Đề Thi HSG Hóa 9 Sở GD Hà Tĩnh 2025-2026 Có Đáp Án

PHẦN I. PHẦN CHUNG DÀNH CHO TẤT CẢ THÍ SINH (4,0 điểm)

Từ câu 1 đến câu 12: mỗi câu thí sinh chỉ chọn một phương án A, B, C hoặc D.

Câu 13: thí sinh chọn phương án trả lời đúng hoặc sai cho mỗi ý a, b, c, d.

Câu 1. Động năng của một vật khi chuyển động với tốc độ là 4 J. Khi vật đó chuyển động với tốc độ thì sẽ có động năng là

A. 2 J. B. 8 J. C. 16 J. D. 12 J.

Câu 2. Đơn vị nào sau đây không phải là đơn vị đo công suất?

A. kWh. B. W. C. J/s. D. HP.

Câu 3. Sợi quang là một trong những ứng dụng quan trọng của hiện tượng phản xạ toàn phần, nó cho ánh sáng truyền qua mà hầu như không giảm cường độ. Mỗi sợi quang gồm: Phần lõi trong suốt bằng thủy tinh có chiết suất n₁ và lớp vỏ cũng trong suốt bằng thủy tinh có chiết suất n₂ (Hình A.1). Giá trị chiết suất của phần lõi và lớp vỏ phải thỏa mãn điều kiện nào sau đây?

A. n₁ > n₂. B. n₁ < n₂. C. n₁ = n₂. D. n₂ = n₁.

Câu 4. Trong chân không tốc độ của ánh sáng c = 3,00.10⁸ m/s. Một ánh sáng đơn sắc truyền trong nước, biết chiết suất của nước đối với ánh sáng đơn sắc này là n = 1,33. Tốc độ truyền ánh sáng đơn sắc trong nước bằng

A. 1,25.10⁸ m/s. B. 2,26.10⁸ m/s. C. 1,50.10⁸ m/s. D. 2,50.10⁸ m/s.

Câu 5. Ethylic alcohol là tên gọi của chất nào sau đây?

A. CH₃COOH. B. C₂H₄. C. C₂H₆. D. C₂H₅OH.

Câu 6. Chất nào sau đây là hydrocarbon?

A. C₂H₅OH. B. CH₄. C. CH₃NH₂. D. CH₃COOC₂H₅.

Câu 7. Dung dịch nào sau đây có thể hòa tan được CaCO₃?

A. Cồn 70^o. B. Giấm ăn. C. Nước vôi trong. D. Dung dịch NaCl.

Câu 8. Chất nào sau đây có khả năng làm mất màu dung dịch bromine?

A. CH₄. B. C₂H₅OH. C. C₂H₄. D. CH₃COOH.

Câu 9. Cho biết allele A trội hoàn toàn so với allele a. Theo lí thuyết, khi không có đột biến xảy ra thì phép lai nào sau đây cho đời con 100% cá thể có kiểu hình trội?

A. aa x aa. B. Aa x aa. C. Aa x Aa. D. AA x aa.

Câu 10. Cơ thể có kiểu gene Aabb giảm phân bình thường cho tối đa bao nhiêu loại giao tử?

A. 1. B. 2. C. 3. D. 4.

Câu 11. Allele B bị đột biến thay thế một cặp nucleotide A-T bằng một cặp nucleotide G-C tạo thành allele b. Số liên kết hydrogen của allele b so với allele B sẽ

A. giảm 1. B. tăng 1. C. tăng 2. D. tăng 3.

Câu 12. Ở người, bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội là 2n = 46. Theo lí thuyết, số lượng nhiễm sắc thể trong một giao tử bình thường là

A. 23. B. 46. C. 47. D. 24.

Câu 13. Các vận động viên thể thao trước khi tham gia thi đấu thường có một thời gian luyện tập trên núi cao để nâng cao thể lực, tăng sức bền, từ đó nâng cao thành tích thi đấu.

a) Càng lên cao nồng độ oxygen trong khí quyển càng giảm.

b) Cố định mốc thế năng, càng lên cao thế năng của vận động viên càng tăng.

c) Khi luyện tập trên núi cao làm giảm số lượng hồng cầu trong máu.

d) Càng lên cao áp suất khí quyển càng tăng.

