Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (1,0 điểm): Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Mỗi câu thí sinh chỉ chọn một phương án.G

Câu 1: Các chất nào sau đây trong thức ăn được biến đổi về mặt hóa học qua quá trình tiêu hóa?

1. Vitamin 3. Gluxit 4. Protein
2. Axit amin 5. Lipid
3. 1, 2, 3 B. 2, 3, 4 C. 3, 4, 5 D. 1, 4, 5

Câu 2: Sau khi trải qua quá trình tiêu hoá ở ruột non, protein sẽ được biến đổi thành

A. glucose       B. acid béo C. amino acid       D. glycerol

Câu 3: Nhận định nào sau đây là đúng khi nói về về người có nhóm máu AB :

1. Người có nhóm máu AB có thể truyền máu cho người có nhóm máu O và A
2. Người có nhóm máu AB không thể tiếp nhận máu của người có nhóm máu B và AB
3. Người có nhóm máu AB có thể tiếp nhận máu của những người có nhóm máu A,B, AB và O
4. Người có nhóm máu AB có thể truyền máu cho những người có nhóm máu A và B.

Câu 4: Ngăn tim dày nhất, mỏng nhất lần lượt là:

A. Tâm thất phải, tâm nhĩ trái C. Tâm thất trái, tâm nhĩ phải

1. Tâm thất phải, tâm nhĩ phải D. Tâm thất trái, tâm nhĩ trái

Phần II. Câu trắc nghiệm đúng sai (1,0 điểm): Trong mỗi ý a), b), c), d) ở câu 5 thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 5. Ở một loài động vật, xét một tế bào sinh dục chín có chứa một cặp NST tương đồng thực hiện quá trình giảm phân tạo giao tử như hình bên dưới.

Quan sát hình trên, cho biết các nhận định sau đây là đúng hay sai?

a) Tế bào này là tế bào sinh tinh.

b) Hiện tượng này không làm thay đổi thành phần và trật tự sắp xếp các gen trên NST.

c) Tỉ lệ các loại giao tử tạo ra khi tế bào trên giảm phân là 1 : 1 : 1 : 1.

d) Nếu trong cơ thể chứa tế bào này có 10% tế bào xảy ra hiện tượng như trên thì loại giao tử BV là 45%.

Phần III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn (1,0 điểm): thí sinh trả lời từ câu 6 đến câu 9

Câu 6: Một gene có tổng 3900 liên kết hydrogen, trong gene có số nucleotide loại G nhiều hơn loại A là 10%, số nucleotide loại G trong gene là ......... nucleotide.

Câu 7: Hai phân tử DNA chứa đoạn N15 có đánh dấu phóng xạ. Trong đó, DNA thứ nhất được tái bản 3 lần, DNA thứ 2 được tái bản 4 lần đều trong môi trường chứa N14. Số phân tử DNA con chứa N15 chiếm tỷ lệ bao nhiêu?

Câu 8: Trong khẩu phần ăn hàng ngày của 1 học sinh nữ lớp 8 có chứa 700g gluxit, 250 gam prôtêin, 30 gam lipit. Hiệu suất tiêu hóa và hấp thụ của gluxit là 95%, protein là 85 %, lipit là 70 %. Hãy xác định tổng năng lượng mà học sinh đó sản sinh ra trong ngày khi phân giải hoàn toàn các chất có trong khẩu phần ăn nói trên.

(Biết rằng: 1 gam prôtêin khi được phân giải hoàn toàn bởi 0,97 lít ôxi sẽ giải phóng ra 4,1 kcal, 1 gam lipit khi được phân giải hoàn toàn bởi 2,03 lít ôxi sẽ giải phóng ra 9,3 kcal, 1 gam gluxit khi được phân giải hoàn toàn bởi 0,83 lít ôxi sẽ giải phóng ra 4,3 kcal)

Câu 9: Cho các chất: Carbohydrate, Vitamin , Lipid, Protein, Nước. Có mấy chất bị biến đổi thành chất khác qua quá trình tiêu hoá?

Phần IV. Tự luận (7 điểm)

Câu 1: (1,0 điểm): Cho các loài sinh vật sau : cỏ , ếch , thỏ, châu chấu, rắn , đại bàng, sán kí sinh ở động vật, giun đất, vi sinh vật phân giải .

1. Nêu điều kiện cần thiết để các loài sinh vật trên thành 1 quần xã sinh vật

2. Nếu loại bỏ hết cỏ thì quần xã đó sẽ bị biến đổi như thế nào?

Câu 2: (1,5 điểm): Trong một khu vườn, cây thân gỗ làm thức ăn cho sâu đục ;hoa của chúng cung cấp mật và phấn hoa cho bướm, ong; quả làm mồi cho chim ăn quả và sâu hại quả ; rễ cây làm thức ăn là chuột. Sự hiện diện của chim sâu giúp tiêu diệt được sâu đục thân và bướm, nhưng chim sâu lại làm mồi cho chim săn mồi cỡ lớn. Ngoài ra, trong đất còn hiện diện rất nhiều sinh vật thuộc nhóm phân hủy xác như giun đất, vi sinh vật, nấm, địa y. Ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, không khí, đất, nước... giúp sinh vật phát triển tốt hơn.
1. Em hãy kể tên và xác định cụ thể thành phần nhân tố vô sinh và hữu sinh hiện diện trong khu vườn?

2. Dựa vào mối quan hệ dinh dưỡng của các sinh vật hiện diện trong khu vườn em hãy thiết kế các chuỗi thức ăn hoàn chỉnh với các thành phần sinh vật thích hợp nhiều mắc xích nhất ? Và làm thành 1 lưới thức ăn hoàn chỉnh ?

Câu 3: (1,0 điểm)

1. Mạch khuôn của một gen chứa trình tự các nucleotide 3’ – TTCAGTCGT -5’. Hãy vẽ mạch không làm khuôn và trình tự mARN, chỉ rõ các đầu 5’ và 3’. Hãy so sánh trình tự nucleotide của 2 mạch vừa được vẽ.

2. Giả sử mạch không làm khuôn ở câu 1 được dùng để phiên mã thay cho mạch làm khuôn bình thường. Hãy vẽ trình tự mARN và trình tự các axit amin trên chuỗi polypeptide được dịch mã. Dự đoán chuỗi polypeptide được tạo ra từ mạch không làm khuôn sẽ biểu hiện chức năng như thế nào so với chuỗi polypeptide thông thường?

Câu 4: (1,5 điểm)

1. Tính đặc thù của mỗi loại DNA do yếu tố nào quy định? Nêu chức năng cơ bản của DNA.

2. Ruồi giấm, giả sử gen B có 1560 liên kết hiđrô, trong đó số nuclêôtit loại G bằng 1,5 lần số nuclêôtit loại A. Gen B bị đột biến thành gen b, làm cho gen b kém gen B hai liên kết hiđrô. Biết rằng đột biến chỉ liên quan tối đa hai cặp nuclêôtit và không làm thay đổi chiều dài của gen. Xác định dang đột biến và tính số nuclêôtit loại A liên quan đến các gen trên trong kiểu gen Bb.

Câu 5: (2,0 điểm)

1. Phân biệt nguyên phân và giảm phân.

2. Một loài có bộ nhiễm sắc thể (NST) 2n = 40. Xét một nhóm tế bào của loài mang 640 NST đơn đang phân li về 2 cực của tế bào. Nhóm tế bào trên đang ở kì nào của quá trình phân bào? Số lượng tế bào của nhóm là bao nhiêu? Biết không xảy ra đột biến.

3. Trong ống dẫn sinh dục có 5 tế bào sinh dục thực hiện sự phân bào nguyên phân liên tiếp một số đợt đòi hỏi môi trường nội bào cung cấp nguyên liệu để tạo ra 1240 NST đơn. Các tế bào con sinh ra đều giảm phân tạo ra các giao tử, môi trường nội bào cung cấp thêm nguyên liệu tương đương 1280 NST đơn. Biết hiệu suất thụ tinh của giao tử bằng 10%, đã hình thành 16 hợp tử.

a. Xác định bộ NST 2n của loài.

b. Xác định giới tính của cơ thể sinh vật đã tạo ra các giao tử đó.

--- Hết ---

UBND THỊ XÃ KINH MÔN PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO		HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 CẤP TỈNH NĂM HỌC 2024 - 2025 MÔN KHTN (Sinh học) (Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)
Câu	Nội dung		Điểm
Trắc nghiệm			3,0
	Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (1,0 điểm): mỗi câu đúng được 0,25 điểm 1. C 3. C 2. C 4. B Phần II. Câu trắc nghiệm đúng sai (1,0 điểm): - Thí sinh chỉ lựa chọn chính xác 01 ý được 0,1 điểm - Thí sinh chỉ lựa chọn chính xác 02 ý được 0,25 điểm - Thí sinh chỉ lựa chọn chính xác 03 ý được 0,50 điểm - Thí sinh lựa chọn chính xác cả 04 ý được 1,0 điểm 5. a – Đ ; b – S ; c – S ; d - Đ Phần III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn (1,0 điểm): Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm Câu 6. 900 Câu 7. 1/6 Câu 8. 3926 Câu 9. 3
Tự luận			7,0
Câu 1 (1,0 đ)	a. Điều kiện trở thành một quần xã: - Số lượng cá thể mỗi loài đủ lớn để tạo thành một quần thể. - Các quần thể phải cùng chung sống trong một sinh cảnh; trải qua một số thế hệ. - Giữa các loài có mối quan hệ sinh thái tương hỗ gắn bó với nhau, đặc biệt là quan hệ dinh dưỡng. b. Nếu loại bỏ hết cây cỏ thì quần xã đó sẽ bị biến đổi: - Mất sinh vật sản xuất làm cho những động vật như châu chấu, thỏ, ếch mất nguồn thức ăn, phát tán đi nơi khác hoặc bị tiêu diệt, dẫn tới rắn, đại bàng mất nguồn thức ăn cũng phát tán đi nơi khác hoặc bị tiêu diệt; sán kí sinh cũng đi theo vật chủ (chết hoặc phát tán đi nơi khác). - Giun đất và vi sinh vật phân giải còn tồn tại cho đến khi hết nguồn hữu cơ trong đất cũng bị huỷ diệt. Kết quả là quần xã tan rã dần.		0,25 0,25 0,25 0,25
Câu 2 (1,5 đ)	a. Khu vườn được coi là một hệ sinh thái, gồm: * Nhân tố vô sinh: Ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, không khí, đất, nước... * Nhân tố hữu sinh: - Nhóm sinh vật sản xuất: cây thân gỗ, địa y. - Nhóm sinh vật tiêu thụ: sâu đục thân, bướm, ong, chim, sâu hại quả, chuột, chim sâu, chim săn mồi. - Nhóm sinh vật phân hủy: giun đất, vi sinh vật, nấm. b.* Chuỗi thức ăn: - Cây thân gỗ → Sâu đục thân → Chim sâu →Chim săn mồi - Cây thân gỗ → Sâu hại quả → Chim sâu → Chim săn mồi - Cây thân gỗ → Bướm → Chim sâu→ Chim săn mồi - Cây thân gỗ → Ong → Chim sâu → Chim săn mồi - Cây thân gỗ → Chuột → Chim săn mồi * Lưới thức ăn:		0,5 0,5 0,5

Phần I. (1,0 điểm): Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh chỉ chọn một phương án trả lời đúng.

Câu 1. Các hoạt động tiêu hóa diễn ra ở dạ dày là:

I. Tiết dịch vị

II.Tiết nước bọt

III. Tạo viên thức ăn

IV. Biến đổi lí học của thức ăn: sự co bóp của dạ dày

V. Nuốt

VI. Biến đổi hóa học của thức ăn: nhờ các enzyme

VII. Đẩy thức ăn xuống ruột.

Câu 2. Sản phẩm cuối cùng được tạo ra ở ruột non sau khi kết thúc biến đổi hoá học là?

A. Đường đơn, amino acid, glycerol, acid béo

B. amino acid, glycerol, acid béo, đường đôi

C. Đường đơn, lipid, amino acid.

D. Đường đơn, glycerol, protein, acid béo

Câu 3. Hồng cầu của người không có đặc điểm nào sau đây?

A. Không có nhân tế bào.

B. Nhân của Hemoglobin là nguyên tố đồng (Cu)

C. Lõm hai mặt để giảm thể tích.

D. kết hợp lỏng lẻo với khí oxygen và khí cacrbon dioxide

Câu 4: Sơ đồ nào sau đây mô tả đúng về giai đoạn kéo dài mạch polynucleotide mới trên 1 chạc chữ Y trong quá trình tái bản DNA ở sinh vật nhân sơ?

Phần II. (1,0 điểm) Câu trắc nghiệm đúng sai. Mỗi ý a , b , c , d, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Cho sơ đồ mô tả 1 kì trong quá trình phân bào giảm phân của tế bào A và tế bào B. Em hãy quan sát sơ đồ và cho biết các nhận định sau, nhận định nào là đúng, nhận định nào là sai?

Tế bào A

Tế bào B

1. Các tế bào trên đang ở kì sau và kì giữa của lần phân bào giảm phân I

B. Tế bào A và tế bào B là 2 tế bào thuộc cùng một loài.

C. Bộ NST của loài là 2n = 6

D. Nếu 1 tế bào loài này nguyên phân 3 lần liên tiếp, các tế bào con tạo ra đều đi vào giảm phân tạo giao tử đực thì có tất cả 192 NST trong các giao tử được sinh ra

Phần III. (1,0 điểm) Câu trắc nghiệm trả lời ngắn.

Câu 1: Adenine chiếm 16% số nucleotide trong một mẫu DNA của một sinh vật. Khoảng bao nhiêu phần trăm số nucleotide trong mẫu này sẽ là Guanine?

Câu 2: Lưu lượng tim là lượng máu tống đi bởi tâm thất sau mỗi lần đập, biết rằng tim một người phụ nữ đập 70 lần/ phút. Lượng máu trong tim người đó là 120ml vào cuối pha giãn chung, 76ml ở cuối pha tâm thất co. Hỏi trong 1 phút có bao nhiêu lít máu được bơm đi?

Câu 3: Một bạn nữ sinh lớp 8 có nhu cầu tiêu dùng năng lượng mỗi ngày là 2200kcal, trong số năng lượng đó, gluxit chiếm 68%, lipit 13% còn lại là prôtêin.

Tính số gam prôtêin đã cung cấp cho cơ thể của bạn nữ sinh đó trong 1 ngày. (Biết rằng: 1 gam prôtêin được oxi hoa hoàn toàn giảng phóng 4,1kcal; 1 gam lipit được oxi hoá hoàn toàn giải phóng 9,3kcal, 1 gam gluxit oxi hoá giải phóng 4,3kcal)

Câu 4: Một người đàn ông nặng 65kg đi tham gia hiến máu nhân đạo. Theo quy định về hiến máu nhân đạo thì lượng máu cho không quá 1/10 lượng máu của cơ thể.

Lượng máu tối đa người đàn ông này có thể cho đi theo quy định của hiến máu nhân đạo là bao nhiêu ml? Biết rằng ở nam giới có khoảng 80ml máu/kg cân nặng.

Phần IV. (7,0 điểm) Tự luận

Câu 1 (1,5 điểm):

1. Cho tập hợp các nhóm sinh vật sau đây: Các cây mọc ở ven bờ đầm, các loài cá sống trong một con sông, các loài sinh vật sống trên đồi. Các tập hợp trên có phải là quần xã không? Vì sao?

2. Hãy cho biết thế nào là độ đa dạng của quần xã ? Vì sao quần xã có độ đa dạng cao lại có tính ổn định cao hơn quần xã có độ đa dạng thấp

3. Giả sử một quần xã sinh vật có các sinh vật sau: Cây cỏ, châu chấu, gà, cáo, hổ, dê, diều hâu, vi sinh vật phân huỷ.

a. Hãy vẽ sơ đồ lưới thức ăn của quần xã sinh vật trên?

b. Phân tích mối quan hệ giữa hai loài Dê và Hổ trong quần xã?

Câu 2 (1,0 điểm):

Trên mặt hồ có diện tích 1 ha, mật độ ban đầu của bèo nhật bản là 5 cây/m². Mỗi cây chiếm diện tích trung bình là 1,25 dm², cứ 10 ngày mỗi cây mẹ sinh được một cây mới và không có xảy ra tử vong và phát tán. Hãy xác định:

1. Mật độ bèo nhật bản sau 10 ngày

2. Tổng số cá thể trên mặt hồ sau 20 ngày

3. Sau thời gian bao lâu, mặt hồ được phủ kín bèo nhật bản.

Câu 3 (1,0 điểm):

1. Nguyên tắc bổ sung được thể hiện như thế nào trong các cấu trúc di truyền ở cấp độ phân tử?

2. Trong quá trình tổng hợp RNA và protein, nguyên tắc bổ sung bị vi phạm thì gene đó có bị đột biến không? Vì sao?

Câu 4 (1,5 điểm):

1. Một trong hai mạch đơn của gene có tỉ lệ A : T : G : C lần lượt 15% : 30% : 30% : 25%. Gene đó dài 0,306 µm.

a.Tính tỉ tệ % và số lượng từng loại Nucleotide của mỗi mạch đơn và của cả gene.

b.Tính số liên kết hydrogen và số liên kết hóa trị giữa đường pentose và nhóm phosphate trong gene.

2. Một gene chỉ huy tổng hợp 3 chuỗi polypeptide đã huy động từ môi trường nội bào 747 amino acid các loại. Phân tử mRNA được tổng hợp từ gene trên có C_m = 100 và G_m = 150. Gene đã cho bị đột biến có chiều dài không đổi, tỉ lệ của gene bị đột biến là 50,6%. Đây là loại đột biến gì? Tính số nucleotide mỗi loại của gene sau đột biến?

