đến khó khăn trong việc tìm tiếng nói chung, không thể tìm thấy một mục tiêu, lợi ích chung để đồng lòng thực hiện. Đối với xã hội, đây cũng là một lối sống gây hậu quả nghiêm trọng. Đạo đức suy đồi, nhân cách tha hóa gây ra hiện tượng vô cảm đáng báo động. Chỉ nói riêng thực phẩm bẩn, người ta đầu độc nhau gây ra những cái chết thương tâm vì ung thư, sức và lực của giống nòi trở nên suy kiệt. Như vậy, thói ích kỉ là một loại trở lực ghê gớm kìm hãm sự phát triển của toàn xã hội, đẩy lùi sự tiến bộ của đất nước. Điều đó khiến chúng ta phải trăn trở với những câu hỏi về cách sống của mình, về lối đối nhân xử thế lâu nay như nhà thơ Hữu Thỉnh đã từng hỏi:

ĐỀ 19: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

NHỮNG VẾT ĐINH

Một cậu bé nọ có tính xấu là hay nổi nóng. Một hôm, cha cậu bé đưa cho cậu một túi đinh rồi nói với cậu: “Mỗi khi con nổi nóng với ai đó thì hãy chạy ra sau nhà và đóng một cái đinh lên chiếc hàng rào gỗ.” Ngày đầu tiên, cậu bé đã đóng tất cả 37 cái đinh lên hàng rào. Nhưng sau vài tuần, cậu bé đã tập kiềm chế dần cơn giận của mình và số lượng đinh cậu đóng lên hàng rào ngày một ít đi. Cậu nhận thấy rằng kiềm chế cơn giận của mình dễ hơn là phải đi đóng một cây đinh lên hàng rào. Đến một ngày, cậu bé đã không nổi giận một lần nào trong suốt cả ngày. Cậu đến thưa với cha và ông bảo: “Tốt lắm, bây giờ nếu sau mỗi ngày mà con không hề giận với ai dù chỉ một lần, con hãy nhổ đinh ra khỏi hàng rào”. Ngày lại ngày trôi qua, rồi cũng đến một hôm cậu bé đã vui mừng hãnh diện tìm cha mình bảo rằng đã không còn một cây đinh nào trên hàng rào nữa. Cha cậu liền đến bên hàng rào. Ở đó, ông nhỏ nhẹ nói với cậu: “Con đã làm rất tốt, nhưng con hãy nhìn những lỗ đinh còn để lại trên hàng rào. Hàng rào đã không còn như xưa nữa rồi”

Nhận thức về câu chuyện

- Câu chuyện rất giản dị, tự nhiên nhưng ý nghĩa của nó thì vô cùng sâu sắc. Nó khiến nhiều người khi đọc phải ngẫm nghĩ, hiểu thấu, nhìn lại mình và thay đổi tích cực. Phải nói đây là một bài học quý báu. Cậu bé đã nhận ra một điều quan trọng: Đừng bao giờ để lại những vết đinh trong lòng người khác, bởi những vết đinh đó cũng sẽ là nỗi đau của chính người đóng.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

- Trong cuộc sống bộn bề, nhiều nỗi lo toan, chúng ta rất khó tránh khỏi những lúc nóng nảy và không thể kiềm chế được cơn giận của mình. Từ đó dễ làm tổn thương người khác và đánh mất thứ quý giá là sự thiêng liêng trong tình cảm gia đình, bạn bè... Dù thời gian có xoa dịu nhưng rất khó chữa lành bởi những vết thương tinh thần còn đau đớn hơn những vết thương thể xác. Vì vậy mỗi người phải rèn luyện một bản lĩnh kiên định, biết làm chủ cảm xúc, tránh việc “giận quá mất khôn”, vừa làm tổn thương người khác, vừa gây ra nỗi day dứt cho chính mình.

- Vết thương tâm hồn rất khó hàn gắn và chỉ có thể lành được khi có tình thương yêu chân thành. Chúng ta hãy biết sửa chữa lỗi lầm, làm những điều tốt đẹp hơn để bù đắp vào những mất mát gây ra. Và đặc biệt hãy luôn mở lòng học cách sẻ chia, bao dung để có được những điều bình dị mà kì diệu trong cuộc sống.

Bài học nhận thức và hành động

- Thế hệ trẻ cần bồi đắp trí tuệ, nuôi dưỡng tâm hồn mình trở nên sâu sắc, tinh tế, nhân ái; quan tâm đến cuộc sống, để những người xung quanh mình bằng trái tim yêu thương thực sự.

THAM KHẢO

Không phải ai trên cuộc đời này đều có lòng vị tha và bao dung đủ lớn, để tha thứ cho ta những lần ta phạm lỗi và khiến họ bị tổn thương. Và hẳn trong cuộc đời không ai từng chưa một lần khiến người khác đau lòng, những kí ức đau buồn ấy không phải chỉ có người nhận mới cảm thấy  tổn thương, mà cả người làm điều đó cũng sẽ day dứt trong một khoảng thời gian dài. Đọc xong câu truyện nhỏ – những chiếc đinh. Ta mới chợt nhận ra sự vô tâm của mình, và câu truyện chính là một bài học cảnh tỉnh đáng nhớ và thấm thía cho những ai đã từng khiến người khác bị tổn thương.
Câu truyện ngắn, nhưng rất hay và sâu sắc phải không? Một chú bé có tật xấu là hay nóng giận, rồi cậu tìm ra cách kiềm chế sự nóng giận ấy của mình bằng cách hằng ngày, sẽ đóng những chiếc đinh lên hàng rào, càng đóng được bao nhiêu, cơn tức giận của ngày qua ngày sẽ giảm xuống và cuối cùng không còn nữa. Nhưng cậu không biết rằng, hàng rào đẹp đẽ ngày nào, nay vì những sự nóng nảy vô cớ và nhẫn tâm của cậu, đã khiến hàng rào không còn nguyên vẹn như trước. Lúc này cậu mới chợt nhận ra thời gian qua rốt cuộc vì chính bản thân mình, đã khiến hàng rào trở nên xấu xí hơn, và điều đó cũng xảy ra tương tự, với những ai cậu từng tiếp xúc và cậu nổi nóng với họ. Người cha trong câu truyện đã ứng xử một cách rất hay, hành động của người cha không những làm giảm tính xấu của chú bé, còn khiến cậu nhận ra một bài học nhân văn vô cùng thấm thía và sâu cay, mà đến khi bình tĩnh lại rồi, cậu mới nhận ra lỗi lầm mình đã gây ra cho những người khác.

Trong câu truyện ấy, cậu bé cũng là người đại diện cho sự nóng nảy trong mỗi chúng ta, hẳn trong chúng ta chẳng có ai chưa từng một lần khiến người khác tổn thương. Sự nóng nảy của cậu bé cũng giống với sự nóng nảy của mỗi người, chúng ta cũng đã như cậu, những vết đinh còn sót lại trên hàng rào tượng trưng cho những sự tổn thương, còn đọng lại mãi mãi trong kí ức người khác, và sự tổn thương ấy như một nỗi ám ảnh và nó sẽ kéo dài, day dứt đến mãi về sau. Khi nóng giận con người ta thường mất đi sự kiểm soát của lý trí, tất cả chỉ còn lại những cảm xúc cực đoan và một thái độ tàn nhẫn chỉ muốn tất cả mọi thứ phải tuân theo cảm xúc nóng giận của mình. Và khi ấy ta không thể kiềm chế được sự nóng giận của bản thân. Nếu chúng ta đã từng để lại những lời nói không hay, những hành động thô lỗ với người khác, và kể cả khi người khác làm những điều đó với chúng ta, chắc chắn ta sẽ cảm thấy đau lòng và sự tổn thương sẽ khắc sâu trong lòng ta không thể nào quên đi được, mà mỗi khi nhớ lại, sẽ lại thấy buồn, tủi thân. Hàng rào có sơn mới cũng không thể nào che được những vết đinh lồi lõm xấu xí, lời nói gây tổn thương nói ra cũng sẽ để lại những kí ức, ấn tượng xấu xí trong lòng lẫn nhau.

Câu truyện là một bài học nhân văn dạy ta cách ứng xử tốt hơn trong cuộc sống. Cuộc đời không thể thiếu những vòng tay, không  thể thiếu những người thân bên cạnh, quan tâm và yêu thương ta. Nếu vì một lý do nào đấy ta không thể kiềm chế sự tức giận trong lòng mà bột phát ra ngoài, thì điều đó sẽ không những khiến mỗi người trở nên đau lòng, mà tình cảm dần dần theo thời gian cũng trở nên xa cách, chán nản và mệt mỏi lẫn nhau. Và đáng tiếc nhất là chúng ta có thể vì điều đó mà đánh mất đi những người bạn, người yêu, người thân… đã từng nhẫn nhịn và bao dung mình vô bờ bến. Vì vậy mỗi người hãy tự nhận thức những nỗi đau, để từ đó học cho mình một thái độ ứng xử đúng đắn và chuẩn mực nhất. Trong cuộc sống không khó kiếm những ví dụ minh chứng về sự mất kiểm soát của tính nóng giận, và đã là con dao hai lưỡi, giết chết chính người khác và giết chết luôn cả chính mình. Như xã hội ngày nay có biết bao vụ án giết người vì ghen tuông vô cớ, hay những vụ việc nữ sinh đánh nhau trong trường học vì ghen tuông, tức giận vì lời nói của nhau, gây ra hiện tượng bạo lực học đường. Và để rồi sau khi chuyện đó xảy ra, ta mới nhận ra mình đã phạm một lỗi lầm rất lớn, có thể còn đã nguy hại đến tính mạng của người khác.

Giận thì mất khôn, không ai muốn điều đó xảy ra với mình, vậy thì hãy học cách tránh xa điều đấy, biết kiềm chế đúng lúc, đúng chỗ, đúng người. Và tránh các hành động thô lỗ, thiếu văn hóa, chửi tục, chửi thề, để học thành thói quen, và dần dần bản thân cũng sửa đổi đi nhiều. Cố gắng xây dựng những mối quan hệ thân thiết, gắn bó lành mạnh. Tập yêu thương người khác chân thành, và khi ấy ta sẽ thấy họ luôn đáng yêu trong mọi hành động, và ta sẽ không trở nên thô bạo và hung hãn với người khác dễ dàng nữa.

Câu truyện thật ý nghĩa, nó dạy cho chúng ta bài học về cách ứng xử, và là một liều thuốc xoa dịu chính bản thân mỗi người khi có tính xấu là nóng giận vô cớ và hay gây tổn thương người khác. Hãy luôn biết trân trọng các mối quan hệ quanh mình, và đừng vì lý do gì khiến những tình cảm ấy xa rời mình vì những điều không đáng.

ĐỀ 20: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

KHUNG CỬA SỔ

“Một cặp vợ chồng ở thành phố mới chuyển về sống tại căn nhà mới ở ngoại ô. Hàng xóm của họ là những người lao động chất phác. Người vợ luôn có thái độ kì thị với những người xung quanh, nhất là với bà hàng xóm nghèo.

Một buổi sáng sau một đêm mưa, hai vợ chồng ngồi ăn sáng. Qua khung cửa sổ, họ nhìn thấy bà hàng xóm đang ngồi phơi tấm lụa, chị vợ phàn nàn:

– Bà ta không biết giặt đồ hay sao mà tấm vải vẫn nhem nhem nhuốc nhuốc, đã thế còn cứ giăng trước cửa sổ nhà mình!

Vào một hôm khác qua khung cửa sổ, người vợ lại thấy bà hàng xóm phơi tấm lụa:

– Anh nhìn kìa hôm nay bà hàng xóm giặt đồ mới sạch sẽ làm sao, đâu như hôm trước!

– Không phải vậy đâu, anh mới lau cửa sổ nhà mình. Hôm trước trời mưa làm nó bụi bặm và hoen ố…”

Nhận thức về câu chuyện

– Câu chuyện đề cập đến vấn đề cách nhìn đối với người khác: Đôi mắt chính là cửa sổ tâm hồn. Qua khung cửa sổ hoen ố nhà mình, người vợ chỉ thấy bà hàng xóm vụng về và tấm lụa bẩn thỉu. Khi cửa sổ được lau sạch, chị nhìn mọi việc sẽ thay đổi.

– Mọi sự tùy thuộc vào cái nhìn của chúng ta. Hãy tự đáng giá phẩm chất của bản thân trước khi phê phán người khác.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

- Trong cuộc sống, mọi sự tùy thuộc vào cách quan sát của chúng ta : Với thế giới quan, nhân sinh quan khác nhau, ở những địa vị khác nhau chúng ta nhìn sự việc sẽ khác nhau.

- Cái nhìn định kiến, chủ quan đôi khi dẫn đến những sai lầm rất lớn.

- Cần nhìn người khác với thái độ bao dung, độ lượng. Chỉ trích một người là việc không khó nhưng vượt lên trên sự phán xét ấy để cư xử rộng lượng mới là điều đáng tự hào.

- Trước khi đáng giá người khác, cần đánh giá phẩm chất của chính bản thân mình, cần lau sạch tâm hồn và cửa sổ của mình, khi đó ta sẽ nhìn rõ sự tinh trong trong trái tim người khác.

Bài học nhận thức và hành động

ĐỀ 21: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

CHIẾC BÌNH NỨT

Một người có hai chiếc bình lớn để chuyển nước. Một trong hai chiếc bình bị nứt nên khi gánh từ giếng về, nước trong bình chỉ còn một nửa. Chiêc bình lành rất hãnh diện về sư hoàn hảo của mình, còn chiếc bình nứt luôn dằn vặt, cắn rứt vì không hoàn thành nhiệm vụ. Một hôm chiếc bình nứt nói với người chủ: ‘’Tôi thực sự thấy xấu hổ về mình.

Tôi muốn xin lỗi ông… Chỉ vì tôi nứt mà ông không nhận được đầy đủ những gì xứng đáng với công sức mà ông bỏ ra “Không đâu – ông chủ trả lời – khi đi về ngươi có chú ý tới luống hoa bên đường hay không? Ngươi không thấy hoa chỉ mọc bên này đường phía của nhà ngươi sao? Ta đã biết được vết nứt của nhà ngươi nên đã gieo hạt giông hoa phía bên ấy. Trong những năm qua, ta đã vun xới cho chúng và hái chúng về trang hoàng căn nhà. Nếu không có ngươi, nhà ta có được ấm cúng và duyên dáng như thế này không?”.

Nhận thức về câu chuyện

– “Vết nứt” là hình ảnh biểu tượng cho những khiếm khuyết, nhược điểm, hạn chế trong bản thân mỗi con người.

+ Trong câu chuyện, chiếc bình nứt đã vô cùng đau khổ, dằn vặt vì vết nứt trên thân mình.

+ Chiếc bình cho rằng mình đã không thể chứa đựng được nước, không thể trở thành vật trang trí khiến chủ có thể hãnh diện.

–> Trạng thái tâm lí thiếu tự tin, mặc cảm của chiếc bình nứt cũng gợi liên tưởng đến rất nhiều người ngoài xã hội rộng lớn kia.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

– Việc tự trách không hề xấu, bởi nó là biểu hiện cao nhất của sự ý thức, khi nhận thức được những thiếu xót, con người sẽ biết điểm yếu của mình là ở đâu để từ đó khắp phục và trở nên tiến bộ hơn.

– Nếu luôn mặc cảm, chìm đắm trong sự mặc cảm ấy con người sẽ không thể vượt thoát ra khỏi cái bóng ám ảnh của chính mình, càng không thể nhận thức được những giá trị, thế mạnh của bản thân.

+  Chiếc bình kia không mang những tâm sự của mình nói với ông chủ, nó cũng sẽ không bao giờ  nhận ra giá trị của mình đã mang đến sự sống tươi tốt cho bao bông hoa ngoài kia.

+ Trong cuộc sống cũng vậy, trước  những thất bại, con người không nên bi quan, mặc cảm mà cần vững vàng đứng lên từ những thiếu sót.

– Trên đời không có ai hoàn hảo một cách tuyệt đối, vì vậy nếu có những thiếu xót, hạn chế nào đấy thì bạn cũng không nên quá buồn mà mặc cảm về bản thân mình.

–> Điều đáng quý nhất là chúng ta biết mình yếu kém ở đâu để phấn đấu cải thiện

– Không thể vì những vết nứt, những hạn chế của mình mà cho rằng mình vô dụng, không thể tạo ra thành quả, khi cố gắng hết sức chúng ta sẽ tạo ra được những thành quả

– Hãy nhìn nhận công bằng với những thành quả mà mình đã tạo ra, bởi đôi khi nó không hiện hình giống chiếc bình trong câu chuyện trên kia.

Bài học nhận thức và hành động

- Hãy sống tự tin, chủ động và không ngừng cố gắng để làm phong phú hơn cho giá trị sống của bản thân các bạn nhé.

THAM KHẢO

Mở bài:

Con người sinh ra vốn không ai hoàn hảo, và mỗi người chúng ta cũng đã tự chất vấn về bản thân mình không biết bao nhiêu lần trong đời? Khi chúng ta nhìn lại mình, hẳn ta sẽ thấy còn thật nhiều điều thiếu sót, những chỗ khuyết, những vết xước. Và như thế, câu chuyện về chiếc bình nứt mà chúng ta sắp bàn dưới đây chính là câu chuyện dành cho những ai chưa bao giờ thấy mình hoàn hảo.

Thân bài:

Chuyện kể về một người có hai chiếc bình lớn để chuyển nước. Một trong hai chiếc bình bị nứt nên khi gánh từ giếng về, nước trong bình chỉ còn một nửa. Chiếc bình nứt vì thế mà luôn thấy dằn vặt, cắn rứt, nên một ngày nó nói với người chủ nỗi xấu hổ của mình, nó xin lỗi ông vì không hoàn thành nhiệm vụ gánh nước một cách trọn vẹn. Và rồi, trước nổi mặc cảm của chiếc bình nứt, người chủ đã trả lời: chính nhờ vết nứt của chiếc bình mà nước gieo xuống cho những luống hoa mọc lên, duyên đáng và xinh đẹp…

Vết nứt là tượng trưng cho khiếm khuyết, cho những gì không trọn vẹn trong bản thân mỗi con người. Nhưng cũng như chiếc bình – dù nứt mà vẫn có ích cho đời – gieo nguồn nước cho những luống hoa mọc lên. Mỗi người chúng ta – dù không hoàn hảo như chiếc bình lành, nhưng ai cũng có những giá trị riêng, những đóng góp riêng cho xã hội. Chính điều đó làm nên những chỗ đứng khác nhau của mỗi con người trong cuộc đời.

Quả thật như vậy, con người vẫn thường hay băn khoăn về bản thân, vì theo cách tự nhiên, tất cả mọi người trong cuộc đời này đều yêu thích và hướng về cái đẹp, ưa chuộng sự toàn thiện, toàn mĩ. Vì thế nên khi chúng ta nhận thấy mình không hoàn hảo, thấy mình có những khuyết điểm, những mặt hạn chế, thấy mình không bằng được người ta, không được tốt đẹp như người khác… chúng ta sẽ thấy khó chịu và cắn rứt cũng như chiếc hình nút luôn mang niềm mặc cảm khi so sánh nó với chiếc bình lành.

Thật vậy, có biết bao khiếm khuyết khiến chúng ta mặc cảm về bản thân mình. Một đôi tay không lành lặn, một giọng hát không hay, một khả năng toán học dở tệ hay một gia cảnh kém đầy đủ… tất cả đối với chúng ta thật đáng buồn, thật là những vết nứt khó xoá bỏ. Và như thế, chúng ta cứ mãi dằn vặt về bản thân mình. Thế nhưng, chúng ta quên mất rằng, đằng sau những khiếm khuyết ấy, mỗi người vẫn luôn có những giá trị riêng. Nước chảy ra từ khe nứt của chiếc bình không lành lặn kia đã gieo mầm sự sống cho những luống hoa ven đường.

Chúng ta cũng từng biết một Nguyễn Ngọc Ký dù liệt hai tay nhưng vẫn đi học và học giỏi với những nét chữ, những con số viết ra khó nhọc từ đôi chân. Ông trở thành tấm gương chiến đấu với nghịch cảnh không mệt mỏi. Từ một đôi tay không trọn vẹn, từ nỗi bất hạnh của số phận – từ những “vết nứt”, Nguyễn Ngọc Ký đã làm được hơn rất nhiều những gì mà số phận đã định cho ông. Mỗi người chúng ta cũng thế, chúng ta có thể thiếu sót, khiếm khuyết ở điểm này nhưng ta vẫn còn những giá trị tốt đẹp ở điểm khác.

Có thể bạn sinh ra trong một gia đình không hạnh phúc, nhưng nhờ đó bạn biết nâng niu những niềm vui dù nhỏ nhặt nhất ở cuộc đời, biết quý trọng và bảo vệ tình yêu thương giữa mình với mọi người xung quanh. Bởi vì mọi thứ trong cuộc sống chỉ có tính tương đối, bởi vì không có gì là “bất hạnh hoàn toàn”, “khiếm khuyết hoàn toàn” – nếu bạn biết mở rộng đôi mắt lạc quan để nhìn nhận và yêu thương cuộc sống, để yêu thương và quý trọng chính bản thân mình.

Tuy nhiên bên cạnh đó còn có nhiều người nhìn người khác rồi chỉ toàn thấy mình xấu xí, kém cỏi và cứ mãi dằn vặt trách cứ bản thân. Và cũng vì thế họ luôn sống gò bó, khép mình, tự ti, thiếu tự tin, nghị lực sống. Đó là những suy nghĩ tiêu cực, kiềm hãm sự cố gắng vươn lên của mỗi bản thân chúng ta. Vì thế, mỗi con người, đối diện với những khiếm khuyết của bản thân, nên học cách chấp nhận sự không hoàn hảo ấy và đồng thời cần biết vươn đến những điều tốt đẹp.

Kết bài:

Câu chuyện “Chiếc bình nứt” khép lại, để lại cho chúng ta thật nhiều suy tư. Đối diện với những khiếm khuyết của chính mình, mỗi người cần học cách chấp nhận, đồng thời biết hướng đến những điều tốt đẹp của bản thân. Bởi vì mỗi chúng ta sinh ra đều mang trong mình những giá trị và khả năng vô giá. Bởi vì cuộc sống của mỗi chúng ta đều có thể như chiếc bình nứt, dù nứt nhưng vẫn gieo nguồn nước cho những luống hoa mọc lên, tươi đẹp và có ích cho cuộc đời…

ĐỀ 17: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

BÀI THUYẾT GIẢNG

Tại ngôi làng nhỏ, vào ngày chủ nhật, có vị giáo sư thường đến nói chuyện về cuộc sống. Hôm nay ông đến thăm nhà của cậu bé vốn không hề muốn chơi hay kết bạn với ai.
Cậu bé mời vị giáo sư vào nhà và lấy cho ông một chiếc ghế ngồi bên bếp lửa cho ấm.
Trong im lặng, hai người cùng ngồi nhìn những ngọn lửa nhảy múa. Sau vài phút, vị giáo sư lấy cái kẹp, cẩn thận nhặt một mẩu than hồng đang cháy sáng ra và đặt nó sang bên cạnh lò sưởi.

Rồi ông lại ngồi xuống ghế, vẫn im lặng. Cậu bé cũng im lặng quan sát mọi việc.
Cục than đơn lẻ cháy nhỏ dần rồi tắt hẳn.

Vị giáo sư nhìn đồng hồ và nhận ra đã đến giờ ông phải đi thăm nhà khác. Ông chậm rãi đứng dậy, nhặt cục than lạnh đặt vào giữa bếp lửa. Ngay lập tức, nó lại bắt đầu cháy, tỏa sáng với ánh sáng và hơi ấm của những cục than xung quanh nó.

Khi vị giáo sư đi ra cửa, cậu bé chủ nhà nắm tay ông nói:

– Cảm ơn bài thuyết giảng của bác!

Nhận thức về câu chuyện

– Cậu bé (người nghe thuyết giảng) không hề muốn chơi hay kết bạn với ai: lối sống khép kín, cá nhân, cô độc.

– Bài thuyết giảng của vị giáo sư:

+ Nhặt mẩu than hồng đang cháy sáng ra và đặt nó sang bên cạnh lò sưởi: tách cá nhân ra khỏi môi trường tập thể, cộng đồng, thế giới mà nó cần thuộc về.

+ Cục than đơn lẻ cháy nhỏ dần rồi tắt hẳn: sống cá nhân, cô độc là tự diệt.

+ Nhặt cục than lạnh đặt vào giữa bếp lửa. Ngay lập tức, nó lại bắt đầu cháy, tỏa sáng với ánh sáng và hơi ấm của những cục than xung quanh nó: cá nhân khi được tiếp sức bởi tập thể, cộng đồng lại có thể tỏa sáng; khi góp ánh sáng và hơi ấm của mình cùng với những cá nhân khác mới có thể tạo ra thứ ánh sáng rực rỡ và bền vững hơn.

– Thông điệp từ câu chuyện: Khi sống đơn độc, lẻ loi, tách khỏi tập thể, cộng đồng, cá nhân sẽ đẩy mình đến chỗ tự diệt. Chỉ khi hòa mình vào với mọi người để cùng nhau sống, cùng nhau nỗ lực, cá nhân mới tìm thấy niềm vui, phát huy được năng lực, sở trường, sức mạnh của chính mình, mới thực sự sống và sống một cách có ý nghĩa.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

– Sống đơn độc, lẻ loi, cá nhân sẽ đẩy mình đến chỗ tự diệt:

+ Mỗi cá nhân sinh ra và lớn lên đều có mối quan hệ không thể tách rời gia đình và cộng đồng nhưng mỗi người chỉ có một giới hạn nhất định về khả năng nên không thể tự mình đáp ứng hết được mọi yêu cầu của cuộc sống, cũng không thể tự mình tạo cho mình một cuộc sống trọn vẹn.