PHẦN II. PHẦN TỰ CHỌN (16,0 điểm)

B. CHẤT VÀ SỰ BIỂN ĐỔI CỦA CHẤT

Cho biết:

- Số hiệu nguyên tử của một số nguyên tố: H=1; N=7; O=8; F=9; Na=11; Mg=12; Al=13; S=16.

- Khối lượng nguyên tử các nguyên tố: H=1; C=12; N=14; O=16; Na=23; Mg=24; P=31; Cl =35,5; K=39.

Câu 1. (2,0 điểm)

Hình B.1 lần lượt là sơ đồ cấu tạo nguyên tử của 2 nguyên tố X và Y:

1) Hãy xác định vị trí của nguyên tố X, Y trong bảng tuần hoàn (ô nguyên tố, chu kì, nhóm).

2) Mỗi nguyên tố X, Y tạo các hợp chất với lần lượt các nguyên tố hydrogen, nguyên tố sodium. Hãy viết 1 công thức phân tử minh họa cho mỗi trường hợp đó. Từ đó cho biết loại liên kết trong phân tử mỗi hợp chất đó.

3) Khi trời mưa có sấm sét, đơn chất X có thể phản ứng với đơn chất Y qua các chuyển hóa trong tự nhiên tạo ra một loại phân bón hóa học, đó là loại phân bón nào? Giải thích.

Câu 2. (2,0 điểm)

Giấm ăn có thể làm từ một số loại trái cây như nho, táo, lê, ... Các loại giấm này thường có hương vị thơm ngon và tốt cho sức khoẻ khi sử dụng hợp lí. Quá trình biến táo thành giấm tương đương với quá trình chuyển đường (C₆H₁₂O₆) trong quả táo thành acetic acid, quá trình này được biểu diễn theo sơ đồ sau: C₆H₁₂O₆ → C₂H₅OH → CH₃COOH.

Từ 10 kg một loại táo có chứa 12% lượng đường (C₆H₁₂O₆) điều chế được V lít giấm táo có nồng độ acetic acid 5%. Biết khối lượng riêng của giấm là 1,06 g/mL, hiệu suất của cả quá trình đạt 70,4%, các chất còn lại trong táo không chuyển hoá thành acetic acid.

1) Viết các phương trình phản ứng xảy ra.

2) Tính V.

3) Trong điều kiện khác, quá trình lên men còn thu được lactic acid có công thức cấu tạo

CH₃-CH(OH)-COOH. Viết phương trình phản ứng khi cho lactic acid phản ứng với: Na, NaOH, NaHCO₃.

Câu 3. (2,0 điểm)

1) Hãy giải thích các hiện tượng sau:

a) Có thể dùng nước nóng để rửa bát đĩa dính dầu mỡ từ chất béo.

b) Để thông ống bị tắc nghẽn dầu mỡ (chất béo) lâu ngày người ta có thể dùng xút đặc (NaOH).

2) Khi đun nóng một triester của glycerol với acid béo trong dung dịch NaOH người ta thu được glycerol và hỗn hợp hai muối có công thức C₁₇H₃₅COONa và C₁₇H₃₃COONa với tỉ lệ số mol hai muối tương ứng 2:1. Hãy viết các công thức cấu tạo phù hợp với ester trên.

3) Cần bao nhiêu tấn chất béo chứa 89% khối lượng tristearin [(C₁₇H₃₅COO)₃C₃H₅] (còn lại là tạp chất trơ) để sản xuất được 1 tấn xà phòng chứa 72% khối lượng sodium stearate. Biết hiệu suất phản ứng đạt 80%.

Câu 4. (2,0 điểm)

1) Trên bao bì của một loại phân bón tổng hợp có ghi NPK 16-16-8.

a) Hãy cho biết ý nghĩa của các con số trên.

b) Một người nông dân dùng 1 bao chứa 50 kg phân bón trên để bón cho cây trồng. Hãy tính khối lượng của mỗi loại nguyên tố dinh dưỡng N, P, K trong bao phân bón đó.

2) Để xác định nồng độ acetic acid có trong một mẫu giấm ăn, một nhóm học sinh tiến hành thí nghiệm sau:

- Bước 1: Pha loãng 10,00 mL giấm ăn bằng nước cất trong bình định mức được 100,00 mL dung dịch X. Lấy 10,00 mL dung dịch X cho vào bình tam giác rồi thêm vài giọt chất chỉ thị phenolphtalein.