Câu 5 (2,0 điểm):

1. Cho biết những sự kiện diễn ra trong giảm phân đã tạo ra nhiều loại giao tử khác nhau về nguồn gốc NST.

2. Một tế bào 2n = 16 và trong quá trình nguyên phân, kì trung gian chiếm 9/10 tổng thời gian của chu kì tế bào. Tại thời điểm ban đầu, tế bào đang bắt đầu bước vào kì đầu và đã mất 20 phút để hoàn thành xong lần nguyên phân thừ nhất. Sau 10h25 phút, tế bào đó đã sử dụng nguyên liệu của môi trường tương đương bao nhiêu NST đơn.

3. Tế bào cơ thể của một loài sinh vật 2n= 4 NST được kí hiệu AaBb. Có 3 tế bào sinh tinh giảm phân tạo giao tử. Hỏi:

a. Tối thiểu tạo ra bao nhiêu loại giao tử? Tỉ lệ các loại giao tử.

b. Tối đa bao nhiêu loại giao tử? Tỉ lệ các loại giao tử.

c. Cần ít nhất bao nhiêu tế bào để tạo ra số loại giao tử tối đa.

------------------------------ Hết ----------------------------

Họ tên học sinh:.............................................................. Số báo danh:........................

Cán bộ coi thi số 1:........................................ Cán bộ coi thi số 2:..............................

Phần I. ( 1,0 điểm) Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn.

Phần II. (1,0 điểm) Câu trắc nghiệm đúng sai.

Phần III. (1,0 điểm) Câu trắc nghiệm trả lời ngắn, mỗi câu trả lới đúng HS được 0,25 điểm

Câu 1: 34%

Câu 2: 3,080

Câu 3: 101,95

Câu 4: 520

Phần IV. Tự luận (7,0 điểm)

Câu 1 (1,5 điểm)

Câu	Nội dung	Điểm
	1. - Các tập hợp trên đều là quần xã sinh vật. Vì chúng đều gồm các quần thể của các loài khác nhau cùng sinh sống trong một khoảng không gian và thời gian xác định, các sinh vật có mối quan hệ gắn bó với nhau như một thể thống nhất, có cấu trúc tương đối ổn định 2. - Độ đa dạng của một quần xã là mức độ phong phú về số lượng loài và số lượng cá thể của mỗi loài trong quần xã. - Quần xã có độ đa dạng cao, tính ổn định cao hơn là do: + Quần xã có đa dạng sinh học cao sẽ có tính ổn định hơn (do sự phụ thuộc giữa các loài chặt chẽ hơn, nguồn thức ăn dồi dào và khả năng thay thế của những loài bị mất trong quần xã tốt hơn). 3. a. Học sinh vẽ được lưới thức ăn đúng b. - Quan hệ giữa dê và hổ là quan hệ vật ăn thịt và con mồi. - Dê phát triển mạnh khi điều kiện thuận lợi, làm cho số lượng hổ tăng theo. Khi số lượng hổ tăng quá nhiều, dê bị hổ tiêu diệt mạnh nên số lượng dê lại giảm và ngược lại, khi số lượng dê giảm, hổ thiếu thức ăn khiến cho số lượng hổ cũng bị giam theo. Vậy số lượng dê bị số lượng cá thể hổ khống chế và ngược lại.	0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25

Câu 2 (1,0 điểm):

Câu 3 (1,0 điểm)

Câu 4 (1,5 điểm)

Câu 5 (2,0 điểm)

--------Hết--------

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (1,0 điểm): Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Mỗi câu thí sinh chỉ chọn một phương án.G

Câu 1: Các chất nào sau đây trong thức ăn được biến đổi về mặt hóa học qua quá trình tiêu hóa?

1. Vitamin 3. Gluxit 4. Protein
2. Axit amin 5. Lipid
3. 1, 2, 3 B. 2, 3, 4 C. 3, 4, 5 D. 1, 4, 5

Câu 2: Sau khi trải qua quá trình tiêu hoá ở ruột non, protein sẽ được biến đổi thành

A. glucose       B. acid béo C. amino acid       D. glycerol

Câu 3: Nhận định nào sau đây là đúng khi nói về về người có nhóm máu AB :

1. Người có nhóm máu AB có thể truyền máu cho người có nhóm máu O và A
2. Người có nhóm máu AB không thể tiếp nhận máu của người có nhóm máu B và AB
3. Người có nhóm máu AB có thể tiếp nhận máu của những người có nhóm máu A,B, AB và O
4. Người có nhóm máu AB có thể truyền máu cho những người có nhóm máu A và B.

Câu 4: Ngăn tim dày nhất, mỏng nhất lần lượt là:

A. Tâm thất phải, tâm nhĩ trái C. Tâm thất trái, tâm nhĩ phải

1. Tâm thất phải, tâm nhĩ phải D. Tâm thất trái, tâm nhĩ trái

Phần II. Câu trắc nghiệm đúng sai (1,0 điểm): Trong mỗi ý a), b), c), d) ở câu 5 thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 5. Ở một loài động vật, xét một tế bào sinh dục chín có chứa một cặp NST tương đồng thực hiện quá trình giảm phân tạo giao tử như hình bên dưới.

Quan sát hình trên, cho biết các nhận định sau đây là đúng hay sai?

a) Tế bào này là tế bào sinh tinh.

b) Hiện tượng này không làm thay đổi thành phần và trật tự sắp xếp các gen trên NST.

c) Tỉ lệ các loại giao tử tạo ra khi tế bào trên giảm phân là 1 : 1 : 1 : 1.

d) Nếu trong cơ thể chứa tế bào này có 10% tế bào xảy ra hiện tượng như trên thì loại giao tử BV là 45%.

Phần III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn (1,0 điểm): thí sinh trả lời từ câu 6 đến câu 9

Câu 6: Một gene có tổng 3900 liên kết hydrogen, trong gene có số nucleotide loại G nhiều hơn loại A là 10%, số nucleotide loại G trong gene là ......... nucleotide.

Câu 7: Hai phân tử DNA chứa đoạn N15 có đánh dấu phóng xạ. Trong đó, DNA thứ nhất được tái bản 3 lần, DNA thứ 2 được tái bản 4 lần đều trong môi trường chứa N14. Số phân tử DNA con chứa N15 chiếm tỷ lệ bao nhiêu?

Câu 8: Trong khẩu phần ăn hàng ngày của 1 học sinh nữ lớp 8 có chứa 700g gluxit, 250 gam prôtêin, 30 gam lipit. Hiệu suất tiêu hóa và hấp thụ của gluxit là 95%, protein là 85 %, lipit là 70 %. Hãy xác định tổng năng lượng mà học sinh đó sản sinh ra trong ngày khi phân giải hoàn toàn các chất có trong khẩu phần ăn nói trên.

(Biết rằng: 1 gam prôtêin khi được phân giải hoàn toàn bởi 0,97 lít ôxi sẽ giải phóng ra 4,1 kcal, 1 gam lipit khi được phân giải hoàn toàn bởi 2,03 lít ôxi sẽ giải phóng ra 9,3 kcal, 1 gam gluxit khi được phân giải hoàn toàn bởi 0,83 lít ôxi sẽ giải phóng ra 4,3 kcal)

Câu 9: Cho các chất: Carbohydrate, Vitamin , Lipid, Protein, Nước. Có mấy chất bị biến đổi thành chất khác qua quá trình tiêu hoá?

Phần IV. Tự luận (7 điểm)

Câu 1: (1,0 điểm): Cho các loài sinh vật sau : cỏ , ếch , thỏ, châu chấu, rắn , đại bàng, sán kí sinh ở động vật, giun đất, vi sinh vật phân giải .

1. Nêu điều kiện cần thiết để các loài sinh vật trên thành 1 quần xã sinh vật

2. Nếu loại bỏ hết cỏ thì quần xã đó sẽ bị biến đổi như thế nào?

Câu 2: (1,5 điểm): Trong một khu vườn, cây thân gỗ làm thức ăn cho sâu đục ;hoa của chúng cung cấp mật và phấn hoa cho bướm, ong; quả làm mồi cho chim ăn quả và sâu hại quả ; rễ cây làm thức ăn là chuột. Sự hiện diện của chim sâu giúp tiêu diệt được sâu đục thân và bướm, nhưng chim sâu lại làm mồi cho chim săn mồi cỡ lớn. Ngoài ra, trong đất còn hiện diện rất nhiều sinh vật thuộc nhóm phân hủy xác như giun đất, vi sinh vật, nấm, địa y. Ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, không khí, đất, nước... giúp sinh vật phát triển tốt hơn.
1. Em hãy kể tên và xác định cụ thể thành phần nhân tố vô sinh và hữu sinh hiện diện trong khu vườn?

2. Dựa vào mối quan hệ dinh dưỡng của các sinh vật hiện diện trong khu vườn em hãy thiết kế các chuỗi thức ăn hoàn chỉnh với các thành phần sinh vật thích hợp nhiều mắc xích nhất ? Và làm thành 1 lưới thức ăn hoàn chỉnh ?

Câu 3: (1,0 điểm)

1. Mạch khuôn của một gen chứa trình tự các nucleotide 3’ – TTCAGTCGT -5’. Hãy vẽ mạch không làm khuôn và trình tự mARN, chỉ rõ các đầu 5’ và 3’. Hãy so sánh trình tự nucleotide của 2 mạch vừa được vẽ.

2. Giả sử mạch không làm khuôn ở câu 1 được dùng để phiên mã thay cho mạch làm khuôn bình thường. Hãy vẽ trình tự mARN và trình tự các axit amin trên chuỗi polypeptide được dịch mã. Dự đoán chuỗi polypeptide được tạo ra từ mạch không làm khuôn sẽ biểu hiện chức năng như thế nào so với chuỗi polypeptide thông thường?

Câu 4: (1,5 điểm)

1. Tính đặc thù của mỗi loại DNA do yếu tố nào quy định? Nêu chức năng cơ bản của DNA.

2. Ruồi giấm, giả sử gen B có 1560 liên kết hiđrô, trong đó số nuclêôtit loại G bằng 1,5 lần số nuclêôtit loại A. Gen B bị đột biến thành gen b, làm cho gen b kém gen B hai liên kết hiđrô. Biết rằng đột biến chỉ liên quan tối đa hai cặp nuclêôtit và không làm thay đổi chiều dài của gen. Xác định dang đột biến và tính số nuclêôtit loại A liên quan đến các gen trên trong kiểu gen Bb.

Câu 5: (2,0 điểm)

1. Phân biệt nguyên phân và giảm phân.

2. Một loài có bộ nhiễm sắc thể (NST) 2n = 40. Xét một nhóm tế bào của loài mang 640 NST đơn đang phân li về 2 cực của tế bào. Nhóm tế bào trên đang ở kì nào của quá trình phân bào? Số lượng tế bào của nhóm là bao nhiêu? Biết không xảy ra đột biến.

3. Trong ống dẫn sinh dục có 5 tế bào sinh dục thực hiện sự phân bào nguyên phân liên tiếp một số đợt đòi hỏi môi trường nội bào cung cấp nguyên liệu để tạo ra 1240 NST đơn. Các tế bào con sinh ra đều giảm phân tạo ra các giao tử, môi trường nội bào cung cấp thêm nguyên liệu tương đương 1280 NST đơn. Biết hiệu suất thụ tinh của giao tử bằng 10%, đã hình thành 16 hợp tử.

a. Xác định bộ NST 2n của loài.

b. Xác định giới tính của cơ thể sinh vật đã tạo ra các giao tử đó.

--- Hết ---

UBND THỊ XÃ KINH MÔN PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO		HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 CẤP TỈNH NĂM HỌC 2024 - 2025 MÔN KHTN (Sinh học) (Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)
Câu	Nội dung		Điểm
Trắc nghiệm			3,0
	Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (1,0 điểm): mỗi câu đúng được 0,25 điểm 1. C 3. C 2. C 4. B Phần II. Câu trắc nghiệm đúng sai (1,0 điểm): - Thí sinh chỉ lựa chọn chính xác 01 ý được 0,1 điểm - Thí sinh chỉ lựa chọn chính xác 02 ý được 0,25 điểm - Thí sinh chỉ lựa chọn chính xác 03 ý được 0,50 điểm - Thí sinh lựa chọn chính xác cả 04 ý được 1,0 điểm 5. a – Đ ; b – S ; c – S ; d - Đ Phần III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn (1,0 điểm): Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm Câu 6. 900 Câu 7. 1/6 Câu 8. 3926 Câu 9. 3
Tự luận			7,0
Câu 1 (1,0 đ)	a. Điều kiện trở thành một quần xã: - Số lượng cá thể mỗi loài đủ lớn để tạo thành một quần thể. - Các quần thể phải cùng chung sống trong một sinh cảnh; trải qua một số thế hệ. - Giữa các loài có mối quan hệ sinh thái tương hỗ gắn bó với nhau, đặc biệt là quan hệ dinh dưỡng. b. Nếu loại bỏ hết cây cỏ thì quần xã đó sẽ bị biến đổi: - Mất sinh vật sản xuất làm cho những động vật như châu chấu, thỏ, ếch mất nguồn thức ăn, phát tán đi nơi khác hoặc bị tiêu diệt, dẫn tới rắn, đại bàng mất nguồn thức ăn cũng phát tán đi nơi khác hoặc bị tiêu diệt; sán kí sinh cũng đi theo vật chủ (chết hoặc phát tán đi nơi khác). - Giun đất và vi sinh vật phân giải còn tồn tại cho đến khi hết nguồn hữu cơ trong đất cũng bị huỷ diệt. Kết quả là quần xã tan rã dần.		0,25 0,25 0,25 0,25
Câu 2 (1,5 đ)	a. Khu vườn được coi là một hệ sinh thái, gồm: * Nhân tố vô sinh: Ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, không khí, đất, nước... * Nhân tố hữu sinh: - Nhóm sinh vật sản xuất: cây thân gỗ, địa y. - Nhóm sinh vật tiêu thụ: sâu đục thân, bướm, ong, chim, sâu hại quả, chuột, chim sâu, chim săn mồi. - Nhóm sinh vật phân hủy: giun đất, vi sinh vật, nấm. b.* Chuỗi thức ăn: - Cây thân gỗ → Sâu đục thân → Chim sâu →Chim săn mồi - Cây thân gỗ → Sâu hại quả → Chim sâu → Chim săn mồi - Cây thân gỗ → Bướm → Chim sâu→ Chim săn mồi - Cây thân gỗ → Ong → Chim sâu → Chim săn mồi - Cây thân gỗ → Chuột → Chim săn mồi * Lưới thức ăn:		0,5 0,5 0,5

Phần I. (1,0 điểm): Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh chỉ chọn một phương án trả lời đúng.

Câu 1. Các hoạt động tiêu hóa diễn ra ở dạ dày là:

I. Tiết dịch vị

II.Tiết nước bọt

III. Tạo viên thức ăn

IV. Biến đổi lí học của thức ăn: sự co bóp của dạ dày

V. Nuốt

VI. Biến đổi hóa học của thức ăn: nhờ các enzyme

VII. Đẩy thức ăn xuống ruột.

Câu 2. Sản phẩm cuối cùng được tạo ra ở ruột non sau khi kết thúc biến đổi hoá học là?

A. Đường đơn, amino acid, glycerol, acid béo

B. amino acid, glycerol, acid béo, đường đôi

C. Đường đơn, lipid, amino acid.

D. Đường đơn, glycerol, protein, acid béo

Câu 3. Hồng cầu của người không có đặc điểm nào sau đây?

A. Không có nhân tế bào.

B. Nhân của Hemoglobin là nguyên tố đồng (Cu)

C. Lõm hai mặt để giảm thể tích.

D. kết hợp lỏng lẻo với khí oxygen và khí cacrbon dioxide

Câu 4: Sơ đồ nào sau đây mô tả đúng về giai đoạn kéo dài mạch polynucleotide mới trên 1 chạc chữ Y trong quá trình tái bản DNA ở sinh vật nhân sơ?

Phần II. (1,0 điểm) Câu trắc nghiệm đúng sai. Mỗi ý a , b , c , d, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Cho sơ đồ mô tả 1 kì trong quá trình phân bào giảm phân của tế bào A và tế bào B. Em hãy quan sát sơ đồ và cho biết các nhận định sau, nhận định nào là đúng, nhận định nào là sai?

Tế bào A

Tế bào B

1. Các tế bào trên đang ở kì sau và kì giữa của lần phân bào giảm phân I

B. Tế bào A và tế bào B là 2 tế bào thuộc cùng một loài.

C. Bộ NST của loài là 2n = 6

D. Nếu 1 tế bào loài này nguyên phân 3 lần liên tiếp, các tế bào con tạo ra đều đi vào giảm phân tạo giao tử đực thì có tất cả 192 NST trong các giao tử được sinh ra

Phần III. (1,0 điểm) Câu trắc nghiệm trả lời ngắn.

Câu 1: Adenine chiếm 16% số nucleotide trong một mẫu DNA của một sinh vật. Khoảng bao nhiêu phần trăm số nucleotide trong mẫu này sẽ là Guanine?

Câu 2: Lưu lượng tim là lượng máu tống đi bởi tâm thất sau mỗi lần đập, biết rằng tim một người phụ nữ đập 70 lần/ phút. Lượng máu trong tim người đó là 120ml vào cuối pha giãn chung, 76ml ở cuối pha tâm thất co. Hỏi trong 1 phút có bao nhiêu lít máu được bơm đi?

Câu 3: Một bạn nữ sinh lớp 8 có nhu cầu tiêu dùng năng lượng mỗi ngày là 2200kcal, trong số năng lượng đó, gluxit chiếm 68%, lipit 13% còn lại là prôtêin.