+ Cuộc sống vốn phức tạp lại luôn biến động, đổi thay với những bất ngờ, những điều xảy ra ngoài dự liệu của con người. Nếu chỉ có một mình, cá nhân sẽ khó hoặc không thể ứng phó hết được.

+ Trong cuộc sống, có những điều xảy ra nằm ngoài khả năng giải quyết của một cá nhân (thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh,…). Nếu không hợp sức, một cá nhân nhỏ nhoi hoàn toàn có thể bị nhấn chìm, đè bẹp.

– Khi hòa mình với mọi người, cùng nhau sống, cùng nhau nỗ lực, cá nhân mới thực sự sống và sống một cách có ý nghĩa:

+ Hòa mình với mọi người, cá nhân sẽ có được niềm vui (giao lưu, chia sẻ, đồng cảm, tri kỉ,…).

+ Gắn bó với mọi người, cá nhân có thể giúp mọi người và cũng nhận được sự giúp đỡ từ người khác. Sự gắn bó khiến sức mạnh cá nhân có thể được nhân lên bởi sức mạnh chung của tập thể, cộng đồng.

+ Sống giữa mọi người, thế mạnh của mỗi cá nhân được phát huy, điểm yếu được bù đắp; những đóng góp của cá nhân được thừa nhận, trân trọng, tôn vinh, lưu giữ,…
+ Sống cùng mọi người, cá nhân sẽ bắt kịp nhịp vận hành của đời sống để không tụt hậu, lệch nhịp, lạc điệu,…

(Học sinh cần có dẫn chứng xác thực, cụ thể trong đời sống để làm rõ luận điểm )

Bài học nhận thức và hành động

– Cần phân biệt giữa lối sống hòa đồng với lối sống a dua theo đám đông. Sự hòa đồng cho ta niềm vui và sức mạnh, thói a dua chỉ khiến ta đánh mất chính bản thân mình.
– Cần có ý thức hòa mình vào cộng đồng, trân trọng sức mạnh của cộng đồng song cần nhận thức đầy đủ về công việc và cuộc sống của bản thân để có sự lựa chọn đúng đắn: khi nào cần hòa mình với mọi người, khi nào cần tư duy độc lập, việc gì cần phối hợp sức mạnh chung của tập thể, việc gì cá nhân phải tự giải quyết bằng năng lực, nội lực của chính mình…

ĐỀ 23: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

GIÁ TRỊ CỦA NGHỊCH CẢNH

Những nông dân ở miền nam Alabama đã quen trồng chỉ mỗi một thứ là cây bông (dùng để xe chỉ, dệt vải).

Một năm kia những con sâu bọ đáng sợ đã tàn phá cả vùng . Năm sau những người nông dân đem nhà cửa của họ đi cầm cố để có tiền và tiếp tục trồng cây bông, hi vọng vào một kỳ gặt hái tốt đẹp . Thế nhưng khi những cây bông bắt đầu mọc, những con sâu bọ đó lại đến và phá sạch hầu hết các cánh đồng .

Một số ít người “sống sót” qua hai năm đó đã quyết định trồng thử một thứ mà trước đây họ chưa bao giờ trồng – cây đậu phộng . Và kết quả là đậu phộng của họ đã nhanh chóng được thị trường ưa chuộng, đến nỗi lợi tức của năm đó đủ để cho họ trả hết nợ của hai năm trước . Kể từ đó họ trồng đậu phộng và rất phát đạt .

Và rồi bạn biết những người nông dân đó đã làm gì không ? Họ trích một phần tài sản to lớn của mình để dựng một đài kỷ niệm ngay giữa trung tâm thành phố ghi công “những con sâu bọ”. Bởi nếu không vì những con sâu đó họ sẽ không bao giờ khám phá ra đậu phộng . Họ sẽ mãi mãi chỉ đủ ăn với nghề trồng cây bông từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Nhận thức về câu chuyện

+ Câu chuyện trên chứa đựng bài học cuộc sống :  Chúng ta thường than oán mỗi khi rơi vào nghịch cảnh . Thế nhưng nghịch cảnh đều có giá trị của nó nếu chúng ta không bỏ cuộc, không đầu hàng, ngược lại nếu chúng ta coi đó như là những cơ hội để phấn đấu vươn lên, chắc chắn chúng ta sẽ khám phá được những giá trị quí báu. Bạn sẽ thất bại nếu bạn từ bỏ mọi cố gắng. Bạn sẽ phải đổi mới, phải  đối diện với nghịch cảnh nếu bạn muốn tồn tại…

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

- Cuộc sống không bao giờ bình lặng mà luôn có vô vàn những khó khăn, thử thách, có thành công – thất bại, hạnh phúc – khổ đau,….

- Vượt qua khó khăn, thử thách không phải là điều dễ dàng, song ta phải luôn luôn dũng cảm đối mặt, không được hèn nhát, nao núng, né tránh.

- Bạn sẽ khám phá ra giá trị đích thực của cuộc sống sau những lần vấp ngã

+ Bác bỏ ( phê phán ) những biểu hiện sai lệch có liên quan đến vấn đề:  Phê phán lối sống thiếu nghị lực, bản lĩnh, bảo thủ

Bài học nhận thức và hành động

- Cần dũng cảm đương đầu với sóng gió, thất bại

- Gặp khó khăn không bi quan, chán nản

- Dũng cảm thay đổi lối sống, suy nghĩ để thích nghi với hoàn cảnh khắc nghiệt

- Cần linh hoạt, nhạy bén khi gặp trở ngại

- Đứng lên sau mỗi lần vấp ngã

THAM KHẢO

"Đời phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố" - câu nói nổi tiếng của nữ anh hùng Đặng Thùy Trâm đã khẳng định bản lĩnh cần có của mỗi một con người trong cuộc sống, bởi thông qua việc vượt qua những khó khăn, chông gai, chúng ta sẽ khẳng định được ý nghĩa, giá trị tồn tại của bản thân.

"Nghịch cảnh" là những khó khăn, thử thách và là điều không may mắn, không suôn sẻ trong cuộc sống của mỗi một con người. Đó là những trắc trở, rủi ro mà chúng ta không hề mong muốn như: Xung đột, chiến tranh, bệnh tật,... Mặc dù đó là những điều mà con người hi vọng không xảy ra nhưng không thể phủ nhận rằng khi trải qua nghịch cảnh, chúng ta sẽ có thêm những bài học kinh nghiệm quý giá.

Câu chuyện trên chứa đựng bài học cuộc sống :  Chúng ta thường than oán mỗi khi rơi vào nghịch cảnh . Thế nhưng nghịch cảnh đều có giá trị của nó nếu chúng ta không bỏ cuộc, không đầu hàng, ngược lại nếu chúng ta coi đó như là những cơ hội để phấn đấu vươn lên, chắc chắn chúng ta sẽ khám phá được những giá trị quí báu. Bạn sẽ thất bại nếu bạn từ bỏ mọi cố gắng. Bạn sẽ phải đổi mới, phải  đối diện với nghịch cảnh nếu bạn muốn tồn tại…

Như chúng ta đã biết, cuộc sống là bức tranh muôn sắc màu vô cùng phong phú. Sự đa dạng đó được tạo nên từ rất nhiều yếu tố như niềm vui và nỗi buồn, hi vọng và tuyệt vọng, may mắn và thất bại,.... Trong vô vàn những yếu tố đó, nghịch cảnh cũng xuất hiện như một quy luật tất yếu mà con người không thể né tránh. Nghịch cảnh được xem "là một phép thử của tình cảm" bởi thông qua những gian nan, chông gai, chúng ta có thể thấy được tình cảm , tâm hồn của chính bản thân mình và những người xung quanh. Cũng giống như "vàng thử lửa, gian nan thử sức", việc vượt qua nghịch cảnh sẽ khẳng định sự mạnh mẽ trong thế giới tâm hồn con người.

Không chỉ dừng lại ở đó, nghịch cảnh "còn là thước đo của trí tuệ và bản lĩnh". Trước những biến cố, sóng gió cuộc đời, một con người có trí tuệ, hiểu biết sẽ giữ được sự bình tĩnh, tìm ra giải pháp và cách khắc phục, xử lý một cách khéo léo, thông minh thay vì sự rối loạn trong việc đối mặt. Điều này còn chứng tỏ bản lĩnh của con người. Những gian nan mà chúng ta đã vượt qua sẽ thể hiện sự mạnh mẽ, lòng dũng cảm, can đảm cũng như nghị lực sống kiên cường, bất khuất.

Thực tế cuộc sống đã chứng minh, có rất nhiều mảnh đời bất hạnh sinh ra trong chiếc vỏ bọc của nghịch cảnh như mồ côi hoặc sinh ra với hình hài không toàn vẹn, nhưng với ý chí và nghị lực phi thường, họ vẫn vươn lên và khẳng định ý nghĩa tồn tại của bản thân. Đó là thầy giáo Nguyễn Ngọc Kí bị liệt hai tay nhưng vẫn kiên trì tập viết bằng hai chân, đó là Nick Vujicic khi sinh ra thiếu hai tay, hai chân - những bộ phận cần thiết để thực hiện những hoạt động cơ bản trong đời sống sinh hoạt nhưng anh vẫn mạnh mẽ vươn lên, nỗ lực học tập để tốt nghiệp đại học và trở thành một diễn giả nổi tiếng, tạo nên động lực và truyền cảm hứng cho rất nhiều người,.... Những tấm gương đó đã khẳng định rõ nghịch cảnh "còn là thước đo của trí tuệ và bản lĩnh", giống như Fanco Molinari từng nói: "Nghịch cảnh không phải là một tảng đá cản lối bước chân bạn. Hãy xem đó như một thềm đá nâng bạn bước cao hơn".

Tuy nhiên, trong cuộc sống của chúng ta, vẫn còn tồn tại không ít người run sợ, e ngại và chùn bước, dẫn đến việc dễ dàng đầu hàng và buông xuôi trước nghịch cảnh. Họ hèn nhát trước những chông gai, khó khăn, những bất trắc của cuộc sống và không dám mạnh mẽ vươn lên và vượt thoát.. Đó chính là những con người không dám bứt phá những giới hạn của bản thân để khẳng định và vượt lên chính mình.

Như vậy, trong cuộc sống, để khẳng định giá trị, ý nghĩa tồn tại của bản thân, chúng ta cần kiên cường trước những nghịch cảnh. Đồng thời, không ngừng làm đầy khoảng trống tâm hồn, tình cảm và rèn luyện trí tuệ sáng suốt, bản lĩnh kiên cường để có thể bình tĩnh, mạnh mẽ bước qua những khó khăn để bước chân tới mảnh đất của thành công.

Câu chuyện trên không chỉ khẳng định ý nghĩa của những khó khăn, trắc trở mà còn để lại bài học giáo dục có ý nghĩa sâu sắc, nhắc nhở con người cần mạnh mẽ khắc phục những gian nan, chông gai trên chặng đường đời.

ĐỀ 24: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

CHIẾC LÁ VÀNG RƠI

“Một chiếc lá vàng tự bứt khỏi cành rơi xuống gốc. Cái gốc tròn mắt ngạc nhiên hỏi:
– Sao sớm thế ?

 Lá vàng giơ tay lên chào, cười và chỉ vào những lộc non”

Nhận thức về câu chuyện

– Câu chuyện cần chú ý đến cách chiếc là vàng rời khỏi cành: tự nguyện bứt khỏi cành sớm hơn thời gian mà nó có thể tồn tại để nhường chỗ cho lộc non đâm chồi, khiến cho cái gốc phải bật hỏi: “Sao sớm thế ?”

– Điều quan trọng hơn nữa là cách “chiếc lá vàng” nhìn nhận về sự ra đi của mình: mỉm cười và “chỉ vào những lộc non”.

-.. Đó là sự thanh thản khi chiếc lá đã tìm thấy được ý nghĩa cho cuộc đời của mình: tự nguyện hi sinh để nhường chỗ cho một thế hệ mới ra đời.

-> Câu chuyện cho ta một bài học về lẽ sống ở đời: Phải biết sống vì người khác, dám chấp nhận cả những thiệt thòi, hi sinh về phía bản thân mình để tạo cơ hội, niềm vui cho người khác. Đó cũng chính là một trong những cách sống của mỗi con người.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

Câu chuyện có ý nghĩa nhân sinh sâu sắc đối với mọi người:

– Từ mối quan hệ giữa “lá vàng” và “lộc non” câu chuyện cũng đưa ra một quy luật của sự sống: Cuộc sống là một sự phát triển liên tục mà ở đó cái mới thay thế cái cũ là điều tất yếu.

– Hình ảnh chiếc lá vàng rơi là quy luật của thiên nhiên, lá lìa cành là quy luật tất yếu của đời sống, có bắt đầu thì có kết thúc để bắt đầu một đời sống khác.
– Mỗi chúng ta cần phải nhận thức rõ quy luật đó, để tránh trở thành những vật cản của bánh xe lịch sử; đồng thời phải biết đặt niềm tin và tạo điều kiện cho thế hệ trẻ.
– Mỗi phút giây được sống, trên cõi đời này là niềm hạnh phúc nhưng giá trị sự sống không phải chúng ta sống được bao lâu mà là chúng ta đã sống như thế nào.
– Lá rơi để bắt đầu, lá rơi vì đã đi hết một quãng đường đời, đã hoàn thành sứ mệnh của đời mình, tạo cơ hội cho những chồi non mới nhú

Bài học nhận thức và hành động

– Phê phán lối sống vị kỷ, chỉ biết đến lợi ích của bản thân .

– Thế hệ trẻ phải biết sống, phấn đấu và cống hiến sao cho xứng đáng với những gì được “trao nhận”

– Khẳng định lối sống tích cực: động viên cổ vũ con người nỗ lực vươn lên…
-Sống vì người khác, biết cho đi mà không cần nhận lại

THAM KHẢO

Mở bài:

“Bàn tay tặng hoa hồng bao giờ cũng phảng phất hương thơm”. Trái tim biết sẻ chia, cống hiến chính là trái tim đẹp nhất, tâm hồn cao quý nhất. Nếu cuộc sống trở nên xấu xa, tăm tối bởi những toan tính nhỏ nhen, thấp hèn thì sự cao thượng của tâm hồn, sự vị tha của trái tim giúp cho cuộc sống có thêm những vì sao sáng. Cùng trong dòng mạch cảm xúc ấy, ta thấy được lẽ sống cao đẹp, bài học đạo đức triết lí về sự hi sinh, cống hiến vì người khác trong câu chuyện ngụ ngôn xúc động kể về chiếc lá vàng trích từ “Những câu chuyện ngụ ngôn chọn lọc”, NXB Thanh niên 2003”:

“Một chiếc lá vàng tự bứt khỏi cành rơi xuống gốc.
Cái gốc tròn mắt ngạc nhiên hỏi: “Sao sớm thế?”
Lá vàng giơ tay lên chào, cười và chỉ vào những lộc non”.

Thân bài:

Câu chuyện kể về chiếc lá vàng, nó có hồn, suy nghĩ và hành động. Việc chiếc lá tự mình bứt khỏi cành rơi xuống gốc cây tượng trưng cho lòng vị tha, hết mình cống hiến cho người khác, thậm chí hi sinh bản thân để gieo mầm sự sống, tiếp nhựa cho những “lộc non” – sự sống mới, hi vọng mới đang nảy nở, căng tràn. Cái chào, cái cười, cái thản nhiên của chiếc lá không chỉ gợi quy luật của tự nhiên, vạn vật trên cõi đời này mà ẩn đằng sau đó là cả một bài học nhân sinh sâu sắc, lời khuyên chân thành mà câu chuyện muốn gửi gắm tới bạn đọc: Sống trong cuộc đời, con người không nên chỉ sống cho riêng mình mà hãy hướng lòng mình đến cả những người khác, chấp nhận hi sinh, cống hiến cho họ.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn có những lời hát rất hay:

“Sống trong đời sống
Cần có một tấm lòng
Để làm gì em biết không?
Để gió cuốn đi…”

“Tấm lòng” ấy là trái tim cao cả, vị tha, là cái “cho” cao quý trong cuộc đời. Hạnh phúc là gia vị ngọt ngào của cuộc sống, giúp con người sống có ý nghĩa hơn. Nếu con người cứ ích kỉ nghĩ đến cá nhân mình thì sẽ không bao giờ thưởng thức được thứ gia vị ấy. Giống như chiếc lá vàng kia, nó rời khỏi thân mẹ để gieo sự sống cho những lộc non. Nếu nó cứ ích kỉ ở lại cành thì liệu có những nhành non mới, sự sống mới hay không? Nếu chúng ta biết cống hiến, chúng ta sẽ đem cơ hội và hạnh phúc đến cho mọi người, cả những người khốn khó, bất hạnh và cả những người cần được quan tâm.

Việc làm suốt cuộc đời tần tảo của người mẹ chính là sự hi sinh cao cả nhất cho những đứa con của mình. Mẹ hi sinh tuổi xuân, công sức, tình cảm, mọi thứ tốt đẹp và đáng quý nhất trao cho đứa con thân yêu của mình tất cả, bằng một trái tim đong đầy tình cảm, bằng sự sẵn sàng cho đi cao đẹp nhất. “Đi khắp thế gian không ai tốt bằng mẹ”, “Chẳng có gì so được tình thương – Của mẹ dành cho con như đất dành cho cây sự sống – Dẫu biển kia có sâu có rộng – Sánh chi bằng ở mẹ tấm lòng tiên”.

Chúng ta xúc động trước những chiến sĩ dũng cảm, những anh hùng đã ngã xuống trên mặt trận chiến cường khốc liệt. Họ nguyện đem thân mình, máu thịt mình hòa vào sắc cờ đỏ thắm của dân tộc Việt Nam hôm nay. Nhờ có lòng vị tha và trái tim khoan dung, nghệ sĩ Phan Anh đã tình nguyện quyên góp của cải vật chất, quyên góp cả “tình thương” của mình cho đồng bào miền Trung đang phải đối mặt với bão lũ, hiểm họa thiên nhiên. Như vậy, lẽ sống vì người khác được thể hiện ở cả những hành động đời thường nhất.

Việc trao đi cơ hội và niềm vui cho những người khác giúp cho chính những người cho đi ấy được sống hạnh phúc hơn. “Bạn càng cho nhiều, bạn càng nhận được nhiều”. Câu danh ngôn rất đúng. Lá vàng kia rời cành, nhường chỗ cho sự sống khác, màu xanh khác. Nó rơi xuống đất, tưởng như mọi thứ kết thúc nhưng chính hành động ấy bồi cho đất thêm tốt. Dưới gốc cây, chiếc lá được “chứng kiến” sự sống mới, thành quả mà nó đã làm được, chắc hẳn là hạnh phúc. Niềm vui ấy đáng quý hơn nhiều lần việc cứ ngồi chờ đợi trên cành cây chờ thời gian bóc mòn. Cùng lắng nghe tâm sự của người phụ nữ tình nguyện hiến thận cho một bệnh nhân trong cơn nguy kịch: “Tôi rất vui vì đã làm được điều gì đó có nghĩa cho họ, cảm giác thật tuyệt vời khi nhận từ họ lời cảm ơn chân thành nhất”. Thật đáng quý, hạnh phúc nhận lại đôi khi chỉ giản dị như thế: một cái ôm thay lời muốn nói, cái nhìn trìu mến, cảm kích, cái nắm tay thật chặt, nụ cười chân thành hay giọt nước mắt xúc động…

“Chỉ có cuộc sống vì người khác mới là cuộc sống đáng quý”. Khi chúng ta biết mở rộng lòng mình, đem tình thương và sự cao thượng vốn ẩn rất sâu ở bên trong để trao cho mọi người thì cũng chính là lúc sợi dây yêu thương giữa con người ngày càng bền chặt. Cuộc sống sẽ tốt đẹp, nhân văn, con người sống với nhau bằng tình cảm thay vì sự hờ hững, vô tình, vô cảm.

Còn ngược lại, nếu có những tấm lòng đẹp thì cũng có những tâm hồn đen, đó là biểu hiện của những kẻ dửng dưng, ích kỉ, không chia sẻ, không quan tâm, không còn biết đến tình người trong cuộc sống vốn tươi đẹp này. Những kẻ đó sẽ không bao giờ biết đến sự khoan dung, biết vươn đến vẻ đẹp của chân – thiện – mĩ. Nếu không có hành động cao đẹp của cụ Bơ-men trong truyện ngắn “Chiếc lá cuối cùng”, chắc hẳn Giôn-xi sẽ chết. Tuổi trẻ của cô giống như chiếc lá thật vậy, bị gió bão và sương tuyết dập vùi. Nếu không có sự cống hiến hết mình của anh thanh niên trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”, liệu có người tự nguyện dậy lúc một giờ sáng trên đỉnh núi để đo gió, đo mưa và cam chịu cái rét đến thấu xương của thời tiết khắc nghiệt?

Hãy làm tất cả những điều tốt đẹp bạn có thể làm, cho tất cả những người bạn có thể, theo mọi cách bạn có thể, chừng nào bạn còn có thể. Sống vì người khác, hi sinh để trao cơ hội và niềm vui cho người khác nhưng đó phải là một sự hi sinh sáng suốt, tỉnh táo. Nếu đem cơ hội cho những người xấu xa, vụ lợi, đem sự giúp đỡ, độ lượng cho những kẻ hèn kém thì chẳng phải sự cho đi ấy là vô nghĩa hay sao?

Từ câu chuyện về chiếc lá vàng, mỗi người hãy tự mình nhận thức, biến hành động của chiếc lá thành lẽ sống của bản thân. Cần có bản lĩnh, tấm lòng đẹp, bao dung, độ lượng, lòng nhân ái để đem những gì tình túy, tốt đẹp cho xã hội của chúng ta, cho những con người đang rất cần đến sự giúp đỡ ấy. Cho đi bằng sự chân thành, không đòi hỏi thì hạnh phúc sẽ tự đến với mọi người. Hãy thẳng thắn phê phán những kẻ còn quá ích kỉ, nhỏ nhen, sống trong vỏ bọc của mình mà vô cảm với người khác, thậm chí phê phán chính bản thân chúng ta nếu chúng ta là những người như thế. Hãy luôn cho mà không ghi nhớ và luôn nhận mà không lãng quên.

Kết bài:

“Người giàu có không phải là người có nhiều, mà là người cho nhiều” (Erich Fromm). Qua câu chuyện về chiếc lá vàng, chúng ta học được bài học sâu sắc về sự cho đi trong cuộc sống. Sống trên đời này là để “in dấu trên mặt đất, in dấu trong tim người khác”, vậy nên hãy chọn mình lối sống phù hợp nhất để đem lại cho cuộc đời những gì tốt đẹp nhất. Là thế hệ trẻ, là những con người chịu trách nhiệm về tương lai của xã hội, chúng ta hãy tôi rèn bản thân để sống đẹp nhất, để cảm nhận hạnh phúc từ những hành động của mình:

“Đủ nắng hoa sẽ nở
Đủ yêu thương hạnh phúc sẽ đong đầy”.

ĐỀ 25: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

HÒN ĐÁ VÀ NHỮNG VIÊN SỎI

Có câu chuyện kể lại rằng …

Ngày ấy, trên đỉnh núi cao chót vót kia có một hòn đá to lớn và hùng dũng. Hòn đá đó đứng hiên ngang trước mọi sóng gió, tưởng như một thành trì không thể xuyên thủng hay phá vỡ.

Thế nhưng, một ngày kia, mưa giông nổi lên. Hòn đá ấy bị những tia chớp đánh trúng, thế là nó nứt ra, dạn dần, rồi rơi vỡ và lăn lóc xuống lòng sông bên dưới nó. Những phần đá bị vỡ lăn lội trên lòng sông, bị bào mòn bởi dòng nước, bị đưa đẩy đi đến khắp mọi nơi. Dần dà, những góc sắc và cái bề mặt thô ráp của nó không còn, chỉ còn lại một bề mặt láng bóng. Chính nhờ sự rửa trôi và bào mòn của nước mà những hòn đá trở thành những hòn đá cuội lung linh trong nắng.

Nhận thức về câu chuyện

- Hành trình của hòn sỏi: từ tảng đá gồ ghề, nứt nẻ trải qua nhiều va đập đã trở thành hòn sỏi láng mịn. Hay đó chính là chuyến hành trình của con người trong cuộc sống.

- Rút ra ý nghĩa: Cuộc sống không phải lúc nào cũng bằng phẳng mà có lúc ta gặp nhiều chông gai, thử thách nhưng chính những chông gai, thử thách ấy đã giúp ta hoàn thiện được bản thân.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

- Suy nghĩ của bản thân về câu chuyện

+ Cảm thấy lí thú với chuyến đi của hòn sỏi hay xúc động trước ánh mắt lạc quan của nó đối với cuộc đời đầy biến động?

+ Đã bao giờ ta thấy được chính những chông gai đã tạo nên những hình hài đẹp, dù hình hài được tạo ra bởi chính những vết thương và sự đau đớn?   

+ Cuộc sống chẳng bao giờ chỉ mang đến niềm hạnh phúc, cũng chẳng bao giờ chỉ mang đến nỗi đau. Vượt qua được gian khổ, vượt qua những thứ thách, vượt qua được những nỗi đau củng là tự vượt qua chính mình để vươn lên và sống có ích cho đời.

+ Trong thực tế, có những người gặp phải những gian nan, thử thách lại dễ dàng buông xuôi, chán nản. Họ sẽ trở nên bi quan, thiếu tự tin, cô đơn và mất niềm tin vào cuộc sống.