- Bước 2: Tráng sạch burette bằng nước cất, sau đó tráng lại bằng một ít dung dịch NaOH 0,02 M. Lắp dụng cụ như Hình B.2. Cho dung dịch NaOH 0,02 M vào cốc thủy tinh, sau đó rót vào burette (đã khóa) và chỉnh về vạch 0.

- Bước 3: Vặn khóa burette để dung dịch NaOH trong burette chảy từ từ từng giọt vào bình tam giác, đồng thời lắc đều bình. Quan sát đến khi dung dịch trong bình tam giác chuyển từ không màu sang màu hồng bền trong khoảng 20 giây thì dừng lại.

- Bước 4: Ghi lại thể tích dung dịch NaOH đã dùng. Lặp lại thí nghiệm 3 lần.

a) Viết phương trình hóa học của phản ứng xảy ra.

b) Thể tích dung dịch NaOH 0,02 M trong 3 lần thí nghiệm được ghi lại như sau:

Tính nồng độ mol/L của acetic acid trong mẫu giấm ăn trước khi pha loãng.

Câu 5. (2,0 điểm)

Tốc độ phản ứng là đại lượng chỉ mức độ nhanh hay chậm của một phản ứng hóa học.

1) Trong mỗi trường hợp sau, yếu tố nào ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng?

a) Thanh củi được chẻ nhỏ hơn thì sẽ cháy nhanh hơn.

b) Nhiệt độ ngọn lửa khi đốt cháy acetylene trong oxygen nguyên chất cao hơn nhiều khi đốt trong không khí.

c) Khi rắc men vào tinh bột đã được nấu chín (cơm, ngô, khoai, sắn) để ủ rượu thì tốc độ lên men rượu sẽ nhanh hơn.

d) Khi bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh thì thực phẩm tươi lâu hơn.

2) Cho phản ứng: aA + bB → eE + dD (*)

Tốc độ trung bình của phản ứng (*) được tính dựa theo sự thay đổi nồng độ của một chất bất kì trong phản ứng theo quy ước:

Với: ∆C = C₂ – C₁, ∆t = t₂ – t₁ lần lượt là biến thiên nồng độ và biến thiên thời gian tương ứng; C₁, C₂ lần lượt là nồng độ của một chất tại thời điểm tương ứng t₁ và t₂.

Khi nghiên cứu phản ứng phân hủy H₂O₂ trong dung dịch nước ở 25⁰C với xúc tác MnO₂ theo phản ứng:

2H₂O₂(aq) 2H₂O(l) + O₂(g)

Kết quả đo nồng độ H₂O₂ còn lại theo thời gian được ghi lại trong bảng sau:

a) Tính tốc độ trung bình theo H₂O₂ (M/phút) trong các khoảng thời gian sau: Từ 0 đến 200 phút; từ 200 phút đến 400 phút; từ 400 phút đến 600 phút. Nhận xét sự thay đổi tốc độ phản ứng theo thời gian và giải thích.

b) Khi tăng nhiệt độ thêm 10⁰C thì tốc độ phản ứng tăng từ 2 đến 4 lần và làm thời gian kết thúc phản ứng giảm. Người ta gọi số lần tăng của tốc độ phản ứng khi nhiệt độ tăng thêm 10⁰C là hệ số nhiệt độ của tốc độ phản ứng và kí hiệu là γ. Ở 25⁰C có MnO₂ làm xúc tác, 100 mL dung dịch H₂O₂ 0,1M bị phân hủy hoàn toàn sau 40 phút. Hệ số nhiệt độ của phản ứng là 2,2. Tính thời gian để phản ứng kết thúc ở 45⁰C.

Câu 6. (2,0 điểm)

1) Cho 10 mL dung dịch hồ tinh bột loãng vào cốc, thêm tiếp 2 mL dung dịch H₂SO₄ 20% vào rồi đun sôi dung dịch trong cốc khoảng 5 phút sau đó để nguội. Nhỏ từ từ từng giọt dung dịch NaOH 10% vào cốc và khuấy đều đến khi dung dịch trong cốc không làm thay đổi màu quỳ tím thì dừng lại.

a) Viết các phương trình hóa học của các phản ứng xảy ra trong quá trình trên.

b) Mô tả các hiện tượng xảy ra khi cho dung dịch thu được ở trên tác dụng với:

+ Dung dịch iodine.

+ AgNO₃ trong dung dịch NH₃.