Tính số gam prôtêin đã cung cấp cho cơ thể của bạn nữ sinh đó trong 1 ngày. (Biết rằng: 1 gam prôtêin được oxi hoa hoàn toàn giảng phóng 4,1kcal; 1 gam lipit được oxi hoá hoàn toàn giải phóng 9,3kcal, 1 gam gluxit oxi hoá giải phóng 4,3kcal)

Câu 4: Một người đàn ông nặng 65kg đi tham gia hiến máu nhân đạo. Theo quy định về hiến máu nhân đạo thì lượng máu cho không quá 1/10 lượng máu của cơ thể.

Lượng máu tối đa người đàn ông này có thể cho đi theo quy định của hiến máu nhân đạo là bao nhiêu ml? Biết rằng ở nam giới có khoảng 80ml máu/kg cân nặng.

Phần IV. (7,0 điểm) Tự luận

Câu 1 (1,5 điểm):

1. Cho tập hợp các nhóm sinh vật sau đây: Các cây mọc ở ven bờ đầm, các loài cá sống trong một con sông, các loài sinh vật sống trên đồi. Các tập hợp trên có phải là quần xã không? Vì sao?

2. Hãy cho biết thế nào là độ đa dạng của quần xã ? Vì sao quần xã có độ đa dạng cao lại có tính ổn định cao hơn quần xã có độ đa dạng thấp

3. Giả sử một quần xã sinh vật có các sinh vật sau: Cây cỏ, châu chấu, gà, cáo, hổ, dê, diều hâu, vi sinh vật phân huỷ.

a. Hãy vẽ sơ đồ lưới thức ăn của quần xã sinh vật trên?

b. Phân tích mối quan hệ giữa hai loài Dê và Hổ trong quần xã?

Câu 2 (1,0 điểm):

Trên mặt hồ có diện tích 1 ha, mật độ ban đầu của bèo nhật bản là 5 cây/m². Mỗi cây chiếm diện tích trung bình là 1,25 dm², cứ 10 ngày mỗi cây mẹ sinh được một cây mới và không có xảy ra tử vong và phát tán. Hãy xác định:

1. Mật độ bèo nhật bản sau 10 ngày

2. Tổng số cá thể trên mặt hồ sau 20 ngày

3. Sau thời gian bao lâu, mặt hồ được phủ kín bèo nhật bản.

Câu 3 (1,0 điểm):

1. Nguyên tắc bổ sung được thể hiện như thế nào trong các cấu trúc di truyền ở cấp độ phân tử?

2. Trong quá trình tổng hợp RNA và protein, nguyên tắc bổ sung bị vi phạm thì gene đó có bị đột biến không? Vì sao?

Câu 4 (1,5 điểm):

1. Một trong hai mạch đơn của gene có tỉ lệ A : T : G : C lần lượt 15% : 30% : 30% : 25%. Gene đó dài 0,306 µm.

a.Tính tỉ tệ % và số lượng từng loại Nucleotide của mỗi mạch đơn và của cả gene.

b.Tính số liên kết hydrogen và số liên kết hóa trị giữa đường pentose và nhóm phosphate trong gene.

2. Một gene chỉ huy tổng hợp 3 chuỗi polypeptide đã huy động từ môi trường nội bào 747 amino acid các loại. Phân tử mRNA được tổng hợp từ gene trên có C_m = 100 và G_m = 150. Gene đã cho bị đột biến có chiều dài không đổi, tỉ lệ của gene bị đột biến là 50,6%. Đây là loại đột biến gì? Tính số nucleotide mỗi loại của gene sau đột biến?

Câu 5 (2,0 điểm):

1. Cho biết những sự kiện diễn ra trong giảm phân đã tạo ra nhiều loại giao tử khác nhau về nguồn gốc NST.

2. Một tế bào 2n = 16 và trong quá trình nguyên phân, kì trung gian chiếm 9/10 tổng thời gian của chu kì tế bào. Tại thời điểm ban đầu, tế bào đang bắt đầu bước vào kì đầu và đã mất 20 phút để hoàn thành xong lần nguyên phân thừ nhất. Sau 10h25 phút, tế bào đó đã sử dụng nguyên liệu của môi trường tương đương bao nhiêu NST đơn.

3. Tế bào cơ thể của một loài sinh vật 2n= 4 NST được kí hiệu AaBb. Có 3 tế bào sinh tinh giảm phân tạo giao tử. Hỏi:

a. Tối thiểu tạo ra bao nhiêu loại giao tử? Tỉ lệ các loại giao tử.

b. Tối đa bao nhiêu loại giao tử? Tỉ lệ các loại giao tử.

c. Cần ít nhất bao nhiêu tế bào để tạo ra số loại giao tử tối đa.

------------------------------ Hết ----------------------------

Họ tên học sinh:.............................................................. Số báo danh:........................

Cán bộ coi thi số 1:........................................ Cán bộ coi thi số 2:..............................

Phần I. ( 1,0 điểm) Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn.

Phần II. (1,0 điểm) Câu trắc nghiệm đúng sai.

Phần III. (1,0 điểm) Câu trắc nghiệm trả lời ngắn, mỗi câu trả lới đúng HS được 0,25 điểm

Câu 1: 34%

Câu 2: 3,080

Câu 3: 101,95

Câu 4: 520

Phần IV. Tự luận (7,0 điểm)

Câu 1 (1,5 điểm)

Câu	Nội dung	Điểm
	1. - Các tập hợp trên đều là quần xã sinh vật. Vì chúng đều gồm các quần thể của các loài khác nhau cùng sinh sống trong một khoảng không gian và thời gian xác định, các sinh vật có mối quan hệ gắn bó với nhau như một thể thống nhất, có cấu trúc tương đối ổn định 2. - Độ đa dạng của một quần xã là mức độ phong phú về số lượng loài và số lượng cá thể của mỗi loài trong quần xã. - Quần xã có độ đa dạng cao, tính ổn định cao hơn là do: + Quần xã có đa dạng sinh học cao sẽ có tính ổn định hơn (do sự phụ thuộc giữa các loài chặt chẽ hơn, nguồn thức ăn dồi dào và khả năng thay thế của những loài bị mất trong quần xã tốt hơn). 3. a. Học sinh vẽ được lưới thức ăn đúng b. - Quan hệ giữa dê và hổ là quan hệ vật ăn thịt và con mồi. - Dê phát triển mạnh khi điều kiện thuận lợi, làm cho số lượng hổ tăng theo. Khi số lượng hổ tăng quá nhiều, dê bị hổ tiêu diệt mạnh nên số lượng dê lại giảm và ngược lại, khi số lượng dê giảm, hổ thiếu thức ăn khiến cho số lượng hổ cũng bị giam theo. Vậy số lượng dê bị số lượng cá thể hổ khống chế và ngược lại.	0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25

Câu 2 (1,0 điểm):

Câu 3 (1,0 điểm)

Câu 4 (1,5 điểm)

Câu 5 (2,0 điểm)

--------Hết--------

U

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (1,0 điểm): Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Mỗi câu thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1 . Sự mở của cơ vòng môn vị ở dạ dày là nhờ:

A. Môi trường của thức ăn trong dạ dày là môi trường kiềm.

B. Môi trường của thức ăn trong ruột non là môi trường kiềm.

C. Môi trường của thức ăn trong dạ dày là môi trường axit.

D. Môi trường của thức ăn trong ruột non là môi trường axit.

Câu 2. Khi chúng ta bị ong chích thì nọc độc của ong được xem là

A. chất kháng sinh. B. kháng thể. C. kháng nguyên. D. protein độc.

Câu 3. Nhóm máu nào dưới đây tồn tại cả hai loại kháng nguyên A và B trên hồng cầu?

A. Nhóm máu O B. Nhóm máu A

C. Nhóm máu B D. Nhóm máu AB

Câu 4. Qua tiêu hoá, chất béo sẽ được biến đổi thành chất nào?

A. Glycerol và vitamin. B. Glycerol và axit amin.

C. Nucleotit và axit amin. D. Glycerol và axit béo.

Phần II. Câu trắc nghiệm đúng sai (1,0 điểm): Trong mỗi ý a), b), c), d) ở câu 5 thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 5. Ở người, cho hình thái và số lượng NST trong một tế bào sinh dưỡng như (hình 1) dưới đây. Mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai về NST ở cơ thể người?

(Hình 1)

a. Số lượng NST đơn bội (n) trong 1 giao tử bình thường là 23

b. Tế bào này giảm phân bình thường trong mỗi giao tử có mang 1 NST Y.

c. Giao tử được tạo ra từ tế bào này khi kết hợp với giao tử mang X trong thụ tinh sẽ sinh ra bé trai.

d. Nếu tế bào này nguyên phân 6 lần liên tiếp và các tế bào con đều giảm phân bình thường thì tạo ra 64 giao tử và chứa tất cả 5888 NST

Phần III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn (1,0 điểm): thí sinh trả lời từ câu 6 đến câu 9

Câu 6. Ở một phân tử mARN, tính từ mã mở đầu đến mã kết thúc có tổng số 900 đơn phân, trong đó có 200A, 300G, 150U, 250X. Phân tử mARN này tiến hành dịch mã có 10 ribôxôm trượt qua 1 lần. Vậy số lượng axit amin (aa) mà môi trường cung cấp cho quá trình dịch mã là bao nhiêu?

Câu 7. Nói về hệ tiêu hóa ở người, có bao nhiêu nhận định dưới đây là đúng?

1. Miệng là nơi bắt đầu quá trình tiêu hóa.
2. Dạ dày có vai trò tiết acid và enzyme để tiêu hóa thức ăn.
3. Quá trình tiêu hóa hoàn toàn kết thúc tại ruột non.
4. Chất béo được hấp thụ trực tiếp vào máu từ ruột non.
5. Ruột già là nơi hấp thụ nước và chất điện giải.

Câu 8. Một phân tử ADN được đánh dấu nguyên tử nitơ phóng xạ (N¹⁵) ở cả hai mạch. Phân tử ADN này tiến hành nhân đôi 3 lần trong môi trường chỉ có N¹⁴.Sau đó, chuyển toàn bộ các phân từ ADN con này vào môi trường có N¹⁵ và tiếp tục nhân đôi 5 lần nữa. Hãy xác định có bao nhiêu phân tử ADN có nguyên tử N¹⁴?

Câu 9. Trong hệ nhóm máu ABO, khi lần lượt để các nhóm máu truyền chéo nhau thì sẽ có tất cả bao nhiêu trường hợp gây kết dính hồng cầu?

Phần IV. Tự luận (7 điểm)

Câu 1 (1,25 điểm).

1. Cho các hệ sinh thái sau : hệ sinh thái đồng cỏ , hệ sinh thái suối, hệ sinh thái rừng lá rộng ôn đới , hệ sinh thái rừng trồng ngập mặn , hệ sinh thái ruộng bậc thang , hệ sinh thái rạn san hô . Em hãy sắp xếp các hệ sinh thái trên vào kiểu hệ sinh thái cho phù hợp.

2. Một bể nuôi cá cảnh có chứa nước cất, thường xuyên cho vào đó một lượng muối dinh dưỡng (N, P, K) vừa đủ. Bể nuôi một số loài tảo đơn bào, một số giáp xác chân chèo, vài cặp cá cảnh và vài con ốc làm vệ sinh, trong đó giáp xác chân chèo vừa ăn tào vừa làm thức ăn cho cá cảnh, còn ốc dọn sạch các thải bã trong bể nuôi. Vậy bể nuôi cá cảnh trên có phải là hệ sinh thái không? Giải thích.

Câu 2 (1,25 điểm). Trong một ao nước ngọt tự nhiên, người ta đã thả một số cá quả để làm giống. Trong 2 năm đầu quan sát thấy số lượng cá được sinh ra ngày càng nhiều, các năm tiếp theo thì thấy rằng có lúc số lượng cá lại có xu hướng giảm mạnh, sau đó số lượng cá trong ao hầu như ít thay đổi.

a. Vì sao trong 2 năm đầu số lượng cá lại tăng nhanh?

b. Tại sao các năm tiếp theo số lượng cá có lúc giảm mạnh, càng về sau số lượng

Câu 3 (1,0 điểm).

1. Nhiệt độ nóng cháy của DNA ở một số loài sinh vật khác nhau được kí hiệu từ A đến E như sau: A = 36°C, B = 78°C; C= 55°C; D = 83°C; E = 44°C. Hãy sắp xếp theo trình tự tăng dần tỉ lệ A+G T+C - của phân tử DNA ở các loài sinh vật nói trên và giải thích. Biết rằng, các phân tử DNA này có số nucleotide bằng nhau. 2. Vì sao 2 DNA con được tạo ra qua cơ chế nhân đôi lại giống nhau và giống DNA mẹ ? Trong trường hợp nào DNA con sinh ra khác DNA mẹ ? Hiện tượng DNA con sinh ra giống và khác DNA mẹ có ý nghĩa như thế nào đối với sinh vật ?

Câu 4 (1,5 điểm). Một đoạn gene gồm có 150 chu kì xoắn, trong đó A chiếm 30% tổng số nucleotide của gene. a. Tính chiều dài của đoạn gene trên. b. Tính số nucleotide từng loại của đoạn gene. c. Trên mạch thứ nhất của gene có A + G = 850 và A - G = 450. Tìm số nucleotide từng loại của mỗi mạch trong đoạn gene trên.

Câu 5 (2,0 điểm).

a) Tế bào đang ở kỳ nào của quá trình phân bào? Giải thích.

b) Bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài có thể mang hệ bào nói trên.

c) Biết rằng tế bào X chứa đầy đủ các alen a, A; B, b; D, d; E, e; các gen xét đến đều nằm trên nhiễm sắc thể thường và không xảy ra hiện đột biến mới.

Hãy viết kiểu gen của tế bào X và của các tế bào con được tạo ra khi tế bào này hoàn tất quá trình phân bào.

--- Hết ---

--- Hết ---

Cho nguyên tử khối: H = 1; C = 12; N = 14; O = 16; Na = 23; Mg = 24; Al = 27; S = 32; Cl = 35,5; K=39; Fe = 56; Zn = 65; Ba = 137. Ở điều kiện chuẩn (đkc, 25⁰C, 1 bar), 1 mol chất khí bất kì có thể tích là 24,79 lit.

A. TRẮC NGHIỆM (6,0 điểm)

Phần I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn (3,0 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 12. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án

Câu 1. Hai vật giống hệt nhau được ném từ cùng độ cao h so với mặt đất với vận tốc khi ném có độ lớn bằng nhau nhưng theo hai hướng khác nhau. Nếu bỏ qua sức cản của không khí thì nhận định nào sau đây đúng?

A. Thời gian hai vật chuyển động là bằng nhau. B. Cơ năng của hai vật ở độ cao h là khác nhau.

C. Hai vật rơi xuống đất theo cùng một hướng. D. Tốc độ của hai vật khi chạm đất là bằng nhau.

Câu 2. Một vận động viên có trọng lượng 750 N trượt ván trên sân trượt có dạng hình bán trụ có bán kính là 20m như hình bên. Chọn mốc thế năng tại điểm B ở đáy sân trượt. Khi vận động viên ở vị trí cao nhất A của sân trượt, thế năng của vận động viên bằng

A. 7,5 kJ. B. 15 kJ.

C. 30 kJ. D. 45 kJ.

Câu 3. Vào mùa đông, khi ngồi bên bếp lửa thì ta cảm thấy ấm hơn. Điều này chủ yếu là do hiện tượng nào sau đây?

A. Dẫn nhiệt. B. Bức xạ nhiệt. C. Đối lưu. D. Phản xạ nhiệt.

Câu 4. Khi làm những chiếc đèn kéo quân, để làm quay các hình ảnh bên trong, người ta thường gắn chúng với một quạt gió và phía bên trong đốt những ngọn nến như hình bên. Đây là ứng dụng của hiện tượng

A. đối lưu.

B. bức xạ nhiệt.

C. phản xạ ánh sáng.

D. khúc xạ ánh sáng.

Câu 5. Oxide có thể tác dụng với nước cho dung dịch làm phenolphthalein không màu chuyển thành màu hồng là

A. CO₂. B. Na₂O. C. P₂O₅. D. SO₂.

Câu 6. Calcium oxide là chất rắn, màu trắng, dùng để khử chua đất trồng trọt, khử độc môi trường,... Công thức của Calcium oxide là

A. CaO. B. Ca(OH)₂. C. CaCO₃. D. Ca(NO₃)₂.

Câu 7. Đuy -ra (Duralumin) là một hợp kim quan trọng. Có đặc điểm là nhẹ, cứng, bền cơ học phù hợp với ứng dụng chế tạo cánh máy bay. Kim loại dùng chế tạo hợp kim đó là

A. Al. B. Fe. C. Ni. D. Pb.

Câu 8. Cho đinh sắt đã được đánh sạch bề mặt vào dung dịch của một trong các muối sau có cùng nồng độ. Trường hợp nào không có phản ứng tạo thành kim loại?

A. aluminium chloride. B. silver nitrate. C. copper(II) sulfate. D. lead(II) nitrate.

Câu 9. Nếu mỗi kí hiệu gạch ngang (-) là một liên kết hydrogen, công thức nào sau đây mô tả đúng nguyên tắc bổ sung giữa các nucleotide trên hai mạch của DNA?

A. A = G, T C. B. AG, T = C. C. A T, G = C. D. A = T, G C.

Câu 10. Theo mô hình Waston & Crick, cấu trúc không gian của phân tử DNA có đường kính không đổi vì

A. một nitrogenous base có kích thước lớn liên kết bổ sung với một nitrogenous base có kích thước nhỏ.

B. các nucleotide trên một mạch đơn liên kết theo nguyên tắc đa phân.

C. các nitrogenous base giữa hai mạch đơn liên kết với nhau bằng liên kết hydrogen.

D. hai nitrogenous base có kích thước bé liên kết với nhau, hai nitrogenous base có kích thước lớn liên kết với nhau.

Câu 11. Giả sử trình tự các nucleotide trên đoạn mạch gốc của gene là: 3′ATGAGTGACCGTGGC5′

Đoạn gene này có:

A. tỉ lệ = 9/6. B. 39 liên kết hydrogen.

C. 30 cặp nucleotide. D. 14 liên kết cộng hóa trị.

Câu 12. Giả sử một đoạn mạch gốc của gene chỉ chứa ba loại nucleotide adenine, guanine và cytosine. Trong điều kiện không có đột biến, mạch bổ sung của gene không có loại nucleotide nào sau đây?