=> Từ đó, ta nên học cách rèn luyện mình để có thể vững vàng và trưởng thành hơn sau mỗi lần “bị va đập”. Dù trong khó khăn hay trong hạnh phúc hãy luôn nhớ hành trình của hòn sỏi để sống tự tin hơn, biết mang những yêu thương xoa dịu và làm lành những vết thương. Và hãy nghĩ: sự va đập của cuộc sống là chẳng có gì đáng sợ!

Bài học nhận thức và hành động

THAM KHẢO

“Vì không có cảnh đông tàn,

Thì sao có cảnh huy hoàng ngày xuân”.

Đúng như vậy! Giống như bao hiện tượng của tự nhiên, cuộc sống của muôn loài, cuộc đời của mỗi người là một hành trình mà ở đó ta phải vượt qua những gian nan trắc trở để có thể về đích và thành công. Cuộc sống như một chặng đường dài, chắc hẳn ở đó mỗi người phải gặp giông tố cản bước, những điều quan trọng là ta có chiến thắng số phận được không. Mượn hình ảnh về một cuộc hành trình đầy gian nan của một tảng đá, câu chuyện nhỏ đó đã là một ẩn dụ cho sự cố gắng vươn lên vượt qua khó khăn của con người. Vốn là tảng đá khổng lồ, trải qua sự khắc nghiệt của tự nhiên tảng đá đó bị nứt nẻ va đập, thương tích… thế nhưng, do được va chạm như vậy nên tảng đá to lớn ngày nào giờ đã biến thành một hòn sỏi láng mịn. Quá trình tảng đá to lớn kia biến thành hòn sỏi xinh đẹp tượng trưng cho quá trình rèn luyện bản thân, dám đương đầu với khó khăn, thử thách để có thể hoàn thiện chính mình. Tảng đá trên ý vẫn có thể biến thành viên sỏi xinh đẹp, thì con người ta dù có thế nào đi chăng nữa nếu có cố gắng rèn rũa, tôi luyện bản thân thì sẽ đạt được những điều quý giá mà công sức ta bỏ ra, đem lại. Như vậy, hành trình tiến đến sự hoàn thiện bản thân là một quá trình dài, gian nan, vất vả, thế nhưng hành trình thành công nó đem lại thì luôn đẹp đẽ đến bất ngờ.

Trong cuộc sống mỗi người là một cá thể độc lập, nên đối mặt với những khó khăn thử thách là điều không thể tránh khỏi. Sự đối mặt đó không phải dẫn ta đến thất bại, mà ngược lại nó giúp mỗi người được rèn giũa được tôi luyện nhân cách bản thân, khiến mỗi người được hoàn thiện hơn. Cuộc sống như một đường chạy vậy, trên đường chạy đó không phải lúc nào cũng bằng phẳng để đi, mà cũng có lúc phải gặp ngoằn nghèo như thách thức mỗi con người. Đừng nhìn con đường ấy là một sự thử thách, bởi cuộc đời mỗi người nếu không có gian nan, không có khó khăn vất vả thì sao chúng ta có thể trưởng thành, có thể chín chắn và hoàn thiện. Mỗi người trong chúng ta là một cá thể độc lập và luôn sống trong cộng đồng. Nếu như không biết vượt qua khó khăn, thử thách thì khó khăn nhân cách tốt đẹp và ý chí cao cả. Nếu con đường họ đi chỉ là một con đường trải thảm đỏ và hoa hồng thì cuộc sống đó thật buồn, thật bằng phẳng và không có gì thú vị. Những gian nan trong cuộc đời là những cột mốc đánh dấu mỗi người đã trưởng thành. Những người giám đương đầu với chúng, giám vượt qua chúng là những người đáng ngưỡng mộ. Không có việc gì là khó, tất cả chỉ như một chướng ngại vật để thử thách con người, nếu mỗi người dám vượt qua nó thì đó là sự hoàn thiện, là sự cố gắng đánh tôn vinh, biểu dương.

Trên con đường khó khăn để hoàn thiện bản thân mình có những lúc ta phải gặp những thất bại, thậm chí chính mình thấy gục ngã. Những con người đường đến với cái đẹp, cái hoàn thiện là một con đường vừa khó, vừa dài. Mỗi người cần biết vượt lên để chinh phục con đường đó, bởi thành quả nó đem lại cũng lớn lao vinh dự vô cùng. Đã có ý kiến cho rằng, “trên con đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng”. Thất bại trong cuộc đời là điều dễ thấy, nhưng điều quan trọng là mỗi người có dám tiếp tục đứng lên để đấu tranh tiếp với khó khăn hay là gục ngã đầu hàng. Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama đã từng nói “bạn đừng để thất bại định hình mình, mà hãy để nó dạy cho mình những bài học”. Cuộc sống khó khăn có lúc thất bại đó, nhưng nó không là vô nghĩa bởi đằng sau đó ta nhận được những điều quý giá trong cuộc sống, trong cách hành xử… để đến với thành công. Mỗi người trong quãng đường đời mà mình chạy cần phải biết đối mặt với khó khăn, thử thách bởi đó chính là con đường ngắn nhất, dễ dàng nhất để hoàn thiện mình.

Trong thực tế cuộc sống, đã có không ít tấm gương dũng cảm đối đầu với thử thách cuộc đời để đến với thành công, tiêu biểu trong số đó là nhà soạn kịch vĩ đại người Đức Beethoven. Sinh ra là một người khiếm thính, sau đó bị điếc và câm hoàn toàn, tưởng chừng con người đó đành cam chịu số phận nghiệt ngã. Nhưng không! Ông đã cố gắng với mọi những gì mình có để tiến đến với sự nghiệp âm nhạc tưởng như không thể. Và điều đó đã thành công! Từ một người câm điếc Beethoven đã trở thành một nhà soạn nhạc vĩ đại của thế giới, là gương mặt tiêu biểu của âm nhạc giao thời được mọi người biết đến và thán phục.

Hay đến với thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký, người thầy kính mến của dân tộc ta. Sinh ra thiệt thòi hơn so với các bạn cùng trang lứa, thầy bị cụt cả hai tay tưởng rằng ước mơ đi học sẽ dừng lại ở đó. Thế nhưng không! thầy đã cố gắng viết bằng chân để hiện được ước mơ đó. Thầy đã dũng cảm đối mặt với khó khăn cuộc đời, những ngày tập viết có lúc cơn chuột rút khiến thầy đau tê tái, nhưng vượt qua mọi điều đó thầy đã viết thành thạo được bằng chân. Giờ đây thầy đã là một nhà giáo ưu tú được! Toàn thể dân tộc Việt Nam tôn trọng và kính yêu.

Mượn lời của tảng đá kể về một cuộc hành trình của mình bằng lối nói ẩn dụ, câu chuyện tuy ngắn nhưng đem lại bao ý nghĩa nhân sinh sâu sắc. Trong cuộc đời mỗi con người, khó khăn thử thách là điều không thể tránh khỏi. Nhưng không phải khó khăn thử thách là sự vô nghĩa, thách đố con người, mà đó là bài học, là phương châm đem con người ta đến cái hoàn thiện của nhân cách, của đạo đức tâm hồn. Không vượt qua khó khăn thử thách, chỉ sống một cách êm đềm thì đó là cuộc sống vô nghĩa, là một cuộc sống nhàm chán. Vượt qua được những thử thách trong cuộc đời đích mỗi người chúng ta đã trưởng thành hơn trong cuộc sống, đã chín chắn hơn với bước đi của thời gian. Sống với sự đương đầu, vượt qua giông tố đến với thành công là một lối sống mạnh mẽ đáng được học hỏi, tuyên dương. Tuy nhiên trong xã hội hiện nay bên cạnh những người sống có động lực sống để vượt qua khó khăn thử thách, thì vẫn còn một số người sống vô trách nhiệm, sống thụ động ngại khó khăn, ngại khổ, ngại thử thách, gian nan. Đó chính là một lối sống yếu đuối, một lối sống phẳng lặng không có ý nghĩa, không có chủ đích. Cách sống đó cần phải lên án, tố cáo loại bỏ khỏi cộng đồng và xã hội này.

Sống trên cuộc đời là một con đường đầy vất vả, gian nan và thử thách, nhưng những thử thách đó không làm nhụt được ý chí của con người. Mỗi người chúng ta phải biết sống mạnh mẽ, sống giám đương đầu với khó khăn, thử thách, dám đối mặt với bão tố của cuộc đời. Đó là cách duy nhất để mỗi chúng ta hoàn thiện được bản thân, hoàn thiện được nhân cách và đạo đức của mình.

Bản thân đang là học sinh ngồi trên ghế nhà trường, sinh ra trong một dân tộc giàu tính tự lập và được vượt khó khăn, mỗi chúng ta phải tự rèn dũa bản thân, tôi luyện con người để có thể trở thành những chủ nhân tương lai của đất nước, góp phần xây dựng quê hương ngày một văn minh, giàu đẹp hơn.

Trong nhật ký của mình, Đặng Thùy Trâm có viết “đời người phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố”. Đúng như vậy! Một hòn đá to lớn trải qua quá trình của tạo hóa, nó đã biến thành một viên sỏi xinh đẹp. Và mỗi con người cũng thế, phải trải qua khó khăn, thử thách của thời gian, của ý chí nghị lực, thì mới có thể hoàn thiện mình, khiến mình trở thành người hoàn thiện, có một công dân hoàn thiện có ích cho xã hội, cho đất nước./.

ĐỀ 26: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

THẦN DỚT VÀ NGÔI SAO

Thần thoại Hi Lạp kể rằng:

Ngày xưa, đã có một ngôi sao đã đến xin thần Dớt thay đổi vị trí ủa mình trên bầu trời.

Ngôi sao nói:

"Con không thích đứng ở góc đường chân trời. Ở đó con không có gì nổi bật cả."

Thần Dớt đáp lại:

"Quan trọng là ngươi có tỏa sáng ở nơi mình đang đứng hay không?"

Nhận thức về câu chuyện

ĐỀ 27: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

LINH DƯƠNG VÀ SƯ TỬ

"Mỗi sáng ở Châu Phi, một con linh dương thức dậy,nó biết rằng nó phải chạy nhanh hơn cả con sư tử nhanh nhất nếu không muốn bị giết.

Mỗi sáng một con sư tử thức dậy,nó biết nó phải chạy nhanh hơn con linh dương chậm nhất hoặc nó sẽ bị chết đói.

Điều quan trọng không phải ở chỗ bạn là sư tử hay linh dương.Khi mặt trời mọc, bạn nên bắt đầu chạy."

HƯỚNG DẪN

* Giải thích:

+ Những câu cách ngôn trên nói đến một quy luật sinh tồn: “Nhanh thì sống, chậm thì chết”. Dù là sư tử, linh dương hay bất cứ sinh vật nào khác nếu muốn tồn tại phải không ngừng cố gắng, không ngừng vận động.

+ Từ chuyện sư tử và linh dương nói đến chuyện con người. Trong một xã hội phát triển nhanh chóng như hiện nay, sự cạnh tranh là vô cùng khốc liệt. Để có thể đứng vững trong cuộc sống, theo kịp sự phát triển của xã hội, đòi hòi con người phải không ngừng nỗ lực, vượt lên chính mình để vươn tới những tầm cao mới. Cái quan trọng không phải ta là người giàu hay người nghèo, người giỏi hay người tầm thường mà cái quan trọng là ta có biết nỗ lực vươn lên hay không.

* Bàn luận:

+ Trong một “ thế giới phẳng” với sự phát triển nhanh đến chóng mặt như hiện nay, đừng bao giờ tự bằng lòng, tự thỏa mãn với những gì mình có. Một người hôm nay có thể giỏi nhưng nếu cho như thế là đủ, không chịu nghiên cứu, học hỏi, ngày mai có thể sẽ trở nên lạc hậu. Một đất nước năm nay có thể giàu có nhưng nếu tự mãn, không chăm lo phát triển đất nước thì năm sau có thể sẽ bị nước khác vượt qua. Nếu không muốn bị tụt hậu, phải luôn luôn vận động, phải không ngừng học tập, rèn luyện để vươn lên ( đưa dẫn chứng cụ thể)

+ Phê phán những con người thụ động, tự bằng lòng với chính mình, không chịu phấn đấu vươn lên.

* Rút ra bài học cho cuộc sống: Để tồn tại, hướng tới thành công trong một xã hội cạnh tranh khốc liệt như hiện nay, mỗi người cần không ngừng học tập, rèn luyện, nỗ lực vươn lên bằng chính sức mạnh nội lực của mình

ĐỀ 28: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

NGƯỜI ĂN XIN

Một người ăn xin đã già. Đôi mắt ông đỏ hoe, nước mắt ông giàn giụa, môi tái nhợt, áo quần tả tơi. Ông chìa tay xin tôi. Tôi lục hết túi nọ đến túi kia, không có lấy một xu, không cả khăn tay, không có gì hết. Ông vẫn đợi tôi. Tôi chẳng biết làm thế nào. Bàn tay tôi nắm chặt lấy bàn tay run rẩy của ông:

- Xin ông đừng giận cháu! Cháu không có gì cho ông cả!

Ông nhìn tôi chăm chăm, đôi môi nở nụ cười:

- Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy là cháu đã cho lão rồi.

Khi ấy, tôi chợt hiểu ra: cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được một cái gì đó của ông.

HƯỚNG DẪN

1. Mở bài

Giới thiệu câu chuyện Người ăn xin và dẫn vào lòng nhân ái.

Lưu ý: học sinh tự lựa chọn cách dẫn mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp tùy thuộc vào khả năng của mình.

2. Thân bài

a. Giải thích

Lòng nhân ái: tình yêu thương giữa con người với con người, sẵn sàng đồng cảm, chia sẻ, thấu hiểu và giúp đỡ người khác khi người ta gặp khó khăn. Rộng hơn nữa chính là tình đồng bào, tinh thần đoàn kết.

b. Phân tích

Cuộc sống vẫn còn nhiều mảnh đời khó khăn, bất hạnh, giúp đỡ nhau làm cuộc sống của con người ngày càng tốt lên, xã hội phát triển hơn.

Một con người có tâm thiện, luôn giúp đỡ người khác khi gặp khó khăn sẽ được mọi người yêu quý, kính trọng và sẵn sàng giúp đỡ lại khi mình rơi vào hoàn cảnh tương tự.

Nếu xã hội ai cũng có tấm lòng “tương thân tương ái” thì xã hội sẽ được lan tỏa nhiều điều tốt đẹp.

c. Chứng minh

Học sinh tự lấy dẫn chứng về những con người có tấm lòng nhân ái, sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ mọi người để minh họa cho bài làm của mình.

Lưu ý: dẫn chứng xác thực, nổi bật, tiêu biểu, được nhiều người biết đến.

d. Phản đề

Trong cuộc sống vẫn còn có nhiều người thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau của người khác, chỉ biết đến bản thân mình,… những người này đáng bị xã hội thẳng thắn lên án, chỉ trích.

3. Kết bài

Khái quát lại ý nghĩa và tầm quan trọng của lòng nhân ái; đồng thời rút ra bài học, liên hệ bản thân.

THAM KHẢO

Có bao giờ bạn tự hỏi, điều gì gắn kết con người với con người? Điều gì khiến họ trở nên đẹp hơn, thay vì những sự ích kỉ, vị kỉ của bản thân có lúc bị lấn át? Trên đời thiện và ác luôn song hành, làm thế nào để ta luôn chiến thắng chính mà và trở nên tốt đẹp hơn? Đọc xong câu truyện Người ăn xin, dường như ta nhận thêm một điểm sáng nữa về lòng nhân ái của con người.

Câu truyện về người ăn xin là một thông điệp ngắn và ý nghĩa. Nội dung xoay quanh cuộc đối thoại giữa một người đàn ông ăn xin già, với bộ dạng thương tâm, đôi mắt đỏ hoe, giữa tiết trời lạnh giá, đôi mắt ông giàn giụa, và đôi môi tái nhợt đi vì lạnh. Bộ dạng thảm hại đó càng toát lên qua trang phục của ông, sự tơi tả, thiếu thốn vô cùng tội nghiệp. Một người đi tới, khi đó ông chìa tay ra xin. Nhưng không may, người đó lại chẳng còn gì trong người, không tiền, không khăn tay, không gì hết. Người ăn xin già vẫn ở đó, đợi chờ, hi vọng một điều gì đó sẽ giúp lấy mình. Ta còn đang tưởng như câu truyện sẽ là một nỗi buồn dành cho người ăn xin ấy. Nào ngờ, người qua đường chìa bàn tay và nắm lấy đôi bàn tay đang run rẩy vì lạnh của ông lão. Tự nhiên ta thấy cảm động, ta hiểu đó là một sự quan tâm, một sự cảm thương sâu sắc giữa người qua đường ấy với ông lão ăn xin tội nghiệp đang chịu lạnh. Đôi tay nắm lấy, và người qua đường ấy có nói: “Xin ông đừng giận cháu! Cháu không có gì cho ông cả.” Vậy đấy, một tấm lòng nhân hậu, nếu không có gì thì sao? Tại sao người đó lại phải xin lỗi một ông lão ăn xin già, một người dưng trên đường,  một người chưa từng mang ích gì cho cuộc sống của mình. Nhưng rồi, ông lão đáp lại: “Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy là cháu đã cho lão rồi.”

Đọc câu truyện đến đây, dường như ta được vỡ lẽ ra một điều. Đó thật sự không chỉ là một hành động của một tấm lòng nhân hậu tuyệt đẹp, đó còn là một sự cảm thương, yêu thương sâu sắc giữa người và người. Giữa mùa đông lạnh giá, cậu bé qua đường đã mang lại một món quà vô giá cho người ăn xin. Cái nắm tay trìu mến và cảm động, gợi một sự ứng xử cao đẹp, nhân ái. Và khi trao món quà ấy, hơi ấm từ người ăn xin cũng truyền lại cho cậu, cả hai đã tặng cho nhau một món quà từ tình thương, một sự sẻ chia, đùm bọc.

Câu truyện không dài, nhưng đọng lại cho ta nhiều dư ba vô cùng quý giá. Rốt cuộc cho và nhận. Không chỉ đơn thuần là những món quà từ vật chất, món quà của tinh thần có khi còn quan trọng và trìu mến hơn nhiều. Ta dành tình thương, ta nhận lại tình yêu, ta ban hạnh phúc, ta nhận lại niềm vui, có khi chỉ là một câu nói, hay một cử chỉ đẹp… tất cả đều đáng quý, đáng ngợi ca và trân trọng. Qua đó, dạy cho ta hãy biết cách sống yêu thương, hãy biết sẻ chia và cảm thông cho những số phận không may khác. Hãy luôn biết chia sẻ và ban tặng hạnh phúc, ta nhận lại sẽ là hạnh phúc và niềm vui của chính mình. Hãy luôn biết tôn trọng, và quan tâm tới mọi người. Phê phán những ai sống vô cảm, thơ ơ, thiếu tôn trọng người khác.

Cuộc sống luôn đầy rẫy những khó khăn, và không phải ai cũng may mắn được sinh ra một gia đình có hoàn cảnh khá giả. Vì vậy, hãy biết quan tâm chia sẻ nhiều hơn tới cộng đồng. Vun đắp cho mình một nhân cách, tấm lòng đẹp, đó quả là một điều đáng quý, cảm ơn câu truyện về người ăn xin, đã dạy cho ta một bài học nhân văn vô giá.

ĐỀ 29: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

NHỮNG DẤU CHẤM CÂU

Có một người chẳng may đánh mất dấu phẩy. Anh ta trở nên sợ những câu phức tạp và chỉ tìm những câu đơn giản. Đằng sau những câu đơn giản là những ý nghĩa đơn giản.

Sau đó, không may, anh ta lại làm mất dấu chấm than. Anh bắt đầu nói khe khé, đều đều, không ngữ điệu. Anh không cảm thán, không xuýt xoa. Không gì có thể làm anh ta sung sướng, mừng rỡ hay phẫn nộ nữa cả. Đằng sau đó là sự thiếu quan tâm với mọi điều.

Một thời gian sau, anh ta đánh mất dấu hai chấm. Từ đó anh ta không liệt kê được, không còn giải thích được hành vi của mình nữa, lúc nào cũng chỉ trích dẫn lời của người khác. Thế là anh ta hoàn toàn quyên mất cách tư duy.

Cứ như vậy, anh ta đến dấu chấm hết.

Thiếu những dấu chấm câu trong một bài văn, có thể bạn chỉ bị điểm thấp vì bài văn của bạn mất ý nghĩa. Nhưng mất những dấu chấm câu trong cuộc đời, tuy không ai chấm điểm nhưng cuộc đời bạn cũng mấy ý nghĩa như vậy.

Mong bạn giữ gìn cẩn thận những dấu chấm câu của mình, bạn nhé!

HƯỚNG DẪN

- “Những dấu chấm câu” trong bài văn là “dấu phẩy”, “dấu chấm than”, “dấu chấm hỏi”, “dấu hai chấm” và “dấu chấm hết”. Đó là những dấu hiệu hình thức giúp chuyển tải ý nghĩa nội dung, và cả tình cảm, thái độ của người viết bài.

- “Những dấu chấm câu” trong cuộc đời là sự ẩn dụ sâu xa đến những hành vi, cử chỉ, ứng xử, trạng thái, xúc cảm...của con người trong hành trình cuộc sống.

- Hệ quả của sự mất mát “những dấu chấm câu” trong cuộc đời là sự giản đơn hóa mọi việc, sự thờ ơ với mọi chuyện, sự thiếu quan tâm đến mọi điều và cuối cùng là sự triệt tiêu tư duy - đồng nghĩa với việc khai tử một con người.

- Với câu kết “Mong bạn giữ gìn cẩn thận những dấu chấm câu của mình, bạn nhé!”, thông điệp được gửi đến cho mỗi người là : hãy sống sao cho cuộc đời không mất đi những giá trị vốn có.

- Muốn thế, trong cuộc sống, con người cần phải biết quan tâm, gắn bó, có tình thương, có trách nhiệm, sẵn sàng cống hiến, hi sinh vì cộng đồng xung quanh mình. Chỉ có như vậy, mỗi ngày ta được sống mới thực sự là một ngày có ý nghĩa.

THAM KHẢO

Mỗi một người đều định nghĩa cho mình những giá trị riêng, có những người cả cuộc đời hằng ao ước, ước gì mình được trở thành một người giàu có. Có người lại ước mình đạt được nhiều thành công, thành người nổi tiếng và được nhiều người hâm mộ. Ta cứ vậy mà ao ước với chính mình, như ta liệu có hiểu, những điều đó, với những người đã đạt được và đã thành công, họ đã cố gắng từng giây trong mỗi ngày, một chút, một ít mà thành. Đọc xong câu truyện những dấu chấm câu, tôi càng thêm suy nghĩ và cảm nhận rõ hơn về những điều này.

Mỗi dấu chấm câu đều có những giá trị riêng, chúng là những công cụ đắc lực của những người thạo ngôn ngữ, và sử dụng ngôn ngữ như một người nghệ sĩ. Dấu chấm câu được đặt ở nơi hợp lí trong một bài văn, không chỉ giúp bài văn hay hơn, giàu nhịp điệu, tạo được cảm xúc tổng hòa vô cùng hoàn hảo. Mà còn qua đó, giãy bày những tâm tư, nguyện ý của người viết. Ta thấu hiểu nhau hơn, ta biết rõ về nhau, cũng nhờ những dấu câu đóng một vai trò cực kì quan trọng. Nhưng, không phải ai cũng biết điều đó, và coi trọng những điều nhỏ bé như vậy.

Câu truyện kể về việc lần lượt mất đi những dấu “chấm câu” cũng là quá trình nhân vật “anh” trong câu truyện dần đánh mất đi những giá trị của chính mình. Từ một suy nghĩ rất nhỏ từ những dấu câu trong một bài văn, từ dấu phẩy, giúp câu văn gãy gọn, súc tích, đủ ý, dễ hiểu dễ nghe và ngắt nhịp vừa phải trong cả một đoạn văn mang nhiều ý nghĩa. Điều đó lại được tác giả tượng trưng cho việc nhân vật “anh” đang mất đi chính mục đích ấy của mình, vì đánh mất dấu phẩy, nhân vật “anh”  không còn định nghĩa được những giá trị căn bản. Chỉ biết tìm đến những điều đơn giản để học và đọc, không có khả năng hiểu được những điều sâu sa và anh ta cũng sợ hãi và né tránh điều đấy. Bản thân vô thức trở thành người đơn giản, nông cạn và hạn hẹp vì tự đánh mất đi “dấu phẩy” của mình.

Tiếp theo, anh ta đánh mất đi dấu “chấm than”. Ồ! Anh ta chắc chắn chẳng còn như trước được nữa, không một câu nói nào có cảm xúc, chẳng nói được lời nào khiến người khác thấy xúc động,vui vẻ, hạnh phúc nữa. Anh ta vô cảm, vô thức với mọi thứ, như một cái máy đông cứng, chỉ biết nói một cách vô thức và vô cảm mà thôi. Rồi, anh ta cũng đánh mất đi “hai chấm”, dấu hai chấm tượng trưng cho sự liệt kê, nhưng anh ta lại đánh mất nó, anh ta chẳng còn tư duy được gì, mọi thứ một là một, hai là hai, tất cả dừng lại. Và đương nhiên, rốt cuộc sớm hay muộn, anh ta đã tự nhấn chìm mình và tìm đến dấu “chấm hết”. Câu nói cuối cùng của tác giả thật thấm thía, phải, trong một bài văn, sẽ chỉ là một đoạn nói sáo rỗng vì chẳng có một dấu chấm câu nào xuất hiện, mọi thứ rời rạc, vô hồn, vô cảm, vô thức, như một mớ chữ vô nghĩa lí. Còn cuộc đời, nếu con người tự đánh mất đi những “dấu câu” của mình, chúng ta cũng sẽ trở nên như vậy, trở thành một kẻ chán ghét, một cái máy vô thức, một con người robot… Và than ôi! Liệu ta có tìm thấy ý nghĩa cuộc đời mình? Lời nói cuối cùng là một sự khuyến khích nhẹ nhàng, chúng ta hãy gìn giữ dấu câu của chính mình, chỉ có như thế, ta mới sống tốt hơn, ta mới được sống trọn vẹn với chính mình. Chúng ta đừng nên đánh mất bản thân và nhấn chìm chính mình như vậy. Chúng ta mất dần sự liên kết mọi thứ, chỉ còn những phần rời rạc nối ghép cơ học, và dẫn đến đánh mất bản thân vì rơi mất những điều vô cùng nhỏ bé nhưng thiết thực.