2) Xăng E5 là một loại xăng sinh học, được tạo thành khi trộn 5 thể tích C₂H₅OH (D=0,789g/mL) với 95 thể tích xăng truyền thống. Giả sử xăng truyền thống chỉ chứa hai alkane C₈H₁₈ và C₉H₂₀ (tỷ lệ mol tương ứng 3 : 4, D= 0,7g/mL). Biết nhiệt lượng tỏa ra khi đốt cháy 1 mol các chất trong xăng E5 như sau:

Trung bình một chiếc xe máy di chuyển được 1 km thì cần một nhiệt lượng chuyển thành công cơ học có độ lớn là 227 kJ. Một người đi xe máy di chuyển từ cầu Bến Thuỷ đến Đèo Ngang với quãng đường là 120 km thì cần tối thiểu bao nhiêu lít xăng E5?

Biết hiệu suất sử dụng nhiên liệu của động cơ xe máy là 40%.

Câu 7. (2,0 điểm)

Hiệu ứng nhà kính là một trong các nguyên nhân gây ra sự biến đổi khí hậu. Ngoài CO₂, một số khí khác cũng gây nên hiệu ứng nhà kính, trong đó có methane (CH₄). Chỉ số GWP (Global Warming Potential) của một khí thường được sử dụng để đánh giá mức độ gây hiệu ứng nhà kính. Giá trị GWP càng lớn, mức độ gây hiệu ứng nhà kính càng cao. GWP của CO₂ và CH₄ tương ứng là 1,0 và 25,0 (cùng một khối lượng, khí methane gây hiệu ứng nhà kính mạnh gấp 25 lần CO₂).

Mỗi ngày, một nhà máy trong khu công nghiệp thải ra 2500 kg CO₂ và 80 kg CH₄.

1) Tính tổng khối lượng phát thải tương đương CO₂ của khu công nghiệp trong 1 ngày.

2) Giả sử có một hệ thống thu hồi CH₄ với hiệu suất 85% (nghĩa là chỉ còn 15% CH₄ thoát ra khí quyển). Tính khối lượng phát thải CO₂ được giảm đi của khu công nghiệp trong một ngày nếu hệ thống thu hồi này hoạt động hiệu quả.

3) Nhà máy không thu hồi CH₄ mà áp dụng công nghệ đốt cháy hoàn toàn CH₄ thành CO₂ để giảm tác động hiệu ứng nhà kính. Nếu toàn bộ lượng CH₄ thải ra được đốt cháy hoàn toàn. Bằng tính toán, hãy cho biết độ giảm thiểu phát thải tương đương CO₂ trong một ngày là bao nhiêu kg?

4) Theo em, cần phải làm gì để góp phần làm giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính?

Câu 8. (2,0 điểm)

Khoáng chất X (đã loại bỏ tạp chất) có trong tự nhiên. Nung X đến phản ứng hoàn toàn, thu được sản phẩm gồm khí, hơi và chất rắn chỉ có MgO. Mặt khác, hoà tan hết 9,32 gam X bằng 100 mL dung dịch HCl 2,5 M thu được 1983,2 mL (ở đkc) khí CO₂ và dung dịch Y (chỉ chứa 1 muối và HCl dư). Để trung hòa lượng HCl trong Y cần dùng 20 mL dung dịch NaOH 2,5 M. Biết phân tử khối của X nhỏ hơn 500.

1) Xác định công thức phân tử của X.

2) Viết các phương trình phản ứng xảy ra.

--------- HẾT ---------

- Thí sinh không được sử dụng tài liệu.

- Giám thị không giải thích gì thêm.

Họ và tên thí sinh: Số báo danh …….

HƯỚNG DẪN CHẤM PHẦN B: CHẤT VÀ SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT

Lưu ý: - Hướng dẫn chấm gồm có 04 trang.

- Trong trường hợp thí sinh làm cách khác, nếu kết quả đúng vẫn cho điểm tối đa.

PHẦN I. HƯỚNG DẪN CHẤM PHẦN CHUNG (4 ĐIỂM)

Từ câu 1 đến câu 12: Mỗi câu đúng: 0,25 điểm.

Câu 13: Mỗi ý đúng: 0,25 điểm.

PHẦN II. HƯỚNG DẪN CHẤM PHẦN RIÊNG (16 ĐIỂM):

------------------------------HẾT------------------------