A. Thymine. B. Guanine. C. Adenine. D. Cytosine.

Phần II. Câu trắc nghiệm đúng sai (3,0 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 13 đến câu 15. Trong mỗi ý a), b), c), d) thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 13. Trong loạt bộ phim về huyền thoại Tarzan có một đoạn Jane phải đu dây để qua một dòng sông có nhiều cá sấu như hình bên. Biết Jane có khối lượng là 50 kg (trọng lượng 500 N), sợi dây có chiều dài L = 15 m. Khi Jane ở A tại bờ bên kia, sợi dây hợp với phương thẳng đứng góc θ = 60^o so với phương thẳng đứng. Khi đu sang B ở bờ bên này để Tarzan đón, sợi dây hợp với phương thẳng đứng góc φ = 30^o so với phương thẳng đứng. Chọn mốc thế năng tại vị trí thấp nhất O của Jane. Bỏ qua sức cản của không khí.

a) Cơ năng của Jane bảo toàn.

b) Xét theo phương thẳng đứng, A cao hơn O là 2,01 m.

c) Thế năng của Jane tại A là 3750 J.

d) Tốc độ của Jane khi tới B là 10,48 m/s.

Câu 14. Cho các kim loại sau: K, Na, Cu, Au, Cr, W. Ag, Hg.

a) Kim loại có nhiệt độ nóng chảy thấp nhất là Mercury(Hg), kim loại dẻo nhất là Gold (Au).

b) Kim loại dẫn điện tốt nhất là copper(Cu) nên được dùng làm dây dẫn điện trong nhà.

c) Kim loại có nhiệt độ nóng chảy cao nhất là tungsten (vonfram, W) nóng chảy ở 3 410 °C dùng làm dây tóc bóng đèn.

d) Có ba kim loại tác dụng với nước ở nhiệt độ thường tạo thành hydroxide và khí hydrogen, phản ứng tỏa ra nhiều nhiệt.

Câu 15. Ở đậu Hà Lan (Pisum sativum), allele A quy định thân cao, allele a quy định thân thấp; allele B quy định hoa đỏ, allele b quy định hoa trắng, các allele trội là trội hoàn toàn. Tiến hành lai các cây dị hợp hai cặp gene với nhau. Biết rằng các gene nằm trên các cặp nhiễm sắc thể khác nhau, quá trình phát sinh giao tử diễn ra bình thường. Các phát biểu về kết quả của phép lai sau đây là đúng hay sai?

a) F₁ có 9 kiểu gene.

b) F₁ có 4 kiểu hình.

c) Tỉ lệ cây thân cao, hoa đỏ ở F₁ là 12/16.

d) Tỉ lệ cây thân thấp, hoa trắng ở F₁ là 9/16.

B. TỰ LUẬN (14,0 điểm)

Câu 16 (2,0 điểm).

a) Vận tốc máu chảy nhanh nhất và chậm nhất trong loại mạch nào? Nêu tác dụng của việc máu chảy nhanh hay chảy chậm trong từng loại mạch đó.

b) Trong hệ nhóm máu ABO, giả sử một người có nhóm máu B cần được truyền máu, người này có thể nhận những nhóm máu nào? Giải thích.

Câu 17 (3,0 điểm).

a) RNA là gì? Trình bày điểm giống và khác nhau của các phân tử RNA tham gia quá trình dịch mã.

b) Ở người, giới tính do cặp nhiễm sắc thể giới tính quyết định. Trong đó, cặp nhiễm sắc thể XX xác định giới tính nữ, cặp nhiễm sắc thể XY xác định giới tính nam. Ngoài các gene quy định giới tính, nhiễm sắc thể giới tính có thể chứa các gene khác, các gene này di truyền liên kết với giới tính.

Em hãy giải thích vì sao về mặt lí thuyết tỉ lệ nam, nữ trong quần thể người xấp xỉ 1 : 1.

Câu 18 (3,0 điểm).

a) Người ta sử dụng tác nhân hóa học gây đột biến allele A thành allele a. Khi cặp allele Aa nhân đôi liên tiếp năm lần, số nucleotide môi trường cung cấp cho allele a ít hơn allele A là 62 nucleotide. Hãy xác định dạng đột biến xảy ra với allele A.

b) Bộ nhiễm sắc thể của một loài thực vật có hoa gồm năm cặp nhiễm sắc thể (kí hiệu I, II, III, IV, V). Khi khảo sát một quần thể của loài này, người ta phát hiện bốn thể đột biến (kí hiệu A, B, C, D), phân tích tế bào học bốn thể đột biến đó, thu được kết quả sau đây:

Hãy gọi tên các thể đột biến trên.

c) Ở một loài thực vật, cho cây hoa tím lai với cây hoa trắng (P) thu được F₁. Cho F₁ giao phấn tự do thu được F₂. Trong điều kiện nào thì tỉ lệ kiểu hình ở F₂ là 3 tím : 1 trắng?

Câu 19 (3,0 điểm).

1. Hai gene có chiều dài bằng nhau. Gene thứ nhất có 3321 liên kết hydrogen và có hiệu số giữa guanine với một loại nucleotide khác bằng 20% số nucleotide của gene. Gene thứ hai nhiều hơn gene thứ nhất 65 adenine. Xác định:

a) Số lượng từng loại nucleotide của gene thứ nhất.

b) Số lượng và tỉ lệ từng loại nucleotide của gene thứ hai.

2. Một loài động vật có bộ nhiễm sắc thể 2n = 8, các chữ cái là kí hiệu cho các nhiễm sắc thể, hai tế bào thuộc cùng một loại đang thực hiện các quá trình phân bào như hình vẽ sau đây:

Hình 1 Hình 2

Hãy cho biết hai tế bào trên đang ở giai đoạn nào của phân bào? Khi kết thúc quá trình phân bào, tế bào ở hình 1 và tế bào ở hình 2 tạo ra số lượng tế bào con và bộ nhiễm sắc thể trong tế bào con là bao nhiêu?

Câu 20 (3,0 điểm).

a) Ở đậu Hà Lan (Pisum sativum), allele A quy định hạt vàng trội hoàn toàn so với allele a quy định hạt xanh. Cây mọc từ hạt vàng thuần chủng giao phấn với cây mọc từ hạt xanh thuần chủng thu được F₁, các cây F₁ tự thụ phấn thu được F₂, các cây F₂ tự thụ phấn thu được F₃. Theo lí thuyết, sự biểu hiện của tính trạng màu hạt trên cây F₂ sẽ như thế nào?

b) Ở một loài thực vật, cho cây quả to, màu vàng giao phấn với cây quả nhỏ, màu xanh thu được F₁: 100% cây quả to, màu xanh. Cho F₁ giao phấn với nhau thu được F₂: 25% cây quả to, màu vàng: 50% cây quả to, màu xanh: 25% cây quả nhỏ, màu xanh. Cho biết mỗi cặp tính trạng do một cặp gene quy định.

Hãy xác định quy luật di truyền chi phối phép lai và kiểu gene của P.

------------------HẾT------------------

Môn: Sinh học – Lớp 9

(Thời gian làm bài 150 phút, không kể phát đề)

^{–––––––––––––––––––}

(Đề thi này có 1 trang)

Câu 1: (2,0 điểm)

a. Hệ tuần hoàn máu ở người gồm những thành phần nào? Nêu chức năng của những thành phần đó.

b. Thành phần nào của tế bào máu có vai trò chủ chốt trong quá trình đông máu? Nêu cơ chế xảy ra quá trình đông máu.

Câu 2: (2,0 điểm)

a. Vì sao tuyến sinh dục và tuyến tụy được gọi là tuyến pha?

b. Giải thích mối quan hệ qua lại giữa quá trình đồng hóa và dị hóa.

Câu 3: (4,0 điểm)

a. So sánh quá trình nguyên phân và giảm phân.

b. Vì sao trong cấu trúc dân số, tỉ lệ nam và nữ xấp xỉ bằng 1 : 1? Viết sơ đồ lai minh họa.

Câu 4: (4,0 điểm)

a. Biến dị tổ hợp là gì? Nêu nguyên nhân xuất hiện và ý nghĩa của biến dị tổ hợp.

b. Phân biệt phân tử DNA với phân tử protein.

Câu 5: (4,0 điểm)

Một gene có chiều dài 5100 Å. Mạch mã gốc của gene có số nucleotide loại A chiếm 40%, số nucleotide loại T chiếm 20%. Gene bị đột biến làm tăng thêm 1 liên kết hydrogen nhưng chiều dài của gene không thay đổi.

a. Tính số lượng nucleotide từng loại của gene trước đột biến.

b. Khi gene đột biến nhân đôi 3 lần thì môi trường nội bào cung cấp số lượng từng loại nucleotide là bao nhiêu?

Câu 6: (4,0 điểm)

Ở đậu Hà Lan, hai tính trạng màu hạt và dạng hạt do hai cặp gene nằm trên hai cặp nhiễm sắc thể thường khác nhau quy định.

a. Cho lai giữa hai cây thuần chủng hạt vàng, trơn với cây hạt xanh, nhăn thu được F₁ đồng loạt hạt vàng, trơn. Giải thích kết quả và viết sơ đồ lai từ P đến F₁.

b. Trong một phép lai khác, cho lai giữa hai cây bố mẹ thu được F₁ gồm 25% hạt vàng, trơn : 25% hạt vàng, nhăn : 25% hạt xanh, trơn : 25% hạt xanh, nhăn. Xác định kiểu gene của bố mẹ và viết sơ đồ lai từ P đến F₁.

---------- HẾT ----------

(Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm về đề thi)

Họ tên thí sinh:.............................................................. Số báo danh:........................................................

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (1,0 điểm): Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Mỗi câu thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1: Trong khoang miệng có enzyme nào làm nhiệm vụ biến đổi tinh bột chín thành đường maltose?

Câu 2: Nhóm máu không mang kháng thể anpha và bêta có thể truyền được cho nhóm máu nào dưới đây?

Câu 3: Trong các nhóm chất sau, nhóm chất nào được khuyến cáo nên sử dụng nhiều nhất trong khẩu phần?

Câu 4: Kết quả xét nghiệm nhóm máu của 4 người khi cho vào giọt máu của mỗi người 1 lượng vừa đủ kháng thể anti-A hoặc kháng thể anti-B được thể hiện trong bảng sau:

Xác định nhóm máu của người số 3?

Phần II. Câu trắc nghiệm đúng sai (1,0 điểm): Thí sinh trả lời câu 5. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở câu 5 thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 5. Khi nói về phân bào, mỗi nhận định sau đây là đúng hay sai?

A. Nguyên phân diễn ra ở tất cả các loại tế bào của cơ thể người trưởng thành

B. Giảm phân chỉ diễn ra ở tế bào tham gia sinh sản hữu tính, nguyên phân chỉ diễn ra ở tế bào sinh dưỡng

C. Nguyên phân không làm giảm số lượng NST ở các tế bào con, giảm phân làm giảm số lượng NST ở các tế bào con đi một nửa

D. Trong giảm phân có sự phân li độc lập của các cặp NST tương đồng, trong nguyên phân không có sự phân li độc lập của các cặp NST tương đồng.

Phần III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn (1,0 điểm): thí sinh trả lời từ câu 6 đến câu 9

Câu 6: Một vận dộng viên khi luyện tập gắng sức lượng máu được bơm trong một lần 190ml/lần. Trong 20 phút tập luyện gắng sức đã đẩy đi được 760 lít máu. Hỏi trong trường hợp trên tim của vận động viên đã đập bao nhiêu nhịp/phút?

Câu 7: Có bao nhiêu tuyến tiêu hóa tiết dịch đổ vào ruột non để tiêu hóa và biến đổi chất dinh dưỡng trong thức ăn thành chất đơn giản mà cơ thể hấp thụ được?

Câu 8: Một gene có 2128 liên kết hydrogen. Trên mạch 1 của gen có số nucleotide loại A = T, G = 2A, C=3T. Số lượng nucleotide loại G bằng bao nhiêu?

Câu 9: Gene B lớn có 3500 liên kết hydrogen, gene B đột biến thành gene b có 3498 liên kết hydrogen. Đột biến gene B thành gene b có thể xảy ra bao nhiêu dạng?

Phần IV. Tự luận (7 điểm)

Câu 1 (1,0 điểm): Trong rừng thông các cây thông gần nhau liền rễ với nhau. Hiện tượng này có ý nghĩa như thế nào đối với các cây thông? Trong trồng trọt để phát huy ý nghĩa của hiện tượng trên, con người đã áp dụng những biện pháp gì?

Câu 2 (1,5 điểm):

1. Bốn lưới thức ăn A, B, C và D dưới đây thuộc 4 quần xã khác nhau. Trong mỗi lưới thức ăn, mắt xích số 1 là sinh vật sản xuất.

a) Trong các quần xã này, quần xã nào có độ ổn định thấp nhất và quần xã nào có độ ổn định cao nhất? Vì sao?

b) Trong điều kiện thuận lợi, mắt xích nào trong số các mắt xích của lưới thức ăn D thường có tổng khối lượng sinh vật lớn nhất trong một năm? Giải thích?

2. Cho các loài thuộc quần xã sinh vật ở trên cạn gồm: cây cỏ, rắn, châu chấu, chuột, sâu hại thực vật, chim ăn sâu, cú mèo, vi khuẩn.

a) Thiết lập sơ đồ lưới thức ăn từ các loài sinh vật trong quần xã trên.

b) Cú mèo là lài thuộc bậc dinh dưỡng thứ mấy? Vì sao?

Câu 3 (1,0 điểm): Tính đa dạng và đặc thù của DNA được thể hiện ở những điểm nào? Những yếu tố cấu trúc nào giúp duy trì ổn định cấu trúc DNA?

Câu 4 (1,5 điểm): 1. Gen B có 3402 liên kết hydrogen, trên mạch một của gene có số nucleotide loại X bằng tổng số nucleotide loại A và T, trên mạch 2 của gene có số nucleotide loại X gấp 2 lần số nucleotide loại A và gấp 4 lần số nucleotide loại T. Gen B tiến hành sao mã một số lần, môi trường nội bào cung cấp 3780 nucleotide.

a.Tính số nucleotide từng loại của gene B

b. Tính số lần sao mã của gene B

2. Gen A ở sinh vật nhân sơ có trình tự các nucleotide như sau:

Mạch 1: 3’ T-A-X-T-T-X-A-T-A-X-X-G-A-X- X-A-X-T 5’

Mạch 2: 5’ A-T-G-A-A-G-T-A-T-G-G-X-T-G-G-T-G-A 3’

a. Mạch 1 hay mạch 2 của đoạn gene là mạch khuôn? Vì sao? Viết trình tự đoạn mRNA được tạo ra từ đoạn gene trên?

b. Phân tử mRNA trên thực hiện quá trình tổng hợp chuỗi amino acid, xác định chuỗi amino acid được tạo thành. Cho biết bộ ba AUG mã hóa aa Met, bộ ba UGG mã hóa aa Tryp, bộ ba UAU mã hóa aa Tyr, bộ ba AAG mã hóa aa Lys, bộ ba GGX mã hóa aa Gly, bộ ba UGA kết thúc quá trình tổng hợp chuỗi amino acid.

Câu 5 (2,0 điểm):

1. Tại sao nói trong giảm phân thì giảm phân I mới thực sự là phân bào giảm nhiễm còn lần phân bào II là phân bào nguyên nhiễm.

2. Theo dõi quá trình giảm phân của một loài sinh vật, thấy có xảy ra trao đổi chéo tại một điểm ở 2 cặp NST, các cặp NST khác không có trao đổi chéo thì sẽ tạo ra tối đa 2²⁰ loại giao tử. Hãy xác định:

a) Bộ NST lưỡng bội của loài.

b) Một tế bào sinh dục sơ khai của cá thể đực thuộc loài trên tiến hành nguyên phân một số lần.Tất cả các tế bào con được tạo ra đều giảm phân cần môi trường cung cấp 576 NST đơn, các tinh trùng tạo ra tham gia thụ tinh với hiệu suất là 6,25%. Xác định số hợp tử được tạo thành.

--- Hết---

Phần I. Trắc nghiệm (4,0 điểm).

Hãy ghi đáp án đúng vào bài làm trong các câu hỏi sau:

Câu 1: Dụng cụ dùng để thực hiện một số phản ứng tỏa nhiệt mạnh là: 

A. Lưới tản nhiệt  B. Phễu  C. Bình cầu   D. Bát sứ

Câu 2: Nếu tốc độ của một vật giảm đi một nửa thì động năng của vật sẽ thay đổi

như thế nào?

A. Tăng gấp hai lần.  B. Tăng gấp bốn lần. 

C. Giảm đi một nửa. D. Giảm đi bốn lần 

Câu 3: Đơn vị đo của thế năng trọng trường là gì?

A. Niuton (N). B. Jun (J). C. Kilôgam (kg). D. Mét trên giây bình phương (m/s²).

Câu 4: Chọn phương án sai?

A. 1 A = 1 000 mA. B. 1 A = 10³ mA. C. 1 mA = 10³ A. D. 1 mA = 0,001 A.

Câu 5: Số vôn ghi trên các dụng cụ dùng điện là giá trị

A. cường độ dòng điện cực đại. B. cường độ dòng điện định mức.

C. hiệu điện thế cực đại. D. hiệu điện thế định mức.

Câu 6: Đâu không phải hóa chất độc hại trong phòng thí nghiệm

A. Sunfuric acid. B. Hydrochloric acid. C. Sulfur. D. Nước cất

Câu 7: Phân lân cung cấp nguyên tố nào cho cây trồng?