Từ đó ta mới rút ra một bài học, cuộc sống này không thiếu những bạn trẻ như vậy. Bởi vì sao? Ta quá ham vinh và chạy theo tiếng gọi của công việc. Cha mẹ vì lao vào kiếm tiền nên bỏ quên con cái, con cái trở nên vô cảm và làm bạn với game… hoặc chạy theo những vật chất viển vông, tầm thường bên ngoài. Đánh rơi chính mình lúc nào không hay. Suy cho cùng, ta nên học cách sống yêu thương và chan hòa hơn, cởi mở trái tim và học hỏi những điều tích cực. Hãy sống với chính mình và không ngừng vươn lên hoàn thiện những điều còn khiếm khuyết. Cuộc đời này luôn tạo dựng từ những điều nhỏ bé, hãy sống chậm lại và làm những điều nhỏ bé trước.

Qua câu truyện, ta như nhận thức hơn về một thực trạng hiện nay không thiếu, đó chính là sống vội. Từ đó, ta học được cách trân trọng bản thân, cuộc sống sẽ có ý nghĩa khi ta biết nâng niu, gìn giữ từng niềm vui nho nhỏ và ở lẽ sống được là chính mình.

ĐỀ 30: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

DIỆT CỎ DẠI

Chuyện xưa kể rằng, có một vị minh sư hướng dẫn các học trò của mình tu tập. Sau một thời gian các học trò nghiên cứu kinh điển sâu sắc, vị minh sư đã gọi cả đám học trò lại và đưa ra một “bài tập” đó là làm sao diệt sạch được đám cỏ dại tại nơi thầy trò đang ngồi.

Người học trò đầu tiên cho rằng, cần đốt lửa cho cháy hết đám cỏ. Người khác quả quyết, cần rắc vôi lên để cỏ dại chết. Trò thứ ba đưa ra phương án lấy xẻng xúc đám cỏ đổ đi. Trò khác lại quả quyết, phải diệt tận gốc, nhổ sạch cỏ đi. Các phương án đều có vẻ rất có lý nhưng vị minh sư lại lắc đầu và nói: Dù làm tất cả những cách đó thì sau một trận mưa các con vẫn thấy cỏ mọc lên xanh tốt như thường. Cách chúng ta muốn diệt cỏ là phải trồng lên đó những luống rau, hàng ngô, bãi khoai. Chỉ khi chúng ta dùng mảnh đất đó vào mục đích tạo ra những mùa màng tốt tươi, với những vụ thu hoạch thì mới hết được cỏ.

Nhận thức về câu chuyện

- Cỏ dại: cỏ mọc hoang, không cần chăm sóc vun trồng nhưng dễ sống, dễ lây lan -> biểu tượng cho cái xấu, cái ác.

- Luống rau, hàng ngô, bãi khoai: do bàn tay con người vun trồng, chăm sóc mới có thể tốt tươi và đem lại lợi ích cho đời -> biểu tượng cho cái đẹp, cái thiện.

- Trồng luống rau, hàng ngô, bãi khoai trên đám cỏ dại là cách diệt cỏ tận gốc: dùng cái đẹp, cái thiện để đẩy lùi cái xấu, cái ác.

=> Câu chuyện đem đến lời khuyên về cách tiêu diệt cái xấu, cái ác đúng đắn, hiệu quả.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

- Cuộc sống vẫn luôn tồn tại hai mặt đối lập, cả cái xấu, cái ác và cái thiện, cái đẹp. Nhưng xu hướng của con người là luôn hướng về cái đẹp, cái thiện, tìm cách hạn chế, tiêu diệt cái xấu, cái ác.

- Có nhiều cách để hạn chế và diệt trừ cái ác trong đời sống như: dùng pháp luật, dùng bạo lực…nhưng tất cả những giải pháp đó chỉ mang tính nhất thời, nếu không có cách nào khác hiệu quả, lâu dài hơn để giải quyết tận gốc vấn đề, thay đổi bản chất của cái xấu, cái ác thì nó sẽ vẫn tái diễn.

- Cách tốt nhất để loại trừ cái xấu cái ác trong đời sống xã hội là phải thay thế cái xấu, cái ác bằng cái đẹp, cái thiện. Vì:

+ Nếu cái xấu, cái ác và cái đẹp, cái thiện vẫn cùng tồn tại trong đời sống. Nếu cái đẹp, cái thiện nhỏ, yếu sẽ bị cái ác lấn át. Nhưng khi cái đẹp, cái thiện lớn mạnh thì cái xấu, cái ác sẽ không thể ngang nhiên hoành hành, không còn đất để tồn tại, phải tự chùn bước.

+ Khi cái đẹp, cái thiện được nhân rộng, nó sẽ đủ sức mạnh để đấu tranh chống lại cái xấu, cái ác.

+ Cái đẹp, cái thiện có khả năng cảm hóa kỳ diệu đối với cái xấu, cái ác, trở thành tấm gương soi để cái xấu, cái ác tự thức tỉnh và cải thiện mình. => Cái đẹp cứu rỗi thế giới.

- Cái xấu, cái ác và cái đẹp, cái thiện không chỉ tồn tại trong môi trường rộng xung quanh con người mà nó tồn tại ngay trong bản thân mỗi người. Trong mỗi người có cả “rồng phượng lẫn rắn rết”, “thiên thần và ác quỷ”. Mỗi người phải làm chủ bản thân, hiểu rõ mình và cố gắng đấu tranh chiến thắng những ích kỉ, nhỏ nhen trong chính con người mình để vươn tới những điều tốt đẹp.

- Trong đời sống, đôi khi cái đẹp, cái thiện có thể bị cái xấu, cái ác lấn lướt nhưng đó chỉ là những biểu hiện nhất thời, trong một phạm vi nhất định. Mỗi người cần tin rằng, cái đẹp, cái thiện tất yếu sẽ chiến thắng. Hướng đến cái đẹp, cái thiện là hướng tới ánh sáng và tương lai tốt đẹp.

Bài học nhận thức và hành động

Từ nhận thức về bài học cuộc sống qua câu chuyện trên, thí sinh cần liên hệ với những trải nghiệm của chính mình trong cuộc sống để rút ra những bài học cho việc hoàn thiện nhân cách.

ĐỀ 31: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

NGỌN GIÓ VÀ CÂY SỒI

Một ngọn gió dữ dội băng qua khu rừng già. Nó ngạo nghễ thổi tung tất cả các sinh vật trong rừng, cuốn phăng những đám lá, quật gãy các cành cây. Nó muốn mọi cây cối điều phải ngã rạp trước sức mạnh của mình. Riêng một cây sồi già vẫn đứng hiên ngang, không bị khuất phục trước ngọn gió hung hăng. Như bị thách thức, ngọn gió lồng lộn, điên cuồng lật tung khu vườn một lần nữa. 

Cây sồi vẫn bám chặt đất, im lặng chịu đựng cơn giận dữ của ngọn gió và không hề gục ngã. Ngọn gió mệt mỏi đành đầu hàng và hỏi:

– Cây sồi kia ! làm sao ngươi có thể đứng vững như thế ?

Cây sồi già từ tốn trả lời: 

– Tôi biết sức mạnh của ông có thể bẻ gãy hết các nhánh cây của tôi, cuốn sạch đám lá của tôi và làm thân tôi lay động. Nhưng ông sẽ không bao giờ quật ngã được tôi. Bởi tôi có những nhánh rễ vươn dài, bám sâu vào lòng đất. Đấy chính là sức mạnh sâu thẳm nhất của tôi. Càng ngày chúng sẽ phát triển càng mạnh mẽ, giúp tôi vững vàng hơn trước mọi sức mạnh của kẻ thù. Nhưng tôi phải cảm ơn ông, ngọn gió ạ ! Chính những cơn điên cuồng của ông đã giúp tôi chứng tỏ được khả năng chịu đựng và sức mạnh của mình.

HƯỚNG DẪN

* Nội dung câu chuyện:

- Ngọn gió: Hình ảnh tượng trưng cho những khó khăn, thử thách, những nghịch cảnh trong cuộc sống.

- Cây sồi: Hình ảnh tượng trưng cho lòng dũng cảm, dám đối đầu, không gục ngã
trước hoàn cảnh.

-Ý nghĩa câu chuyện: Trong cuộc sống con người cần có lòng dũng cảm, tự tin, nghị lực và bản lĩnh vững vàng trước những khó khăn, trở ngại của cuộc sống.
* Bài học giáo dục từ câu chuyện.

- Cuộc sống luôn ẩn chứa muôn vàn trở ngại, khó khăn và thách thức nếu con người không có lòng dũng cảm, sự tự tin để đối mặt sẽ dễ đi đến thất bại (Một ngọn gió dữ dội băng qua khu rừng già. Nó ngạo nghễ thổi tung tất cả các sinh vật trong rừng, cuốn phăng những đám lá, quật gẫy các cành cây).

- Muốn thành công trong cuộc sống, con người phải có niềm tin vào bản thân, phải tôi luyện cho mình ý chí và khát vọng vươn lên để chiến thắng nghịch cảnh. (Tôi có những nhánh rễ vươn dài, bám sâu vào lòng đất. Đó chính là sức mạnh sâu thẳm nhất của tôi).

Lưu ý: Trong quá trình lập luận học sinh nên có dẫn chứng về những tấm gương dũng cảm,không gục ngã trước hoàn cảnh để cách lập luận thuyết phục hơn.

* Bàn luận về bài học giáo dục của câu chuyện:

+ Không nên tuyệt vọng, bi quan, chán nản trước hoàn cảnh mà phải luôn tự tin, bình tĩnh để tìm ra các giải pháp cần thiết nhằm vượt qua các khó khăn, thử thách của cuộc sống.

+ Biết tự rèn luyện, tu dưỡng bản thân để luôn có một bản lĩnh kiên cường trước hoàn cảnh và cũng phải biết lên án, phê phán những người có hành động và thái độ buông xuôi, thiếu nghị lực.

THAM KHẢO

1. Trong cuộc sống của chúng ta, có biết bao nhiêu khó khăn mà chúng ta phải vượt qua. Những khó khăn đó như một định luật tự nhiên, để ta có thể phát triển và thẳng tiến đến thành công, ta phải vượt qua nó nhưng để vượt qua được những khó khăn đó đòi hỏi chúng ta phải có sự kiên trì, bền bỉ. Câu chuyện nhỏ “ngọn gió và cây sồi”đã để lại cho người đọc những suy nghĩ sâu xa về sự vượt khó, biết vươn lên.

Câu chuyện kể về một ngọn gió dữ dội băng qua khu rừng. Nó cuốn phăng, thổi tung các sinh vật trong rừng, quật gãy các cành cây. Nhưng cây sồi già vẫn hiên ngang, sừng sững dù ngọn gió có giận dữ điên cuồng muốn lật đổ. Cây sồi biết ngọn gió có thể bẻ gãy hết các nhánh cây, cuốn sạch những đám lá và làm thân cây lay động nhưng nó vẫn bám chặt đất im lặng chịu đựng và không hề gục ngã. Cuối cùng ngọn gió dành chịu thua cây sồi dũng cảm vì đã quá mệt, câu chuyện tuy giản dị, ngắn gọn gió nhưng bức thông điệp nó gửi tới người đọc rất sâu sắc. “Ngọn gió” ngạo nghễ, dữ dội trong chuyện là hình ảnh tượng trưng cho những khó khăn, phong ba bão tác, những nghịch cảnh trong cuộc sống. Bên cạnh đó hình ảnh “cây sồi già” tượng trưng cho con người dũng cảm, dám đối đầu với thử thách và không trốn tránh ,gục ngã trước hoàn cảnh. Câu chuyện muốn đề cao lòng dũng cảm, sự chiến thắng của cây sồi trước ngọn gió để nói về con người cuộc đời mỗi người ít hay nhiều đều phải trải qua những khó khăn, thử thách. Điều quan trọng là chúng ta đối mặt với nó như thế nào, vượt qua hay để nó vùi dập cuốn trôi.

Cuộc sống luôn ẩn chứa muôn vàn trở ngại, khó khăn và thách thức nếu con người không có long dũng cảm, sự tự tin, để đối mặt sẽ đi đến thất bại vậy lòng dũng cảm là gì? Dũng cảm chính là nghị lực, là sức mạnh, là ý chí kiên cường để con người vượt lên mọi gian lao, thử thách khi gặp khó khăn thì phải đương đầu với nó, không được lùi bước. Lòng dũng cảm, ý chí niềm tin cùng lòng quyết tâm sẽ là bí quyết chiến thắng trong tầm tay bạn, là chìa khóa thành công.

Lòng dũng cảm, nghị lực và bản lĩnh vững vàng sẽ tiếp thêm sức mạnh giúp con người tự tin trước khó khăn, trở ngại những nghịch cạnh của cuộc đời. nên không có lòng dũng cảm, dám đối mặt với khó khăn, trở ngại thì khó hoặc chẳng thể vượt qua được. Chắc hẳn chúng ta, không ai là không biết tới Nick Vujicic anh là một người truyền giáo Australia. Anh bị mắc hội chứng bẩm sinh te-tra-amelia một loại rối loạn di truyền hiện gây ra tình trạng không có tay chân, khi còn nhỏ anh đã gặp phải muôn vàn trở ngại tâm lý tình cảm và khó khăn, nhưng anh không hề gục ngã, khi mới 17 tuổi Vujicic đã tự mình lập lên một tổ chức phi chính phủ mang tên “cuộc sống không giới hạn”. Không nói đâu xa xôi, ngay Bác Hồ kính yêu của chúng ta cũng là một người có lòng dũng cảm, niềm tin và nghị lực phi thường. Tuy cuộc đời cách mạng của người gặp vô vàn khó khăn, thử thách sóng gió hơn ba mươi năm bôn ba ở nước ngoài, nơi đất khách quê người những bác vẫn luôn nung nấu niềm tin sắt đá là sẽ tìm được con đường cứu nước, cứu dân. Nhờ vậy người đã giúp dân tộc Việt Nam thoát khỏi ách kìm kẹp của hai đế quốc đem lại ánh sáng tự do, độc lập cho nhân dân.

Muốn thành công trong cuộc sống; con người cần phải có lòng dũng cảm, nghị lực vững vàng; có khát vọng vươn lên để chiến thắng, nghịch cảnh đó chính là nguồn sức mạnh tinh thần lớn lao để con người tự tin, đối đầu và vượt qua khó khăn, thử thách của cuộc đời. Chỉ khi gặp những khó khăn, thử thách của cuộc đời thì con người chúng ta mới trưởng thành, mạnh mẽ hơn, là điều kiện để chứng tỏ bản thân. Những con người dũng cảm và chiến thắng thách thức như cây sồi sẽ luôn được mọi người yêu quí, kính trọng.

Trong cuộc sống hiện nay vẫn còn không ít người nhút nhát, không đương đầu với khó khăn thử thách. Khi mà con người ta được ăn sung mặc sướng nhất là giới trẻ ngày nay cũng được nuông chiều quá mức sinh ra ỷ lại, dựa dẫm, thiếu ý chí, niềm tin, thiếu nghị lực vươn lên trong cuộc sống, không dám đối diện và trốn tránh khó khăn. Những con người ấy, khi gặp khó, trở ngại họ chỉ biết kêu ca, trốn chạy và không hề biết tìm cách vươn lên và ngày càng bị nhấn chìm trong bể tuyệt vọng.

Sống trong cuộc sống, chúng ta không nên nhút nhát, hèn yếu, luôn có niềm tin vững chắc, lòng dũng cảm và bản lĩnh phi thường vượt khó khăn. Khi gặp khó, mỗi người cần bình tĩnh để tìm ra cách giải quyết để từng bước vượt khó khăn, trở ngại và hơn tất cả cần nuôi dưỡng niềm tin chiến thắng, để chiến thắng chính bản thân mình. Đó là chiến thắng vinh quang nhất, chiến thắng những ngoại cảnh của cuộc sống.

Có thể nói, câu chuyện “Ngọn gió và cây sồi” mang một ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Nó là bài học quý báu, bức tranh thông điệp dành cho tất cả mọi người hay buông xuôi thiếu ý chí, nghị lực

2. Trong nhật ký của mình, Đặng Thùy Trâm đã viết “đời người phải trải qua giông tố, nhưng không được cúi đầu trước giông tố”. Đúng như vậy, cuộc đời của mỗi con người như một đường chạy, mà ở đó mỗi chúng ta phải vượt qua những quãng đường có lúc bằng phẳng và có lúc lại ngoằn nghèo thử thách. Và đứng trước những thử thách đó, mỗi người phải bản lĩnh, cứng cáp để vượt qua, để rèn luyện cũng như ý thức bản thân. Ý nghĩa nhân sinh cao cả đó càng được tô đậm hơn, rõ nét hơn qua lời cảm ơn của cây sồi với ngọn gió. Trong câu chuyện “Ngọn gió và Cây Sồi”.

Khó khăn cuộc đời có thể đến với mỗi người bất kỳ lúc nào, giống như ngọn gió dữ dội kia đã bất ngờ ập vào cuốn bay tất cả mọi thứ trong rừng. Ngọn gió dữ dội đó tượng trưng cho những thử thách nghiệt ngã, những gian truân bất chấp trong cuộc sống. Sau khi đến với sức mạnh ghê gớm của mình, dường như khu rừng đã tan hoang nhưng duy nhất chỉ có một cây sồi vẫn đứng sừng sững, chắc chắn và hiên ngang. Ngọn gió lại tức giận, dùng sức mạnh của mình quật ngã một lần nữa khiến cây gẫy hết nhành lá của cây sồi, thậm chí lại làm thân nó lay động nhưng rồi vẫn không ngã đổ mà vẫn hiên ngang, vững vàng. Bất lực ngọn gió chịu thua và hỏi cây sồi tại sao có thể đứng vững như vậy? trong khi gió mạnh thế và câu trả lời cùng với lời cảm ơn của nó dành cho ngọn gió hung dữ kia đã chất chứa bao ý nghĩa sâu sắc. Đặc biệt lời cảm ơn của cây sồi đã gợi sự hành xử, nhận thức đúng đắn của con người trước thử thách nghiệt ngã. Những gian truân, khó khăn đó chính là môi trường giúp cho con người rèn luyện bản thân. Như vậy chỉ là một mẩu chuyện nhỏ nhưng đã gây ra biết bao điều ý nghĩa, bài học về khó khăn và cách ứng xử với khó khăn trong cuộc sống.

Giống như một dòng sông luôn chảy ngoằn nghèo, uốn khúc cuộc sống con người luôn ẩn chứa muôn vàn trở ngại và thách thức. Không có một ai có cuộc đời chỉ trải qua toàn hoa hồng, thảm lụa mời gọi. Không có một ai mà cuộc đời chỉ bình yên với hạnh phúc sóng gió cuộc đời có thể ập đến bất cứ lúc nào nếu con người không có lòng dũng cảm và bản lĩnh để đối mặt với khó khăn, giám vượt qua đó chính là nhân tố quan trọng quyết định đến tương lai, đến hạnh phúc. Khó khăn không phải chỉ đến một lúc rồi qua đi mà mãi mãi, khó khăn sẽ bám theo ta đến suốt cuộc đời. Nếu dũng cảm đối mặt với khó khăn, dám vượt qua nó thì con người đã làm chủ được bản thân, làm chủ được hạnh phúc. Thế nhưng nếu ngược lại, tức là con người ta đang hèn yếu trước số phận, đang mặc định cho số phận thậm chí là thất bại trước cuộc đời. Chỉ có đứng vững và bản lĩnh tự tin trước khó khăn thì chúng ta mới có thể vượt qua một cách dễ dàng.

Khó khăn đến với mỗi con người không phải chỉ là để thử thách mà những điều kiện, hoàn cảnh bất lợi, thậm chí nghiệt ngã ấy đều nhiều lúc lại chính là môi trường lý tưởng để con người được rèn luyện và trưởng thành. Ông cha ta đã từng dạy, “thất bại là mẹ thành công”, có khó khăn, thử thách thậm chí là thất bại, gục gã thì từ đó chúng ta mới có những bài học, những kinh nghiệm sống để đời. Càng đối mặt với gian khổ, con người càng trở nên ung dung, điềm tĩnh chủ động, tự tin cao hơn nữa là cảm nhận trọn vẹn ý nghĩa, lợi ích của việc đối mặt với thử thách, khó khăn. Cuộc sống là một điều thú vị, hết thú vị này đến thú vị khác gì vậy phải chinh phục được những khó khăn thì con người mới được rèn luyện cảm nhận hết cuộc sống. Nếu không được trải nghiệm khó khăn, thử thách thì đó là một cuộc sống vô nghĩa, vô năng.

Trong thực tế ta đã gặp biết bao tấm gương vượt qua khó khăn, thất bại để đến với thành công và hạnh phúc. Tiêu biểu trong số đó là nhà soạn nhạc nổi tiếng Beethoven. Ông sinh ra ở nước Đức, hồi nhỏ ông bị khiếm thính, sau đó bị điếc hoàn toàn. Tuy vậy vượt qua mọi trở ngại, cố gắng hết sức vì đam mê Ông vẫn trở thành một nhà soạn nhạc vĩ đại, nổi tiếng thế giới. Ông là hình tượng âm nhạc quan trọng trong giai đoạn giao thời, từ thời kỳ âm nhạc cổ điển sang âm nhạc lãng mạn. Beethoven được coi là một trong những nhà soạn nhạc vĩ đại nhất, có ảnh hưởng tới rất nhiều nhà soạn nhạc, nhạc sĩ và khán giả về sau

Hay một tấm gương khác mà đã là người Việt Nam thì ai cũng phải biết đó là thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký, bị liệt hai tay từ hồi còn nhỏ, thầy thiệt thòi rất nhiều so với bạn bè cùng trang lứa. Ước mơ cháy bỏng của thầy là được cắp sách đến trường học tập, số phận không cản được ước mơ trong thầy, thầy đã dùng hai chân để tập viết, những buổi đầu từng cơn chuột rút tái phát, thầy đau đớn nhưng vẫn không từ bỏ khó khăn đối với thầy chỉ là để cổ vũ tinh thần thầy cứng rắn. Và cuối cùng thầy đã viết được bằng chân, những nét chữ đó là bao công sức, nghị lực của cả một đời người. Thầy không chỉ là một thầy giáo giỏi của dân tộc, mà thày còn là tấm gương về sự vượt khó đến thành công.

Câu chuyện nhỏ “ngọn gió và cây sồi” không chỉ mang đến cho chúng ta một bài học nhân sinh thật sâu sắc, con người chỉ có thể vượt qua khó khăn bằng bản lĩnh và nghị lực. Bằng sự dũng cảm và lòng kiên nhẫn…

Không có con đường nào là con đường bằng phẳng, cũng như không có số phận nào hạnh phúc ngay từ đầu”, chỉ có khó khăn gian truân và thử thách mới có thể đem lại sự cứng cỏi trong cuộc sống từ đó kiếm tìm được những phúc, những điều mà chúng ta mong muốn không có ý chí nghị lực thì sẽ không bao giờ thành công và hạnh phúc. Nếu tưởng tượng cuộc sống chỉ bằng lặng và con người ta luôn hài lòng với những thử thứ ta có, thì đó là cuộc sống vô nghĩa. Khó khăn sinh ra chính là tô điểm thêm cho cuộc sống và tạo nhiều điều thú vị cho con người. Nếu nhìn ở góc độ tích cực thì khó khăn chính là tự rèn giữa chúng ta, thúc đẩy suy nghĩ, hành động của mỗi chúng ta lên một tầm cao mới.

Phải thấy rằng sự bất chấp khó khăn rèn cho con người thêm mạnh mẽ, nhưng rõ ràng chỉ những người mạnh mẽ mới sẵn sàng đối mặt với thử thách, gian truân và cảm nhận được ý nghĩa bài học nhân sinh quý giá. Đã là ý kiến cho rằng “người lạc quan thấy cơ hội trong từng khó khăn, người bi quan thấy khó khăn trong từng cơ hội”. Đúng như vậy những người mạnh mẽ sẽ luôn tự tin, luôn lạc quan về chính mình, về cuộc đời, các bước thử thách. Vì vậy đối với khó khăn họ sẽ vượt qua một cách rất dễ dàng. Và người bi quan, người yếu đuối trước khó khăn thì sẽ ngược lại. Chính thế nên khoảng cách giữa mạnh mẽ và yếu đuối, bi quan và lạc quan rất xa. Sống làm sao phải cho chính cuộc đời, chính bản thân được trải nghiệm trước thử thách, gian truân. Sống làm sao cho qua những lần ấy ta rút ra những bài học, những ý nghĩa sâu sắc thì đó mới là sống.

Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện nay vẫn còn những người thiếu nghị lực, dễ dàng bị khuất phục trước khó khăn, bất trắc, thiếu ý chí và niềm tin. Đó là một thái độ sống đang lên đáng lên án và phê phán, lối sống đó không chỉ ảnh hưởng đến mình một cá nhân mà còn ảnh hưởng xấu đến cả cộng đồng và xã hội. Sống như vậy là cách sống không có chủ đích gì, vậy sẽ rất yếu đuối dễ đến bi quan, thậm chí gục ngã hoàn toàn trước những khó khăn, những thử thách. Chính vì thế nên mỗi người hãy sống hết mình, sống mạnh mẽ và bản lĩnh, mỗi ngày trôi qua là một điều thú vị được ghi lại.