A. Fe B. K C. N D. P

Câu 8: Phân urea thuộc lọai phân nào?

A. Kali B. Lân C. Đạm D. Vi lượng

Câu 9: Kim loại nào sau đây có nhiệt độ nóng chảy thấp nhất?

A. Li. B. Cu. C. Ag. D. Hg.

Câu 10: Ở điều kiện thường, kim loại nào sau đây ở trạng thái lỏng?

A. Hg. B. Ag. C. Cu. D. Al.

Câu 11. Vào mùa hè, thức ăn đã nấu chín dễ bị thiu, hỏng hơn mùa đông. Yếu tố ảnh hưởng tới tốc độ thiu, hỏng của thức ăn là

A. nhiệt độ. B. áp suất. C. độ ẩm. D. ánh sáng.

Câu 12:  Khi cơ co liên tục, cơ sẽ bị mỏi do tích tụ

Câu 13: Cơ thể sinh vật được coi là môi trường sống khi

A. Chúng là nơi ở của các sinh vật khác.

B. Các sinh vật khác có thể đến lấy chất dinh dưỡng từ cơ thể chúng.

C. Cơ thể chúng là nơi ở, nơi lấy thức ăn, nước uống của các sinh vật khác.

D. Cơ thể chúng là nơi sinh sản của các sinh vật khác.

Câu 14: Enzim trong nước bọt hoạt động tốt nhất trong điều kiện pH và nhiệt độ nào?

A. pH = 5 và t = 32,7 ^oC. B. pH = 7,2 và t = 37 ^oC.

C. pH = 7 và t = 31,9 ^oC. D. pH = 8 và t = 32,6 ^oC.

Câu 15: Điều nào sau đây không đúng với quy luật phân li của mendel?

1. Mỗi tính trạng của cơ thể do một cặp nhân tố di truyển quy định.
2. Mỗi tính trạng của cơ thể do nhiều cặp gen quy định.
3. Do sự phân li đồng đều của cặp nhân tố di truyền nên mỗi giao tử chỉ chứa một nhân tố của cặp.

D. F1 tuy là cơ thể lai nhưng khi tạo giao tử thì giao tử là thuần khiết.

Câu 16: Yêu cầu bắt buộc đối với mỗi thí nghiệm của Mendel là

A. Con lai phải luôn có hiên tượng đồng tính

B. Con lai phải thuần chủng về các cặp tính trạng được nghiên cứu

C. Bố mẹ phải thuần chủng về các cặp tính trạng được nghiên cứu

D. Cơ thể được chọn lai đều mang các tính trội

II. PHẦN TỰ LUẬN( 16 ĐIỂM)

Câu I( 2 .0 đ)Các nhận định sau đúng hay sai? Giải thích

1.Nhóm máu O là nhóm máu chuyên cho

2.Một phân tử DNA có chiều dài 3400 Å , có A= 30% tổng số nu.Số liên kết hydrogen bằng 2400.

3.Dạ dày co bóp giúp nghiền nát và trộn lẫn thức ăn với dịch vị. Enzyme amilase giúp biến đổi một phần protein trong thức ăn.

4.Tiêm phòng vacxin cho trẻ em nhằm giúp trẻ em tạo những miễn dịch bẩm sinh

Câu II: (3.0đ)

1. Khi cơ thể bị mất nước nhiều (khi tiêu chảy, khi lao động nặng ra mồ hôi nhiều,...), máu có thể lưu thông dễ dàng trong mạch nữa không?Thành phần chất trong huyết tương có gợi ý gì về chức năng của nó?

2. Bệnh nhân suy thận có thể chết sau vài ngày do nhiễm độc những chất thải của chính cơ thể mình. Rất may, họ có thể được cứu sống nếu được cấp cứu kịp thời với sự hỗ trợ của thận nhân tạo. Hãy trình bày một cách khái quát về nguyên lý cấu tạo và hoạt động của thận nhân tạo?

3. Cho 4 dạng dị tật tim bẩm sinh (1- 4) . Hãy nêu tên gọi tương ứng với 4 dạng dị tật đó.Các dị tật này đã làm cho nhịp tim và nhịp hô hấp thay đổi như thế nào?

Câu III. (3,0 điểm)

1.Giới hạn sinh thái được xác định phụ thuộc vào những yếu tố nào? Hình thành trong quá trình nào?Vì sao giới hạn sinh thái ảnh hưởng đến vùng phân bố của sinh vật?

2.Khi nghiên cứu về tác động của nhiệt độ đến sinh trưởng và phát triển ở cá rô phi Việt Nam người ta đưa ra các mốc nhiệt độ như sau: 5,6 ^oC ; 42 ^oC; 30 ^oC. Từ 20 ^oC đến 35 ^oC; Từ 5,6 ^oC đến 42 ^oC. Dựa vào quy luật giới hạn sinh thái hãy gọi tên các mốc nhiệt độ nói trên?

3. Tại một đồng cỏ có các sinh vật sau: cỏ, châu chấu, diều hâu, rắn, nhái, chuột, kiến. Biết kiến, châu chấu và chuột đều ăn cỏ, chuột và nhái ăn kiến ăn châu chấu,rắn và diều hâu ăn nhái ăn chuột, diều hâu ăn rắn.

- Vẽ lưới thức ăn ở đồng cỏ trên. Hãy cho biết nếu loại bỏ mắt xích nào trong lưới thức ăn thì ảnh hưởng lớn nhất đến sự biến động số lượng cá thể của các quần thể còn lại? Giải thích?.

Câu IV (2.0 điểm).

Gene A có chiều dài 5100A⁰ và có 3600 liên kết hydrogen. Gene A bị đột biến điểm thành gene a, gene a có chiều dài không đổi nhưng có số liên kết hydrogen tăng 1. Cặp gene Aa tự nhân đôi liên tiếp 3 lần. Xác định số nucleotide từng loại môi trường cung cấp cho quá trình nhân đôi của cặp gene Aa.

Câu V(3.0 điểm)

1. So sánh ARN và ADN về cấu trúc? Cho biết ARN được tổng hợp theo nguyên tắc nào?

2. Nguyên tắc bổ sung được thể hiện như thế nào trong các cơ chế di truyền?

3. So sánh quá trình tự nhân đôi của ADN với quá trình tổng hợp ARN.

Câu VI( 3.0 điểm):

Ở 1 loài thực vật, khi cho cây thuần chủng quả đỏ, hình bầu dục với cây quả vàng, hình tròn thu được thế hệ F₁ đồng loại cây quả đỏ, hình tròn. Lấy ngẫu nhiên 2 cây ở F₁ cho tự thụ phấn, thế hệ F₂ thu được 4 nhóm kiểu hình với tổng số 2000 cây, trong đó có 375 cây có kiểu hình quả vàng, hình tròn.

1. Cho biết quy luật di truyền nào đã chi phối phép lai? Xác định kiểu gen của P?

2. Không viết sơ đồ lai, cho biết các loại KH còn lại ở F₂?

c. Trong số các cây có kiểu hình quả vàng, hình tròn ở F₂ thì tỉ lệ cây có KG đồng hợp là bao nhiêu?

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM PHẦN SINH HỌC

PHẦN I: TRẮC NGHIỆM (4,0 điểm)

II. TỰ LUẬN: 16.0 điểm

Phân môn: Sinh học

I.NỘI DUNG 1. TRẮC NGHIỆM

Câu 1: Nhân tố ánh sáng thuộc nhóm nhân tố sinh thái nào?

A. Vô sinh. B. Hữu sinh. C. Vô cơ. D. Chất hữu cơ.

Câu 2: Vì sao nhân tố con người có tác động mạnh mẽ tới môi trường thiên nhiên?

A. Vì con người có tư duy, có lao động.

B. Vì con người tiến hóa nhất so với các loài động vật khác.

C. Vì hoạt động của con người khác với các sinh vật khác, con người có trí tuệ nên vừa khai thác tài nguyên thiên nhiên vừa cải tạo được thiên nhiên.

D. Vì con người có khả năng điều khiển thiên nhiên.

Câu 3: Những đặc điểm hình thái, cấu tạo, sinh lí của một cơ thể được gọi là:

A. Tính trạng B. Kiểu hình C. Kiểu gen D. Kiểu hình và kiểu gen

Câu 4: Nhân tố di truyền tương ứng với khái niệm Di truyền học hiện đại là:

1. Tính trạng B. Gene C. Kiểu hình D. ADN hay NST

II. TỰ LUẬN:

Câu 1. (2,5 điểm)

1) Vận tốc máu thay đổi như thế nào trong hệ mạch? Ý nghĩa của sự thay đổi đó?

2) Cho biết tâm thất trái mỗi lần co bóp đẩy đi 70 ml máu và trong một ngày đêm đã đẩy đi được 7560 lít máu. Thời gian của pha dãn chung bằng 1/2 chu kỳ tim, thời gian pha co tâm nhĩ bằng 1/3 thời gian pha co tâm thất. Hỏi:

a. Số lần mạch đập trong một phút?

b. Thời gian hoạt động của một chu kỳ tim?

c. Thời gian của mỗi pha: co tâm nhĩ, co tâm thất, dãn chung?

Câu 2: (3,0 điểm)

1) Thế nào là nhân tố sinh thái? Em hãy sắp xếp các nhân tố sinh thái có trong vườn nhà em thành các nhóm tương ứng.

2) Tại sao trong sản xuất nông nghiệp, cây trồng đúng thời vụ thường cho năng suất cao hơn?

3) Ở một địa phương, người ta có ý định nhập nội ba loài cá (A, B, C) về nuôi.

- Loài A có giới hạn sinh thái về yếu tố nhiệt độ từ 0⁰C – 14^0C.

- Loài B có giới hạn sinh thái về yếu tố nhiệt độ từ 5⁰C – 38⁰C.

- Loài C có giới hạn sinh thái về yếu tố nhiệt độ từ 34⁰C – 45^0C.

Nhiệt độ trung bình trong năm tại đây dao động từ 15⁰C – 30⁰C. Dựa vào các thông tin trên, em hãy cho biết người ta nên nhập loài cá nào để nuôi tại đây? Giải thích.

Câu 3. (2,0 điểm)

Tại sao phải bảo vệ hệ sinh thái rừng? Nêu các biện pháp bảo vệ.

Câu 4. (3,0 điểm)

1) Phương pháp nghiên cứu di truyền của Menđen được tiến hành như thế nào?

2) Vì sao nói “ Ý tưởng của Mendel về nhân tố di truyền là cơ sở cho việc nghiên cứu về gene sau này?

3) Cam Xã Đoài là giống cam rất ngon. Để giữ được những tính trạng tốt của nó, một bạn học sinh A đã sử dụng hạt của các cây mẹ để làm giống. Theo em, bạn A sử dụng phương pháp nhân giống đó được không? Vì sao? Nếu là em thì sẽ sử dụng phương pháp gì?

Câu 5. (3,5 điểm)

1) Phát biểu nội dung và ý nghĩa của quy luật phân li.

2) Ở một loài thực vật, lần lượt cho một cây F₁ giao phấn với hai cây khác:

- Với cây thứ nhất được F₂ gồm: 269 cây cao, bông to; 91 cây cao, bông nhỏ; 272 cây thấp, bông to; 90 cây thấp, bông nhỏ.

- Với cây thứ hai được F₂ gồm: 329 cây cao, bông to; 331 cây cao, bông nhỏ; 109 cây thấp, bông to; 112 cây thấp, bông nhỏ.

(Biết mỗi gen quy định một tính trạng và nằm trên một nhiễm sắc thể).

a. Biện luận xác định kiểu gen, kiểu hình của cây F₁, cây thứ nhất và cây thứ hai.

b. Xác định kiểu gen của P để F₁ có 4 loại kiểu gen.

……… Hết ………

Chú ý: Học sinh có cách trình bày khác hợp lý, kết quả đúng vẫn cho điểm tối đa. Điểm thành phần giám khảo tự phân chia trên cơ sở tham khảo điểm thành phần của đáp án.

B. PHẦN LỰA CHỌN (105 phút)

Chương trình KHTN 3.

Câu 1. (3 điểm)

a. Vì sao có sự khác nhau trong đặc điểm chảy máu khi bị tổn thương động mạch, tĩnh mạch và mao mạch?

b. Vì sao tăng nhịp tim kéo dài thì sẽ gây hại cho tim mạch?

c. Em hiểu như thế nào về chứng xơ vữa động mạch? Trong đời sống để phòng tránh bệnh xơ vữa động mạch cần có biện pháp gì?

Câu 2. (2 điểm)

a. Mật độ các cá thể trong quần thể được điều chỉnh quanh mức cân bằng như thế nào?

b. Giải thích sơ sở khoa học theo sinh học của câu ca dao “ Của không ngon đông con cũng hết”

c. Theo báo Nhân dân: “Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu do có bờ biển dài. Nếu nước biển dâng 1 mét, 40% diện tích đồng bằng sông Cửu Long, 10% diện tích đồng bằng sông Hồng sẽ bị ngập, ảnh hưởng trực tiếp đến 20-30 triệu người dân”. Để chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu theo em cần có các biện pháp nào?

Câu 3. (2 điểm)

a. Hãy cho biết ưu điểm của trồng cây trong nhà kính

b. Khi nói về chuỗi thức ăn và lưới thức ăn, phát biểu nào sau đây đúng, phát biểu nào sai? Giải thích?

- Quần xã sinh vật có độ đa dạng càng cao thì lưới thức ăn trong quần xã càng đơn giản.

- Trong một quần xã sinh vật, mỗi loài chỉ tham gia vào một chuỗi thức ăn nhất định.

-  Lưới thức ăn của quần xã rừng mưa nhiệt đới thường phức tạp hơn lưới thức ăn của quần xã thảo nguyên.

-  Trong chuỗi thức ăn, bậc dinh dưỡng cao nhất luôn có sinh khối lớn nhất.

Câu 4. (4 điểm)

1.a. Phương pháp nghiên cứu của Menđen? Vì sao Menđen phát hiện ra quy luật di truyền trong khi đó các nhà khoa học khác lại không phát hiện ra?

b. Điểm khác nhau quy luật phân li và quy luật và quy luật phân li độc lập.

2.a. Ở một loài thực vật, với hai alen A và a, khởi đầu có tỷ lệ kiểu gen 2AA: 3Aa. Sau 4 thế hệ tự thụ phấn liên tục kết quả kiểu gen AA, aa và Aa sẽ chiếm tỷ lệ là bao nhiêu?

b. Ở đậu Hà Lan, tính trạng hạt trơn (B) trội hoàn toàn so với tính trạng hạt nhăn (b). Cho cây đậu hạt trơn F₁ (có kiểu gen Bb) tự thụ phấn liên tiếp qua một số thế hệ. Xác định tỷ lệ tính trạng hình dạng hạt đậu Hà Lan ở trên cây F₂. Biết quá trình thụ phấn, thụ tinh diễn ra bình thường, tỷ lệ sống sót của các cá thể ngang nhau.

Câu 5. (3 điểm)

1. Ở một loài thực vật, cho lai giữa P thuần chủng cây cao, quả vàng với cây thấp, quả đỏ, thu được F₁. Cho F₁ lai với nhau thu được F₂ gồm 4 loại kiểu hình với 3648 cây, trong đó có 2052 cây cao, quả đỏ. Biết mỗi gen quy định một tính trạng.

a. Xác định quy luật di truyền chi phối phép lai và kiểu gen của P.

b. Không cần viết sơ đồ lai hãy cho biết trong số các cây cao, quả đỏ ở F₂, tỉ lệ cây cao, quả đỏ thuần chủng là bao nhiêu?

2. Cho thế hệ xuất phát của quần thể tự phối có tỷ lệ kiểu gen là:

P: 0,2 AABb : 0,4 AaBb : 0,4 aabb.

Xác định: Tỷ lệ kiểu gen AaBb ở thế hệ F₂?

…Hết…

Họ tên thí sinh: ………………………………Số báo danh: ……………………

Thí sinh không được sử dụng tài liệu, giám thị coi thi không giải thích gì thêm.

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI

LỚP 9 NĂM HỌC 2024-2025

Môn: KHOA HỌC TỰ NHIÊN 3

B. PHẦN LỰA CHỌN:

Chương trình KHTN 3.

Câu 1: ( 2 điểm)

Cấu trúc nào là vật chất di truyền ở cấp độ tế bào. Nêu các chức năng của cấu trúc đó và giải thích nhờ những đặc điểm cấu tạo và hoạt động nào mà chúng thực hiện được những chức năng đó?

Câu 2: ( 2 điểm)

Nêu các điểm khác nhau giữa NST thường và NST giới tính.

Câu 3: (5,0 điểm) 

1. Một cơ thể động vật có bộ nhiễm sắc thể (NST) lưỡng bội, xét 3 cặp gen nằm trên 2 cặp NST thường. Người ta tiến hành quan sát quá trình giảm phân của 3 tinh bào bậc 1 (M, N, Q) có kiểu gen giống nhau và về lại các hình như sau:

Biết rằng quá trình giảm phân diễn ra bình thường

a) Các tế bào ở hình a, b, c, d, e đang ở kì nào? Xác định số lượng, trạng thái NST ở mỗi hình.

b) Người ta kí hiệu gen bị sai ở một hình. Em hãy chỉ ra hình bị sai và giải thích.

c) Viết kiểu gen của cơ thể trên.