Xã hội ngày càng phát triển, con người ta cần nhận thức được ý nghĩa của việc trưởng thành từ thử thách để rèn luyện, tu dưỡng bản thân bắt kịp với xu thế, thời đại. Sống không mạnh mẽ, thiếu ý chí và niềm tin dẫn đến sự sa đọa về tâm hồn và ý nghĩ. Đó là hậu quả quan trọng nhất để mỗi chúng ta thấy rõ từ đó rèn luyện bản thân phải có nhận thức đúng đắn và hành động phù hợp trước những khó khăn, cám dỗ cuộc đời.

Bản thân là những học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, mỗi chúng ta phải cố gắng tích cực học tập và rèn luyện, dám nghĩ, dám làm, không ngại khó, ngại khổ xứng đáng với những chủ nhân tương lai xây dựng đất nước văn minh, giàu mạnh.

Chỉ là một câu chuyện nhỏ, nhưng “Ngọn gió và cây Sồi” đã đem lại cho chúng ta biết bao bài học sâu sắc, đặc biệt qua lời cảm ơn của cây sồi dành cho ngọn gió. Bài học đó là càng trở nên rõ ràng hơn, ý nghĩa hơn. Đó là bài học về cách ứng xử trước khó khăn, thử thách trên đường đời mà mỗi người ta phải học cách bản lĩnh, tự tin bước trước những “cơn gió giữ” của cuộc đời, có như thế sau này ngoảnh lại ta cũng tự hào về chính bản thân mình chính, những năm tháng mà mình đã cố gắng vươn lên làm chủ cuộc sống, làm chủ bản thân./.

ĐỀ 32: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

HẠT CÁT VÀ CON TRAI

… Không hiểu bằng cách nào, một hạt cát lọt được vào bên trong cơ thể một con trai. Vị khách không mời mà đến đó tuy rất nhỏ nhưng gây rất nhiều khó chịu và đau đớn cho cơ thể mềm mại của con trai. Không thể tống hạt cát ra ngoài, cuối cùng con trai quyết định đổi phó bằng cách tiết ra một chất dẻo bao quanh hạt cát.

Ngày qua ngày, con trai đã biến hạt cát gây ra những nỗi đau cho mình thành một viên ngọc trai lấp lánh tuyệt đẹp…

Nhận thức về câu chuyện

– Giải thích:

+ Hạt cát: biểu tượng cho những khó khăn, vất vả và thử thách bất ngờ xảy ra với con người.

+ Con trai quyết định đối phó bằng cách tiết ra một chất dẻo bọc quanh hạt cát… biến hạt cát gây ra nỗi đau cho mình thành một viên ngọc trai lấp lánh tuyệt đẹp…

Sự đối mặt chấp nhận thử thách để đứng vững, vượt lên trên hoàn cảnh tạo ra những thành quả cho cuộc đời.

+ Ý nghĩa: Câu chuyện là bài học về thái độ sống tích cực, có ý chí và bản lĩnh, biết vươn lên bằng nghị lực và niềm tin.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

+ Vì sao chúng ta phải biết chung sống với những khó khăn, thử thách và tìm cách vượt qua nó?

+ Cuộc sống đa chiều, có những điều bất ngờ, nghịch cảnh xảy ra trong cuộc sống mà ta không thể thay đổi được, những bất ngờ ấy như một định mệnh của số phận. Nếu cứ chìm đắm trong buồn đau, tuyệt vọng ta sẽ huỷ hoại chính tương lai và cuộc sống của mình. Vậy cách đối phó duy nhất là: biết chấp nhận thực tại ấy và nỗ lực hết mình để tìm trong nghịch cảnh nghị lực sống mạnh mẽ, tìm trong khó khăn những cơ hội để vươn lên, chiến thắng chính mình… (Chọn và phân tích dẫn chứng)

+ Vượt qua nghịch cảnh buồn đau là ta đã tôi luyện thêm tinh thần, ý chí, có thêm kinh nghiệm sống, từ đó nắm được chìa khoá của sự thành công. (Chọn và phân tích dẫn chứng)

+ Trong nghịch cảnh, ta khẳng định được chính mình; không dễ dàng khuất phục, không đầu hàng trước số phận sẽ giúp ta thêm mạnh mẽ; thành quả cuối cùng của sự nhẫn nại, cố gắng sẽ là đòn bẩy, là cơ hội lớn cho ta phát triển… (Chọn và phân tích dẫn chứng)

+ Phê phán những người có lối sống hèn nhát, trốn chạy và đầu hàng khó khăn.

Bài học nhận thức và hành động

+ Nhận thức được khó khăn là quy luật của cuộc sống mà con người phải đối mặt.

+ Rèn luyện ý chí, bản lĩnh… để vượt qua gian truân, thử thách. Không mặc cảm, tự ti không trông chờ vào người khác hoặc ảo tưởng về số phận.

ĐỀ 33: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

CON ẾCH NGHỄNH NGÃNG

Một đàn ếch đang di chuyển qua cánh rừng thì 2 con ếch không may bị rơi xuống hố sâu. Những con ếch khác cùng xem cái hố sâu đến chừng nào và kết luận rằng, hố quá sâu để có thể vượt ra ngoài. Chúng khuyên 2 con ếch kia rằng hãy giữ sức, vì chẳng có hy vọng gì đâu. Phớt lờ những lời nói đó, 2 con ếch bị rơi xuống hố vẫn nỗ lực tìm cách nhảy ra khỏi hố. Những con ếch trên miệng hố, không những không động viên mà còn khuyên chúng hãy từ bỏ đi. Một trong 2 con ếch sau vài lần thử nhảy đã kiệt sức và chấp nhận buông xuôi. Trong khi đó, con ếch còn lại càng nhảy càng hăng hơn và cuối cùng nó lấy hết sức nhảy vọt ra khỏi cái hố. Khi ra ngoài, những con ếch khác hỏi rằng: "Cậu không nghe thấy chúng tôi nói gì sao?". Con ếch nhỏ đã giải thích rằng, vì nó bị điếc nên nó nghĩ rằng cả đàn ếch đã cổ vũ nó cố gắng nhảy ra ngoài.

HƯỚNG DẪN

1. Mở bài

Giới thiệu câu chuyện.

Tóm tắt ý nghĩa câu chuyện.

2. Thân bài

a. Giải thích

Giải thích ý nghĩa câu chuyện: câu chuyện khuyên chúng ta phải biết cố gắng, kiên trì vượt qua những khó khăn, vấp ngã mặc kệ những lời chê bai, phản bác của người khác thì sẽ đạt được những điều tốt đẹp trong cuộc sống.

b. Phân tích

Cuộc sống luôn là chuỗi thử thách để con người tôi luyện bản lĩnh của mình. Kiên trì vượt qua những thử thách đó chúng ta sẽ có được thành công.

Nếu không kiên trì, nỗ lực, chúng ta sẽ mãi là những con người thất bại, thụt lùi về phía sau so với xã hội.

Khi vượt qua được khó khăn, gian khổ, chúng ta sẽ có được sự trọng vọng của người khác, sẽ là động lực để những người có cùng hoàn cảnh vượt qua gian khó.

c. Dẫn chứng

Học sinh tự tìm và lấy dẫn chứng cho bài văn của mình từ 1 - 3 dẫn chứng tiêu biểu.

d. Phản biện

Trong cuộc sống vẫn còn những người con người dễ dàng nản chí, chưa thực sự nỗ lực vươn lên; đứng trước khó khăn gian khổ nhưng bị lời nói của người khác chi phối. Những người này sẽ khó có được thành công.

3. Kết bài

Chốt lại vấn đề: mỗi người hãy biết cách tự làm chủ cuộc sống của mình, biết vươn lên để có được những điều tốt đẹp. Thành quả chúng ta nhận lại luôn xứng đáng với nỗ lực chúng ta bỏ ra.

ĐỀ 34: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

NHỮNG QUẢ BÓNG BAY

Một cậu bé da đen đang chơi đùa trên bãi cỏ. Phía bên kia đường, một người đàn ông đang thả nhẹ những quả bóng lên trời, những quả bóng đủ màu sắc, xanh, đỏ tím vàng và có cả màu đen nữa.

Cậu bé nhìn khoái chí, chạy tới chỗ người đàn ông, hỏi nhỏ:

– Chú ơi, những quả bóng màu đen có bay cao được như những quả bóng khác không ạ?

Người đàn ông quay lại, bất giác giấu đi những giọt nước mắt sắp lăn nhẹ trên đôi gò má. Ông chỉ lên đám bóng bay lúc nãy chỉ còn những chấm nhỏ và trả lời cậu bé:

– (…)

Cậu bé nở nụ cười rạng rỡ cảm ơn người đàn ông và không quên ngắm nhìn những quả bóng đang bay trên bầu trời rộng lớn.

Nhận thức về câu chuyện

- Câu chuyện đưa ra cuộc đối thoại của hai nhân vật người đàn ông và cậu bé da đen về những quả bóng bay. Người đàn ông có thể trả lời cậu bé rằng: Những quả bóng màu đen cũng sẽ bay cao như những quả bóng màu khác.

- Màu đen, màu vàng, màu đỏ... cho dù là màu gì thì cũng đều là quả bóng bay. Và con người cũng vậy, giá trị của mỗi cá nhân được nhìn nhận từ bên trong chứ không phải ở những thứ phù phiếm bên ngoài. Bạn là quả bóng màu gì không quan trọng. Quan trọng là bạn có những tố chất tốt đẹp của một quả bóng để được bay thật cao.

- Ý nghĩa được rút ra từ câu chuyện là niềm tin vào khả năng, năng lực bên trong của con người. Con người có thể thành công hay thất bại, điều đó không phụ thuộc vào vẻ bề ngoài, vào sự khác biệt của hình thức.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

- Con người phải vượt qua sự khác biệt về xuất thân, giống nòi hay ngoại hình bên ngoài và tin tưởng vào những khả năng thực sự bên trong.

- Ngoại hình chỉ là cái bên ngoài ta, không quyết định đến cái bên trong.

- Con người dù thuộc giống nòi nào, mang đặc điểm, dáng hình ra sao thì đều có trí tuệ và nhân phẩm.

- Khả năng thực sự và phẩm chất bên trong mới khẳng định bạn là ai, bạn có thể bay cao, bay xa tới đâu. Làm nên thành công thực sự của con người không phải là ngoại hình hay những xuất thân mà quan trọng là phẩm chất và năng lực mà con người đó có.

- Vượt lên những mặc cảm tự ti về bản thân, con người có thể chiến thắng được những thử thách khác.

- Nhận thức được sự khác biệt ở vẻ bề ngoài, con người ta cần phải rèn luyện bản thân và phấn đấu không ngừng để không bị người khác đánh giá sai về mình.

- Phê phán hiện tượng: Có kẻ lợi dụng sự khác nhau để tạo khoảng cách giữa mình và mọi người, tự tin quá đáng vào chính bản thân mình. Cũng có kẻ vì sự khác biệt mà trở nên kiêu ngạo coi thường người khác. Những người như vậy sẽ làm xã hội xấu đi, không phát triển.

Bài học nhận thức và hành động

- Câu chuyện về cậu bé da màu đã nhắc nhở chúng ta về sự tự tin vào bản thân. Mỗi người dù khác biệt về nguồn gốc, dáng vẻ bên ngoài nhưng việc con người ấy vươn tới chân trời nào lại phụ thuộc vào cái tâm và cái tài của chính người đó.

- Phải biết tự nhìn nhận, đánh giá lại bản thân mình để có những định hướng tốt, rèn luyện phẩm chất, năng lực để có thể vươn cao bay xa trong cuộc sống

THAM KHẢO

Cuộc sống muôn màu, có những người ta vô tình gặp ngoài đường, nhìn bề ngoài họ dường như giản dị, nhưng họ lại chính là người giàu có nhất và ban tặng đi nhiều nhất? Cuộc sống là vậy, ta chưa thể định giá được ai nếu chỉ coi xem vẻ bề ngoài của họ, như câu truyện Những quả bóng bay đã cho ta hiểu về ý nghĩa của điều này.

Đây là một câu truyện ngắn, nhưng lại mang đến cho ta nhiều nội dung ý nghĩa mới mẻ mà thấm thía. Câu truyện xung quanh hai nhân vật, cậu bé và người bán bóng bay. Câu truyện xoay quanh chủ yếu về cuộc đối thoại giữa họ. Cậu bé hiếu động, khoái chí nhìn những quả bóng bay đủ màu sắc bay trên bầu trời, nhưng cậu lại khá lạ lẫm về quả bóng màu đen, nên tiến lại hỏi:”Chú ơi, những quả bóng màu đen có bay cao được như những quả bóng khác không ạ?” dường như đọc đến đây ta cũng đưa ra cùng một câu hỏi với chú bé. Ừ nhỉ? Thường ta chỉ hay nhìn thấy những quả bóng màu sắc tươi sáng được treo lên, hiếm khi ta nhìn thấy một quả bóng nào màu đen, và cũng bởi nó ít thu hút sự chú ý và sự ưa thích của người khác. Câu hỏi ấy đã khiến cho người bán bóng bay trở nên xúc động. Và ta có thể nghĩ ông đã trả lời cậu bé theo ý nghĩa câu truyện rằng: “Những quả bóng màu đen, nó sẽ bay cao như những quả bóng khác”. Qua đó, đã cho ta nhận ra một thông điệp sống quan trọng.

Màu đen, màu vàng, màu xanh, hay màu đen. Cho dù đó là màu sắc nào, mang vẻ đẹp nào, chúng đều là những quả bóng bay. Chúng có thể được treo ở những nơi phù hợp khác nhau. Quả bóng vốn có màu sắc ngay từ đầu như vậy, một màu sắc riêng biệt, nó cũng như tượng trưng cho giá trị riêng của mỗi người, giá trị của mỗi người không nên bị đánh giá phiến diện bằng cái nhìn quy chụp bề ngoài, mà là sự đánh giá nhìn nhận từ bên trong bản thân họ. Bạn có thể là quả bóng nào đó theo cá tính riêng của bạn, miễn bạn là một quả bóng bay, có thể đủ năng lực, bay cao, bay xa, và mang đến niềm vui cho nhiều người…

Câu chuyện cho ta hiểu một bài học sống, đừng vội nhìn bề ngoài để đánh giá giá trị của bất kì điều gì. Mỗi con người sinh ra đều cùng chung một sự sống, có thể cống hiến và tạo nên những giá trị cho đời. Như nạn phân biệt chủng tộc Apacthai một thời, và về sau tổng thống Obama, một người da đen đầu tiên lên nắm quyền và mang lại thành công rực rỡ cho nước Mĩ. Cuộc sống là như vậy, hãy cứ giữ cho mình niềm tin vào giá trị của bản thân, con người làm nên thành công, hay thất bại, đều không phụ thuộc vào hình thức bề ngoài. Qua đó cũng dạy cho ta một bài học, hãy cố gắng để rèn luyện chính mình, vượt lên trên chính mình để khẳng định rõ giá trị bản thân. Phê phán những ai coi thường người khác, tự tin thái quá về mình.

Mỗi người đều mang giá trị riêng, hãy luôn tin vào điều đó. Cảm ơn câu truyện về những quả bóng bay, qua đó cho ta hiểu rõ hơn và nhận thức đúng đắn hơn về chính bản thân mình, cố gắng để có thể bay cao, bay xa trong cuộc sống, tương lai của mình.

ĐỀ 35: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

NHỮNG BÀN TAY CÓNG

Hôm ấy, tôi đang dọn cho sạch mấy ngăn túi trong áo rét của con gái sáu tuổi thì phát hiện ra ở mỗi ngăn túi là một đôi găng tay. Nghĩ rằng một đôi thôi cũng đủ giũ’ ấm tay rồi, tôi hỏi con: “Vì sao con mang tói hai đôi găng tay trong túi áo?” Con tôi trả lòi: “Con làm vậy từ lâu rồi. Mẹ biết mà, có nhiều bạn đi học mà không có găng tay. Nếu con mang thêm một đôi, con có thể cho bạn mưọn và tay bạn sẽ không bị lạnh.”

DÀN Ý

1. Giới thiệu vấn đề nghị luận

- Con người ta được sinh ra, được sống trên đời đã là một hạnh phúc lớn. Nhưng có lẽ được sống trong lòng của những người khác còn là hạnh phúc lớn hơn. Điều tôi muốn nói tới ở đây chính là cảm giác yêu thương và được yêu thương. Có lẽ yêu thương chính là hạnh phúc lớn nhất của con người!

- Nếu có một gia vị làm tăng thêm hơi ấm và ý nghĩa trong cuộc sống thì đó chính là tình yêu thương. Neu có một tình cảm thiêng liêng giúp chúng ta vượt qua bao khó khăn, thử thách thì đó chính là tình yêu thương.

- Câu chuyện ngắn Những bàn tay cóng đã để lại trong ta những suy nghĩ thấm thíaa về tình yêu thương của một em nhỏ.

2. Tóm tắt và nêu ý nghĩa câu chuyện

Tóm tắt

Ý nghĩa câu chuyện:

Tình yêu thương, sự sẻ chia đùm bọc giữa con người với con người được thể hiện qua những suy nghĩ, việc làm rất hồn nhiên của em bé.

3. Bàn bạc và chứng minh

- Suy nghĩ và việc làm của em bé là hoàn toàn đúng vì trong xã hội của chúng ta có không ít người gặp hoàn cảnh khó khăn hoặc éo le, bất hạnh. Họ rất cần sự quan tâm, sẻ chia, giúp đờ của những người xung quanh đê có cuộc sống bình thường như bao người khác, để vượt lên vượt qua số phận (Thí sinh lấy dần chứng để chứng minh).

- Tình yêu thương đó cần được thể hiện ra bằng những hành động cụ thể, thiết thực. Ờ đây, việc làm của em bé tuy nhở nhưng ý nghĩa lại vô cùng lớn lao, chứng tỏ em đà biết quan tâm và giúp đờ các bạn xung quanh mình. Việc làm của em đã đánh thức, khơi dậy ở mỗi chúng ta những tình cảm tương tự như vậy (Thí sinh lấy dẫn chứng để chứng minh).

- Tình yêu thương luôn là nền tảng của đạo đức, là truyền thống đạo lí tốt đẹp của ông cha ta từ xưa cho đến nay mà chúng ta cần giừ gìn và phát huy.

- Xã hội không thê thiếu tình yêu thương, nhất là khi chúng ta gặp khó khăn, trở ngại trong cuộc sống. Hãy yêu thương tất cả mọi người và giúp đỡ nhau từ những việc làm nhỏ nhất đề cuộc đời tốt đẹp hơn!

- Hạnh phúc mà tình yêu thương đem lại dành cho cả hai phía:

+ Người cho đi yêu thương sẽ có cảm giác ngọt ngào, êm dịu và bình yên. Và họ cũng sẽ nhận lại được tình yêu thương từ người mình vừa trao tặng.

+ Người được nhận yêu thương thì có thể nhận được rất nhiều. Đối với một đứa trẻ thì đó có thể là mạch nguồn nuôi dường tâm hồn, suối nguồn tươi mát ươm mầm cho một trái tim nhạy cảm. Đó cũng có thể là sức mạnh cảm hóa, bến bờ quay lại đối với một bước chân lầm lỡ.

- Tình yêu thương có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với những người được nhận mà còn khiến những người cho đi cảm thấy hạnh phúc hơn. Như Tố Hữu đã viết:

Nếu là con chim, chiếc lá

Thì chim phải hót, chiếc lả phải xanh

Lẽ nào vay mà không trả

Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình.

(Một khúc ca xuân, Tố Hữu)

- Có một câu châm ngôn rất ý nghĩa: “Khi ta tặng bạn hoa hồng thì tay ta còn vương mùi hương”. Ta sẽ hạnh phúc khi đem lại hạnh phúc cho người khác.

- Yêu thương đem lại hạnh phúc cho nhân loại! Vì vậy, hãy đề ngọn lửa ấm áp của lòng yêu thương soi sáng và sưởi ấm tất cả mọi nơi, kể cả những nơi tăm tối nhất trên Trái đất này.

4. Đánh giá và mở rộng

- Tình yêu thương chính là một trong những hành trang cần thiết và quan trọng trên đường đi của mỗi người. Chúng ta hãy mang tình yêu thương của mình vun đắp cho cuộc sống này ngày càng tốt đẹp hơn.

- Tình yêu thương là nhũng rung động giữa con người với con người, là lực hấp dẫn kéo con người ta xích lại gần nhau, tạo thành khối thống nhất. Cuộc sống thiếu vắng tình yêu thương thì môi liên kêt sẽ vô cùng lỏng lẻo, có thê đứt gãy bât kì lúc nào.

- Hãy dành thật nhiều tình yêu thương của mình cho mọi người. Có ai đó đã nói rằng cho đi một yêu thương, ta sẽ nhận lại một hạnh phúc xứng đáng. Theo lẽ thường, nơi nào đó có một người chiến thắng, thì ở đó cũng sẽ có rất nhiều những kẻ thua cuộc. Nhưng có một điều chắc chắn nơi nào có nhiều người biết hi sinh vì người khác, nơi
đó sẽ chỉ CÓ nhừng người chiến thắng. Hạnh phúc thật sự chỉ đến khi bạn biết cho đi, chứ không phải nắm giữ thật chặt, hày đem tình thương của mình để gửi đến muôn nơi, như cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã từng nhắn nhủ với mọi người: Sống trong đời sống, cân có một tám lòng, để làm gì em biết không? Để gió cuốn đi.

- Hãy thử tưởng tượng, trong một xà hội mà không một ai quan tâm, giúp đỡ ai thì xã hội đó sẽ như thế nào. Chắc chắn sè rất lạnh lẽo và cô đơn, như M. Goor-ki đã từng nói: “Nơi lạnh nhất của Trái Đất không phải là Bắc Cực mà là nơi thiếu tình thương”. Có nhiều người lại làng phí tuổi trẻ của mình vì sa vào các tệ nạn xà hội mà không nghĩ đến tương lai và cha mẹ của họ. Họ đâu biết rằng số tiền mà họ đốt cháy vào ma túy, sòng bạc, vũ trường… có thể giúp bao người nghèo khồ có cuộc sống đầy đủ và hạnh phúc hơn.

5. Bài học nhận thức và hành động

- Tuổi trẻ là đối tượng phái mang trên mình nhiều trọng trách nhất với chính bản thân, gia đình và xã hội. Vì thế, trong muôn vàn điều phải học từ kho tàng tri thức nhân loại, phải nhận thức đúng đắn rằng tình yêu thương là đỉnh cao của nền văn minh. Hãy biết sống sẻ chia, cảm thông, thấu hiểu và hướng về cộng đồng, để hoàn thiện nhân cách mình và trở thành những công dân có ích.

- Cuộc sống hiện đại phức tạp, nền kinh tế thị trường phần nào ảnh hưởng đến suy nghĩ, lối sống của nhiều người nên tình yêu thương, tính cộng đồng càng có ý nghĩa hết sức quan trọng trong thời đại ngày nay. Đặc biệt, lớp trẻ cần không ngừng tu dưỡng về đạo đức đê có một lối sống đẹp.

- Trên thế gian này, không có vị thần nào đẹp hơn thần Mặt Trời, không có ngọn lửa nào đẹp hơn ngọn lửa yêu thương. Chúng ta hày mở rộng cánh cửa trái tim, mở rộng tấm lòng yêu thương, mang tình yêu đến với mọi người. Vì không những ta mang hạnh phúc đến cho mọi người, cho chính mình mà còn giúp những người bất hạnh hiểu rằng thế giới này vẫn vô cùng ấm áp tình người.

THAM KHẢO

Giữa con người với con người luôn tồn tại một thứ tình cảm rất thiêng liêng và cao cả. Đó là tình thương. Cuộc sống sẽ trở nên tốt đẹp và hạnh phúc hơn khi có tình yêu thương giữa mỗi con người. Tình thương là nền tảng để làm bền vững và gắn bó hơn các cá nhân trong xã hội. Và câu chuyện " Những bàn tay cóng" sẽ là minh chứng rõ nét cho ta về điều này.

Truyện kể về một người mẹ, một hôm đang dọn sạch mấy ngăn túi trong áo rét của con gái thì thấy trong  túi con có đến 2 đôi găng tay. Thắc mắc về vấn đề này, người mẹ hỏi con mình thì được con gái cho biết rằng cô bé mang thêm một đôi găng tay khác đi để cho những bạn không có găng tay mượn. Như vậy thì tay bạn sẽ không bị lạnh.

 Nhìn vào câu chuyện ta có thể thấy, ngay cả một cô bé còn rất nhỏ tuổi đã biết quan tâm và san sẻ khó khăn với những người xung quanh. Vậy tại sao ta lại không làm được như cô bé ? Suy cho cùng thì xã hội luôn cần tình thương bởi tình thương là sợi dây vô hình kết nối mọi người lại với nhau.Tình thương là tình cảm yêu thương, chia sẻ, gắn bó, giúp đỡ lẫn nhau để cùng sống và cùng tồn tại. Tình yêu thương trong xã hội được biểu hiện rất phong phú và đa dạng dưới nhiều hình thức. Có thể chỉ là một lời nói, có thể là những cử chỉ quan tâm, ân cần hay những hành động to lớn hơn. Tất cả được xuất phát từ tình thương, từ chữ tâm trong mỗi con người.