đ) Khi hoàn thành quá trình phân bào, nhóm tế bào trên tạo ra những loại giao tử nào? Xác địnhtỉ lệ của các loại giao tử đó,

Câu 4: (3,0 điểm) 

Một tế bào sinh dục sơ khai của Gà (2n=78) nguyên phân liên tiếp một số đợt tạo ra các tế bào con có tổng số là 9828 nhiễm sắc thể mới hoàn toàn. Các tế bào sinh ra đều trở thành tế bào sinh trứng. Hiệu suất thụ tinh của trứng là 6,25%. Mỗi trứng thụ tinh với một tinh trùng tạo ra một hợp tử bình thường. Gà mái sau khi thụ tinh đẻ được 20 trứng, trong đó bao gồm tất cả trứng được thụ tinh và một số trứng chưa được thụ tinh, sau khi ấp nở thành 6 con non.

a. Tìm số lần nguyên phân của tế bào sinh dục sơ khai trên? 

b. Tìm số nhiễm sắc thể có trong các trứng không nở.

Câu 5. (4.5 điểm) 

Một gen có 300 chu kì xoắn, trong đó tỉ lệ nucleotit loại A chiếm 20% tổng số nucleotit của gen. Trên phân tử mARN do gen trên tổng hợp có số ribonucleotit loại A là 240, loại C là 480. Hãy xác định:

a. Số nucleotit mỗi loại của gen nói trên.

b. Số ribonucleotit mỗi loại của mARN nói trên.

c. Khi gen trên tự nhân đôi 3 lần, mỗi gen con tạo ra phiên mã 3 lần tạo các phân tử mARN. Tất cả phân tử mARN tham gia dịch mã, trên mỗi phân tử mARN có 3 riboxom cùng trượt

qua một lần. Xác định số axit amin môi trường đã cung cấp cho quá trình dịch mã nói trên. 

d. Một đoạn mạch làm khuôn tổng hợp mARN của gen M có trình tự Nucleotit là:

3' TACCTAGTAATGTCA...ATC 5

Gen M bị đột biến điểm,tạo ra 4 gen (M1,M2,M3,M4) có trình tự Nu ở đoạn mạch này như sau:

Gen M1: 3' TACCTAGTAATTTCA...ATC 5'   

Gen M2: 3' TACCTAGTAGTGTCA...ATC 5' 

Gen M3: 3' TACCTGGTAATGTCA...ATC 5    

Gen M4: 3' TACGTAGTAATGTCA...ATC 5'

Theo lí thuyết, chuỗi Pôlipeptit do mỗi gen (M1,M2,M3,M4) quy định tổng hợp có thành phần axit amin bị thay đổi như thế nào so với chuỗi Pôlipeptit do M quy định tổng hợp? Cho biết các côđon trên mARN mã hóa một số loại axit amin như sau:

Câu 6. ( 2.0 điểm)

Hình S.3 mô tả quan hệ giữa gene và tính trạng. Trên hình, các số (1), (2) tương ứng với hai cơ chế di truyền ở cấp phân tử; (X), (Y), (Z) là các phân tử hữu cơ hoặc bào quan trong tế bào. Cho các nhận định sau, nhận định nào đúng, nhận định nào sai, giải thích?

a) (1) là cơ chế phiên mã.

b) (2) diễn ra ở tế bào chất.

c) (X) và (Y) đều là enzyme.

d) (Z) là sản phẩm của quá trình dịch mã – polynucleotide.

Câu 7 (1,5 điểm):

a) Một đoạn phân tử ADN chiều dài 5100Å. Trong đó Ađênin chiếm 30%, Hãy xác định:

Số lượng từng loại nucleotit của phân tử ADN nói trên.

Số liên kết hidro hình thành giữa 2 mạch đơn của phân tử ADN.

b) Phân tích thành phần vật chất di truyền của 2 chủng sinh vật M và N một nhà nghiên cứu xác định được tỉ lệ các loại đơn phân như sau:

Xác định loại vật chất di truyền của sinh vật M và N nói trên. Giải thích.

Đáp án

Câu 1: ( 2 điểm) Cấu trúc nào là vật chất di truyền ở cấp độ tế bào. Nêu các chức năng của cấu trúc đó và giải thích nhờ những đặc điểm cấu tạo và hoạt động nào mà chúng thực hiện được những chức năng đó?

- Vật chất di truyền ở cấp độ tế bào là NST. 0.25

- NST có 2 chức năng chính: 0.25

+ Mang thông tin di truyền.

+ Truyền đạt thông tin di truyền.

- Đặc điểm của NST giúp nó thực hiện được chức năng mang thông tin di truyền.

+ NST được cấu tạo từ chủ yếu một phân tử AND và 1 protein loại histon,Mà trên phân tử AND là các gen chứa thông tin quy định các tính trạng của cơ thể. 0.5

- Đặc điểm của NST giúp nó thực hiện được chức năng mang thông tin di truyền.

+ NST có khả năng tự nhân đôi dựa trên cơ sở nhân đôi của phân tử AND nằm trong nó và nhờ vậy thông tin di truyền của AND trong NST được nhân đôi lên. 0.5

+ Cơ chế nhân đôi kết hợp với phân li NST đã giúp cho thông tin di truyền trên NST được truyền cho các tế bào con khi tế bào mẹ phân chia. 0.5

Câu 2: ( 2 điểm) Nêu các điểm khác nhau giữa NST thường và NST giới tính.

Câu 3: (5,0 điểm) 

1. Một cơ thể động vật có bộ nhiễm sắc thể (NST) lưỡng bội, xét 3 cặp gen nằm trên 2 cặp NST thường. Người ta tiến hành quan sát quá trình giảm phân của 3 tinh bào bậc 1 (M, N, Q) có kiểu gen giống nhau và về lại các hình như sau:

Biết rằng quá trình giảm phân diễn ra bình thường

a) Các tế bào ở hình a, b, c, d, e đang ở kì nào? Xác định số lượng, trạng thái NST ở mỗi hình 

b) Người ta kí hiệu gen bị sai ở một hình. Em hãy chỉ ra hình bị sai và giải thích.

c) Viết kiểu gen của cơ thể trên.

đ) Khi hoàn thành quá trình phân bào, nhóm tế bào trên tạo ra những loại giao tử nào? Xác địnhtỉ lệ của các loại giao tử đó,

ĐÁP ÁN:

b) Người ta kí hiệu gen bị sai ở hình a. 0.25 Giảm phân bình thường không có trao đổi chéo thì các Cromatit của 1 NST kép phải giống nhau về trình tự gen. 0.5

c) Viết kiểu gen của cơ thể trên. Ab/aB Dd. 1.0

đ) Khi hoàn thành quá trình phân bào, nhóm tế bào trên tạo ra những loại giao tử:

1AbD, 1Abd, 1aBD, 1aBd 1.0

Câu 4: (3,0 điểm) Một tế bào sinh dục sơ khai của Gà (2n=78) nguyên phân liên tiếp một số đợt tạo ra các tế bào con có tổng số là 9828 nhiễm sắc thể mới hoàn toàn. Các tế bào sinh ra đều trở thành tế bào sinh trứng. Hiệu suất thụ tinh của trứng là 6,25%. Mỗi trứng thụ tinh với một tinh trùng tạo ra một hợp tử bình thường. Gà mái sau khi thụ tinh đẻ được 20 trứng, trong đó bao gồm tất cả trứng được thụ tinh và một số trứng chưa được thụ tinh, sau khi ấp nở thành 6 con non.

a. Tìm số lần nguyên phân của tế bào sinh dục sơ khai trên? 

b. Tìm số nhiễm sắc thể có trong các trứng không nở.

Đáp án:

a. Tìm số lần nguyên phân của tế bào sinh dục sơ khai:

Gọi số lần nguyên phân của tế bào là k ( k nguyên, dương) 0.25

Số NST đơn mới hoàn toàn =(2^k – 2 )×78 = 9828 -> 2k = 128 ⇒ k=7 0.5

Như vậy, số lần nguyên phân của tế bào sinh dục sơ khai là 7 lần.

b. Tìm số nhiễm sắc thể có trong các trứng không nở:

Số trứng gà đẻ được là 20 trứng.

Hiệu suất thụ tinh là 6,25%, do đó số trứng thụ tinh sẽ là: 

Số trứng thụ tinh = 128 ×6,25% = 8 trứng 0.5

Trong 20 trứng, 8 trứng thụ tinh, vậy 12 trứng không được thụ tinh. 0.5

Số gà con = 6, Vậy trong số 14 trứng không nở thì có 12 trứng không đc thụ tinh và 2 trứng đc thụ tinh 0.5

Mỗi trứng chưa thụ tinh đều chứa bộ nhiễm sắc thể đơn bội (n = 39), Trứng đã thụ tinh có bộ 2n = 78 0.25

Vậy, số nhiễm sắc thể có trong các trứng không nở là 39.12 + 78. 2 = 624 nhiễm sắc thể. 0.5

Câu 5. (4.5 điểm) Một gen có 300 chu kì xoắn, trong đó tỉ lệ nucleotit loại A chiếm 20% tổng số nucleotit của gen. Trên phân tử mARN do gen trên tổng hợp có số ribonucleotit loại A là 240, loại C là 480. Hãy xác định:

a. Số nucleotit mỗi loại của gen nói trên.

b. Số ribonucleotit mỗi loại của mARN nói trên.

c. Khi gen trên tự nhân đôi 3 lần, mỗi gen con tạo ra phiên mã 3 lần tạo các phân tử mARN. Tất cả phân tử mARN tham gia dịch mã, trên mỗi phân tử mARN có 3 riboxom cùng trượt qua một lần. Xác định số axit amin môi trường đã cung cấp cho quá trình dịch mã nói trên. 

d. Một đoạn mạch làm khuôn tổng hợp mARN của gen M có trình tự Nucleotit là:

3' TACCTAGTAATGTCA...ATC 5

Gen M bị đột biến điểm,tạo ra 4 gen (M1,M2,M3,M4) có trình tự Nu ở đoạn mạch này như sau:

Gen M1: 3' TACCTAGTAATTTCA...ATC 5'   

Gen M2: 3' TACCTAGTAGTGTCA...ATC 5' 

Gen M3: 3' TACCTGGTAATGTCA...ATC 5    

Gen M4: 3' TACGTAGTAATGTCA...ATC 5'

Theo lí thuyết, chuỗi Pôlipeptit do mỗi gen (M1,M2,M3,M4) quy định tổng hợp có thành phần axit amin bị thay đổi như thế nào so với chuỗi Pôlipeptit do M quy định tổng hợp? Cho biết các côđon trên mARN mã hóa một số loại axit amin như sau:

Đáp án:

a. Số nucleotit mỗi loại của gen

Tổng số nucleotit trong gen:

Số nucleotide của gen = 300× 20 = 6000 

Số nucleotit loại A và T trong gen:

A = T = 20​% × 6000 = 1200 nucleotit 0.5

Số nucleotit loại G và C trong gen:

G = X= 3000 – 1200 = 1800 nucleotit 0.5

b. Xác định số ribonucleotit mỗi loại trong mARN

Tổng số ribonucleotit trong mARN:

Gen có 6000 nucleotit, vì mARN là mạch đơn, tổng số ribonucleotit trong mARN sẽ bằng tổng số nucleotit trên một mạch của gen:

mARN = 6000 : 2​ = 3000 ribonucleotit

Theo đề bài, số ribonucleotit loại A trong mARN là 240 -> U = 1200 – 240 = 960 0.5

Số ribonucleotit loại C trong mARN là 480 -> G = 1800 – 480 = 1320 0.5

c, Gen tự nhân đôi 3 lần, theo công thức số gen con tạo ra sau quá trình nhân đôi là: 2³=8 gen con

Mỗi gen con phiên mã 3 lần, vậy tổng số phân tử mARN được tạo ra là: 8×3=24 phân tử mRNA

Trên mỗi phân tử mARN, có 3 ribosome cùng trượt qua 1 lần, nên tổng số lần dịch mã sẽ là:

24×3=72 lần

Do đó, số axit amin do một phân tử mARN mã hóa là:

số axit amin mà môi trường cần cung cấp là:

72 × (3000 : 3 – 1) = 71928 axit amin 0.5

3.3. Một đoạn mạch làm khuôn tổng hợp mARN của gen M có trình tự Nucleotit là: 2.0

Câu 6. ( 2.0 điểm) Hình S.3 mô tả quan hệ giữa gene và tính trạng. Trên hình, các số (1), (2) tương ứng với hai cơ chế di truyền ở cấp phân tử; (X), (Y), (Z) là các phân tử hữu cơ hoặc bào quan trong tế bào. Cho các nhận định sau, nhận định nào đúng, nhận định nào sai, giải thích?

a) (1) là cơ chế phiên mã.

b) (2) diễn ra ở tế bào chất.

c) (X) và (Y) đều là enzyme.

d) (Z) là sản phẩm của quá trình dịch mã – polynucleotide.

Đáp án:

a) (1) là cơ chế phiên mã – Đúng vì đây là quá trình tổng hợp mRNA từ khuôn mẫu là DNA.

b) (2) diễn ra ở tế bào chất – Đúng. Đây là quá trình dịch mã.

c) (X) và (Y) đều là enzyme. Sai. X là enzyme phiên mã, Y là Riboxome – nơi diễn ra quá trình dịch mã.

d) (Z) là sản phẩm của quá trình dịch mã – polynucleotide. Sai sản phẩm của quá trình dịch mã là chuỗi polypeptide.

Câu 5 (1,5 điểm):

a) Một đoạn phân tử ADN chiều dài 5100Å. Trong đó Ađênin chiếm 30%, hãy xác định:

Số lượng từng loại nucleotit của phân tử ADN nói trên.

Số liên kết hidro hình thành giữa 2 mạch đơn của phân tử ADN.

b) Phân tích thành phần vật chất di truyền của 2 chủng sinh vật M và N một nhà nghiên cứu xác định được tỉ lệ các loại đơn phân như sau:

Xác định loại vật chất di truyền của sinh vật M và N nói trên.

Giải:

a.

Tổng số nucleotit: N = 3000

Ađênin (A) chiếm 30%, nên A=T=30%×3000=900 Nu 0.125

G = C = 20% × 3000 = 600 Nu.0.125

Số liên kết hidro hình thành giữa 2 mạch đơn:

Tổng số liên kết hidro: H = 2A + 3 G = 1800 + 1800 = 3600 liên kết. 0.25

b) Phân tích thành phần và đặc điểm di truyền của 2 chủng sinh vật M và N một nhà nghiên cứu xác định được tỉ lệ các loại đơn phân như sau:

• Sinh vật M: %A = 22, %G = 28, %T = 28, %X = 22.
• Sinh vật N: %A = 17, %G = 34, %T = 0, %X = 0, %U = 28.

Xác định loại vật chất di truyền của sinh vật M và N:

• Sinh vật M:
  • Vì A= T và G =C, đây là đặc điểm của ADN sợi kép.0.25
  • Kết luận: M là ADN sợi kép. 0.25
• Sinh vật N:
  • A # U và G # C, T=0, U xuất hiện. Đây là đặc điểm của ARN sợi đơn.0.25
  • Kết luận: N là ARN sợi đơn.0.25

I. Trắc nghiệm (3.0 điểm)

Câu 1 (1.0 điểm): Thí sinh trả lời đúng (Đ) hoặc sai (S) tương ứng với mỗi câu hỏi sau đây:

Câu 2 (2.0 điểm): Thí sinh lựa chọn đáp án đúng (A, B, C, D) trong mỗi câu sau:

1. Ở tim người, tại vị trí nào dưới đây không xuất hiện van?

A. Giữa tĩnh mạch chủ và tâm nhĩ phải. B. Giữa tâm nhĩ trái và tâm thất trái.

C. Giữa tâm nhĩ phải và tâm thất phải. D. Giữa tâm thất trái và động mạch chủ.

2. Trong cơ thể người, ngoài hệ thần kinh và hệ nội tiết thì hệ cơ quan nào có mối liên hệ trực tiếp với các hệ cơ quan còn lại?

A. Hệ tiêu hóa. B. Hệ bài tiết. C. Hệ tuần hoàn. D. Hệ hô hấp.

3. Trong quá trình lọc máu ở thận, các chất đi qua lỗ lọc nhờ

A. Sự vận chuyển chủ động của các kênh ion trên màng lọc.

B. Sự chênh lệch áp suất giữa hai bên màng lọc.

C. Sự co dãn linh hoạt của các lỗ lọc kèm hoạt động của protein xuyên màng.

D. Lực liên kết của dòng chất lỏng cuốn các chất đi qua lỗ lọc.

4. Hiện tượng “người khổng lồ” có liên quan mật thiết đến việc dư thừa hormone nào?

A. GH.       B. FSH. C. LH.       D. TSH.

5. Trong mối quan hệ giữa các thành phần trong quần xã, thì quan hệ đóng vai trò quan trọng nhất là

A. Quan hệ về nơi ở. B. Quan hệ dinh dưỡng.

C. Quan hệ hỗ trợ. D. Quan hệ đối địch.

6. Đặc trưng nào quy định tốc độ phát triển của quần thể?

A. Tỉ lệ giới tính. B. Sự sinh sản và sự tử vong.

C. Thành phần nhóm tuổi. D. Mật độ.

7. Ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái tới sinh vật

A. không phụ thuộc vào mức độ tác động của chúng.

B. tỉ lệ thuận với mức độ tác động của chúng.

C. tỉ lệ nghịch với mức độ tác động của chúng.

D. tùy thuộc vào mức độ tác động của chúng.

8. Sinh vật nào sau đây luôn là mắt xích chung trong các chuỗi thức ăn? 

A. Cây xanh và động vật ăn thịt. B. Cây xanh và sinh vật tiêu thụ.

C. Động vật ăn thịt, vi khuẩn và nấm. D. Cây xanh, vi khuẩn và nấm.

II. Trả lời ngắn (1.0 điểm) Thí sinh đưa ra câu trả lời ngắn gọn ứng với mỗi câu hỏi dưới đây:

Quan sát lưới thức ăn trong hình bên và trả lời câu hỏi.

1) Lưới thức ăn bên có mấy chuỗi thức ăn?

2) Quan hệ giữa chuột và ếch là mối quan hệ gì?

3) Nếu rắn bị tiêu diệt sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới

sự phát triển của mấy loài sinh vật?

4) Hiện tượng số lượng cá thể chuột bị khống chế

bởi số lượng cá thể Diều hâu ở mức nhất định và ngược lại gọi là hiện tượng gì?

III. Tự luận (16.0 điểm)

Câu 1 (4.0 điểm):

a) Ở một loài thực vật, mỗi gen quy định 1 tính trạng, tính trạng trội là trội hoàn toàn. Cho Phép lai: P: ♀ x ♂

Hãy xác định số loại giao tử cái và viết các loại giao tử cái trong phép lai trên. Xác định số KH ở

b) Quan sát hình (1) đến hình (4), xác định giai đoạn phân bào của một loài, số nhiễm sắc thể (NST), số chromatid, số tâm động, bộ NST lưỡng bội (2n) của loài.

Câu 2 (4.0 điểm): Ở một loài động vật, cho một cơ thể F₁ lai với 2 cơ thể khác thu được kết quả như sau:

Phép lai 1: F₁ lai với cơ thể thứ nhất, đời con được 75% thân xám, lông dài và 25% thân đen, lông dài.

Phép lai 2: F₁ lai với cơ thể thứ hai, đời con được 75% thân xám, lông dài và 25% thân xám, lông ngắn.

Biết mỗi cặp gen nằm trên một cặp NST tương đồng và quy định một tính trạng.

a) Biện luận và lập sơ đồ lai cho mỗi trường hợp.

b) Hãy viết các kiểu gen của F₁ khi F₂ có tỉ lệ kiểu hình 3:3:1:1.

Câu 3 (4.0 điểm): Một nhóm tế bào sinh dục sơ khai chứa 180 NST đơn cùng thực hiện nguyên phân một số lần bằng số NST đơn trong bộ NST đơn bội của loài tại vùng sinh sản. Tất cả các tế bào con được tạo ra đều trở thành tế bào sinh tinh và thực hiện giảm phân cho ra các tinh trùng. Hiệu suất thụ tinh của các tinh trùng là 25%. Số hợp tử được tạo ra sau thụ tinh có tổng số NST đơn là 1440. Ở cá thể cái, quá trình giảm phân tạo ra số trứng tham gia thụ tinh hình thành nên các hợp tử nói trên đã được môi trường nội bào cung cấp 5760 NST đơn. Hãy xác định:

a) Bộ NST 2n của loài và số tế bào sinh tinh đã được tạo ra

b) Hiệu suất thụ tinh của trứng.

Câu 4 (4.0 điểm): Một gen tự nhân đôi liên tiếp nhiều lần trong môi trường chứa toàn bộ các nucleotide tự do có đánh dấu. Các gen con được hình thành cuối quá trình có 14 mạch đơn chứa các nucleotide được đánh dấu và hai mạch chứa các nucleotide bình thường không đánh dấu. Mạch đơn thứ nhất chứa các nucleotide không đánh dấu có và . Mạch đơn thứ hai chứa các nucleotide không đánh dấu có và .

a) Tính số lần nhân đôi DNA của gen.

b) Số lượng nucleotide được đánh dấu mỗi loại đã lấy từ môi trường nội bào cung cấp cho quá trình nhân đôi DNA của gen bằng bao nhiêu?

c) Gen phiên mã 2 lần môi trường cung cấp 720 Nu loại A. Hãy xác định các loại Nu môi trường đã cung cấp cho quá trình phiên mã, tính số bộ ba mã di truyền, số amino acid được mã hóa trong các phân tử RNA được tạo ra.

_____________________Hết _______________________

(Lưu ý: Học sinh làm bài vào giấy thi và được phép sử dụng máy tính cá nhân .

Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)

Họ và tên học sinh: …………………………………………………………………

Số báo danh: ……………………………………………………………..…………

I. Trắc nghiệm (3.0 điểm)

Câu 1: Mỗi ý đúng 0.25 điểm

a- Đ; b- Đ; c-S; d-S

Câu 2: Mỗi câu đúng 0.25 điểm

II. Trả lới ngắn: Mỗi câu trả lời đúng 0.25 điểm

1) 5

2) Cạnh tranh

3) 3 (Chuột, ếch, Diều hâu)

4) Khống chế sinh học

II. Tự luận (16.0 điểm)

-------------------------------------Hết------------------------------------------

I. PHẦN CHUNG (2 điểm)

Câu 1. Yếu tố nào quy định cấu trúc không gian của DNA?

A. Các liên kết cộng hoá trị và liên kết hydrogene.

B. Nguyên tắc bổ sung của các cặp nitrogeneus base.

C. Các liên kết cộng hoá trị.

D. Các liên kết hydrogene.

Câu 2. Vì sao trên mạch khuôn 5'-3', mạch mới lại được tổng hợp ngắt quãng?

A. Vì trên gene có các đoạn Okazaki

B. Vì gene không liên tục có các đoạn exon và intron xen kẽ nhau

C. Vì enzyme DNA polymerase chỉ tổng hợp mạch mới theo chiều 5’ – 3’

D. Vì enzyme DNA polymerase chỉ tổng hợp mạch mới theo chiều 3’ – 5’

Câu 3. Vì sao nấm mốc Neurospora crassa kiểu dại có khả năng sống được trong môi trường chứa các chất dinh dưỡng cơ bản (gồm muối vô cơ, glucose và biotin)?

A. Vì chúng có gene quy định tổng hợp các enzyme để chuyển hóa các chất thành những chất cần thiết cho sự sinh trưởng.

B. Vì chúng có khả năng quang hợp, từ đó tổng hợp các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự sinh trưởng.

C. Vì hệ tiêu hóa của chúng phát triển giúp chuyển hóa các chất thành những chất cần thiết cho sự sinh trưởng.

D. Vì chúng có khả năng tự tổng hợp các chất dinh dưỡng cần thiết từ môi trường.

Câu 4. Xét các đoạn gene I, II, III sau:

3’ –AGTTGA–              –AGCTGA–             

5’ –TCAACT–              –TCGACT–               

I                            II                               

Hậu quả của đột biến từ gene I sang gene II là

A. làm thay đổi tất cả các amino acid. B. làm thay đổi 1 amino acid.

C. làm thay đổi một số amino acid. D. làm thay đổi 2 amino acid.

Câu 5. Hình sau đây mô tả một cấu trúc trong nhân tế bào:

Nhận định nào sau đây không đúng về cấu trúc này?

A. Mô tả cấu trúc siêu hiển vi của NST.

B. Để tạo ra mỗi chromatid cần 1 phân tử DNA mạch kép.

C. Những đoạn DNA có thể không mang gene như tâm động và đầu mút NST.

D. Sự liên kết của DNA và protein histon tạo ra NST và co xoắn để giúp tạo hình dạng của NST.

Câu 6. Theo dõi quá trình phân bào ở một cơ thể sinh vật lưỡng bội bình thường, người ta vẽ được sơ đồ minh họa như bên. Biết quá trình phân bào bình thường, không xảy ra đột biến. Hình này mô tả kì nào của quá trình phân bào?

A. Kì đầu giảm phân I. B. Kì sau giảm phân II.

C. Kì sau nguyên phân. D. Kì sau giảm phân I.

Câu 7. Ở người, trong trường hợp mẹ giảm phân bình thường, bố rối loạn cơ chế phân li trong giảm phân I, hội chứng di truyền nào sau đây không thể được sinh ra?

A. Hội chứng Down.                                       B. Hội chứng Turner.

C. Hội chứng Siêu nữ.                                      D. Hội chứng Klinefelter.

Câu 8. Hình ảnh sau mô tả cơ chế dạng đột biến nào sau đây?

A. Chuyển đoạn. B. Mất đoạn. C. Lặp đoạn. D. Đảo đoạn.

II. PHẦN TỰ CHỌN (14 điểm)

Câu 1 (2 điểm). Trong một quần xã sinh vật gồm các loài : A, B, C, D, E, F, G, H, I. Nếu bỏ loài A thì toàn bộ các loài trên sẽ chết. Bỏ loài B thì loài E và F sẽ chết, loài C tăng nhanh số lượng. Bỏ loài G và B thì E, F, I sẽ chết, loài H tăng nhanh số lượng.

a. Hãy đưa ra một lưới thức ăn có thể thỏa mãn giả thiết trên.

b. Vì sao ốc bươu vàng đã nhập vào Việt Nam lại có thể gây tác hại to lớn cho nông nghiệp? Giải thích.

Câu 2 (3 điểm).

1. Hình dưới đây mô tả cấu trúc của một số phân tử trong nhân tế bào.

Hình 1 Hình 2

Hình 1, hình 2 mô tả cấu trúc của phân tử nào? Nêu cấu trúc và chức năng của phân tử Hình 2?

1. Một gene chỉ huy tổng hợp chuỗi polipetide hoàn chỉnh gồm 198 aa. Có A/G=2/3. Cho biết đột biến xảy ra không làm thay đổi số nucleotide của gene.

a. Một đột biến xảy ra làm cho gene sau đột biến có tỉ lệ A/G = 66,20%. Đột biến này thuộc kiểu nào của đột biến gene?

b. Số liên kết hydrogene của gene đột biến thay đổi như thế nào?

c. Đột biến có ảnh hưởng đến cấu trúc của chuỗi polipeptide tương ứng hay không? Lấy ví dụ minh họa.

Câu 3 (3 điểm). Tuyển sinh Chuyên Lào Cai 2021-2022

3.1. Hình vẽ dưới đây mô tả 3 tế bào bình thường của các cơ thể dị hợp đang ở kỳ sau của quá trình phân bào. Em hãy cho biết các phát biểu sau đây đúng hay sai và giải thích:

a. Tế bào 1 và tế bào 3 chắc chắn là của 2 cơ thể khác loài.

b. Kết thúc quá trình phân bào, tế bào 2 tạo ra hai tế bào con với cấu trúc nhiễm sắc thể giống nhau.

3.2. Giải thích vì sao hoa của những loài cây trồng từ hạt thường có nhiều màu sắc hơn hoa của những loài cây được trồng bằng phương pháp giâm hoặc chiết cành?

3.3. Ở một loài động vật, khi giảm phân bình thường, ở kì giữa của giảm phân I có 8 cách sắp xếp của các cặp nhiễm sắc thể kép tương đồng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào. Biết rằng mỗi cặp đều gồm hai nhiễm sắc thể có cấu trúc khác nhau.

a. Hãy xác định bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội 2n của loài đó?

b. Một tế bào sinh dục sơ khai của loài đó nguyên phân liên tiếp nhiều lần tạo ra 128 tế bào sinh giao tử. Các tế bào được sinh ra đều giảm phân tạo giao tử. Hiệu suất thụ tinh của các giao tử là 6,25%, số hợp tử được tạo thành là 32. Tế bào sinh dục nói trên là tế bào sinh tinh hay tế bào sinh trứng? Giải thích.

Câu 4 (3 điểm). Ở một loài thực vật, khi lai hai cây hoa thuần chủng thu được F₁ đều là hoa kép, đỏ. Cho F₁ tiếp tục giao phấn với nhau, giả thiết ở F₂ có một trong những tỉ lệ phân tính sau:

a. Trường hợp 1: 3 hoa kép, đỏ: 1 hoa đơn, trắng.

b. Trường hợp 2: 9 hoa kép, đỏ: 3 hoa kép, trắng: 3 hoa đơn, đỏ: 1 hoa đơn, trắng.

Biết rằng mỗi gene quy định một tính trạng. Hãy biện luận và viết sơ đồ lai cho hai trường hợp trên?

Câu 5 (2 điểm). Ở người, bệnh M do một trong 2 allele của một gene quy định, gene này nằm trên NST thường và liên kết hoàn toàn với gene quy định nhóm máu có 3 allele. Phả hệ dưới đây mô tả sự di truyền của 2 gene trên. Người số 12 có bố bị bệnh M.

a. Có bao nhiêu người trong phả hệ xác định được chính xác kiểu gene về 2 gene trên? Viết kiểu gene của những người đó.

b. Tính xác suất để cặp vợ chồng 11 và 12 sinh con trai có nhóm máu A và không bị bệnh M.

Câu 6 (1 điểm). HSG tỉnh Hà Nam (2022-2023)

Trong chuyển gene bằng cách sử dụng plasmid làm thể truyền, thể truyền plasmid có gì khác so với plasmid của vi khuẩn? Sử dụng plasmid làm thể truyền có ưu điểm và nhược điểm gì so với việc sử dụng virus làm thể truyền?

................................ Hết ..................................

Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm

I. PHẦN CHUNG

II. PHẦN TỰ CHỌN

Câu 1. (2 điểm).

Các nhận định sau đúng hay sai? Giải thích.

1. Sự phối hợp hoạt động của cơ-xương-khớp trong hành động “ngửa đầu” tương ứng với đòn bẩy loại 2.
2. Ở khoang miệng thức ăn vừa được tiêu hóa cơ học, vừa tiêu hóa hóa học.
3. Tiêm vaccine cũng giống như tiêm thuốc kháng sinh giúp cơ thể nhanh khỏi bệnh.
4. Một người bị viêm cầu thận dẫn đến máu bị mất nhiều protein. Người này sẽ có triệu chứng bị phù nề.

Câu 2. (2 điểm).

Câu 3. (2 điểm).

Trong một ao nuôi cá, cá mè trắng là sản phẩm chính tạo nên giá trị kinh tế cho ao. Trong ao còn có các loài cá tự nhiên là cá mương, cá dầu và cá măng. Tảo sống nổi là thức ăn của cá mương, cá dầu và cá mè trắng. Cá măng lại sử dụng cá mương cá dầu làm thức ăn chính. Rái cá chuyên săn bắt cá măng và cá mè trắng.

1. Hãy vẽ sơ đồ lưới thức ăn trong ao cá trên.
2. Sau một thời gian cá măng bị người ta câu hết do vậy giá trị kinh tế của ao có nguy cơ suy giảm. Hãy giải thích hiện tượng trên. Để duy trì và nâng cao giá trị kinh tế của ao người nuôi cá cần áp dụng biện pháp sinh học nào vừa đơn giản lại có hiệu quả cho ao nuôi của mình?

Câu 4. (5 điểm).

1. So sánh cấu trúc DNA và RNA.
2. Vì sao DNA rất đa dạng nhưng lại rất đặc thù?
3. Những đặc điểm nào thể hiện tính đặc trưng cá thể của hệ gen? Vì sao gene là trung tâm của di truyền học?

Câu 5. (5 điểm).

Hình 2 minh họa các phân tử sinh học và các cơ chế di truyền trong mối quan hệ “Từ gene đến tính trạng”.

Câu 6. (4 điểm).

Hình 3 mô tả quá trình phiên mã diễn ra trong tế bào. Quan sát hình và trả lời các câu hỏi sau:

Họ và tên thí sinh:……………………………… SBD:………

ĐỀ HUYỆN THẠCH THẤT 2024

A. PHẦN TRẮC NGHIỆM (4,0 điểm)

1. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn (2,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 8. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án Câu 1. Sau khi vận động mạnh, bạn M cảm thấy tim đập nhanh hơn và nhịp thở tăng lên. Điều gì xảy ra trong hệ tuần hoàn của bạn M lúc này?

A. Tốc độ dòng máu giảm B. Huyết áp tăng

C. Tĩnh mạch ngừng hoạt động D. Tổng số lượng hồng cầu tăng

Câu 2. Phương pháp điều trị nào dưới đây phù hợp với bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối?

A. Chạy thận nhân tạo B. Truyền nước

C. Truyền máu D. Uống thuốc nam

Câu 3. Thành phần nào trong xương có chức năng sản sinh tế bào máu?

A. Mô xương cứng B. Mô xương xốp

C.Tủy xương D. Sụn đầu xương

Câu 4. Khả năng các vật nặng, cách làm đúng được hướng dẫn là nâng sao cho vật càng gần thân người cảng tốt. Lí do của hướng dẫn này là

A. Để hai bàn tay giữ vật được chắc hơn

B. Để giảm tác dụng của lực làm quay các bộ phận của cơ thể

C. Để làm giảm lực nâng của tay tác dụng lên vật

D. Để làm giảm áp lực của chân lên mặt đất

Câu 5. Một phi hành gia đang làm việc bên ngoài Trạm vũ trụ quốc tế, nơi áp suất bên ngoài được coi là bằng không. Người này phải đeo một bình khí có áp suất ở đồng hồ đo là 6,90 x 10 Pa. Biết đây bình có hình tròn, đường kính 0,150m. Không khí bên trong bình tác dụng lực lên đầu phẳng của bình một lực tỉnh theo đơn vị N với luỹ thừa của 10⁵, hệ số làm tròn đến số thập phân thứ hai có giá trị bao nhiêu?

A.1,22 B.2,45 C. 0,62 D. 0,31

Câu 6. Trong các trường hợp sau, trường hợp nào xảy ra biển đội hóa học?

A. Hòa tan muối ăn vào nước thu được dung dịch nước muối

B. Bật bếp ga thấy lửa màu xanh.

C. Cồn bay hơi khi mở nắp.

D. Mở lọ nước hoa thấy mũi thơm.

Câu 7. Dụng cụ như hình vẽ bên có tên là gì?

Câu 8. Phương trình hóa học nào dưới đây viết sai?

A. Fe+ 2 HCl FeCl₂ + H₂

B. 2H₂S + SO₂ 3S + 2H₂O

C. Fe₂O₃ + 3 H_{2 t}⁰ 2Fe + 3H₂O

D. Al+ 6HCl 2AlCl₃ + 3H₂

II. Câu trắc nghiệm đúng sai (1.0 điểm)

Trong mỗi 3 (1), (2) 1), (4), thí sinh chọn đúng hoặc sai

Để theo dõi sự vận chuyển của máu trong cơ thể, một nhà khoa học thực hiện đánh dấu phòng xạ một tế bào hồng cho và đưa tế bào đó vào tĩnh mạch cánh tay một người khoẻ mạnh. Sau đó, ông theo dõi đường đi của hồng cầu bằng thiết bị ghi hình phóng xạ.