Cuộc sống sẽ tốt đẹp hơn khi có tình yêu thương giữa mọi người với nhau. Đó không phải là thứ tình cảm quá vĩ đại, quá xa vời như nhiều người vẫn nghĩ. Đó chỉ là sự quan tâm, động viên, chia sẻ để có thể thấu hiểu nhau hơn. Mỗi chúng ta từ lúc sinh ra đã được đón nhận tình yêu thương của ba mẹ, được lớn lên trong tình yêu của mọi người. Hằng ngày chúng ta được chở che, bao bọc, được dạy dỗ, được rèn luyện. Ngay trong gia đình, tình thương yêu được biểu hiện một cách rõ nét và chân thực nhất. Và tình thương yêu giữa các thành viên với nhau trong gia đình là nền tảng của hạnh phúc. Bởi thế có nhiều người vẫn thường bảo rằng tình thương là hạnh phúc.

Thật hạnh phúc khi chúng ta được đón nhận tình yêu thương thật tâm từ người khác. Và còn hạnh phúc hơn nữa khi bản thân mình có thể san sẻ tình yêu của mình cho những người ở bên cạnh mình. Hạnh phúc được làm nên từ những điều bình dị và nhỏ nhoi trong cuộc sống.

Việc chia sẻ yêu thương cũng giống như việc chúng ta “cho” đi, rồi chúng ta sẽ được nhận lại. Là nhận lại được lời cảm ơn, nhận lại được cái nhìn đầy lòng biết ơn. Như vậy yêu thương không bao giờ là một chiều, có thể chúng ta không nhận lại điều chúng ta mong nhưng sẽ nhận lại được điều mà mình không ngờ tới.

Trong xã hội luôn có nhiều người kém may mắn hơn mình, họ thiếu thốn tình yêu, họ cần được cộng đồng giúp đỡ. Vậy tại sao những người có đầy đủ hạnh phúc, đầy đủ vật chất lại không thể giang tay sẵn sàng giúp đỡ họ. Có thể chúng ta giúp đỡ bằng tinh thần, có thể là vật chất; nhưng đó đều xuất phát từ tâm. Gặp một cụ già yếu ớt bán vé số ở nhà ga lúc xế chiều, có thể bạn đang vội vã lên tàu để kịp giờ về nhà, nhưng nếu bạn dừng lại một chút, mua cho bà một tấm vé, để bà vui, để bà có bữa cơm ăn. Chúng ta sẽ thấy được chuyến tàu trở về này ý nghĩa và hạnh phúc phải không?

  Một lần nữa ta có thể khẳng định câu chuyện  trên là một câu chuyện hay và có ý nghĩa.Mỗi người, mỗi ngày đều được nhận rất nhiều tình yêu thương từ người khác. Và tình thương cũng chính là một nét văn hóa cần phải gìn giữ và phát huy.

ĐỀ 36: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

NHÀ BÁC HỌC QUA SÔNG

Một hôm, có một nhà bác học ngồi trên một con thuyền qua sông. Ngồi không, cảm thấy buồn chán, nhà bác học bèn nói chuyện với người chèo thuyền. Ông ta ngẩng cao đầu, kiêu ngạo hỏi:

- Anh có nghiên cứu triết học không? Đó là thứ học vấn cần thiết nhất trên thế giới đấy!

Im lặng một hồi lâu, người chèo thuyền trả lời một cách ngượng ngập:

- Tôi suốt ngày chỉ biết chèo thuyền, không có thời gian nghiên cứu triết học.

- Như vậy là anh đã lãng phí mất một nửa cuộc đời rồi – nhà bác học nói. Nói xong ông ta quay mặt ra ngoài, ngắm nhìn sông nước, không nói chuyện với người chèo thuyền nữa.

Nào ngờ, một lúc sau, trời nổi giông bão, con thuyền nhỏ bị lật, cả nhà bác học và người chèo thuyền đều bị rơi xuống nước.

- Ông có biết bơi không? – Người lái thuyền hét lớn, hỏi nhà bác học.

Lúc này nhà bác học đã bị chìm đến cổ, lập cập trả lời:

- Không biết!

- Vậy thì ông đã lãng phí cả cuộc đời mình rồi! – người chèo thuyền nói

Nhận thức về câu chuyện

 Nhà bác học: những người học rộng, biết nhiều, có kiến thức uyên thâm, đặc biệt là kiến thức lí thuyết

- Người chèo thuyền: người lao động, thường ít kiến thức sách vở, lí thuyết nhưng rất giàu vốn sống thực tế trong ngành nghề của mình

- Triết học: những hiểu biết lớn lao, cao siêu

- Trời nổi giông bão: khó khăn, thử thách của thực tế cuộc sống

- Lãng phí một nửa cuộc đời, lãng phí cả cuộc đời: cuộc sống không có ý nghĩa, thậm chí còn phải trả giá bằng cả tính mạng của mình

-> Câu chuyện ngắn gọn nhưng thấm thía, đặt ra nhiều ý nghĩa sâu sắc

+ Thói tự cao, kiêu ngạo trong việc đánh giá bản thân và đánh giá người khác: khi tự cao, tự đại, luôn cho mình là giỏi thì người ta chỉ nhìn thấy những điểm yếu, thất bại của người khác, hơn nữa thái độ đó còn có thể khiến con người phải trả một cái giá rất đắt (lãng phí cả cuộc đời)

+ Mối quan hệ giữa kiến thức sách vở cao siêu và kĩ năng sống thực tế: Nhiều khi những hiểu biết cao siêu không thể giúp ích được gì cho con người nếu như anh ta thiếu đi những kĩ năng sống cơ bản.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

a. Thói tự cao, kiêu ngạo trong việc đánh giá bản thân và đánh giá người khác

- Khi tự cao, tự đại về khả năng của bản thân sẽ dẫn đến việc:

+ Đánh giá người khác bằng thái độ coi thường, không nhìn thấy những điểm mạnh của họ mà chỉ nhìn thấy toàn những cái xấu xa, hèn kém, tầm thường, không xứng, không ngang bằng với mình.

+ Có thể phải nhận những hậu quả đáng tiếc: bởi vì kiến thức là vô tận, con người không ai toàn vẹn. Họ mạnh ở mặt này thì yếu ở mặt kia. Nhiều khi kiến thức mà chúng ta có lại không phù hợp với hoàn cảnh cụ thể, không thể phát huy tác dụng, đành phải nhận thất bại, thậm chí phải trả giá bằng cả cuộc đời (như nhà bác học qua sông).

- Tự tin vào bản thân nhưng cũng cần có thái độ khiêm tốn, đánh giá đúng mức khả năng, mặt mạnh, mặt yếu của mình, tránh thái độ coi thường người khác, luôn có tinh thần học hỏi để hoàn chỉnh, bổ sung thêm vốn hiểu biết của mình bởi bể học là vô tận

b. Mối quan hệ giữa kiến thức sách vở cao siêu và kĩ năng sống thực tế

- Người có kiến thức sách vở uyên thâm, cao siêu nhưng thiếu kĩ năng sống thực tế, không biết áp dụng vào trong những hoàn cảnh cụ thể thì không thể thành công, thậm chí còn phải chấp nhận thất bại đau đớn

- Cần phải kết hợp được những kiến thức sách vở và kiến thức thực tế để có thể phát huy được điểm mạnh của mình, có như thế chúng ta mới thành công.

Bài học nhận thức và hành động

THAM KHẢO

Mở bài:

Thói tự cao, kiêu ngạo vốn tồn tại bên trong mỗi con người. Đó là một thói xấu. Kẻ kiêu căng, luôn tự cho mình là giỏi thì tai không nghe được lời hay lẽ phải của người khác nữa. Sự kiêu căng làm hỏng cả những thiên tài đẹp nhất. Qua câu chuyện “Nhà bác học qua sông”,chúng ta càng thấm thía hơn tác hại của thói kiêu căng, tự mãn của con người.

Thân bài:

Giải thích:

Nhà bác học là những người học rộng, biết nhiều, có kiến thức uyên thâm, đặc biệt là kiến thức lí thuyết. Người chèo thuyền là người lao động, thường ít kiến thức sách vở, lí thuyết nhưng rất giàu vốn sống thực tế trong ngành nghề của mình. Triết học là những hiểu biết lớn lao, cao siêu. Trời nổi giông bão là khó khăn, thử thách của thực tế cuộc sống. Lãng phí một nửa cuộc đời, lãng phí cả cuộc đời là cuộc sống không có ý nghĩa, thậm chí còn phải trả giá bằng cả tính mạng của mình.

Câu chuyện ngắn gọn nhưng thấm thía, đặt ra nhiều ý nghĩa sâu sắc: Thói tự cao, kiêu ngạo trong việc đánh giá bản thân và đánh giá người khác: khi tự cao, tự đại, luôn cho mình là giỏi thì người ta chỉ nhìn thấy những điểm yếu, thất bại của người khác, hơn nữa thái độ đó còn có thể khiến con người phải trả một cái giá rất đắt (lãng phí cả cuộc đời).

Mối quan hệ giữa kiến thức sách vở cao siêu và kĩ năng sống thực tế: Nhiều khi những hiểu biết cao siêu không thể giúp ích được gì cho con người nếu như anh ta thiếu đi những kĩ năng sống cơ bản.

Bình luận:

Thói tự cao, kiêu ngạo thường thể hiện trong việc đánh giá bản thân và đánh giá người khác. Khi tự cao, tự đại về khả năng của bản thân sẽ dẫn đến việc nhìn nhận sai làm về bản thân và người khác. Kẻ có tâm trí càng nhỏ, sự tự cao tự đại càng to. Tri thức làm ta khiêm tốn, ngu si làm ta kiêu căng.

Đánh giá người khác bằng thái độ coi thường, không nhìn thấy những điểm mạnh của họ mà chỉ nhìn thấy toàn những cái xấu xa, hèn kém, tầm thường, không xứng, không ngang bằng với mình.

Có thể phải nhận những hậu quả đáng tiếc: bởi vì kiến thức là vô tận, con người không ai toàn vẹn. Họ mạnh ở mặt này thì yếu ở mặt kia. Nhiều khi kiến thức mà chúng ta có lại không phù hợp với hoàn cảnh cụ thể, không thể phát huy tác dụng, đành phải nhận thất bại, thậm chí phải trả giá bằng cả cuộc đời (như nhà bác học qua sông).

Tự tin vào bản thân nhưng cũng cần có thái độ khiêm tốn, đánh giá đúng mức khả năng, mặt mạnh, mặt yếu của mình, tránh thái độ coi thường người khác, luôn có tinh thần học hỏi để hoàn chỉnh, bổ sung thêm vốn hiểu biết của mình bởi bể học là vô tận.

Mối quan hệ giữa kiến thức sách vở cao siêu và kĩ năng sống thực tế.

Kiêu căng và kiêu hãnh là hai chuyện khác nhau, dù những từ này thường được sử dụng như đồng nghĩa. Một người có thể tự hào về bản thân mà không tự cao tự đại. Kiêu hãnh thể hiện nhiều hơn cách nhìn của chúng ta về bản thân; kiêu căng, cách chúng ta muốn người khác nghĩ về mình.

Người có kiến thức sách vở uyên thâm, cao siêu nhưng thiếu kĩ năng sống thực tế, không biết áp dụng vào trong những hoàn cảnh cụ thể thì không thể thành công, thậm chí còn phải chấp nhận thất bại đau đớn.

Học phải đi đôi với hành. Không thực hành, không có kĩ năng mà lại kiêu căng, ngạo mạn thì kiến thức đã học sẽ dẫn bước ta vào chốn hiểm nguy, Cần phải kết hợp được những kiến thức sách vở và kiến thức thực tế để có thể phát huy được điểm mạnh của mình, có như thế chúng ta mới thành công.

Phê phán: trong cuộc sống, vẫn còn có nhiều người tỏ ra kiêu cẳng, hợm hĩnh, tự cao tự đại như nhà bác học kia. Bởi thói kiêu căng, họ tự tách mình ra khỏi mọi người, khiến mọi người khinh ghét. Những người như thế thật đáng chê trách.

Bài học: Sông càng thấp càng nhận nhiều nước; lúa càng cao càng cúi đầu. Quá tự cao và kiêu ngạo sẽ làm hỏng cả những thiên tài tốt đẹp nhất. Không nhiều mối nguy hiểm rằng tài năng hay những điều tốt đẹp thật sự sẽ không được chú ý; và thậm chí ngay cả trong trường hợp đó, nhận thức được mình có nó và sử dụng tốt nó nên thỏa mãn được ta, và sự quyến rũ lớn nhất của mọi quyền năng là tính khiêm tốn.

Kết bài:

Chớ nên kiêu ngạo, tự cao tự đại hay xem thường người khác. Chớ để hói xấu ấy chiếm lĩnh tam hồn và điều khiển hành vi của mình. Bạn càng vĩ đại, bạn cần phải khiên tốn. Bạn càng kiêu căng, bạn càng rời xa người khác. Người suy nghĩ sáng suốt chẳng bao giờ kiêu ngạo vì tài năng của mình.

ĐỀ 37: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

NHỚ VÀ QUÊN

Một người hỏi nhà hiền triết:

-Cái gì nên nhớ và cái gì nên quên?

Nhà hiền triết đáp:

-Nếu mọi người làm điều tốt cho anh thì anh nên nhớ. Còn nếu anh làm điều tốt cho mọi người thì anh nên quên.

HƯỚNG DẪN

Mở bài

+ Trong cuộc sống của chúng ta có biết bao điều thú vị. Có những điều khiến ta phải luôn ghi nhớ mãi trong suốt cuộc đời và cũng có đâu đó những điều cần phải quên đi ngay lập tức.

+ Câu chuyện:

“Một người hỏi nhà hiên triết:

Cái gì nên nhớ và cái gì nên quên?

Nhà hiền triết đáp:

Nếu mọi người làm điều tốt cho anh thì anh nên nhớ. Còn nếu anh làm điều tốt cho mọi người thì anh nên quên “.

+ Câu chuyện về một người hỏi nhà hiền triết về cái nhớ và quên thật thú vị và khơi gợi trong ta nhiều suy ngầm triết lí sâu săc.

Thân bài

1/ Giải thích câu chuyện: Nhớ và quên là hai trạng thái vô thức hoặc có ý thức của bộ não con người đối với một sự việc nào đó. Lời đáp của nhà hiền triết nhắn gửi đến chúng ta một triết lí, ý nghĩa sâu sắc về cái cho đi và nhận lại, của sự yêu thương giữa con người và con người thông qua hai khái niệm nhớ và quên.

2/ Tại sao nhà hiền triết lại trả lời là: “Nếu mọi người làm điều tốt cho anh thì anh nên nhở”?

+ Trước hết, biết ơn là một biểu hiện của một con người thái độ văn minh đối với người đã từng giúp đỡ cho mình. Đồng thời nó còn thể hiện nhân cách, đạo đức của người nhận ơn.

+ Bạn có bao giờ ngồi suy ngẫm, có bao nhiêu người nhớ ơn đến nhừng người đã từng giúp đỡ họ? Không có một con số cụ thể nhưng đối với người Việt Nam, nhớ ơn có thề nói là một truyền thống đạo lí, là vốn sống tự nhiên đã được lưu truyền từ đời này sang đời khác, là lời dạy sâu sắc của các cụ đối với con cháu tự bao đời. “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, “Uống nước nhớ nguồn”,… những câu tục ngữ quen thuộc, mộc mạc trong dân gian hẳn bạn còn nhớ? Có thể bạn sẽ cho rằng những câu nói dân gian trên đã quá xưa cũ, không còn phù hợp trong thời đại ngày nay. Nhưng bạn ơi. chúng ta chịu ơn một người khi chúng ta lâm vào tình cảnh quá khó khăn, khốn cùng. Một cánh tay chia ra cứu vớt chúng ta qua cơn bĩ cực thật là điều hạnh phúc lắm thay! Chẳng lẽ, ta lại quên đi? Sự cứu vớt. giúp đờ ấy có thể là hành động và đó cũng có thể là lời nói. Một con người đang trong cơn túng quẫn, đang tìm đường đến cái chết thì một lời nói yêu thương, động viên, dồng cám. chia sẻ bàng tất cá tấm chân tình cũng là một liều thuốc giái độc, tưới mát tâm hồn. mang họ trở về từ vực thẳm của nỗi đau khổ. Chính vì vậy. lời nói của nhà hiền triết “Nếu mọi người làm điều tốt cho anh thì anh nên nhớ” là một lời nhắc nhở, lời dạy bảo sâu sắc. đầy thấm thía. Hãy nhớ những điều hạnh phúc, may mắn mà người khác đã mang đến cho ta. Hãy nhớ những giây phút ta được giải thoát khỏi cuộc sống đầy khó khăn nhờ một bàn tay yêu thương đã che chở cho ta. Nhớ những gương mặt hiền lành, những nụ cười xoa dịu cho ta khi ta đang ở trong vực thẳm của sự khốn cùng.

3/ Tại sao nhà hiền triết lại trả lời là: “Còn nếu anh làm điều tốt cho mọi người thì anh nên quên ”?

+ Nếu bạn đang thực hiện những điều tốt. mang lại hạnh phúc cho người khác thì bạn cần quên đi. Tại sao vậy? Bởi khi đó, bạn tự nhiên nhận lại được điều hạnh phúc. Vốn là quy luật cho và nhận, bạn cho đi những điều hạnh phúc thì bạn nhận lại được điều tương tự.

+ Sự san sẻ giúp đỡ, yêu thương từ những hành động có ý nghĩa cho cộng đồng xã hội đã là một điều lớn lao, nhân văn. Cái quên ở đây đồng nghĩa với việc nhận lại hạnh phúc.

+ Một minh chứng cho điều này có thể kể đến những anh chị sinh viên tham gia chiến dịch Mùa hè xanh. Họ – những thanh niên tuổi trẻ căng tràn, với dăm ba hành lí đơn sơ trở về những vùng quê xa xôi, vùng sâu khó khăn để đem sức trẻ của mình hòa trọn vào từng cây cầu, đường nhựa; mang những con chữ đến với các em nhỏ không có điều kiện đến trường đến lớp ở quê hương xứ sở. Sự cống hiến thầm lặng, một tấm lòng yêu thương quá lớn lao đối với xã hội mà không cần được đền đáp, nhớ ơn. Bởi mỗi một mùa hè là một nơi xa xôi khác nhau. Đối với các anh chị sinh viên, mỗi chuyến đi tình nguyện vì xà hội là những bài học sâu sắc về tình người, về cuộc đời mà có lẽ họ sẽ không thể tìm được ở đâu trên đường đời sau này. vất vả có, hạnh phúc tràn trề cũng đong đầy. Mang đến những người dân quê chất phác sự yêu thương, hạnh phúc thì chính những anh chị sinh viên ấy cũng đã nhận lại điều tương tự, sự hạnh phúc căng tràn trong việc tốt mình đã làm.

4/ Bàn bạc, mở rộng vấn để

+ Tưởng chừng là thế, đời sống luôn có sự biến động và những điều khó hiểu. Có người khi giúp đờ người khác, điều đầu tiên họ suy nghĩ là họ giúp đỡ để được mang ơn, để đánh bóng tên tuổi của mình trước xã hội để trục lợi. Hay như cũng xuất hiện đâu đó một số ít những con người sẵn sàng phủi ơn, “vong ân bội nghĩa” người đã từng cưu mang, giúp đỡ mình trong cơn khốn khó. Như vậy, đạo lí con người còn đâu nữa? Kể cả, có những người đối xử với ta rất tệ bạc, ta cũng cần phải quên đi những con người ấy. Để thực hiện điều đó quả thật rất khó khăn, nhưng nếu ta biết mở rộng tấm lòng tha thứ, bao dung thì ta vẫn có thể làm được.

+ Cuộc sống vốn là sự đan xen giữa cái tốt và cái xấu, người thiện và ác,…và tất cả đều mang tính chất tương đối. Điều quan trọng là ta cần phải phân biệt điều đúng và sai, điều đúng ta làm và cần tránh những điều sai trái, đi ngược với quy luật xã hội. Nhớ và quên là hai mặt của xã hội mà ta cần phải sáng suốt để có thể phân biệt rõ ràng.

Kết bài

+ Nhìn chung, lời dạy của nhà hiền triết là đúng đắn.

+ Nhớ ơn người đã giúp đỡ mình và quên đi những gì ta đã giúp cho người khác là những điều nên làm. Bởi chính những suy nghĩ và hành động đó sẽ là tấm gương, bài học muôn đời cho con cháu ta về sau học tập và tự răn mình.

ĐỀ 38: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

TỜ GIẤY TRẮNG

Có một lần, tại một trường trung học, ngài hiệu trưởng đến gặp các em học sinh để nói chuyện. Trong khi nói, ông giơ lên cho các em thấy một tờ giấy trắng, trên đó có một chấm tròn đen ở một góc nhỏ và hỏi:

– Các em có thấy đây là gì không?

Tức thì cả hội trường vang lên:

– Đó là một dấu chấm.

Ngài hiệu trưởng hỏi lại:

– Thế không ai nhận ra đây là một tờ giấy trắng ư?

Nói rồi, ngài kết luận:

– Thế đấy con người luôn luôn chú ý đến những lỗi nhỏ nhặt mà quên đi tất cả những phẩm chất tốt đẹp còn lại. Khi phải đánh giá một sự việc hay là một con người, thầy mong các em sẽ chú ý đến tờ giấy trắng nhiều hơn là những vết bẩn có trên nó.

HƯỚNG DẪN

Mở bài:

Cuộc sống đầy ắp những việc không như ý, chúng ta chẳng thể nào né tránh, điều duy nhất có thể làm là thay đổi góc nhìn về nó. Nếu bạn luôn có cách nhìn, góc nhìn toàn diện và tích cực trước cuộc sống, bạn sẽ thấy mọi thứ đều đáng trân trọng, không bao giờ bạn khinh chê hay thất vọng. Câu chuyện Tờ giấy trắng nhắc ta một bài học sâu sắc về cách nhìn, góc nhìn mới mẻ và tích cực trong cuộc sống này.

Thân bài:

Câu chuyện về một tờ giấy trắng không hoàn hảo vì có một dấu chấm đen nhỏ. Nó đã đem lại bài học sâu sắc về cách đánh giá và nhìn nhận của con người trước một sự vật. Ngài hiệu trưởng cho học trò nhìn mọt tờ giấy trắng có một chấm đen ở một góc nhỏ. Tất nhiên, học trò sẽ nhìn thấy dấu chấm đen ấy bởi vì nó là dấu hiệu khác biệt nhất, đáng chú ý nhất. Và lúc đó, tờ giấy trắng sẽ bị mất đi một phần, hoặc hoàn toàn giá trị trong cái nhìn của người khác. Sẽ chẳng ai muốn sử dụng một tờ giấy trắng đã có chấm đen trong công việc của mình, vì nó có thể gây ra sự phản cảm hoặc làm giảm giá trị của những gì được ghi ở trên đó. Đó là tất cả những gì mà con người sẽ nghĩ đến.

Thế nhưng, ngài hiệu trưởng đã chỉ ra một giá trị rất lớn: dấu chấm đen chỉ chiếm một phần rất nhỏ của tờ giáy, phần còn lại vẫn còn nguyên giá trị và có thể sử dụng được. Từ đó, ông kết luận: Con người luôn luôn chú ý đến những lỗi nhỏ nhặt mà quên đi tất cả những phẩm chất tốt đẹp còn lại. Khi phải đánh giá một sự việc hay là một con người, hãy chú ý đến tờ giấy trắng nhiều hơn là những vết bẩn có trên nó.

Kết luận của ông hiệu trưởng là đúng đắn, thể hiện cách nhìn, góc nhìn khác biệt và sự trân trọng của con người đối với đời sống. Con người trong cuộc sống không ai là hoàn hảo. Tất cả chúng ta khi sinh ra đều có những khuyết điểm, những sai lầm, dù lớn hay nhỏ thì nó cũng khiến người khác không hài lòng hoặc thất vọng, hoặc khinh ghét. Thế nhưng, những khuyết điểm hay lỗi lầm không phải là tất cả những gì con người có, trong họ còn biết bao phẩm chất tốt đẹp mà chúng ta chưa biết đến hoặc đã vội bỏ qua khi nhìn nhận.

Thực vậy, con người thường chú ý và đánh giá thế giới xung quanh, đánh giá người khác thiên về hình thức hơn là phẩm chất bên trong. Một chiếc điện thoại có một vài vết xước mặt kính, chúng ta ngay lập tức đã không còn yêu thích nó, sẽ thay mặt kính khác hoặc bỏ nó đi và mua cái mới mà quên rằng nó vẫn đang hoạt động tốt và sẽ đáp ứng được nhu cầu của mình, không cần phải thay mới hoặc bỏ đi. Đó là vì ta quý trọng cái hình thức của nó hơn nên đã đưa ra đánh giá sai lầm về nó. Trong khi, một mặt bàn bằng gỗ, dẫu có bị trầy xướt hay một vài vết bẩn, ta vẫn thoải mái sử dụng nó, không hề cảm thấy khó chịu hay ức chế. Đó là vì đói với cái mặt bàn, chúng ta không cần nó phải hoàn hảo như mặt chiếc diện thoại.

Trong cuộc sống, con người luôn phải hoạt động và giao tiếp. Quá trình hoạt động và giao tiếp đó, người ta khó tránh khỏi những sai lầm vì một lí do nào đó. Một người bạn thân thiết chỉ vì một lần trễ hẹn mà ta đã vội trách móc, cho rằng bạn đã không biết quý trọng mình. Đó là vì ta đã đặt bản thân quá cao, không chịu thấu hiểu, cảm thông và khoan thứ.

Cách nhìn của chúng ta về thế giới thực sự được định hình bởi điều chúng ta quyết định ngắm nhìn và lắng nghe. Chúng ta chỉ có thể nhìn thấy được một mặt của sự vật, nhìn thấy một phần tâm hồn của con người và còn rất nhiều mặt khác, rất nhiều điều tốt đẹp khác ở con người bị che khuất khiến ta không nhìn thấy được hay cảm nhận được. Vì thế, khi nhìn nhận đánh giá một con người phải nhìn nhận ở nhiều phương diện: bề nổi, bề sâu, nhất là những mặt tốt mang tính căn bản.

Sự thành công trong cách ứng xử với người khác phụ thuộc vào việc nắm được góc nhìn của người khác với thái độ cảm thông. Phải nhìn cuộc sống bằng ánh mắt của tình thương, sự bao dung, vị tha sâu sắc bạn mới có thể nhìn thấy được những gì tốt đẹp ở người khác. Biết trân trọng cái tốt đẹp có ở con người và đề cao những giá trị ấy. Biết cảm thông, tha thứ những khuyết điểm hay lỗi lầm của người khác, tìm kiếm và phát hiện ở họ những gì là tốt đẹp để hợp tác, nâng đỡ.

Khi phê bình hay đánh giá một con người hay một sự việc nào đó, ta không nên chỉ nhìn một cách phiến diện, hời hợt, chỉ nhằm vào những sai lầm mà họ vô tình mắc phải, mà phải nhìn một cách toàn diện, nhìn bằng đôi mắt của tình thương và lòng vị tha, “cố tìm để hiểu” những mặt tốt đẹp ẩn sâu trong con người. Chẳng hạn như trong truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao, ông giáo đã nhìn thấy vẻ đẹp tình của lòng tự trọng và yêu thương cao cả của Lão Hạc mà người khác đã không trong thấy được. Thị Nở có thể cảm nhận được khát vọng tình yêu và cuộc sống yên bình của Chí Phèo, cái mà không ai tin là luôn có ở Chí. Phải nhìn bằng trái tim, con người mới có thể nhìn thấy những giá trị còn ẩn sau bên trong con người.

Cách nhìn nhận đa chiều bằng đôi mắt của tình thương và sự bao dung sẽ tích cực giúp con người thức tỉnh, giác ngộ. Câu chuyện ngắn gọn nhưng đem đến cho ta bài học nhân sinh sâu sắc về cách nhìn nhận đánh giá về con người và cuộc đời bằng đôi mắt của tình thương, bao dung.

Càng trân trọng những phẩm chất của người khác, chúng ta cần quyết liệt phê phán những kẻ sống ích kỷ, thiếu thiện chí khi nhìn nhận, đánh giá người khác. Muốn phê phán người khác thì trước hết bản thân mình phải là người có đạo đức, nhân cách; biết đánh giá đúng lúc, đúng chỗ. Tuy nhiên, đánh giá bằng sự bao dung độ lượng không có nghĩa là thỏa hiệp với cái sai, cái xấu. Trước cái ác, cái xấu cần có thái độ đấu tranh nghiêm túc, triệt để.

Vấp váp trong cuộc đời sẽ khiến ta đớn đau, khiến ta oán trách nhưng xin bạn đừng vội oán trách, đừng vội bỏ cuộc. Hãy xem mỗi vấp váp ấy là một làn trải nghiệm, một lần kiểm chứng bản thân, là một nấc thang đưa bạn đến thành công. Cuộc sống là thế, chẳng bao giờ dễ dàng với bất cứ ai. Muốn thành công, nhất định bạn phải biết nỗ lực, biết vượt qua khó khăn, biết đứng dậy khi vấp ngã và không bao giờ oán giận, hận thù.

Kết bài:

Ý nghĩa câu chuyện “Tờ giấy trắng” đánh thức ở con người thái độ sống tích cực, giàu tình yêu thương. Nó nhắc nhở chúng ta rằng: Không có gì tầm thường trên thế giới. Tất cả đều tùy thuộc vào góc nhìn, cách nhìn và cách đánh giá của chúng ta. Đánh giá tùy tiện, vội vàng là hành động sai lầm, có thể khiến ta đánh mất đi rất nhiều có hội mà bởi sự vội vàng đã khiến chúng ta bỏ qua một cách đáng tiếc.

ĐỀ 39: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

MỘT DANH TƯỚNG

Đọc mẩu chuyện sau:

“Chuyện kể, một danh tướng có lần đi ngang qua trường học cũ của mình, liền ghé vào thăm. Ông gặp lại người thầy từng dạy mình hồi nhỏ và kính cẩn thưa:

- Thưa thầy, thầy còn nhớ con không? Con là…

Người thầy giáo già hoảng hốt:

- Thưa ngài, ngài là…

- Thưa thầy, với thầy con vẫn là đứa học trò cũ. Con có được những thành công hôm nay là nhờ sự giáo dục của thầy ngày nào…”

Nhận thức về câu chuyện

Câu chuyện ngắn gọn, hấp dẫn... nhưng chứa đựng ý nghĩa triết lí lớn lao: lòng biết ơn và cách đối nhân xử thế thấu tình, đạt lí giữa con người với con người.

Người học trò tuy đã trở thành một nhân vật nổi tiếng, có quyền cao chức trọng (một vị danh tướng) nhưng vẫn luôn nhớ tới những người thầy đã dạy dỗ, giáo dục mình nên người. Việc người học trò trở về thăm trường, gặp thầy giáo cũ và có những cách ứng xử rất khiêm tốn và đúng mực, thể hiện thái độ kính trọng và lòng biết ơn của người học trò đối với thầy giáo mình. Ngay cả khi người thầy giáo già gọi vị tướng là ngài thì ông vẫn không hề thay đổi cách xưng hô (con – thầy).

Ngược lại, người thầy giáo cũ lại rất tôn trọng cương vị hiện tại của người học trò cũ nên gọi vị tướng là ngài. Đây là cách xưng hô lịch sự, cách đối nhân xử thế thấu tình đạt lí.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

Trong cuộc sống cần phải thể hiện rõ lòng biết ơn với những người đã giáo dục, dạy dỗ hay giúp đỡ mình. Lòng biết ơn thể hiện ở những hành động, lời nói, cử chỉ, thái độ...

Cách cư xử, xưng hô giữa con người với con người cũng thể hiện nét đẹp của văn hóa giao tiếp.

Biết ơn những người đã dạy dỗ mình là đạo lý tốt đẹp trong xã hội. Hãy sống đẹp, có cách cư xử đúng mực đó là một trong những con đường để hoàn thiện nhân cách con người.

Hãy có những việc làm, hành động cụ thể để thể hiện lòng biết ơn.

(HS có thể lấy dẫn chứng trong cuộc sống và qua các tác phẩm văn học để làm rõ các ý trên)

Bài học nhận thức và hành động

Đề cao bài học đạo lí biết ơn thầy cô, tinh thần "tôn sư trọng đạo" và truyền thống "uống nước nhớ nguồn".

Xã hội văn minh luôn đề cao lối sống đẹp, hành vi ứng xử có văn hóa.

Tuy nhiên, trong xã hội ta hiện nay vẫn có những con người có hành vi và thái độ ứng xử phi đạo lí, vô ơn với thầy cô; trong quan hệ giao tiếp có những lời lẽ phát ngôn, xưng hô thiếu chuẩn mực...

=> Từ câu chuyện, chúng ta rút ra được bài học nhân sinh sâu sắc: lòng biết ơn, cách đối nhân xử thế thấu tình đạt lí là nét đẹp trong tâm hồn, nhân cách của con người.

ĐỀ 40: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

CÂU CHUYỆN VỀ NHỮNG HẠT MUỐI

Một chàng trai trẻ đến xin học một ông giáo già với tâm trạng bi quan và chỉ thích phàn nàn. Đối với anh, cuộc sống là một chuỗi ngày buồn chán, không có gì thú vị.

Một lần, khi chàng trai than phiền về việc mình học mãi mà không tiến bộ, người thầy im lặng lắng nghe rồi đưa cho anh một thìa muối thật đầy và một cốc nước nhỏ.

– Con cho thìa muối này vào cốc nước và uống thử đi.

Lập tức, chàng trai làm theo.

– Cốc nước mặn chát. Chàng trai trả lời.

Người thầy lại dẫn anh ra một hồ nước gần đó và đổ một thìa muối đầy xuống nước:

– Bây giờ con hãy nếm thử nước trong hồ đi.

– Nước trong hồ vẫn vậy thôi, thưa thầy. Nó chẳng hề mặn lên chút nào – Chàng trai nói khi múc một ít nước dưới hồ và nếm thử.

Người thầy chậm rãi nói:

– Con của ta, ai cũng có lúc gặp khó khăn trong cuộc sống. Và những khó khăn đó giống như thìa muối này đây, nhưng mỗi người hòa tan nó theo một cách khác nhau. Những người có tâm hồn rộng mở giống như một hồ nước thì nỗi buồn không làm họ mất đi niềm vui và sự yêu đời. Nhưng với những người tâm hồn chỉ nhỏ như một cốc nước, họ sẽ tự biến cuộc sống của mình trở thành đắng chát và chẳng bao giờ học được điều gì có ích.

THAM KHẢO

"Người bi quan luôn tìm thấy những khó khăn trong mọi cơ hội. Người lạc quan luôn tìm thấy được những cơ hội trong từng khó khăn" (Khuyết danh). Cuộc sống luôn có những khó khăn và thử thách, thế nhưng thái độ sống của mỗi người mới chính là màng lọc tinh thần để có những cách nhìn nhận thấu đáo và giải quyết vấn đề khác nhau. Người tích cực nhìn bằng con mắt chán chường, bi quan. Thật vậy, câu chuyện "Những hạt muối" là một quan điểm đúng đắn.

"Những hạt muối" là những than phiền của cậu học trò trước sự không tiến bộ của mình. Người thầy đã giúp cậu giải quyết băng việc hòa muối vào một cốc nước, cho cậu thử, rồi lại hòa vào một hồ nước để cậu nếm vị của nó. Cốc nước thì mặn chát, còn muối hòa vào hồ thì vẫn vậy. Tới đây, người thầy mới nhẹ nhàng giải thích cho cậu về những vấn đề của cuộc sống. Bởi thành công đâu dễ có được. Như vậy, câu chuyện "Những hạt muối" mang đến cho chúng ta bài học sâu sắc về sự khó khăn, thử thách, nỗi buồn, chúng ta hãy nghĩ thoáng hơn, để chúng như hồ nước, mãi mở lòng cùng niềm vui, tình thương và sự yêu đời. Còn nếu chúng ta mãi gò bó, chúng ta sẽ thất bại, và chẳng học hỏi được điều gì?  

Có thể nói, trong cuộc sống không tránh khỏi những thử thách, khó khăn và mệt mỏi. Tuy nhiên, với những người có tâm hồn rộng mở, họ sẽ giống hồ nước, nỗi buồn không làm họ mất đi niềm vui và sự yêu đời. Trong cuộc sống của chúng ta có rất nhiều khó khăn ngăn trở chúng ta đến với thành công, anh chàng trong câu chuyện đã biết suy nghĩ thoáng hơn trong cách thức xử lý vấn đề và không để những khó khăn, thử thách trở thành gánh nặng trong lòng, thay vào đó là vui vẻ, tự tin, lăn xả mình trong các môi trường mới chính là bước khởi đầu của một người thành công.

Con người luôn phải đối diện với những thử thách trong cuộc sống, lao động, học tập và trong tất cả các mối quan hệ xã hội. Không có ai sống mà không phải đối diện với thử thách, khó khăn của cuộc đời. Thử thách là những yếu tố gây khó khăn, cản trở đến việc thực hiện một công việc, một kế hoạch, một mục tiêu nào đó mà buộc con người ta phải trải qua. Trong cuộc sống, thử thách luôn luôn tồn tại như một quy luật tất yếu trong sự vận động và phát triển của mỗi cá nhân, cũng như toàn xã hội. Những thử thách trong cuộc  sống có thể do khách quan hoặc chủ quan mang lại, nó có thể là hữu hình và cũng có thể là vô hình. Thử thách xuất hiện ở mọi mặt đời sống và tồn tại dưới mọi hình thức. Tuy nhiên, chỉ cần bản thân con người biết đương đầu và vượt qua thử thách thì mọi khó khăn, rào cản đều trở thành niềm vui. Ngược lại, nếu không biết đương đầu và vượt qua thử thách thì con người sẽ thất bại và không thể phát triển được. Để vượt qua thử thách, con người cần có sức mạnh và luôn luôn rèn luyện để có sức mạnh cả về vật chất lẫn tinh thần. Đặc biệt, con người cần phải có niềm tin, ý chí, nghị lực và luôn trao đổi niềm vui, sự yêu đời tới những người xung quanh.

Trong cuộc sống, để vượt qua thử thách, vượt qua khó khăn, chúng ta phải mở lòng bao dung để có được niềm vui và sự yêu đời. Trong cuộc sống, mọi thử thách chỉ là nấc thang nhỏ trong hàng trăm triệu nấc thang đưa con người đến với thành công. Trong học tập, vượt qua chính bản thân mình, vượt qua chính nỗi buồn, thách thức, để chúng ta có được thành công, niềm vui với cuộc sống. Hơn hết, mỗi chúng ta cần phải vượt qua chính bản thân mình, vì "Chiến thắng bản thân là chiến thắng hiển hách nhất".

Picasso – họa sĩ lừng danh của nước Pháp chính là một người lạc quan, tự tin vào bản thân. Ông đã tự tạo cho mình cơ hội có được niềm vui thành công trong cuộc sống. Ông là một họa sĩ nghèo ở thủ đô Paris nước Pháp. Khi chỉ còn một ít xu, ông đã quyết định "đánh canh bạc" cuối cùng. Ông thuê một số sinh viên, đi vòng quanh các phòng tranh của thủ đô để hỏi về tranh của Picasso. Chỉ trong vòng một tháng ngắn ngủi tranh của ông đã được bán hết. Như vậy, vượt qua khó khăn, tự tạo cho bản thân cơ hội để thành công, đó chính là ý nghĩa của cuộc sống.

Tuy nhiên, bên cạnh những người luôn phát triển, ý thức, vượt qua bản thân, qua thử thách để thành công, vẫn có những kẻ nhu nhược, không chịu vượt qua số phận, thủ thách, không chịu bao dung, mở lòng với bản thân, không chịu chia sẻ nỗi buồn với người khác. Những người như vậy thường không có được niềm vui, hạnh phúc, sự yêu đời trong cuộc sống của mình và không được người xung quanh yêu mến.

Như vậy, "Câu chuyện về những hạt muối" cho ta bài học về lòng bao dung, tình yêu thương giữa con người với con người, về sự vượt qua thử thách. Qua đó, ta học được cách sống của người học trò, phải biết sẻ chia nỗi buồn để nhận được hạnh phúc, niềm vui và  sự yêu đời. Muốn vậy, bản thân chúng ta cần rèn luyện, học hỏi ngay từ bây giờ để có thể thành công trong cuộc sống.

ĐỀ 41: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

ÔNG LÃO MÙ

Gia đình nọ rất quý mến ông lão mù nghèo khổ và rách rưới – người hàng tuần vẫn mang rau đến bán cho họ.

Một hôm, ông lão khoe: “Không biết ai đã để trước cửa nhà của tôi một thùng quần áo cũ”. Gia đình biết ông lão củng thiếu thốn nên rất vui: “Chúc mừng ông! Thật là tuyệt!”.

Ông lão mù nói: “Tuyệt thật!

Nhưng tuyệt nhất là vừa đúng lúc tôi biết có một gia đình thực sự cần những quần áo đó.”

HƯỚNG DẪN

Bài viết có thể trình bày theo các cách khác nhau nhưng đại thể nêu được các ý sau:

- Đây là câu chuyện cảm động về tình yêu thương, sự quan tâm chia sẻ đối với những người bất hạnh, nghèo khổ. Câu chuyện thể hiện tình thương của gia đình nọ với ông lão mù, nghèo khổ và đặc biệt là tình thương của ông lão với những người khác bất hạnh hơn mình. Đối với ông lão, những bộ quần áo cũ là món quà mà ai đó đã trao tặng cho mình nhưng món quà ấy còn quý giá hơn khi mà ông trao nó cho người khác - Những người thực sự cần nó hơn ông. Trong con người bất hạnh nghèo khổ ấy là một tấm lòng nhân ái, sau đôi mắt mù lòa ấy là một tâm hồn trong sáng, cao đẹp. Đối với ông lão, được giúp đỡ người khác như một bất ngờ thú vị của cuộc sống, là niềm vui, niềm hạnh phúc tràn ngập tâm hồn.

- Bài học sâu sắc về tình thương:

+ Ngay cả khi phải sống cuộc sống nghèo khổ hay chịu sự bất hạnh thì con người vẫn cần biết quan tâm đến người khác, nhất là những người nghèo khổ, bất hạnh hơn mình và tình yêu thương giữa con người với con người là không phân biệt giàu nghèo, giai cấp…

+ Được yêu thương, giúp đỡ người khác chính là niềm vui, nguồn hạnh phúc, ý nghĩa của sự sống và là cách nâng tâm hồn mình lên cao đẹp hơn.

+ Đừng bao giờ thờ ơ, vô cảm trước nỗi khổ đau, bất hạnh của người khác, đừng vì nghèo khổ hay bất hạnh mà trở nên hẹp hòi ích kỉ, sống trái vói đạo lí con người: Thương người như thể thương thân.

THAM KHẢO

Mở bài:

“Tất cả mọi thứ đều có thể nhìn thấy dưới ánh sáng của lòng nhân đức. Cái đẹp là hiện thực giản đơn được nhìn thấy qua con mắt yêu thương” (Evelyn Underhill). Nếu bạn đã sẵn có một tình yêu dành cho cuộc sống, dành cho mọi người, bạn sẽ thấy được vẻ đẹp của cuộc sống vốn tiềm ẩn trong những gì vốn rất gần gũi, bình dị và giản đơn nhất mà bấy lâu ta không hề nghĩ tới. Chuyện kể về “Ông già mù bán rau” khiến chúng ta không khỏi phải suy nghĩ về lòng nhân ái của con người trong cuộc sống này.

Thân bài:

Chuyện kể rằng có một gia đình nọ rất quý mến ông lão mù nghèo khổ và rách rưới – người hàng tuần vẫn mang rau bán cho họ. Một hôm, ông lão khoe thấy trước nhà có một thùng quần áo cũ. Ông biết có ai đó đã mang cho ông và để ở đây. Dù nghèo khổ và cũng cần có số quần áo ấy nhưng ông đã dành nó cho một người nghèo khổ và cần nó hơn ông.

Câu chuyện gản đơn nhưng đã khiến ta thấy ấm áp và thêm tin tưởng vào lòng tốt của con người. Tấm lòng thơm thảo của ông lão đem đến cho chúng ta bài học sâu sắc về tình yêu thương con người, lòng nhân ái trong xã hội vốn rất phức tạp và đa đoan này.

Suy nghĩ về tấm lòng nhân ái của ông lão bán rau.

Đọc kĩ câu chuyện, ta bất ngờ nhận ra, tất cả mọi nhân vật trong câu chuyên đều biết cảm thông trước những số phận bất hạnh và rộng lòng chia sẻ những gì mình có. Ở họ không hề toan tính, đố kị hay khinh ghét. Người mua rau âm thầm giúp đỡ ông lão bằng cách hàng tuần mua rau của ông một cách đều đặn hàng tuân. Và họ còn hồ hởi chia sẻ niềm vui với ông khi ông được biếu một thùng quà dù nó không nhiều giá trị. Người cho quà đã không xuất hiện bởi sợ ông lão sẽ từ chối tấm lòng ấy. Họ âm thầm làm điều tốt đẹp mà không cần phải báo đáp.

Đẹp hơn cả là cách nghĩ, cách sống của ông lão. Dù hoàn cảnh không hơn ai nhưng ông lão đã biết chia sẻ với người khó hơn mình những gì ông có được một cách chân thành và trong sáng. Qua vẻ mặt rạng ngời, nụ cười vui vẻ và lời nói đầy hào hứng của ông lão, người đọc nhận ra ông rất đang hạnh phúc khi đã làm được điều tốt đẹp ấy. Ông thấy sự tồn tại của mình còn có hữu ích và càng thêm niềm tin tưởng vào cuộc sống.

Nhìn ra cuộc sống, có biết bao con người từng ngày đã làm được những điều tốt đẹp như thế. Tại các bệnh viện lớn đều có bếp ăn từ thiện của các cá nhân, hội đoàn nhằm giúp đỡ người nghèo khó đang trong nghịch cảnh gian nan. Các nhà hảo tâm cũng thường đi thăm hỏi động viên và hỗ trợ những bệnh nhân nghèo khó. Chương trình vé xe miễn phí cho người nghèo, người cao tuổi, học sinh sinh viên đã nở rộ trong nhiều năm qua. Điểm phát bánh mì và nước uống miễn phí cũng lần lượt xuất hiện trên khắp các đường phố tạo nên một phong trào tương thân tương ai mạnh mẽ trong xã hội.

Sức mạnh của lòng nhân ái.

Tấm lòng nhân ái tạo nên điều kì diệu cho con người, cho cuộc sống chung, là nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc ta từ xưa đến nay. Lòng nhân ái của người mua rau đã sưởi ấm cuộc đời ông lão bán rau trong nhiều năm, giúp ông có thêm nghị lực để vượt lên hoàn cảnh. Lòng nhân ái của ông lão lại truyền hơi ấm ấy cho một người khốn khó khác, động viên họ tiếp tục vươn lên, tiếp tục sống tốt.

Chính tình yêu thương của mọi người đã khiến ông lão tin tưởng vào cuộc sống, tin tưởng vào con người, nó xoa dịu được vết thương cuộc đời ông, giúp ông tìm được nguồn sống tươi mát và chân thiện. Tình yêu thương có thể cứu con người trong tình cảnh ngặt nghèo, liên kết nhiều trái tim và khiến con người ở gần nhau hơn, gắn kết nhau bền chặt hơn.

Thế nhưng, không phải ai cũng muốn làm như vậy. Trong cuộc sống có biết bao con người chỉ biết cái lợi ích của bản thân, sống vụ lợi, ích kỉ, chỉ biết thâu nhận, không muốn cho đi. Họ khinh thường người nghèo, xu nịnh kẻ giàu, mưu danh chuộc lợi trong từng hành động nhằm cố vụn vén cho riêng mình. Những người như thế thật đáng chê trách.

Bài học nhận thức về lòng nhân ái: Hãy sống biết yêu thương, sống vì mọi người, sống tràn đầy niềm tin tưởng vào con người. Hãy học cách trao đi những yêu thương như hành động của ông lão bán rau. Mỗi hành động tốt đẹp đều mang đến sự hữu ích cho cuộc sống này và ngược lại cũng mang đến cho ta niềm vui, hạnh phúc và niềm tin tưởng vào bản thần, vào cuộc sống.

Kết bài:

Đừng bao giờ tìm lấy niềm vui trong bất hạnh của người khác. Bằng lòng nhân ái, hãy làm cho cuộc đời này càng thêm gắn kết bền chặt hơn. Lòng nhân ái chính là vẻ đẹp rực rỡ nhất trong trái tim con người.

ĐỀ 42: Hãy bày tỏ suy nghĩ của em về câu chuyện  sau :

ÔNG GIÀ VÀ THẦN CHẾT

Một ông già đẵn xong củi và mang về. Phải mang đi xa ông già kiệt sức, đặt bó củi xuống rồi nói:

- Chà, giá thần chết đến mang ta đi có phải hơn không!

Thần Chết đến và bảo:

 - Ta đây, lão cần gì nào?

Ồng già sợ hãi bảo:

- Lão muốn ngài nhấc hộ bó củi lên cho lão.

(Lép Tôn-xtôi, Kiến và chim bồ câu

Nhận thức về câu chuyện

- Câu chuyện “Ông già và thần Chết” đã đặt con người bên vực thẳm và buộc họ lựa chọn giữa cái chết nhẹ nhàng và sự sống vất vả.

- Qua câu trả lời của ông lão Lão muốn ngài nhấc hộ bó củi lên cho lão, Lep Tôn-xtôi muốn khẳng định: sự sống là đáng quý; con người dù lâm vào hoàn cảnh bất hạnh đến đâu, dẫu có gần kề với cái chết, vẫn mong muốn được sống.

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

 - Câu chuyện đã đặt ra một vấn đề có ý nghĩa nhân sinh lớn lao, đó là tư tưởng bi quan và lòng ham sống tồn tại song song trong con người. Nhưng, như một quy luật sự sống luôn giành chiến thắng, chí ít là sự chiến thắng diễn ra trong tư tưởng con người.

- Cuộc sống luôn có muôn vàn khó khăn thử thách. Do đó, con người cần có bản lĩnh vượt qua chông gai trên hành trình đi tìm hạnh phúc vì chỉ một phút nản lòng cũng có thể đánh mất cả cuộc đời mình.

- Mỗi con người cần phải quý cuộc sống của bản thân và phải sông sao cho xứng đáng để khi mất đi không còn gì phải hôi hận. Đó là một quan niệm sống cao đẹp mà mỗi người cần phải hướng tới trong cuộc đời của mình.

Bài học nhận thức và hành động

THAM KHẢO

Mở bài:

Cuộc sống không phải bao giờ cũng diễn ra như mình mong muốn, cho nên, đừng buồn phiền, bởi vì đời là như vậy. Có những lúc quá cực nhọc, ta nghĩ rằng cái chết là một sự giải thoát. Nhưng, điều đó không đúng. Được sống mới là điều khiến con người hành phúc nhất. Câu chuyện giữa ông lão đốn củi và Thần chết cho ta một bài học sâu sắc, khiến chúng ta phải suy nghĩ.