Hãy cho biết mỗi nhận định đưới đây là đúng hay sai?

(1) Sự di chuyển của hồng cầu phóng xạ tần lượt qua các bộ phận: tĩnh mạch cánh tay - Tỉnh mạch chủ bên - tâm nhĩ trái - tâm thất trái - phối

(2) Nếu chiều dài mạch máu từ vị trí đại hồng cầu phóng xạ đến tim là 40 cm, tốc độ máu cháy là 10 cm/ giây thì thời gian mà thiết bị ghi hình phóng xạ ghi được tín hiệu hồng cầu ở tim sau khi truyền là 4 giây

3) Khi nồng độ CO₂ trong máu vượt quá giới hạn sẽ làm tăng pH của máu

(4) So với người khoẻ mạnh bình thường, người bị bệnh đa hồng cầu (số lượng hồng cầu trong máu tăng cao) sẽ có vận tốc di chuyển của máu chậm hơn

III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn (1,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 3

Câu 2. Cho các giai đoạn của quá trình tiêu hoá

(1) Thức ăn được trộn đều dịch tụy, dịch ruột, dịch mật

(2) Thức ăn được nghiền nhỏ và đào trộn với nước bọt

(3) Phần còn lại của thức ăn được chuyển thành phân

(4) Chất định dưỡng được hấp thụ

(5) Thức ăn được nghiền nhỏ và tiêu hóa một phần nhờ dịch vị

(6) Enzyme tiêu hóa phân giải các chất đdinh dưỡng trong thức ăn thành các chất đơn giản

Sắp xếp các giai đoạn trên theo trình tự tiến trình của quá trình tiêu hóa?

B. TỰ LUẬN (16 điểm)

Câu 1. (4,0 điểm) Sau một ca phẫu thuật, bệnh nhân mất nhiều máu và cần được truyền máu. Hãy trả lời các câu hỏi sau:

a. Nêu vai trò của máu trong cơ thể và giải thích tại sao việc truyền máu là cần thiết trong trường hợp mất máu?

b. Mô tả các thành phần chính của máu và chức năng của từng thành phần

c. Phân biệt các nhóm máu ABO.

d. Giải thích tại sao người nhóm máu O có thể truyền một lượng máu nhất định cho người nhóm máu A nhưng người nhóm máu A lại không thể truyền máu cho người nhóm máu O?

Câu 2. (4,0 điểm) Sars-CoV-2, loại virus corona đã gây nên đại dịch toàn cầu. Hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (Acute Respiratory Distress Syndrome, ARDS) là một triệu chứng trong giai đoạn nặng của bệnh nhân nhiễm Sar-CoV-2 xảy ra khi các tế bào phế nang bị tổn thương dẫn đến dịch lỏng tích tụ ở phổi. ARDS là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho bệnh nhân.

Hình dưới đây thể hiện kết quả đo nhịp thở và sự thay đổi thể tích phổi trong quá trình hít vào và thở ra bình thường của người bình thường và 3 người bệnh A, B, C.

Dựa vào thông tin trên bảng hãy cho biết:

a. Người nào bị bệnh cao huyết áp? Giải thích.

b. Người nào bị bệnh đái tháo đường? Giải thích.

c. Trong 3 người M, N, P có 1 người bị suy thận, người đó là người nào? Giải thích.

d. Nêu tên 2 hormone tham gia điều hòa lượng glucose máu. So sánh hàm hượng 2 hormone này ở người N với người bình thường. Giải thích.

e. Trong 3 người M, N, P có 1 người bị tăng cường hoạt động (ưu năng) tuyến cận giáp, người đó là người nào? Giải thích

Câu 4. (4,0 điểm) Thân nhiệt, đặc biệt là nhiệt độ vùng lõi của cơ thể được duy trì ổn định ở mức khoảng 36,0-37,5 °C mặc dù nhiệt độ môi trường xung quanh có biến động lớn (hình bên). Tuy nhiên, khi cơ thể bị viêm hoặc nhiễm bệnh, hoạt động của trung tâm điều nhiệt bị rối loạn và dẫn đến hiện tượng sốt.

a. Hãy trình bày cơ chế điều hòa thân nhiệt của cơ thể khi ở trong môi trường có nhiệt độ lạnh (khoảng 15 °C).

b. Khi cơ thể đang lên cơn sốt (đang tăng thân nhiệt) thì có cảm giác là cơ thể đang bị lạnh hay nóng? Giải thích.

c. Để giúp giảm nhiệt độ cơ thể khi bị sốt người ta thường lau người bằng nước ấm. Dựa vào cơ chế điều hòa thân nhiệt hãy giải thích tại sao không nên dùng nước có nhiệt độ dưới 30°C để lau người khi bị sốt?

d. Dựa vào cơ chếđiều hòa thân nhiệt hãy giải thích tại sao khi bị cảm lạnh thì cần uống nước ấm hoặc ăn cháo ấm?

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN ỨNG HÒA

ĐỀ CHÍNH THỨC

(Đề thi gồm 01 trang)

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI

CÁC MÔN VĂN HÓA LỚP 9 - NĂM HỌC 2024 - 2025

ĐỀ THI MÔN: KHOA HỌC TỰ NHIÊN

(Mạch kiến thức Vật sống, Sinh quyển và các khu sinh học trên Trái Đất)

(Thời gian làm bài: 120 phút không kể thời gian giao đề)

Câu 1. (2 điểm).

Các nhận định sau đúng hay sai? Giải thích.

1. Sự phối hợp hoạt động của cơ-xương-khớp trong hành động “ngửa đầu” tương ứng với đòn bẩy loại 2.
2. Ở khoang miệng thức ăn vừa được tiêu hóa cơ học, vừa tiêu hóa hóa học.
3. Tiêm vaccine cũng giống như tiêm thuốc kháng sinh giúp cơ thể nhanh khỏi bệnh.
4. Một người bị viêm cầu thận dẫn đến máu bị mất nhiều protein. Người này sẽ có triệu chứng bị phù nề.

Câu 2. (2 điểm).

Hình 1 là sơ đồ cơ chế điều hòa lượng đường trong máu ở người nhờ hormone tuyến tụy.

1. Cho biết tên hai loại hormone A và B.
2. Lượng hormone A, B được tiết ra sẽ thay đổi như thế nào sau khi ăn bữa tối nhiều tinh bột khoảng 1 giờ và khoảng 10 giờ? Biết người này bình thường và trong khoảng thời gian trên phải nhịn ăn.
3. Người có tế bào α bị suy giảm chức năng thì có nguy cơ mắc bệnh gì? Câu 3. (2 điểm).

Trong một ao nuôi cá, cá mè trắng là sản phẩm chính tạo nên giá trị kinh tế cho ao. Trong ao còn có các loài cá tự nhiên là cá mương, cá dầu và cá măng. Tảo sống nổi là thức ăn của cá mương, cá dầu và cá mè trắng. Cá măng lại sử dụng cá mương cá dầu làm thức ăn chính. Rái cá chuyên săn bắt cá măng và cá mè trắng.

1. Hãy vẽ sơ đồ lưới thức ăn trong ao cá trên.
2. Sau một thời gian cá măng bị người ta câu hết do vậy giá trị kinh tế của ao có nguy cơ suy giảm. Hãy giải thích hiện tượng trên. Để duy trì và nâng cao giá trị kinh tế của ao người nuôi cá cần áp dụng biện pháp sinh học nào vừa đơn giản lại có hiệu quả cho ao nuôi của mình?

Câu 4. (5 điểm).

1. So sánh cấu trúc DNA và RNA.
2. Vì sao DNA rất đa dạng nhưng lại rất đặc thù?
3. Những đặc điểm nào thể hiện tính đặc trưng cá thể của hệ gen? Vì sao gene là trung tâm của di truyền học?

Câu 5. (5 điểm).

Hình 2 minh họa các phân tử sinh học và các cơ chế di truyền trong mối quan hệ “Từ gene đến tính trạng”.

1. Gọi tên các phân tử sinh học a, b, c và tên các cơ chế (1), (2), (3) trong hình.

nào?

1. Quá trình (1) diễn ra như thế
2. Nguyên tắc bổ sung thể hiện như

thế nào trong mỗi quá trình (1), (2), (3)?

Câu 6. (4 điểm).

Hình 3 mô tả quá trình phiên mã diễn ra trong tế bào. Quan sát hình và trả lời các câu hỏi sau:

• 1. Các vị trí I, II, III, IV tương ứng với đầu 3’ hay 5’?
  2. Viết trình tự nucleotide của đoạn gene và đoạn mạch RNA tương ứng tổng hợp từ đoạn gene trong hình.
  3. Tính chiều dài và số liên kết hydrogen của đoạn gen trên.
  4. Đoạn RNA tổng hợp từ đoạn gen trên có bao nhiêu liên kết phosphodiester giữa các đơn phân?

Họ và tên thí sinh:……………………………… SBD:………

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ỨNG HÒA

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI

CÁC MÔN VĂN HÓA LỚP 9 NĂM HỌC 2024 - 2025

HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN KHTN

(Mạch kiến thức Vật sống, Sinh quyển và các khu sinh học trên Trái Đất)

PHẦN A. Trắc nghiệm( 4 điểm)

I. Trắc nghiệm nhiều lựu chọn( 2 điểm)

Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 8. Mỗi câu hỏi chỉ được lựa chọn một phương án. (Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm)

Câu 1: Cho hình vẽ sau:

Hình: Sự phối hợp hoạt động của cơ xương khớp.

Dựa vào kiến thức đã học ở bài đòn bẩy, hãy xác định các vị trí a, b, c a:

A.Điểm tựa; b: lực tác dụng; c: trọng lượng;

B. a: Lực tác dụng; b: trọng lượng; c: điểm tựa;

C. a: Trọng lượng; b: lực tác dụng; c: điểm tựa;

D. a: Điểm tựa; b: trọng lượng; c: lực tác dụng.

Câu 2: Vai trò của hồng cầu là?

A. Vận chuyển chất dinh dưỡng đi nuôi cơ thể; B. Vận chuyển O2 và CO2; C. Vận chuyển các chất thải; D.Cả A, B, C đều đúng.

Câu 3: Loại hormone nào dưới đây giúp điều chỉnh đường huyết khi cơ thể bị hạ đường huyết?

A. Adrenaline ; B. Noradrenalin; C.Glucagon ; D. Tất cả các phương án trên.

Câu 4: Dụng cụ dùng để thực hiện một số phản ứng tỏa nhiệt mạnh là:

A Lưới tản nhiệt B. Phễu C. Bình cầu D. Bát sứ

Câu 5: Phân lân cung cấp nguyên tố nào cho cây trồng?

A. Fe B. K C. N D. P.

Câu 6: Enzim trong nước bọt hoạt động tốt nhất trong điều kiện pH và nhiệt

độ nào?

A. pH= 5 và t= 32,7 °C; C. pH=7 và t=31,9 °C;

B. pH=7,2 và t=37°C. D. pH= 8 và t=32,6 °C;

Câu 7: Yếu tố nào dưới đây đã được sử dụng để làm tăng tốc độ phản ứng khi rắc men vào tinh bột đã được nấu chín (cơm, ngô, khoai, sắn) để ủ rượu?

A.Nhiệt độ; B. Xúc tác ; C. Áp suất ; D. Nồng độ.

Cấu 8: Nồng độ khí oxygen (O2) ngoài môi trường giảm xuống dưới bao nhiêu

% thì cường độ hô hấp giảm?

A. Dưới 10 % ; B. Dưới 7% ; C . Dưới 5 % D. Dưới 3 %.II. Trắc nghiệm đúng – sai ( 1 điểm- mỗi ý 0,25 điểm)

Câu 9: Khi nói về hệ sinh thái:

a. Trong hệ sinh thái, sinh vật sản xuất là nhóm có khả năng truyên năng lượng từ quần xã đến môi trường vô sinh.

b. Bất kì sự gắn kết nào giữa các sinh vật với sinh cảnh đủ để chu trình sinh học hoàn chỉnh đều được xem là một hệ sinh thái.

c. Cấu trúc của một hệ sinh thái cơ bản gồm có các thành phần: Nhân tố vô sinh, sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân hủy.

d. Hệ sinh thái tự nhiên thường có tính ổn định cao hơn nhưng thành phần S loài kém đa dạng hơn hệ sinh thái nhân tạo.

III. Trắc nghiệm trả lời ngắn ( 1 điểm- mỗi ý 0,25 điểm)

Câu 10. Thí sinh trả lời các ý (a) (b) (c) (d)

a. Một mạch đơn của gen có 1500 nucleotide, biết mỗi nucleotide có kích thước 3,4 A° thì chiều dài của gen là bao nhiêu?

b. Một phân tử DNA thực hiện tái bản 5 lần đã tạo ra số phân tử DNA con là?

c. Kiểu gene AaBbcc có thể cho tối đa bao nhiêu loại giao tử?

d. Ở loài trâu, cho biết A quy định lông đen trội hoàn toàn so với a quy định lông trắng. Trâu đực đen (1) giao phối với trâu cái đen (2) sinh nghé thứ nhất là đực đen, nghé thứ hai là cái trắng. Hãy cho biết xác suất để nghé thứ nhất (đực đen) có kiểu gen đồng hợp là bao nhiêu?

PHẦN B. TỰ LUẬN (16 điểm)

Câu 1. (4 điểm)

a. Chức năng của ruột non là gì? Nêu đặc điểm cấu tạo của ruột non phù hợp với chức năng?

b. Vì sao khi ăn ta không nên vừa nhai vừa cười nói, đùa nghịch?

c. Nguyên nhân dẫn đến bệnh sỏi thận và sỏi bóng đái? Cách phòng tránh các bệnh đó.

d. Tại sao khi uống nhiều rượu, bia người ta thường đi tiểu nhiều và tăng cảm giác khát?

Câu 2. (4 điểm)

a. Tại sao khi bị sốt cao, tiêu chảy hoặc nôn (ói) nhiều, cần bổ cho cơ thể?

sung nước

b. Quan sát Hình A và cho biết tim của người bệnh bị dị tật ở bộ phận nào? Dị tật này đã làm cho nhịp tim và nhịp hô hấp của người bệnh khác với người bình thường như thế nào? Giải thích.

Hình A. Tim của người bình thường và tim của người bệnh

c. Giải thích tại sao bệnh loãng xương thường hay gặp ở người già và phụ nữ tiền mãn kinh. Vì sao người mắc bệnh loãng xương có nguy cơ gãy xương cao hơn người không mắc bệnh?

d. Trong một trận bóng đá giữa hai lớp 9A và 9B, khi trận đấu đang diễn ra thì có một cầu thủ ở lớp 9B bỗng nhiên bị đau và co cứng ở phần bắp chân, không hoạt động được, làm trận đấu bị gián đoạn. Hãy giải thích nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, cách xử lý khi gặp tình huống đó và hướng dẫn các bạn cách phòng tránh?

Câu 3. (4 điểm)

a. Thế nào là chuỗi thức ăn? Cho ví dụ. Tại sao một chuỗi thức ăn trong tự nhiên thường không quá 4 – 5 mắt xích?

b. Trong một khảo sát nhỏ, người ta phát hiện được trên một cây mướp đang ra hoa có tới 350 con bọ xít bám vào hút nhựa cây, đồng thời lại thấy 42 con nhện chăng tơ bắt bọ xít làm mồi và 9 con tò vò đang săn nhện. Hãy vẽ sơ đồ chuỗi thức ăn trên và chỉ ra các mối quan hệ trong quần xã này?

c. Vì sao trong môi trường thủy sinh nơi có sự đa dạng sinh học cao, chuỗi thức ăn thường có nhiều mắt xích hơn so với chuỗi thức ăn của các sinh vật trên cạn? Câu 4. (4 điểm)

Ở cà chua, gene A quy định thân cao trội hoàn toàn so với gene a quy định thân thấp, gene B qui định quả đỏ trội hoàn toàn so với gene b quy định quả vàng. Các gen này phân li độc lập với nhau. Cho giao phấn giữa hai cây cà chua P ở F1 thu được 4 loại kiểu hình trong đó có 6,25 % số cây thân thấp, quả vàng. Biết không xảy ra đột biến.

a. Biện luận để xác định kiểu gene, kiểu hình của 2 cây cà chua P. Tỉ lệ các kiểu gen, kiểu hình ở F1?

b. Trong số cây thân cao, quả đỏ ở F1, cây thuần chủng chiếm tỉ lệ bao nhiêu? c. Lấy ngẫu nhiên 1 cây F1 cho tự thụ phấn, thu được F2 có tỉ lệ kiểu hình 3:1. Theo lí thuyết có tối đa bao nhiêu phép lai phù hợp. Viết kiểu gen của các phép lai này?

-Hết-

(Cán bộ coi kiểm tra không giải thích

I. TRẮC NGHIỆM ( 7 ĐIỂM).

Phần I: Chọn đáp án đúng nhất ( 5 điểm )

Câu 1: Hình vẽ nào dưới đây mô tả đúng cơ chế tái bản DNA ở sinh vật nhân thực?

A. Hình A. B. Hình B. C. Hình C. D. Hình D.

Câu 2: Khi nói về cơ chế dịch mã, nhận xét nào sau đây đúng?

A. Trong giai đoạn tổng hợp chuỗi polypeptide, có thể nhiều ribosome cùng bám vào mạch mRNA khuôn và trượt theo chiều 3’🡪5’.

B. Phức hợp tRNA – amino acid khi tiến vào ribosome sẽ khớp bộ ba đối mã với bộ ba mã sao tương ứng trên DNA theo nguyên tắc bổ sung.