Thân bài:

1. Giải thích ý nghĩa câu chuyện và giá trị của sự sống:

– Câu chuyện đặt ra tình huống một ông già phải gánh một bó củi nặng, đường thì xa mà ông đã kiệt sức tới mức mong muốn thần Chết đến mang mình đi. Có nghĩa là ông muốn được giải thoát khỏi nỗi khổ cực bằng cái chết. Nhưng khi thần Chết xuất hiện, ông lão nói rằng muốn được nhấc hộ bó củi nghĩa là không còn muốn chết nữa → Câu chuyện đã đặt con người bên bờ vực thẳm và buộc họ chọn lựa giữa cái chết nhẹ nhàng và sự sống vất vả.

– Câu chuyện đem đến một triết lí sống sâu sắc: sự sống vô cùng quý giá, nhất là khi con người cận kề với cái chết. Sự sống là không có gì có thể đánh đổi được. Cho dù trong cực khổ thế nào, con người vẫn luôn khát khao được sống.

⇒ Ý nghĩa: Qua câu trả lời của ông lão với Thần Chết “ Lão muốn ngài nhắc hộ bó củi lên cho lão”, Lép Tôn-xtôi muốn khẳng định: sự sống là đáng quý; con người dù lâm vào hoàn cảnh bất hạnh đến đâu, dẫu có gần kề cái chết, vẫn mong muốn được sống.

2. Bàn luận về giá trị của sự sống.

Vì sao phải biết quý trọng giá trị của sự sống?

– Vì quyền sống là quyền tự nhiên, bình đẳng, chính đáng mà mỗi người được tạo hóa ban cho. Được sống, được trải nghiệm, được cống hiến và tận hưởng cuộc sống là quyền và cũng là niềm hạnh phúc lớn lao của mỗi con người.

– Vì mỗi người chỉ sống có một lần và đời người là hữu hạn nên nếu không biết trân trọng, quý giá sự sống, ta sẽ sống hoài, sống phí, sống vô nghĩa. Nếu ta tự hủy hoại sự sống của bản thân là có tội với những người sinh ra, có tội với chính mình.

Vì sao không được đầu hàng số phận trước khi thần chết đến và mang chúng ta đi:

– Tư tưởng bi quan và lòng ham sống tồn tại song song trong con người. Nhưng, như một quy luật, sự sống luôn giành chiến thắng, chí ít là sự chiến thắng diễn ra trong tư tưởng con người.

– Cuộc sống luôn có muôn vàn khó khăn thử thách. Do đó, con người cần có bản lĩnh vượt qua chông gai trên hành trình đi tìm hạnh phúc; không nên vì một phút nản lòng mà có thể đánh mất cả cuộc đời mình.

Đánh giá:

– Câu chuyện đặt ra một vấn đề nhân sinh giàu ý nghĩa, cho thấy niềm tin vào sức sống của con người trước những khó khăn, thử thách của cuộc sống rằng trong mỗi con người, lòng ham sống luôn giành chiến thắng.

– Câu chuyện truyện có khả năng truyền động lực sống cho con người, nhất là những người đang buồn đau, tuyệt vọng…

3. Mở rộng, liên hệ:

– Câu chuyện gợi ra một vấn đề có ý nghĩa nhân sinh lớn lao, hướng con người một quan niệm sống cao đẹp: phải biết vươn tới một cuộc sống đích thực, một bản lĩnh trước cuộc sống nhiều thử thách.

– Cuộc sống luôn đặt ra cho con người muôn vàn khó khăn, thử thách nên bên cạnh lòng ham sống, con người cần có ý chí, nghị lực để vượt qua và để sự sống có thể chiến thắng cái chết.

– Trân trọng, quý giá sự sống không đồng nghĩa với ham sống, sợ chết, với thái độ sống ích kỉ, hèn nhát, chỉ chăm chăm giữ lấy sự sống của mình, kể cả phải hi sinh mang sống của người khác.

– Xã hội hiện đại với nhiều cạnh tranh, sức ép khiến con ngươi rơi vào những căn bệnh tâm lí trầm kha, có xu hướng tự hủy hoại sự sống của bản thân. Bản chất của những căn bệnh tâm lý ấy chính là nhận thức lệch lạc về giá trị sự sống.

– Câu chuyện hàm ý phê phán những người sống yếu hèn, dễ dàng gục ngã, tìm đến cái chết khi rơi vao nghịch cảnh.

– Dám đương đầu với nghịch cảnh, sống mạnh mẽ … là những phẩm chất cần thiết của con người trong thời đại mới.

4. Bài học rút ra:

– Cuộc sống không phải lúc nào cũng sung sướng nhưng giá trị của sự sống là vô giá, không gì có thể đánh đổi được và cũng không ai dám từ bỏ nó. Hãy yêu sự sống. Dù ở trong hoàn cảnh nào, con người ta cũng phải luôn hướng về phía cuộc sống, dù có lúc sẽ tuyệt vong.

– Mỗi người cần trân trọng sự sống của mình bằng cách nỗ lực vượt qua những giới hạn của bản thân để sống mạnh mẽ và có ý nghĩa.

–  Rèn luyện ý chí, nghị lực, sống có ý thức trách nhiệm với đời, với bản thân để dù hoàn cảnh thế nào vẫn không bi quan, gục ngã, đầu hàng hoàn cảnh.

– Một trong những cách thức thể hiện lòng ham sống, quý giá sự sống chính là tích cực học tập, đặt ra những mục tiêu để vươn tới và không chịu khuất phục khi gặp khó khăn.

– Như cây nến không thể cháy mà không có lửa; người không thể sống nếu không có đời sống tâm linh. Nhưng nếu quá tin vào tâm linh và định mênh, con người sẽ trở nên yếu đuối và có thể sai lầm.

Kết bài:

Đôi khi, việc lấy lại khát vọng sống ngay lúc chúng ta tuyệt vọng nhất có thể cứu mình khỏi sự hủy diệt. Cuộc sống của chúng ta được định hình bởi chính tâm trí của chúng ta. Chúng ta sẽ trở thành những gì chúng ta nghĩ. hãy tin tưởng vào chính mình và biết quý trọng sự sống ngay khi chúng ta có thể. Đừng bao giờ từ bỏ trước khi thần chết thực sự đến và mang chúng ta đi mãi mãi.

ĐỀ 43: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

ƯỚC NGUYỆN HAI HẠT MẦM

Ước vọng cũng như hạt giống đó. Chỉ biết khư khư giữ lấy nó thì chẳng có thể lớn lên được. Chỉ khi dùng mồ hôi, sức lực, tưới tắm vun trồng cho nó thì mới có thể biến thành hoa trái, mùa màng bội thu. 

Ngày xưa có hai đứa trẻ đều có nhiều ước vọng rất đẹp đẽ.

"Làm sao có thể thực hiện được ước vọng"

Tranh luận hoài 2 đứa trẻ mang theo câu hỏi đến cụ già, mong tìm những lời chỉ bảo.

Cụ già cho mỗi đứa trẻ một hạt giống, và bảo:

- Đấy chỉ là hạt giống bình thường, nhưng ai có thể bảo quản nó tốt thì người đó có thể tìm ra con đường thực hiện ước vọng!

Nói xong cụ già quay lại rồi đi khuất ngay.

Sau đó mấy năm , cụ già hỏi hai đứa trẻ về tình trạng bảo quản hạt giống.

Đứa trẻ thứ nhất mang ra một chiếc hộp được quấn bằng dây lụa nói

- Cháu đặt hạt giống trong chiếc hộp, suốt ngày giữ nó.

Nói rổi nó lấy hạt giống ra cho cụ già xem, thấy rõ hạt giống nguyên vẹn như trước.

Đứa trẻ thứ hai mặt mũi xám nắng, hai bàn tay nổi chai. Nó chỉ ra cánh đồng menh mông lúa vàng phấn khởi nói:

- Cháu đem hạt giống xuống đất mỗi ngày lo tưới nước chăm sóc bón phân diệt cỏ ....tới nay nó đã kết hạt mới đầy đồng.

Cụ già nghe xong mừng rỡ nói:

- Các cháu, ước vọng cũng như hạt giống đó. Chỉ biết khư khư giữ lấy nó thì chẳng có thể lớn lên được. Chỉ khi dùng mồ hôi, sức lực, tưới tắm vun trồng cho nó thì mới có thể biến thành hoa trái, mùa màng bội thu thôi! 

Nhận thức về câu chuyện

- Dẫn dắt: Tóm tắt câu chuyện và khái quát vấn đề cần nghị luận

Câu chuyện ngắn gọn mà ý nghĩa đã truyền tải đến chúng ta thông điệp quý giá: phải biết nuôi dưỡng, ấp ủ ước mơ và khát vọng của mình. Cũng như hạt giống, rồi một ngày nó sẽ trở thành vườn cây cối cho hoa thơm quả ngọt

- Giải thích: 

Ước mơ có lẽ không còn là một điều gì đó xa lạ với tất cả chúng ta. Ngay từ khi sinh, chúng ta đã ấp ủ, chăm chút bao nhiêu ước mơ của mình. Có những ước mơ ở lại với tuổi thơ tươi đẹp, nhưng cũng có những ước mơ bay theo chúng ta cùng năm tháng cho đến tận bây giờ. Mỗi khi vấp ngã, chúng ta lại nghĩ đến nó, và một lần nữa, ước mơ ấy thúc giục chúng ta đứng dậy biến nó thành hiện thực.

Ước mơ không chỉ đơn thuần là mơ ước, là giữ cho riêng mình mà phải là bắt tay vào hành động để mang điều mình mơ ước ấy vào trong cuộc sống hiện tại của mình

Suy nghĩ của bản thân từ câu chuyện

+ Có ước mơ, khát vọng đã là điều quý giá, nhưng hiện thực hóa giấc mơ ấy còn quan trọng hơn rất nhiều

+ Để ước mơ trở thành hiện thực, chúng ta phải khổ luyện, đổ mồ hôi, nước mắt để biến nó thành hiện thực

+ Cũng như hai cậu bé trong truyện kia, một cậu bé giữ hạt giống ấy trong cái hộp, bọc khăn rất cẩn thận nhưng không thể gặt hát được ước mơ của mình. Trong khi đó, cậu bé thứ 2 đem gieo hạt giống ấy, kết quả là thu được cả cánh đồng lúa bội thu. Ước mơ cũng thế, khư khư giữ lấy nó thì vẫn mãi chỉ là thứ vô hư trong trí tưởng tượng của chúng ta mà thôi, nhưng nếu chịu bỏ ra công sức thì nó chắc chắn sẽ thành hiện thực

+ Nếu có ước mơ và khát vọng mà không biến nó thành hiện thực thì cũng chỉ là sự ảo tưởng khoe khang với người khác

+ Hiện thực cuộc sống ngày nay: ...

+ Hình ảnh cậu bé: mặt mũi xám nắng, hai bàn tay nổi chai là biểu tượng cho sự gian lao, vất vả để thực hiện ước mơ của mình. Chính vì vậy, mỗi chúng ta cần có niềm tin, nghị lực vào cuộc sống để đưa ước mơ trở thành hiện thực

Bài học nhận thức và hành động

GIữa ước mơ và cuộc sống luôn có một sợi dậy kết nối với nhau. Điều quan trọng là làm sao chúng ta mang giấc mơ hòa vào trong cuộc sống, biến giấc mơ ấy thành hiện thực. Dù ước mơ nhỏ hay lớn, nó đều đáng được trân trọng. Và mỗi chúng ta, mỗi ngày, phải luôn không ngừng cố gắng để hiện thức hóa ước mơ của mình.

THAM KHẢO

Đã có ý kiến cho rằng “ước mơ có thành công hay không phụ thuộc vào những gì bạn làm ngày hôm nay”. Đúng như vậy, trong cuộc sống mỗi con người phải có những ước mơ để vươn lên, để sống cho ra sống, để có được thành công và hạnh phúc của chính mình. Nhưng thực hiện để thành công hóa ước mơ là một điều không dễ, nó là cả một nỗ lực phấn đấu của con người. Mượn hình ảnh hai hạt mầm và câu chuyện về chúng, câu chuyện hai hạt mầm đã gây ra một quan niệm sống rất tích cực, sống phải có ước mơ cao đẹp dám đương đầu với những khó khăn, thử thách để thực hiện ước mơ.

Chuyện “hai hạt mầm” kể về cách nghĩ và dẫn đến hành động giữa chúng, hạt mầm thứ nhất muốn lớn lên, bén rễ, đâm chồi nảy lộc, nở hoa dịu dàng nên đã mọc lên. Hạt mầm thứ hai sợ đất sâu tối tăm, sợ trồi non bị côn trùng nuốt, sợ trẻ con đùa nghịch vật hoa nên đã nằm im chờ đợi và thấy đây là một cách an toàn, thế nhưng kết cục là bị gà mổ tức khắc. Mượn câu chuyện của hạt mầm tác giả đã nêu lên và khẳng định một quan niệm nhân sinh, đúng đắn, tích cực. Con người sống phải có ước mơ, mong muốn những điều tốt đẹp trong tương lai, dám đối đầu với khó khăn để biến ước mơ thành hiện thực và tỏa sáng. Sống không có ước mơ, hèn nhát, sợ hãi thu động chỉ nhận được thất bại, thậm chí là sự hủy diệt là lối sống đảng phê bình.

Cuộc sống rất đa dạng và phong phú, có cơ hội cho con người lựa chọn, nhưng cũng lắm thử thách gian nan. Hành trình sống của con người là không ngừng vươn lên để sáng tạo, in dấu ấn trong cuộc đời. khó khăn không hoàn toàn là trở lực và là động lực thôi thúc hành động để đạt đến thành công. Hành động của con người dựa vào những gì mà họ mong muốn. Cuộc đời như một đường chạy, đường chạy nó không hề bằng phẳng mà rất nhiều chông gai, thử thách. Đó là những khó khăn mà chúng ta phải vượt qua, đã ước mơ thì đó là điều dĩ nhiên mà chúng ta phải làm. Gặp khó khăn không phải sợ sệt mà phải vượt qua chúng, học được những bài học, từ đó con người ta trưởng thành hơn đến gần với những ước mơ mà ta mong muốn hơn.

Ước mơ tạo nên bản lĩnh là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn giúp con người vượt qua khó khăn “xuyên qua đá cứng”, để sống và tận hưởng hương vị vẻ đẹp của cuộc đời. Ước mơ là động lực thôi thúc con người tìm tòi, khám phá, đóng góp sức mình làm cho cuộc sống trở nên tươi đẹp hơn. Mỗi con người sống là để ước mơ, vì vậy nó là cái nền tảng, cái gốc rễ cho tinh thần vượt khó, cho hành động không ngừng của con người. Ước mơ giúp con người ta có hướng sống tích cực, có suy nghĩ tích cực, từ đó có hành động tích cực. Suy cho cùng, ước mơ nuôi dưỡng tốt cả lý trí và hành động của con người. Người sống không có ước mơ chẳng khác nào đèn có giàu mà không cháy, suốt có bấc mà không bùng. Đó là những con người thụ động, sống không hành động là gánh nặng của xã hội, của cộng đồng.

Cuộc sống chỉ thực sự có ý nghĩa khi con người có ước mơ, khát vọng và nỗ lực vượt khó, chinh phục mọi thử thách để sinh tồn và phát triển. Ngược lại sợ hãi trước cuộc sống, không dám làm bất cứ điều gì, chỉ biết thu mình trong vỏ bọc hèn nhát, thụ động, chờ đợi con người sẽ trở nên yếu hèn. Xã hội chỉ chấp nhận và tôn vinh những người biết ước mơ và hiện thực hóa ước mơ của mình. Đó là những lối sống lành mạnh, từ ý nghĩ cho đến hành động, đó là những con người trưởng thành mạnh mẽ và cứng cỏi. Trong suy nghĩ của chính họ và cộng đồng thì cuộc sống quả là có ý nghĩa, bởi mình đã tận hưởng và tận hiến. Nhưng đối nghịch với đó chính là những con người sống thụ động, khiến cuộc sống dần mất đi thiên chức và ý nghĩa của nó. Con người lịch sự không nên sống theo lối sống nhút nhát, ít suy nghĩ và hành động như vậy.

Cuộc sống không ước mơ, không dám đương đầu với thực tế là cuộc sống vô vị, nhàm chán, sống thừa, sống vô ích, con người chỉ có thể sẽ chỉ nhận được thất bại, thậm chí có thể tan biến trong cuộc đời. Con người sinh ra là để cống hiến và hưởng thụ ước mơ và hành động. Đó là mốc quan hệ tất yếu trong sự sống của con người. Cuộc sống mà không ước mơ khiến ta chỉ như một khối xác thịt mà không suy nghĩ. Đó đã là điều không nên, hơn nữa xã hội là một cộng đồng mà tất cả mọi người đều ước mơ và hành động. Nếu chỉ mình ta sống thụ động, thì đó là một điều riêng biệt đáng chê trách. Nói tóm lại, con người sống phải có ước mơ hành động để cuộc sống trở nên có ý nghĩa hơn.

Trong thực tế, cuộc sống có biết bao tấm gương sống để ước mơ, để hành động và để thành công. Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký là một người như vậy, liệt hai tay từ thuở còn nhỏ, bất hạnh hơn so với bạn bè cùng trang lứa rất nhiều lần. Thế nhưng, ước mơ được đi học đã thôi thúc con người đầy nghị lực đó vẫn lên. Thày đã tập viết bằng chân, có những lúc cơn chuột rút tái phát, đau đớn vô cùng nhưng đó chỉ là những chuyện nhỏ đối với thầy. Bằng Mọi sự cố gắng thầy đã viết bằng chân rất đẹp trở thành một người thầy đáng quý của toàn dân tộc Việt Nam. Hai cô gái vàng của thể thao Việt Nam Nguyễn Ánh Viên là người đoạt huy chương vàng môn bơi lội trong SEA Games nhưng đằng sau vinh dự đó là có bao cố gắng Bao nỗ lực vươn qua khó khăn gian khổ của Ánh Viên… Đó là những tấm gương sáng ngời đáng để mọi người nhìn theo và học tập.

Tuy nhiên bên cạnh những người có ước mơ không ngừng vươn lên để sáng tạo cũng còn không ít người sợ hãi né tránh gian khổ khó khăn. Dường như đối với họ khó khăn thật sự không thể vượt qua là một điều mà dường như khi gặp nó là họ bất lực. Đó là cách sống thụ động đáng phê phán. Hãy bên cạnh những ước mơ cao đẹp của cộng đồng cũng có những ước mơ vụn vặt tầm thường ích kỷ vụ lợi cá nhân. Thuộc có những người có ước mơ mà không hành động thì đó cũng là điều đáng chê trách. Shakespeare đã từng khẳng định “ước mong mà không làm theo hành động, thì dù hi vọng có cánh cũng không bao giờ bay tới mục đích…”

Câu chuyện hai hạt mầm vừa là lời khuyên, vừa là động lực, cũng là lời phê phán. Trong xã hội ta nên biểu dương những người có ước mơ, có nghị lực vươn lên. Ước mơ của họ cũng là ước mơ của xã hội của cộng đồng, đó là những ước mơ chân chính cố gắng vươn lên, cố gắng hành động sẽ đạt được mục đích, được xã hội kính trọng. Ngược lại câu chuyện còn là lời phê phán những người sống không có ước mơ, chủ động, ngại khó, ngại khổ, không có ý chí, nghị lực. Đó là những người yếu đuối trước khó khăn, không kiên trì chỉ biết kêu ca để thời gian trôi đi một cách phí phạm, là một cuộc sống vô nghĩa, sống hoài, sống phí.

Qua câu chuyện “hai hạt mầm”, chúng ta như được thức tỉnh giấc mơ. Tuy nhiên ước mơ trong cuộc sống phải là một ước mơ cao đẹp, vì xã hội thì mới đáng trân trọng. Nếu là những ước mơ cá nhân, những tư lợi riêng thì phần nào đã quay ngược lại với ý nghĩa nhân sinh của câu chuyện. Hơn nữa ước mơ là cái gốc, cái nền cho mọi suy nghĩ, hành động của chúng ta. Có ước mơ tốt thì dĩ nhiên nó sẽ sản sinh ra ý nghĩ rất tốt, và hành động tốt, hoặc ngược lại. Nói như vậy, ta không quá đề cao vai trò của ước mơ mà quên đi cái nhiệm vụ thực tại. Ước mơ cao đẹp, hành động chính đáng mới đúng là người hoàn thiện.

Bản thân chúng ta đang là học sinh ngồi trên ghế nhà trường, phải không ngừng hành động để xây dựng tương lai tốt đẹp hơn. biểu hiện đó chính là những ước mơ tốt đẹp, là cố gắng học tập để hiện thực hóa ước mơ đó và đó là sự rèn luyện để xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn. Đó chính là một viên gạch nhỏ, từ ngay ngày đầu hôm nay để sau này bồi đắp một ngôi nhà mà chúng ta luôn tự hào về ngôi nhà đó, ngôi nhà của thành công, giấc mơ của vinh dự và của sự nỗ lực.

Qua câu chuyện “hai hạt mầm”, chúng ta đã phần nào ý thức được vai trò của ước mơ và hành động. Ước mơ cao đẹp phải đi đến với hành động, phải dám đương đầu với khó khăn, thử thách để hiện thực mơ ước. Và cuộc sống phải trọn vẹn, ước mơ phải hoàn chỉnh thì đó mới là cuộc sống đúng nghĩa, như Tố Hữu đã viết.

“Nếu là con chim chiếc lá,

thì con chim phải hót chiếc lá phải xanh”.

Một câu chuyện đơn giản nhưng biết bao ý nghĩa rút ra từ đó, chúng ta phải hành động ngay từ hôm nay để sau này nhìn quay lại ta không phải ân hận vì những năm tháng đã sống hoài, sống phí./.

ĐỀ 44: Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu chuyện sau đây:

BÍ QUYẾT BÓC LẠC

Có một ông lão tuổi tác đã cao, muốn nhường quyền quản lí gia đình cho con trai. Nhưng ông có tới hai người con trai, biét nhường cho đứa nào đây?

Một buổi tối, ông gọi hai người con trai lại và nói: “Ở đây có hai túi lạc, các con mang đi bóc vỏ, xem bên trong có phải toàn là lạc đỏ không. Ai bóc xong sớm, lại đưa ra được đáp án chính xác, người ấy sẽ xứng đáng trở thành người quản lí gia đình sau này.

Người anh cả vừa về đến phòng đã lao vào bóc vỏ ngay, không làm lỡ mất một giây phút nào với niềm tin mình sẽ chiến thắng. Người em trai vừa đi vừa nghĩ: “Rốt cuộc, bố muốn có đáp án gì nhỉ? Chắc chắn không phải là bóc từng củ lạc ra, nếu vậy, mình với anh cả phải thi cái gì? Anh cả làm gì cũng nhanh hơn mình nên phải nghĩ cách mới được”.

Thời gian trôi đi rất nhanh. Người anh cả đã thức trắng một đêm để hoàn thành công việc. Còn người em thì đã lên giường ngủ từ sớm rồi.

Sáng hôm sau, khi người anh đến gặp bố thì người em đã có mặt ở đó. Điều kì lạ là người em mang theo một túi lạc chưa bóc vỏ. Ông bố nói: “Con út đến trước nên được quyền nói trước”. Người em liền nói: “Tất cả lạc trong túi đều có vỏ đỏ”, Người anh tức tối gắt lên: “Em còn chưa bóc hết, làm sao biết được?”. Người em đáp:
– Em không bóc toàn bộ nhưng em đã phân loại chúng ra: loại mập, loại lép, loại to_, loại nhỏ, loại sạch, loại đã bị đen, loại có một nhân, loại có hai nhân, loại có ba nhân, … Sau đó, em chọn lấy đại diện của từng nhóm rồi bóc ra, kết quả là đều màu đỏ. Vì vậy, em kết luận được rằng, tất cả lạc trong túi đều có vỏ đỏ.

Người bố vui vẻ gật đầu và tuyên bố người em sẽ quản lí gia đình sau này.

HƯỚNG DẪN

a) Nêu vấn đề nghị luận: Dẫn dắt, giới thiệu và nêu được vấn đề.

b) Giải thích ý nghĩa câu chuyện: Trước khi làm việc, nhất là những việc khó khăn, cần động não suy nghĩ để tìm ra phương pháp tốt nhất, khoa học nhất, nhằm đạt kết quả nhanh, ít tốn công sức.

c) Bàn luận

– Trước một công việc, sự lo lắng, tập trung công sức để giải quyêt nó (như người anh trong câu chuyện) là đáng trân trọng. Nhưng không phải công việc nào cũng phải dựa vào sức lực, tốn kém thời gian mới thực hiện được. Nghĩ ra cách, tìm ra phương pháp tối ưu để đạt được hiệu quả một cách nhanh nhất nhưng vẫn đảm bảo sự chính xác, khoa học là biểu hiện của lối làm việc ở những người có đầu óc, có bản lĩnh và sự tự tin.

– Trong thực tế, vẫn còn không ít người tỏ ra máy móc, thụ động trong xử lí công việc. Đứng trước khó khãn, họ chưa tỏ rõ được bản lĩnh trí tuệ của mình, phần lớn vẫn đựa vào sức mạnh cơ bắp và triết lí “cần cù bù thồng minh” để làm việc. Đó là những quan niệm cần chấn chỉnh.

–  Câu chuyện là một bài học lớn về cách thức xử lí công việc. Một sự việc chắc chắn có nhiều cách giải quyết nhưng sẽ có một giải pháp tối ưu. Mỗi người cần biết lựa chọn giải pháp phù hợp với bản thân để thực thi có hiệu quả.

d) Bài học nhận thức và hành động

–  Trí tuệ, phương pháp khoa học mới là điều quan trọng. Một người thất thế (em út, làm gì cũng chậm hơn anh) nhưng nhờ có trí tuệ, sự thông minh nên được đảnh giá cao hơn.

–  Luôn có ý thức động não để tìm ra cách thức xử lí công việc, học tập nhanh và hiệu quả.